ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 176 (เล่ม 72)

ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระจารผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ
ฉะนี้แล.
จบจารผลิยเถราปทาน
มาตุลุงคผลทายกเถราปทานที่ ๖ (๕๐๖)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลมะงั่ว
[๙๖] เราได้เห็นสมเด็จพระโลกนายก
ผู้โชติช่วงเหมือนต้นกรรณิการ์ รุ่งเรืองดังพระ-
จันทร์ในวันเพ็ญ และเหมือนต้นไม้ประจำทวีปที่
โพลงอยู่
เราเลื่อมใส ได้เอาผลมะงั่วถวายแด่
พระศาสดาผู้เป็นทักขิเณยยบุคคล เป็นวีรบุรุษ
ด้วยมือทั้งสองของตน
ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

176
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 177 (เล่ม 72)

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . .คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระมาตุลุงคผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้แล.
จบมาตุลุงคผลทายกเถราปทาน
อัชเชลผลทายกเถราปทานที่ ๗ (๕๐๗)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลรกฟ้า
[๙๗] ครั้งนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระ-
นามว่าอชินะ ผู้สมบูรณ์ด้วยจรณะ และเป็นมุนี
ผู้ฉลาดในสมาธิ ประทับอยู่ในป่าหิมพานต์
เราเอามือประคองผลไม้รกฟ้าซึ่งมีขนาด
เท่าหม้อถือร่มใบไม้แล้วถวายแด่พระศาสดา
ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้เราได้ถวายผลไม้ใด
ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . .คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอัชเชลผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้แล.
จบอัชเชลผลทายกเถราปทาน

177
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 178 (เล่ม 72)

อโมรผลิยเถราปทานที่ ๘ (๕๐๘)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้พิเศษ
[๙๘] เราได้ถวายผลไม้โมระแด่พระสัม-
พุทธเจ้า ผู้มีพระฉวีวรรณปานดังทองคำ ผู้สมควร
รับเครื่องบูชา กำลังเสด็จดำเนินอยู่ในถนน
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่
รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอโมรผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประ
การฉะนี้แล.
จบอโมรผลยเถราปทาน
ตาลผลิยเถราปทานที่ ๙ (๕๐๙)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลตาล
[๙๙] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สยัมภูพระ-
นามว่าสตรังสี ผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้อะไร ๆ เสด็จ
ออกจากที่สงัดแล้วออกโคจรบิณฑบาต
เราถือผลไม้อยู่ ได้เห็นเข้า จงได้เข้าไป
เฝ้าสมเด็จพระนราสภ เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส
ได้ถวายผลตาล

178
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 179 (เล่ม 72)

ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่
รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระตาลผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการ
ฉะนี้แล.
จบตาลผลิยเถราปทาน
นาลิเกรผลทายกเถราปทานที่ ๑๐ (๕๑๐)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลมะพร้าว
[๑๐๐] ครั้งนั้น เราเป็นชาวสวน อยู่ใน
พระนครพันธุมดี ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจาก
กิเลสธุลี กำลังเหาะอยู่ในอากาศ
เราได้เอาผลมะพร้าวถวายแด่พระพุทธเจ้า
ผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าผู้มีพระยศใหญ่
ทำปีติให้แก่เรา ทรงนำความสุขมา
ให้ในปัจจุบัน ประทับยืนอยู่ในอากาศ ได้ทรง
รับแล้ว
เรามีจิตผ่องใส ครั้นถวายผลมะพร้าวแด่
พระพุทธเจ้าแล้ว ได้ประสบปีติอันไพบูลย์และ
อุดมสุข รัตนะย่อมบังเกิดแก่เราผู้เกิดในภพนั้น ๆ

179
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 180 (เล่ม 72)

ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
ทิพยจักษุของเราสะอาดหมดจด เราเป็นผู้
ฉลาดในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้
เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนาลิเกระผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้แล.
จบนาลิเกรผลทายกเถราปทาน
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ตีณิกิงกณิการปุปผิยเถราปทาน ๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน
๓. กาสุมาริกผลทายกเถราปทาน ๔. อวฏผลิยเถราปทาน ๕. จารผลิย-
เถราปทาน ๖. มาตุลุงคผลทายกเถราปทาน ๗. อัชเชลผลทายกเถราปทาน
๘. อโมรผลิยเถราปทาน 8. ตาลผลิยเถราปทาน ๑๐. นาลิเกรผลทายก
เถราปทาน
ในวรรคนี้ มีคาถาคำนวณได้ ๑๐๐ คาถาถ้วน.
จบกณิกาวรรคที่ ๕๑

