พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 342 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอดีตเที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอันไม่แปร
ผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ส. วิญญาณอดีตไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง มีอัน
แปรผันเป็นธรรมดา มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า วิญญาณอดีตไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่แน่
นอน มีอันแปรผันเป็นธรรมดา ก็ต้องไม่กล่าวว่า วิญญาณอดีตมีอยู่
วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต.
[๓๔๒] ส. นิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพพาน นิพพานเที่ยง ยั่งยืน มั่นคงมีอันไม่แปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีตเที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอันไม่แปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๔๓] ส. วิญญาณมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความเป็น
อดีต วิญญาณอดีตไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง มีอันแปรผันเป็น
ธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.

342
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 343 (เล่ม 80)

ส. นิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพพาน นิพพานไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง
มีอันแปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯล ฯ
[๓๔๔] ส. อดีตใช่สภาวะที่มีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า อดีตมิใช่สภาวะที่มีอยู่ คำว่าอดีตมีอยู่
ก็ผิด ก็หรือหากว่าสภาวะอันมิใช่อดีตมีอยู่ คำว่า
อดีตมีอยู่ก็ผิด ?
ส. อนาคตมิใช่สภาวะที่อยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า อนาคตมิใช่สภาวะที่มีอยู่ คำว่าอนาคต
มีอยู่ก็ผิด ก็หรือหากว่าสภาวะอันมิใช่อนาคต
มีอยู่คำว่าอนาคตมีอยู่ก็ผิด ?
[๓๙๕] ส. เป็นอนาคตแล้วจึงเป็นปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อนาคตก็อันนั้นแหละ ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. อนาคตก็อันนั้นแหละ ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ
หรือ ?

343
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 344 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่เป็นอนาคต แล้วเป็นปัจจุบัน ชื่อว่าเป็น
แล้วจึงเป็นอยู่ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. สิ่งที่เป็นอนาคต แล้วเป็นปัจจุบัน ชื่อว่าเป็น
แล้วจึงเป็นอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่ไม่เป็นอนาคต แล้วไม่เป็นปัจจุบัน ชื่อว่า
ไม่เป็นแล้ว ไม่เป็นอยู่ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๔๖] ส. เป็นปัจจุบันแล้วจึงเป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ อดีตก็อันนั้นแหละ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ส. ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ อดีตก็อันนั้นแหละ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่เป็นปัจจุบัน แล้วเป็นอดีต ชื่อว่าเป็นแล้ว
จึงเป็นอยู่ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. สิ่งที่เป็นปัจจุบัน แล้วเป็นอดีต ชื่อว่าเป็นแล้ว
จึงเป็นอยู่ หรือ ?

344
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 345 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่ไม่เป็นปัจจุบัน แล้วไม่เป็นอดีต ชื่อว่าไม่
เป็นแล้ว ไม่เป็น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๔๗] ส. เป็นอนาคตแล้วจึงเป็นปัจจุบัน เป็นปัจจุบัน
แล้วจึงเป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อนาคตก็อันนั้นแหละ ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ
อดีตก็อันนั้นแหละ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. อนาคตก็อันนั้นแหละ ปัจจุบันก็อันนั้นแหละ
อดีตก็อันนั้นแหละ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่เป็นอนาคต แล้วเป็นปัจจุบัน ชื่อว่าเป็น
แล้ว จึงเป็นอยู่ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. สิ่งที่เป็นอนาคต แล้วเป็นปัจจุบัน ชื่อว่าเป็น
แล้วจึงเป็นอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. สิ่งที่ไม่เป็นอนาคต แล้วไม่เป็นปัจจุบัน ชื่อว่า
ไม่เป็นแล้วไม่เป็น หรือ ?

345
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 346 (เล่ม 80)

ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๔๘] ส. จักขุอดีตมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลเห็นรูปอดีตได้ ด้วยจักขุอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะอดีตมีอยู่ เสียง, โสตวิญญาณ, อากาศ,
มนสิการอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลฟังเสียงอดีตได้ ด้วยโสตอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
ส. ฆานะอดีตมีอยู่ กลิ่น, ฆานวิญญาณ, ลม, มนสิ-
การอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลสูดกลิ่นอดีตได้ ด้วยฆานะอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ชิวหาอดีตมีอยู่ รส, ชิวหาวิญญาณ, น้ำ, มนสิ-
สิการอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลลิ้มรสอดีตได้ ด้วยลิ้นอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

346
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 347 (เล่ม 80)

ส. กายอดีตมีอยู่ โผฏฐัพพะ, กายวิญญาณ, ดิน,
มนสิการอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลถูกต้องโผฏฐัพพะอดีตได้ด้วยกายอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. มโนอดีตมีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ, วัตถุ,
มนสิการอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลรู้แจ้งธรรมารมณ์อดีตได้ ด้วยมโนอดีต
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๔๙] ส. จักขุอนาคตมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการอนาคตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลเห็นรูปอนาคตได้ ด้วยจักขุอนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะ. . . ฆานะ . . . ชิวหา . . . กาย . . . มโน
อนาคตมีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ. วัตถุ,
มนสิการอนาคตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.

347
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 348 (เล่ม 80)

ส. บุคคลรู้แจ้งธรรมารมณ์อนาคตได้ ด้วยมโน
อนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๐] ส. จักขุปัจจุบันมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการปัจจุบันมีอยู่ บุคคลเห็นรูปปัจจุบันได้
ด้วยจักขุปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. จักขุอดีตมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการอดีตมีอยู่ บุคคลเห็นรูปอดีตได้ ด้วย
จักขุอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะ... ฆานะ... ชิวหา... กาย... มโนปัจจุบัน
มีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ, วัตถุ, มนสิการปัจจุบันมีอยู่ บุคคล
รู้แจ้งธรรมารมณ์ปัจจุบันได้ ด้วยมโนปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. มโนอดีตมีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ, วัตถุ,
มนสิการอดีตมีอยู่ บุคคลรู้แจ้งธรรมารมณ์อดีต
ไม่ด้วยมโนอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๑] ส. จักขุปัจจุบันมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ แสงสว่าง,

348
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 349 (เล่ม 80)

มนสิการปัจจุบันมีอยู่ บุคคลเห็นรูปปัจจุบันได้
ด้วยจักขุปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. จักขุอนาคตมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการอนาคตมีอยู่ บุคคลเห็นรูปอนาคตได้
ด้วยจักขุอนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะ. . . ฆานะ. . . ชิวหา. . . กาย. . . มโน ปัจจุบัน
มีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ, วัตถุ มนสิการปัจจุบันมีอยู่ บุคคล
รู้แจ้งธรรมารมณ์ปัจจุบันไดด้วยมโนปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. มโนอนาคตมีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ,
วัตถุ, มนสิการอนาคตมีอยู่ บุคคลรู้แจ้งธรรมา-
รมณ์อนาคตได้ด้วยมโนอนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๒] ส. จักขุอดีตมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ แสงสว่าง,
มนสิการอดีตมีอยู่ แต่บุคคลเห็นรูปอดีตด้วย
จักขุอดีตไม่ได้ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. จักขุปัจจุบันมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,

349
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 350 (เล่ม 80)

มนสิการปัจจุบันมีอยู่ บุคคลเห็นรูปปัจจุบันได้
ไม่ได้ด้วยจักขุปัจจุบัน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะ. . . ฆานะ . . . ชิวหา . . . มโนอดีตมีอยู่
ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ, วัตถุ, มนสิการอดีตมีอยู่ แต่บุคคลรู้แจ้ง
ธรรมารมณ์อดีตไม่ได้ด้วยมโนอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. มโนปัจจุบันมีอยู่ ธรรมารมณ์, มโนวิญญาณ,
วัตถุ, มนสิการปัจจุบันมีอยู่ แต่บุคคลรู้แจ้ง
ธรรมารมณ์ปัจจุบันไม่ได้ด้วยมโนปัจจุบัน หรือ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๓] ส. จักขุอนาคตมีอยู่, รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง,
มนสิการอนาคตมีอยู่ แต่บุคคลเห็นรูปอนาคต
ไม่ได้ด้วยจักขุอนาคต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. จักขุปัจจุบันมีอยู่ รูป, จักขุวิญญาณ, แสงสว่าง
มนสิการปัจจุบันมีอยู่ แต่บุคคลเป็นรูปปัจจุบัน
ไม่ได้ด้วยจักขุปัจจุบัน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. โสตะ. . . ฆานะ. . . ชิวหา . . . กาย. . . มโนอนาคต

350
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 351 (เล่ม 80)

มีอยู่ ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ, วัตถุ มนสิการอนาคตมีอยู่ แต่
บุคคลรู้แจ้งธรรมารมณ์อนาคตไม่ได้ด้วยมโนอนาคต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. มโนปัจจุบันมีอยู่ ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ,
วัตถุ, มนสิการปัจจุบันมีอยู่ แต่บุคคลรู้แจ้ง
ธรรมารมณ์ปัจจุบันไม่ไดด้วยมโนปัจจุบัน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๔] ส. ญาณอดีตมีอยู่ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลทำกิจที่พึงทำด้วยญาณได้ ด้วยญาณอดีต
นั้น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. บุคคลทำกิจที่พึงทำด้วยญาณได้ ด้วยญาณอดีต
นั้น หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. บุคคลกำหนดรู้ทุกข์ได้, ละสมุทัยได้, ทำนิโรธ
ให้แจ้งได้ ยังมรรคให้เกิดได้ด้วยญาณอดีตนั้น
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๕๕] ส. ญาณอนาคตมีอยู่ หรือ ?

351