พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 332 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอนาคตมีอยู่ วิญญาณอนาคตเกิดแล้ว
ฯลฯ ปรากฏแล้ว หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๑๘] ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตดับไปแล้ว ฯลฯ
สาบสูญไปแล้ว หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณปัจจุบันมีอยู่ วิญญาณปัจจุบันดับไปแล้ว
ฯ ล ฯ สาบสูญไปแล้ว หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๑๙] ส. วิญญาณอนาคตมีอยู่ วิญญาณอนาคตยังไม่เกิด
ฯ ล ฯ ยังไม่ปรากฏ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณปัจจุบันมีอยู่ วิญญาณปัจจุบันยังไม่เกิด
ยังไม่เป็น ฯลฯ ยังไม่ปรากฏ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๐] ส. บัญญัติว่าปัจจุบันหรือรูปก็ดี ว่ารูปหรือว่าปัจจุบัน
ก็ดี รวมเพ่งถึงรูปปัจจุบัน บัญญัติทั้ง ๒ นี้ ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถ
อันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.

332
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 333 (เล่ม 80)

ส. รูปปัจจุบันเมื่อดับไป ย่อมละความเป็นปัจจุบัน
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ย่อมละความในรูป หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๒๑] ส. บัญญัติว่าปัจจุบันหรือว่ารูปก็ดี ว่ารูปหรือว่า
ปัจจุบันก็ดี รวมเพ่งถึงรูปปัจจุบัน บัญญัติทั้ง ๒ นี้ ก็อย่างเดียวกัน มี
อรรถอันเดียวกัน เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปปัจจุบันเมื่อดับไป ย่อมไม่ละความเป็นรูป
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ย่อมไม่ละความเป็นปัจจุบัน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ผ้าขาว บัญญัติทั้ง ๒ นี้ ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน เสมอกัน
เท่ากัน เหมือนกัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ป. ผ้าขาว เมื่อถูกย้อม ย่อมละความเป็นผ้าขาว หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ย่อมละความเป็นผ้า หรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

333
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 334 (เล่ม 80)

ป. บัญญัติว่าขาวหรือว่าก็ดี ว่าหรือว่าขาวก็ดี
รวมเพ่งถึงผ้าขาว บัญญัติทั้ง ๒ นี้ ก็อย่างเดียวกัน มีอรรถอันเดียวกัน
เสมอกัน เท่ากัน เหมือนกัน หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ผ้าขาวเมื่อถูกย้อม ย่อมไม่ละความเป็นผ้า หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ย่อมไม่ละความเป็นผ้าขาว หรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๒] ส. รูปย่อมไม่ละความเป็นรูป หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปเที่ยง ยั่งยืน คงทน มีอันไม่แปรผันเป็น
ธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. เพราะรูปย่อมละความเป็นรูป ฉะนั้นรูปจึงชื่อว่า
ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอันแปรผัน
เป็นธรรมดา มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า รูปไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอัน
แปรผันเป็นธรรมดา ก็ต้องไม่กล่าวว่า รูปย่อม
ไม่ละความเป็นรูป.

334
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 335 (เล่ม 80)

[๓๒๓] ส. เพราะนิพพานย่อมไม่ละความเป็นนิพพาน
ฉะนั้นนิพพานจึงชื่อว่า เที่ยง ยั่งยืน คงทน มี
อันไม่แปรผันไปเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะรูปย่อมไม่ละความเป็นรูป ฉะนั้น รูปจึง
ชื่อว่า เที่ยง ยั่งยืน คงทน มีอันไม่แปรผันเป็น
ธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๔] ส. เพราะรูปย่อมไม่ละความเป็นรูป ฉะนั้น รูปจึง
ชื่อว่า ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอันแปร
ผันเป็นธรรม หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะนิพพานย่อมไม่ละความเป็นนิพพาน
ฉะนั้น นิพพานจึงชื่อว่า ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน
ไม่คงทน มีอันแปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกว่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๒๕] ส. อดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อนาคตมีอยู่ อนาคตย่อมไม่ละความเป็นอนาคต
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

335
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 336 (เล่ม 80)