180
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 181 (เล่ม 72)

ผลทายกวรรคที่ ๕๒
กุรัญชิยผลทายกเถราปทานที่ ๑ (๕๑๑)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลอัญชันขาว
[๑๐๐] เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้อ
เที่ยวอยู่ในป่า ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลส
ธุลี ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง
เราเลื่อมใสได้เอาผลอัญชันขาวถวายแด่
พระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐสุดเป็นเนื้อนาบุญ เป็น
นักปราชญ์ ผู้ประเสริฐสุดเป็นเนื้อนาบุญ เป็น
นักปราชญ์ ด้วยมือทั้งสองของตน
ในกัปนี้ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . .คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระกุรัญชิยผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้แล.
จบกุรัญชิยผลทายกเถราปทาน

181
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 182 (เล่ม 72)

กปิฏฐผลทายกเถราปทานที่ ๒ (๔๑๒)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลมะขวิด
[๑๐๒] เราได้ถวายผลมะขวิด แด่พระ-
สัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณ ปานดังทองคำ ผู้
สมควรรับเครื่องบูชา กำลังเสด็จดำเนินอยู่ใน
ถนน
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแต่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระกปิฏฐผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้แล.
จบกปิฏฐผลทายกเถราปทาน
โกสุมพผลิยเถราปทานที่ ๓ (๔๑๓)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลสะคร้อ
[๑๐๓] ในกาลนั้น เราได้ถวายผลสะคร้อ
แด่พระนราสภผู้ประเสริฐกว่าทวยเทพ งาม
เหมือนต้นรกฟ้าขาว กำลังเสด็จดำเนินอยู่ใน
ถนน

182
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 183 (เล่ม 72)

ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้
ใดในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จัก
ทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระโกสุมพผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วย
ประการฉะนี้.
จบโกสุมพผลิยเถราปทาน
เกตกปุปผิยเถราปทานที่ ๔ (๕๑๔)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกเกด
[๑๐๔] พระพุทธเจ้าผู้อุดมบุรุษประทับ
นั่งอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำมินตานที เราได้พบพระพุทธเจ้า
ผู้ปราศจากเกิดกิเลสธุลี เป็นเอกอัครบุคคลพระทัย
ตั้งมั่นดี
ครั้งนั้น เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส
บูชาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ด้วยดอกเกด ซึ่ง
มีกลิ่นหอมเหมือนน้ำผึ้ง
ในกัปที่ ๙๒ แต่กัปนี้ เราได้เอาดอกไม้
ใดบูชา ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้
เป็นผลแห่งพุทธบูชา

183
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 184 (เล่ม 72)

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระเกตกปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประ-
การฉะนี้แล.
จบเกตกปุปผิยเถราปทาน
นาคปุปผิยเถราปทานที่ ๕ (๕๑๕)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกกากะทิง
[๑๐๕] เราได้เอาดอกกากะทิงบูชาพระ-
สัมมาสัมพุทธเจ้าผู้มีพระฉวีวรรณเปล่งปลั่งดัง
ทองคำ ผู้สมควรรับเครื่องบูชา กำลังเสด็จดำเนิน
อยู่ในถนน
ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้เอาดอกไม้
ใดบูชา ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้
เป็นผลแห่งพุทธบูชา
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระนาคปุปผิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประ-
ประการนี้แล.
จบนาคปุปผิยเถราปทาน

184
ฉบับมหามกุฏฯ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน เล่ม ๙ ภาค ๑ – หน้าที่ 185 (เล่ม 72)

อัชชปุปผิยเถราปทานที่ ๖ (๕๑๖)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกรกฟ้า
[๑๐๖] ครั้งนั้น เราเป็นกินนรอยู่ที่ใกล้
ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ได้เห็นพระสยัมภูพุทธเจ้า
ผู้ปราศจากกิเลสธุลี ผู้ไม่พ่ายแพ้
มีความเลื่อมใสโสมนัส และด้วย
การตั้งเจตน์จำนงไว้ เราละร่างกินนรแล้ว ได้
ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
เราได้เป็นจอมเทพเสวยราชสมบัติใน
เทวโลก ๓๖ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเสวย
ราชสมบัติอันใหญ่ ๑๐ ครั้ง
ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์
ทุกวันนี้ เราควรแก่การบูชาในศาสนาของพระ-
ศากยบุตร
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . .คำสอน
ของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

185