พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 489 (เล่ม 82)

เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังตายในปัญจโวการภูมิก็ดี บุคคลที่จักขุ
เกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี จักขายตนะ
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะจักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจ-
โวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และมนายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในปัญจโวการภูมิ มนา-
ยตะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
ปัญจโวการภูมิก็ดี ปัญจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี มนายตนะไม่ใช่จักเกิด และจักขายตนะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ จักขายตนมูละ มนายตนมูลี

489
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 490 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๔๘๐] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมายตนะ
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลัง
ปรินิพพาในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี จักขายตนะ
ไม่ใช่กำลังเกิด และธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ให้จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด จักขายตนะ
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในปัญจโวการภูมิ ธัมมายตนะ
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจโวการภูมิก็ดี
ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิด และจักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ

490
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 491 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๔๘๑] ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังตายในกามาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่ฆานะ
เกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิก็ดี ฆานา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะจักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่
ในอรูปภูมิก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า รูปายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในกามาวจรภูมิ รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ฆานายตนะกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่
ในอรูปภูมิก็ดี รูปายตนะไม่ใช่จักเกิด และฆานายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี

491
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 492 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๔๘๒] ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังตายในกามาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่ฆานะ
เกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดในกามาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปา-
วจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจ-
ฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่
ในอสัฒญสัตตภูมิก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และมนายตนะก็
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในกามาวจรภูมิ มนา-
ยตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ฆานายตนะกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มนายตนะไม่ใช่จักเกิด และฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี

492
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 493 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๔๘๓] ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้
เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น แต่ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคล
เหล่านั้นกำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปา-
วจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในกามาวจรภูมิ ธัมมา-
ยตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ฆานายตนะกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี
ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิด และฆานายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ

493
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 494 (เล่ม 82)

รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๔๘๔] รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังตายในปัญจโวการภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่
ในอรูปภูมิก็ดี รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่มนายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้น
กำลังปรินิพพานในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัญฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี
บุคคลที่กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และ
มนายตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในปัญจโวการภูมิก็ดี
บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มนายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิก
บุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มนายตนะ
ไม่ใช่จักเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น.
จบ รูปายตนมูละ มนายตนมูลี

494
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 495 (เล่ม 82)

รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๔๘๕] รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่รูปะเกิดไม่ได้
เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น แต่ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคล
เหล่านั้นกำลังปรินิพพานในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลใน
อรูปภูมิก็ดี รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และธัมมายตนะก็ไม่ใช่จักเกิด
แก่บุคคลนั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในปัญจโวการภูมิ ธัมมา-
ยตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพานใน
ปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี ธัมมายตนะไม่ใช่
จักเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ

495
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 496 (เล่ม 82)

มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๔๘๖] มนายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จิตเกิดไม่ได้
เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี มนายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น แต่ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคล
เหล่านั้นกำลังปรินิพพาน มนายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และธัมมายตนะ
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อปัจฉิมภวิกบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิด ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นกำลังปรินิพพาน ธัมมายตนะไม่ใช่จักเกิด
และมนายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนานาคตวาระ ปัจจนิก จบ

496
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 497 (เล่ม 82)

อตีตานาคตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๔๘๗] จักขายตนะเคยเกิดแก่บุคคลใด, โสตายตนะก็จัก
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิแล้วจัก
ปรินิพพานก็ดี จักขายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตายตนะ
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่นอกจากนั้น จักขายตนะเคย
เกิด และโสตนะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี

497
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 498 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๔๘๘] จักขายตนะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็จัก
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิแล้วจักปริ-
นิพพาน จักขายตนะเคยเกิดบุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่จัก
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่นอกจากนั้น จักขายตนะจักเกิด และ
ฆานายตนะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี
จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๔๘๙] จักขายตนะเคยเกิดแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็จักเกิดแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน จักขายตนะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,

498