ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคล
เหล่านั้น มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะ
กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระ-
อรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรคในอุปปาทขณะแห่ง
ตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี
มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า
นั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ
โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๙๖๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจะมูละ จบ
โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๖๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังเกิดในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิก็ดี ในอุปปาท-
ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูป-
ภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทย-
สัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคค-
จิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่า
ใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังเกิด
ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับ และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าสมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของ
พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิต

ใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะกำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้
อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี ในภังค-
ขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับ และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๖๘] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใด
จะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาท-
ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิต
ในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งจิต

ของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอบายภูมิก็ดี ปุถุชน
เหล่าใดจะไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
จิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิ
ก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังดับ
และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระ-
อรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะ
ไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติ-
กาลก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคล
ที่กำลังเกิดในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่ง
อรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิ
ก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๖๙] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น
ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปป-
ยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังดับบุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัต-
มัคคจิตก็ดี พระอรหัตทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอบายภูมิก็ดี
ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่า
นั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังดับ และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ใน
ภังคขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่

บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชน
เหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี
ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตต-
ภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนานาคตวาระ ปัจจนิก จบ

อตีตานาคตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๗๐] ทุกขสัจจะเคยดับแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จับดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี ทุกขสัจจะเคยดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่นอกจากนี้ ทุกขสัจจะเคยดับ และสมุทยสัจจะก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักดับแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยดับแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจะมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๗๑] ทุกขสัจจะเคยดับแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักดับแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ทุกขสัจจะเคยดับแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุป-
ปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับ
แห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะ
เคยดับ และมัคคสัจจะก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยดับแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๗๒] สมุทยสัจจะเคยดับแก่บุคคลใด มัคคสัจจะก็จักดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยดับแก่

บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุป-
ปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับ
แห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะ
เคยดับ และมัคคสัจจะก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
หรือว่า มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคยดับแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ
โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๙๗๓] ทุกขสัจจะเคยดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจมูล จบ
โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๗๔] ทุกขสัจจะเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะ
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ใน
จตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิที่นอกจากบุคคลเหล่านั้น ทุกขสัจจะเคย
ดับ และสมุทยสัจจะก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะจักดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิที่นอกจากบุคคล
เหล่านั้น สมุทยสัจจะจักดับ และทุกขสัจจะก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี