พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 162 (เล่ม 80)

กรรมชั่ว หรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. เพราะหยั่งเห็นวิบากของกรรมดีกรรมชั่ว ฉะนั้น
จึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยวิบากของกรรมดีกรรม-
ชั่ว หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยวิบากนั้นหรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยวิบากนั้นหรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี ความขาดแห่งวัฏฏะ
ก็ไม่มี ความดับรอบอย่างหาเชื้อมิได้ก็ไม่มี แก่
บุคคลนั้น ๆ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. เพราะหยั่งเห็นวิบากของกรรมดีกรรมชั่ว ฉะนั้น
จึงเห็นบุคคลผู้เสวยวิบากของกรรมดีกรรมชั่ว
หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นบุคคล ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นผู้เสวย
บุคคล หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

162
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 163 (เล่ม 80)

ส. เพราะหยั่งเห็นวิบากของกรรมชั่ว ฉะนั้น
จึงเห็นบุคคลผู้เสวยวิบากของกรรมดี กรรมชั่ว
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นนิพพาน ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นผู้
เสวยนิพพาน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. เพราะหยั่งเห็นวิบากของกรรมดีกรรมชั่ว ฉะนั้น
จึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยวิบากของกรรมดีกรรม
ชั่ว หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นมหาปฐพี เพราะหยั่งเห็นมหา-
สมุทร เพราะหยั่งเห็นขุนเขาสิเนรุ เพราะหยั่งเห็นน้ำ เพราะหยั่ง
เห็นไฟ เพราะหยั่งเห็นลม ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็นหญ้า ไม้ และต้นไม้
เจ้าป่า ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยหญ้า ไม้และต้นไม้เจ้าป่า หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. เพราะหยั่งเห็นวิบากของกรรมดีกรรมชั่ว ฉะนั้น
จึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยวิบากของกรรมดีกรรม-
ชั่ว หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. วิบากของกรรมดีและกรรมชั่วเป็นอื่น บุคคลผู้

163
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 164 (เล่ม 80)

เสวยวิบากของกรรมดีกรรมชั่วก็เป็นอื่นหรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๓๕] ป. ท่านหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ท่านหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์หรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๓๖] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยสุขอันเป็น
ทิพย์นั้น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยสุขอันเป็น
ทิพย์นั้น หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี ความขาดแห่งวัฏฏะ
ก็ไม่มี ความดับรอบอย่างหาเชื้อมิได้ ก็ไม่มี
แก่บุคคลนั้น ๆ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๓๗] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?

164
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 165 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นบุคคลฉะนั้นจึงเห็นผู้เสวยบุคคล
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๓๘ ] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นนิพพาน ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคล
ผู้เสวยนิพพาน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๓๙] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นมหาปฐพี ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็น
มหาสมุทร เพราะหยั่งเห็นขุนเขาสิเนรุ เพราะหยั่งเห็นน้ำ เพราะ
หยั่งเห็นไฟ เพราะหยั่งเห็นลม ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็นหญ้า ไม้ และ
ต้นไม้เจ้าป่า ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยหญ้า ไม้ และต้นไม้เจ้าป่า
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๐] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขอันเป็นทิพย์ ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขอันเป็นทิพย์ หรือ ?

165
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 166 (เล่ม 80)

ป. ถูกแล้ว.
ส. สุขอันเป็นทิพย์เป็นอื่น บุคคลผู้เสวยสุขอันเป็น
ทิพย์ก็เป็นอื่น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๑] ป. ท่านหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ท่านหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์ หรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๒] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
บุคคลผู้เสวยของมนุษย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์
นั้น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์
นั้น หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี ความขาดแห่งวัฏฏะ
ก็ไม่มี ความดับรอบอย่างหาเชื้อมิได้ก็ไม่มี แก่
บุคคลนั้นๆ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

166
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 167 (เล่ม 80)

[๑๔๓] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
เห็นบุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นบุคคล ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นผู้เสวย
บุคคล หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๔] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
บุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นนิพพาน ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคล
ผู้เสวยนิพพาน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๕] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
บุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นมหาปฐพี ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็น
มหาสมุทร เพราะหยั่งเห็นขุนเขาสิเนรุ เพราะหยั่งเห็นน้ำ เพราะ
หยั่งเห็นไฟ เพราะหยั่งเห็นลม ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็นหญ้า ไม้ และ
ต้นไม้เจ้าป่า ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยหญ้า ไม้ และต้นไม้เจ้าป่า
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ

167
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 168 (เล่ม 80)

[๑๔๖] ส. เพราะหยั่งเห็นสุขของมนุษย์ ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
บุคคลผู้เสวยสุขของมนุษย์ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. สุขของมนุษย์เป็นอื่น บุคคลผู้เสวยสุขของ
มนุษย์ก็เป็นอื่น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๗] ป. ท่านหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ท่านหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบายหรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๑๔๘] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในอบาย ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีใน
อบาย หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีใน
อบายนั้น หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี ความขาดแห่งวัฏฏะ

168
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 169 (เล่ม 80)

ก็ไม่มี ความดับรอบอย่างหาเชื้อมิได้ ก็ไม่มี
แก่บุคคลนั้น ๆ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๔๙] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ในอบาย ฉะนั้นจึงหยั่งเห็น
บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นบุคคล ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นผู้เสวย
บุคคล หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๐] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในอบาย ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นนิพพาน ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคล
ผู้เสวยนิพพาน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๑] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในอบาย ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นมหาปฐพี ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็น
มหาสมุทร เพราะหยั่งเห็นขุนเขาสิเนรุ เพราะหยั่งเห็นน้ำ เพราะ

169
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 170 (เล่ม 80)

หยั่งเห็นไฟ เพราะหยั่งเห็นลม ฯ ล ฯ เพราะหยั่งเห็นหญ้า ไม้ และ
ต้นไม้เจ้าป่า ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยหญ้า ไม้ และต้นไม้เจ้าป่า
หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๑๕๒] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในอบาย ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในอบาย หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ทุกข์ที่มีในอบายเป็นอื่น บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มี
ในอบายก็เป็นอื่น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ
[๑๕๓] ป. ท่านหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในนรก หรือ ?
ส. ถูกแล้ว.
ป. ท่านหยั่งเห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในนรกหรือ ?
ส. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๔] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในนรก ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในนรก หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีใน
นรกนั้น หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
ส. ท่านหยั่งเห็นผู้เสวย บุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีใน

170
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ เล่ม ๔ ภาค ๑ - หน้าที่ 171 (เล่ม 80)

นรกนั้น หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. การทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่มี ความขาดแห่งวัฏฏะ
ก็ไม่มี ความดับรอบอย่างหาเชื้อมิได้ ก็ไม่มีก็บุคคลนั้น ฯลฯ หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๕] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในนรก ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในนรก หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นบุคคล ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นผู้เสวย
บุคคล หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๖] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในนรก ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในนรก หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.
ส. เพราะหยั่งเห็นนิพพาน ฉะนั้นจึงหยั่งเห็นบุคคล
ผู้เสวยนิพพาน หรือ ?
ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯ ล ฯ
[๑๕๗] ส. เพราะหยั่งเห็นทุกข์ที่มีในนรก ฉะนั้นจึงหยั่ง
เห็นบุคคลผู้เสวยทุกข์ที่มีในนรก หรือ ?
ป. ถูกแล้ว.

171