[๖๙๓] ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ โย วา เทวตานํ เหตุ
อธมฺมจารี วิสมจารี อสฺส โย วา เทวตานํ เหตุ ธมฺมจารี
สมจารี อสฺส กตมํ เสยฺโยติ ฯ โย หิ โภ สารีปุตฺต เทวตานํ
เหตุ อธมฺมจารี วิสมจารี อสฺส น ตํ เสยฺโย โย จ โข
โภ สารีปุตฺต เทวตานํ เหตุ ธมฺมจารี สมจารี อสฺส ตเทเวตฺถ
เสยฺโย อธมฺมจริยวิสมจริยาหิ โภ สารีปุตฺต ธมฺมจริยสมจริยา
เสยฺโยติ ฯ อตฺถิ โข ธนญฺชานิ อญฺเญ สเหตุกา ธมฺมิกา
กมฺมนฺตา เยหิ สกฺกา เทวตานญฺเจว เทวตากรณียํ กาตุํ น
จ ปาปกมฺมํ กาตุํ ปุญฺญญฺจ ปฏิปทํ ปฏิปชฺชิตุํ ฯ
[๖๙๔] ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ โย วา รญฺโญ เหตุ
อธมฺมจารี วิสมจารี อสฺส โย วา รญฺโญ เหตุ ธมฺมจารี
สมจารี อสฺส กตมํ เสยฺโยติ ฯ โย หิ โภ สารีปุตฺต รญฺโญ
เหตุ อธมฺมจารี วิสมจารี อสฺส น ตํ เสยฺโย โย จ โข โภ
สารีปุตฺต รญฺโญ เหตุ ธมฺมจารี สมจารี อสฺส ตเทเวตฺถ เสยฺโย
อธมฺมจริยวิสมจริยาหิ โภ สารีปุตฺต ธมฺมจริยสมจริยา เสยฺโยติ ฯ
อตฺถิ โข ธนญฺชานิ อญฺเญ สเหตุกา ธมฺมิกา กมฺมนฺตา เยหิ
สกฺกา รญฺโญ เจว ราชกรณียํ กาตุํ น จ ปาปกมฺมํ กาตุํ
ปุญฺญญฺจ ปฏิปทํ ปฏิปชฺชิตุํ ฯ
[๖๙๕] ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ โย วา กายสฺส ปิณนาเหตุ
พฺรูหนาเหตุ อธมฺมจารี วิสมจารี อสฺส โย วา กายสฺส ปิณนา-
เหตุ พฺรูหนาเหตุ ธมฺมจารี สมจารี อสฺส กตมํ เสยฺโยติ ฯ
โย หิ โภ สารีปุตฺต กายสฺส ปิณนาเหตุ พฺรูหนาเหตุ อธมฺมจารี
วิสมจารี อสฺส น ตํ เสยฺโย โย จ โข โภ สารีปุตฺต กายสฺส
ปิณนาเหตุ พฺรูหนาเหตุ ธมฺมจารี สมจารี อสฺส ตเทเวตฺถ
เสยฺโย อธมฺมจริยวิสมจริยาหิ โภ สารีปุตฺต ธมฺมจริยสมจริยา
เสยฺโยติ ฯ อตฺถิ โข ธนญฺชานิ อญฺเญ สเหตุกา ธมฺมิกา กมฺมนฺตา
เยหิ สกฺกา กายสฺส ๑ เจว ปิเณตุํ พฺรูเหตุํ น จ ปาปกมฺมํ กาตุํ
ปุญฺญญฺจ ปฏิปทํ ปฏิปชฺชิตุนฺติ ฯ อถ โข ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ
อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกามิ ฯ
[๖๙๖] อถ โข ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ อปเรน สมเยน๋
อาพาธิโก โหติ ๒ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน ฯ อถ โข ธนญฺชานิ
พฺราหฺมโณ อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ เอหิ ตฺวํ อมฺโภ ปุริส
เยน ภควา เตนุปสงฺกม อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน ภควโต
ปาเท สิรสา วนฺทาหิ ธนญฺชานิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ อาพาธิโก
ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ เยน
จายสฺมา สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกม อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน
อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ปาเท สิรสา วนฺทาหิ ธนญฺชานิ ภนฺเต
พฺราหฺมโณ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส อายสฺมโต
สารีปุตฺตสฺส ปาเท สิรสา วนฺทตีติ เอวญฺจ วเทหิ สาธุ กิร
ภนฺเต อายสฺมา สารีปุตฺโต เยน ธนญฺชานิสฺส พฺราหฺมณสฺส
นิเวสนํ เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทายาติ ฯ
#๑ ยุ. กายํ ฯ ๒ ยุ. อโหสิ ฯ
[๖๙๗] เอวํ ภนฺเตติ โข โส ปุริโส ธนญฺชานิสฺส พฺราหฺมณสฺส [๑]
ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ปุริโส
