พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 559 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
ฆานายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็จักดับแก่
บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิ บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิ
ฯ ล ฯ บุคคลที่เกิดอยู่ในกามาวจรภูมิ ฯ ล ฯ
จบ ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ
รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๕๖๐] รูปายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนายตนะก็
จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ ฯ ล ฯ บุคคลที่เกิดอยู่ในปัญจ-
โวการภูมิ ฯ ล ฯ

559
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 560 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า มนายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิ ฯ ล ฯ บุคคลที่เกิดอยู่ในปัญจโวการ-
ภูมิ ฯ ล ฯ
จบ รูปายตนมูละ มนายตนมูลี
รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
รูปายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็จักดับแก่
บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิ ฯ ล ฯ บุคคลที่เกิดอยู่ในปัญจโวการ-
ภูมิ บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ ฯลฯ
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ

560
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 561 (เล่ม 82)

มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๖๑] มนายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมายตนะ
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนายตนะ
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิ ฯ ล ฯ บุคคลที่เกิดอยู่ในจตุ-
โวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ธัมมายตนะจักดับ และมนายตนะก็จักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงขยายอนาคตปุจฉาไว้ในอุปปาท-
วาระ ซึ่งประกอบด้วยคำว่า ยสฺส ( แก่บุคคลใด ) และ ยตฺถ ( ใน
ภูมิใด ) ฉันใด แม้ในนิโรธวาระ พึงขยายให้พิสดารฉันนั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
อนาคตวาระ อนุโลม จบ

561
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 562 (เล่ม 82)

อนาคตวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๕๖๒] จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, โสตายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสตายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี
จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๕๖๓] จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

562
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 563 (เล่ม 82)

เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลัง
ตายก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะจักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจโวการ
ภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลเกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดใน
อรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ฆานายตนะ
ไม่ใช่จักดับ และจักขายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี
จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๕๖๔] จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
หรือว่า รูปายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี

563
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 564 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๖๕] จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, มนายตนะ ฯ ล ฯ
ธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในอรูปภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตาย
ก็ดี จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ธัมมายตนะจักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพาน จักขายตนะ
ไม่ใช่จักดับ และธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๕๖๖] ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

564
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 565 (เล่ม 82)

เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลัง
ตายก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะจักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
ปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลเกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักเกิดในอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี
ฆานายตนะไม่ใช่จักดับ และรูปายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า รูปายตะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนะ
ก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี
ฆานายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๖๗] ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, มนายตนะ ฯลฯ
ธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในรูปาวจรภูมิ ในอรูปา-
วจรภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจัก
ปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่จักดับแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่ธัมมายตนะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อบุคคล

565
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 566 (เล่ม 82)

เหล่านั้นกำลังปรินิพพาน ฆานายตนะไม่ใช่จักดับ และธัมมายตนะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ฆานายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ
รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๖๘] รูปายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, มนายตนะ ฯ ล ฯ
ธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในอรูปภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตาย
ก็ดี รูปายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ธัมมายตนะจักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพาน รูปายตนะ
ไม่ใช่จักดับ และธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

566
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 567 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ รูปายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๖๙] มนายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็ไม่
ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

567
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 568 (เล่ม 82)

โอกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ ฯ ล ฯ
[๕๗๐] จักขายตนะไม่ใช่จักดับในภูมิใด, ฯลฯ
จักขายตนมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๕๗๑] จักขายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, โสตา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสตายตนะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี

568