[๗๓๓] ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ น รูปํ
อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม รูปนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ เอวญฺหิ
เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ น
เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ … น สญฺญํ อุปาทิยิสฺสามิ … น สงฺขาเร
อุปาทิยิสฺสามิ … น วิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม วิญฺญาณนิสฺสิตํ
วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ
[๗๓๔] ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ น อากาสา-
นญฺจายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม อากาสานญฺจายตนนิสฺสิตํ
วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ ตสฺมาติห เต
คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ น วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ …
น อากิญฺจญฺญายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ … น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ
อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม เนวสญฺญานาสญฺญายตนนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ
ภวิสฺสตีติ เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ
[๗๓๕] ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ น อิธโลกํ
อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม อิธโลกนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ
เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ
สิกฺขิตพฺพํ น ปรโลกํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม ปรโลกนิสฺสิตํ
วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพํ ฯ
[๗๓๖] ตสฺมาติห เต คหปติ เอวํ สิกฺขิตพฺพํ ยมฺปิ ๑ เม ทิฏฺฐํ
สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ [๒] ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ ๓ มนสา ตมฺปิ น
อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม ตนฺนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตีติ
เอวญฺหิ เต คหปติ สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ
[๗๓๗] เอวํ วุตฺเต อนาถปิณฺฑิโก คหปติ ปโรทิ อสฺสูนิ
ปวตฺเตสิ ฯ อถ โข อายสฺมา อานนฺโท อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ
เอตทโวจ โอเลยฺยาสิ ๔ โข ตฺวํ คหปติ สํสีทิ ๕ โข ตฺวํ คหปตีติ ฯ
นาหํ ภนฺเต อานนฺท โอเลยฺยามิ ๖ น [๗] สํสีทามิ อปิจ เม ทีฆรตฺตํ
สตฺถา ปยิรุปาสิโต มโนภาวนียา จ ภิกฺขู น [๘] เม เอวรูปี
#๑ ยุ. ยมฺปิทํ ฯ ๒-๓ ม. เอตฺถนฺตเร ปตฺตํ อนุจริตนฺติ ทิสฺสนฺติ ฯ
#๔ โป. ม. ยุ. โอลิยสิ ฯ ๕ ม. สํสีทสิ ฯ ๖ ม. โอลิยามิ ฯ
#๗ ม. เอตฺถนฺตเร ปิสทฺโท อตฺถิ ฯ ๘ ม. จสทฺโท อตฺถิ ฯ
ธมฺมิกถา สุตปุพฺพาติ ฯ น โข คหปติ คิหีนํ โอทาตวสนานํ
เอวรูปี ธมฺมิกถา ปฏิภาติ ปพฺพชิตานํ [๑] คหปติ เอวรูปี ธมฺมิกถา
ปฏิภาตีติ ฯ เตนหิ ภนฺเต สารีปุตฺต คิหีนํปิ โอทาตวสนานํ เอวรูปี
ธมฺมิกถา ปฏิภาตุ สนฺติ หิ ภนฺเต กุลปุตฺตา อปฺปรชกฺขชาติกา
อสฺสวนตา ธมฺมสฺส ปริหายนฺติ ภวิสฺสนฺติ ธมฺมสฺส อญฺญาตาโรติ ฯ
อถ โข อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายสฺมา จ อานนฺโท อนาถปิณฺฑิกํ
คหปตึ อิมินา โอวาเทน โอวทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึสุ ฯ
[๗๓๘] อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ อจิรปกฺกนฺเต อายสฺมนฺเต
จ สารีปุตฺเต อายสฺมนฺเต จ อานนฺเท [๒] กาลมกาสิ ตุสิตํ กายํ
อุปปชฺชีติ ฯ อถ โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย
รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺป เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน
ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
อฏฺฐาสิ ฯ เอกมนฺตํ ฐิโต โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต ภควนฺตํ
คาถาหิ อชฺฌภาสิ
อิทํ หิตํ เชตวนํ อิสิสงฺฆนิเสวิตํ
อาวุตฺถํ ธมฺมราเชน ปีติสญฺชนนํ มม
กมฺมํ วิชฺชา จ ธมฺมา ๓ จ สีลํ ชีวิตมุตฺตมํ
เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ น โคตฺเตน น ธเนน วา
ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน
โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ เอวํ ตตฺถ วิสุชฺฌติ
#๑ ม. ยุ. โขสทฺโท อตฺถิ ฯ ๒ ยุ. กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา ตุสิตํ กายํ อุปปชฺชีติ ฯ
#๓ โป. ม. ยุ. ธมฺโม ฯ
สารีปุตฺโตว ปญฺญาย สีเลน อุปสเมน จ
โย หิ ๑ ปารคโต ภิกฺขุ เอตาวปรโม สิยาติ ฯ
อิทมโวจ อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต ฯ สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ ฯ
อถ โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต สมนุญฺโญ เม สตฺถาติ
ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ ฯ
[๗๓๙] อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู
อามนฺเตสิ อิมํ ภิกฺขเว รตฺตึ อญฺญตโร เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย
รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ
เอกมนฺตํ ฐิโต โข โส เทวปุตฺโต มํ อิมาหิ คาถาหิ อชฺฌภาสิ
อิทํ หิตํ เชตวนํ อิสสงฺฆนิเสวิตํ
อาวุตฺถํ ธมฺมราเชน ปีติสญฺชนนํ มม
กมฺมํ วิชฺชา จ ธมฺมา ๒ จ สีลํ ชีวิตมุตฺตมํ
เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ น โคตฺเตน น ธเนน วา
ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน
โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ เอวํ ตตฺถ วิสุชฺฌติ
สารีปุตฺโตว ปญฺญาย สีเลน อุปสเมน จ
โย หิ ๓ ปารคโต ภิกฺขุ เอตาวปรโม สิยาติ ฯ
อิทมโวจ ภิกฺขเว โส เทวปุตฺโต สมนุญฺโญ เม สตฺถาติ มํ
อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายีติ ฯ
#๑-๓ โป. ม. ปิ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. ธมฺโม ฯ
[๗๔๐] เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ
โส หิ นูน โส ภนฺเต อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต ภวิสฺสติ
อนาถปิณฺฑิโก ภนฺเต คหปติ อายสฺมนฺเต สารีปุตฺเต
อภิปฺปสนฺโน ๑ อโหสีติ ฯ สาธุ สาธุ อานนฺท ยาวตกํ โข อานนฺท
ตกฺกาย ปตฺตพฺพํ อนุปฺปตฺตํ [๒] ตยา อนาถปิณฺฑิโก โส [๓] เทวปุตฺโต
นญฺโญติ ๔ ฯ
อิทมโวจ ภควา อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต
ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ
อนาถปิณฺฑิโกวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ ฯ
________
#๑ สี. ยุ. อเวจฺจปฺปสนฺโน ฯ ๒ โป. ม. เอตฺถนฺตเร ตนฺติ ทิสฺสติ ฯ
#๓ ม. ยุ. เอตถนฺตเร อานนฺทาติ อตฺถิ ฯ ๔ โป. ม. นญฺโญติ น ทิสฺสติ ฯ
ฉนฺโนวาทสุตฺตํ
[๗๔๑] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ
เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา จ
สารีปุตฺโต อายสฺมา จ มหาจุนฺโท อายสฺมา จ ฉนฺโน คิชฺฌกูเฏ
ปพฺพเต วิหรนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา ฉนฺโน
อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ฯ
[๗๔๒] อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต สายณฺหสมยํ
ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา มหาจุนฺโท เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหาจุนฺทํ เอตทโวจ อายามาวุโส จุนฺท
เยนายสฺมา ฉนฺโน เตนุปสงฺกมิสฺสาม คิลานปุจฺฉกาติ ฯ เอวมาวุโสติ
โข อายสฺมา มหาจุนฺโท อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ
อถ โข อายสฺมา จ สารีปุตฺโต อายสฺมา จ มหาจุนฺโท
เยนายสฺมา ฉนฺโน เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา ฉนฺเนน
สทฺธึ สมฺโมทึสุ สมฺโมทนียํ กถํ สาราณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทึสุ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สารีปุตฺโต อายสฺมนฺตํ
ฉนฺนํ เอตทโวจ กจฺจิ เต อาวุโส ฉนฺน ขมนียํ กจฺจิ ยาปนียํ
กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน อภิกฺกมนฺติ ปฏิกฺกโม สานํ
ปญฺญายติ โน อภิกฺกโมติ ฯ น เม อาวุโส สารีปุตฺต ขมนียํ น
ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ
อภิกฺกโม สานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโมติ ฯ