ส. อดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ปัจจุบันมีอยู่ ปัจจุบันย่อมไม่ละความเป็นปัจจุบัน
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๖] ส. อนาคตมีอยู่ อนาคตย่อมไม่ละความเป็นอนาคต
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๗] ส. ปัจจุบันมีอยู่ ปัจจุบันย่อมไม่ละความเป็นปัจจุบัน
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๒๘] ส. อดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. อดีตเที่ยง ยั่งยืน คงทน มีอันไม่แปรผันเป็น
ธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

336
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 337 (เล่ม 80)

ส. อดีต ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอันแปรผัน
เป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า อดีตไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอัน
แปรผันเป็นธรรมดา ก็ต้องไม่กล่าวว่า อดีตมีอยู่
อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต.
[๓๒๙] ส. เพราะนิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพพาน ฉะนั้น นิพพานจึงชื่อว่า เที่ยง ยั่งยืน
มั่นคง มีอันแปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะอดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
ฉะนั้น อดีตจึงชื่อว่า เที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอัน
แปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๓๐] ส. เพราะอดีตมีอยู่ อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
ฉะนั้น อดีตจึงชื่อว่า ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง
มีอันแปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะนิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพพาน ฉะนั้น นิพพานจึงชื่อว่า ไม่เที่ยง ไม่

337
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 338 (เล่ม 80)

ยั่งยืน ไม่มั่นคง มีอันแปรผันเป็นธรรมดา
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๓๑] ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. รูปอนาคตมีอยู่ รูปอนาคตย่อมไม่ละความเป็น
อนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. รูปอดีตอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปปัจจุบันมีอยู่ รูปปัจจุบันย่อมไม่ละความเป็น
ปัจจุบัน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๓๒] ส. รูปอนาคตมีอยู่ รูปอนาคตย่อมไม่ละความเป็น
อนาคต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

338
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 339 (เล่ม 80)

[๓๓๓] ส. รูปปัจจุบันมีอยู่ รูปปัจจุบันย่อมไม่ละความเป็น
ปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๓๔] ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปอดีต เที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอันไม่แปรผัน
เป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. รูปอดีต ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่คงทน มีอันแปร
ผันเป็นธรรมดา มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. หากว่า รูปอดีต ไม่เที่ยง ฯ ล ฯ มีอันแปรผัน
เป็นธรรมดา ก็ต้องไม่กล่าวว่า รูปอดีต มีอยู่ รูป
อดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต.
[๓๓๕] ส. นิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพาน นิพพานเที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอันไม่
แปรผันไปเป็นธรรมดา หรือ ?

339
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 340 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
รูปอดีตเที่ยง ยั่งยืน มั่นคง มีอันไม่แปรผัน
เป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๓๖] ส. รูปอดีตมีอยู่ รูปอดีตย่อมไม่ละความเป็นอดีต
รูปอดีตไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง มีอันแปร
ผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. นิพพานมีอยู่ นิพพานย่อมไม่ละความเป็น
นิพพาน นิพพานไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่มั่นคง
มีอันแปรผันเป็นธรรมดา หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๓๓๗] ส. เวทนาอดีตมีอยู่ ฯลฯ สัญญาอดีตมีอยู่ ฯ ล ฯ
สังขารอดีตมีอยู่ ฯลฯ
[๓๓๘] ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอนาคตมีอยู่ วิญญาณอนาคตย่อมไม่ละ
ความเป็นอนาคต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

340
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 341 (เล่ม 80)

ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณปัจจุบันมีอยู่ วิญญาณปัจจุบันย่อมไม่ละ
ความเป็นปัจจุบัน ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๓๙] ส. วิญญาณอนาคตมีอยู่ วิญญาณอนาคตย่อมไม่ละ
ความเป็นอนาคต หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีต หรือ ?
[๓๔๐] ส. วิญญาณปัจจุบันมีอยู่ วิญญาณปัจจุบันย่อมไม่ละ
ความเป็นปัจจุบัน หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีต หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๓๔๑] ส. วิญญาณอดีตมีอยู่ วิญญาณอดีตย่อมไม่ละความ
เป็นอดีต หรือ ?

341