พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 389 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๓๖๔] จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมินั้น จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิด และมนายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ มนายตนมูลี
จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๖๕] จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

389
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 390 (เล่ม 82)

บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอยู่ในอรูปภูมิ
ก็ดี จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ธัมมา-
ยตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาส
ภูมินั้น จักขายตนะไม่ใช่เคยเกิด และธัมมายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๓๖๖] ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมินั้น ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

390
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 391 (เล่ม 82)

นั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี
ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี
ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๓๖๗] ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิ
ก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิด และ
มนายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูนินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี

391
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 392 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๖๘] ฆานาตยนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิ
ก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ธัมมา-
ยตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาส
ภูมินั้น ฆานายตนะไม่ใช่เคยเกิด และธัมมายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ฆานา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ
รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๓๖๙] รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

392
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 393 (เล่ม 82)

บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมินั้น รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมินั้น รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิด และมนา-
ยตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมินั้น มนายตนะไม่ใช่เคยเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่รูปายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมินั้น มนายตนะไม่ใช่เคยเกิด
และรูปายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ รูปายตนมูละ มนายตนมูลี
รูปายตนนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๗๐] รูปาตยนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมินั้น รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่ธัมมายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมินั้น รูปายตนะไม่ใช่เคยเกิด และธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

393
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 394 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, รูปา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๗๑] มนายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมินั้น มนายตนะไม่ใช่เคยเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ธัมมายตนะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, บุคคลที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมินั้น มนายตนะไม่ใช่เคยเกิด
และธัมมายตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนา-
ยตนะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูล
มนายตนมูล จบ
อตีตวาระ ปัจจนิก จบ

394
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 395 (เล่ม 82)

อนาคตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๓๗๒] จักขายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, โสตายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสตายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี
จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๓๗๓] จักขายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพาน จักขา-
ยตนะก็เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล

395
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 396 (เล่ม 82)

เหล่านั้น, บุคคลที่นอกจากนั้น จักขายตนะจักเกิด และฆานายตนะ
ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตมูละ ฆานายตนมูลี
จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๓๗๔] จักขายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า รูปายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี
(จักขายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด มนายตนะและธัมมายตนะก็
จักเกิดแก่บุคคลนั้นเป็นเช่นเดียวกัน วาระเหล่านี้เหมือนกันทั้ง ๒ วาระ)

396
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 397 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๗๕] จักขายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน ธัมมายตนะ
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่นอกจากนั้น ธัมมายตนะจักเกิด และจักขายตนะก็จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๓๗๖] ฆานาตยนะจักเกิดแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

397
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 398 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า รูปายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิแล้วจักปรินิพพาน รูปา-
ยตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลที่นอกจากนั้น รูปายตนะจักเกิด และฆานายตนะก็
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี
ฆานายตนมูละ มนายตนะ ฯ ล ฯ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๗๗] ฆานายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, มนายตนะ ฯ ล ฯ
ธัมมายตนะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิก็ดี ในรูปาวจรภูมิก็ดี แล้ว
จักปรินิพพาน ธัมมายตนะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะ

398