พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 349 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๐๑] จักขายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, จักขายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตภูมิก็ดี ในอรูปภูมิก็ดี ธัมมายตนะกำลังเกิดใน
ภูมินั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมินั้น
ธัมมายตนะกำลังเกิด และจักขายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๓๐๒] ฆานายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, รูปายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

349
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 350 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า รูปายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ฆานายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในรูปาวจรภูมินั้น รูปายตนะกำาลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมินั้น รูปายตนะกำลังเกิด
ฆานายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น. ( พึงทราบว่า ฆานายตนะกำลังเกิด
ในที่ใด มนายตนะและธัมมายตนะก็กำลังเกิดในที่นั้น เป็นเช่นเดียว
กัน ไม่มีความต่างกัน มีความสังเขปในวาระต่อไป )
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี
ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๑๓] ฆานายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ฆานายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในรูปาวจรภูมิก็ดี ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ธัมมายตนะกำลังเกิด
ในภูมินั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในกามาวจรภูมินั้น
ธัมมายตนะกำลังเกิด และฆานายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ

350
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 351 (เล่ม 82)

รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๓๑๔] รูปายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, มนายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมินั้น รูปายตนะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่มนา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในปัญจโวการภูมินั้น รูปายตนะกำลัง
เกิด และมนายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, รูปายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมินั้น มนายตนะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่รูปายตนะ
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในปัญจโวการภูมินั้น มนายตนะกำลังเกิด
และรูปายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ รูปายตนมูละ มนายตนมูลี
รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๐๕] รูปายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?

351
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 352 (เล่ม 82)

ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, รูปายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมินั้น ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่รูปายตนะ
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
ธัมมายตนะกำลังเกิด และรูปายตนะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๓๑๖] มนายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, ธัมมายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมิใด, มนายตนะก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?

352
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 353 (เล่ม 82)

ในอสัญญสัตตภูมินั้น ธัมมายตนะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่มนา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิ
ก็ดี ธัมมายตนะกำลังเกิด และมนาก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคลโลกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๓๑๗] จักขายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, โสตา-
ยตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขา-
ยตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่โสตายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่มีจักขุและโสตะเกิดได้เหล่านั้น
กำลังเกิด จักขายตนะกำลังเกิด และโสตายตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.

353
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 354 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า โสตายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, จักขา-
ยตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีโสตะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด โสตา-
ยตนะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่มีโสตะและจักขุเกิดได้เหล่านั้น
กำลังเกิด โสตายตนะกำลังเกิด และจักขายตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น. ( อายตนะที่ย่อไว้แล้ว เป็นเช่นเดียวกัน )
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ
มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมาตนมูลี :-
[๓๑๘] มนายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ธัมมา-
ยตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนายตนะ
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

354
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 355 (เล่ม 82)

บุคคลที่จิตเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิด ธัมมายตนะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, บุคคลที่มีจิตเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด ธัมมายตนะกำลังเกิด
และนายตนะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม จบ

355
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 356 (เล่ม 82)

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๓๑๙] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ โสตะเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตายตนะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและ
โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และ
โสตายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่โสตะเกิดไม่ได้ จักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด โสตา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดเเก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่โสตะและ
จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี โสตายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และ
จักขายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี

356
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 357 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๓๒๐] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ ฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและ
ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และ
ฆานายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้ จักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด ฆานา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ฆานะและ
จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ฆานายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และ
จักขายตนะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ ฆานายนตนมูลี

357
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 358 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๓๒๑] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, รูปายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ รูปะเกิดได้เหล่านั้นกำลังเกิด จักขา-
ยตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่รูปะเกิดไม่ได้
เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิด และรูปายตนะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า รูปายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี
จักขายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๓๒๒] จักขายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

358