ภควนฺตํ เอตทโวจ ธนญฺชานิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ อาพาธิโก
ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ เยนายสฺมา ๒
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ
อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ปุริโส
อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ ธนญฺชานิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ
อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส
ปาเท สิรสา วนฺทติ เอวญฺจ วเทติ สาธุ กิร ภนฺเต อายสฺมา
สารีปุตฺโต เยน ธนญฺชานิสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมตุ
อนุกมฺปํ อุปาทายาติ ฯ อธิวาเสสิ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต
ตุณฺหีภาเวน ฯ
[๖๙๘] อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
เยน ธนญฺชานิสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ นิสชฺช โข อายสฺมา
สารีปุตฺโต ธนญฺชานึ พฺราหฺมณํ เอตทโวจ กจฺจิ เต ธนญฺชานิ
ขมนียํ กจฺจิ ยาปนียํ กจฺจิ ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ โน
อภิกฺกมนฺติ ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน อภิกฺกโมติ ฯ
[๖๙๙] น เม โภ สารีปุตฺต ขมนียํ น ยาปนียํ พาฬฺหา
#๑ ยุ. เอตฺถนฺตเร วจนนฺติ ทิสฺสติ ๒ ยุ. เยน จายสฺมา ฯ
เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ อภิกฺกโมสานํ
ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม เสยฺยถาปิ โภ สารีปุตฺต พลวา ปุริโส
ติเณฺหน สิขเรน มุทฺธานํ อภิมตฺเถยฺย เอวเมว โข เม โภ
สารีปุตฺต อธิมตฺตา วาตา มุทฺธานํ โอหนนฺติ ๑ น เม โภ สารีปุตฺต
ขมนียํ น ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน
ปฏิกฺกมนฺติ อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม เสยฺยถาปิ
โภ สารีปุตฺต พลวา ปุริโส ทเฬฺหน วรตฺตกฺขนฺเธน ๒ สีเส สีสเวธนํ
ทเทยฺย ๓ เอวเมว โข เม โภ สารีปุตฺต อธิมตฺตา สีเส สีสเวทนา
น เม โภ สารีปุตฺต ขมนียํ น ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา
เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ
โน ปฏิกฺกโม เสยฺยถาปิ โภ สารีปุตฺต ทกฺโข โคฆาตโก วา
โคฆาตกนฺเตวาสี วา ติเณฺหน โควิกนฺตเนน กุจฺฉึ ปริกนฺเตยฺย
เอวเมว โข เม โภ สารีปุตฺต อธิมตฺตา วาตา กุจฺฉึ ปริกนฺตนฺติ
น เม โภ สารีปุตฺต ขมนียํ น ยาปนียํ พาฬฺหา เม ทุกฺขา
เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ
โน ปฏิกฺกโม เสยฺยถาปิ โภ สารีปุตฺต เทฺว พลวนฺโต ปุริสา
ทุพฺพลตรํ ปุริสํ นานาพาหาสุ คเหตฺวา องฺคารกาสุยา สนฺตาเปยฺยุํ
สมฺปริตาเปยฺยุํ เอวเมว โข เม โภ สารีปุตฺต อธิมตฺโต กายสฺมึ
ฑาโห น เม โภ สารีปุตฺต ขมนียํ น ยาปนียํ พาฬฺหา
เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ โน ปฏิกฺกมนฺติ อภิกฺกโมสานํ
#๑ ยุ. อูหนนฺติ ฯ ๒ ยุ. วรตฺตาพนฺเธน ฯ ๓ ยุ. พนฺเธยฺย ฯ
ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโมติ ฯ
[๗๐๐] ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย นิรโย วา
ติรจฺฉานโยนิ วาติ ฯ นิรยา โภ สารีปุตฺต ติรจฺฉานโยนิ เสยฺโยติ ฯ
ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย ติรจฺฉานโยนิ วา
ปิตฺติวิสโย วาติ ฯ ติรจฺฉานโยนิยา โภ สารีปุตฺต ปิตฺติวิสโย ๑
เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย ปิตฺติวิสโย
วา มนุสฺสา วาติ ฯ ปิตฺติวิสยา โภ สารีปุตฺต มนุสฺสา เสยฺโยติ ฯ
ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย มนุสฺสา วา จาตุมฺมหาราชิกา
เทวา วาติ ฯ มนุสฺเสหิ โภ สารีปุตฺต จาตุมฺมหาราชิกา
เทวา เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย
จาตุมฺมหาราชิกา ๒ เทวา วา ตาวตึสา เทวา วาติ ฯ จาตุมฺมหาราชิเกหิ
โภ สารีปุตฺต เทเวหิ ตาวตึสา เทวา เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ
มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย ตาวตึสา เทวา วา ยามา
เทวา วาติ ฯ ตาวตึเสหิ โภ สารีปุตฺต เทเวหิ ยามา เทวา
เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย ยามา
เทวา วา ตุสิตา เทวา วาติ ฯ ยาเมหิ โภ สารีปุตฺต เทเวหิ
ตุสิตา เทวา เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย
ตุสิตา เทวา วา นิมฺมานรตี เทวา วาติ ฯ ตุสิเตหิ โภ สารีปุตฺต
เทเวหิ นิมฺมานรตี เทวา เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ
กตมํ เสยฺโย นิมฺมานรตี เทวา วา ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา
#๑ ยุ. เปตฺติวิสโย ๒ ยุ. จาตุมฺมหาราชิกา วา เทวา ตาวตึสา วา เทวาติ ฯ
วาติ ฯ นิมฺมานรตีหิ โภ สารีปุตฺต เทเวหิ ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา
เสยฺโยติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย ปรนิมฺมิตวสวตฺตี
เทวา วา พฺรหฺมโลโก วาติ ฯ พฺรหฺมโลโกติ ภวํ สารีปุตฺโต
อาห พฺรหฺมโลโกติ ภวํ สารีปุตฺโต อาหาติ ฯ อถ โข
อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส เอตทโหสิ อิเม โข พฺราหฺมณา
พฺรหฺมโลกาธิมุตฺตา ยนฺนูนาหํ ธนญฺชานิสฺส พฺราหฺมณสฺส พฺรหฺมานํ
สหพฺยตาย มคฺคํ เทเสยฺยนฺติ ฯ พฺรหฺมานํ ๑ ธนญฺชานิ สหพฺยตาย
มคฺคํ เทเสสฺสามิ ตํ สุณาหิ สาธุกํ มนสิกโรหิ ภาสิสฺสามีติ ฯ
เอวํ โภติ โข ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส
ปจฺจสฺโสสิ ฯ
[๗๐๑] อายสฺมา สารีปุตฺโต เอตทโวจ กตโม จ ธนญฺชานิ
พฺรหฺมานํ สหพฺยตาย มคฺโค อิธ ธนญฺชานิ ภิกฺขุ เมตฺตาสหคเตน
เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ
ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺถตาย ๒ สพฺพาวนฺตํ
โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน
อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ อยมฺปิ โข ธนญฺชานิ
พฺรหฺมานํ สหพฺยตาย มคฺโค ปุน จปรํ ธนญฺชานิ ภิกฺขุ กรุณาสหคเตน
เจตสา … มุทิตาสหคเตน เจตสา … อุเปกฺขาสหคเตน
เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ
ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺถตาย สพฺพาวนฺตํ
#๑ ยุ. พฺรหฺมานํ เต ฯ ๒ กตฺถจิ สพฺพตฺตตายาติปิ ทิสฺสติ ฯ
โลกํ อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน
อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ อยํ โข ธนญฺชานิ พฺรหฺมานํ
สหพฺยตาย มคฺโคติ ฯ เตนหิ โภ สารีปุตฺต มม วจเนน ภควโต
ปาเท สิรสา วนฺทาหิ ธนญฺชานิ ภนฺเต พฺราหฺมโณ อาพาธิโก
ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ ฯ
[๗๐๒] อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ธนญฺชานึ พฺราหฺมณํ
สติ อุตฺตริกรณีเย หีเน พฺรหฺมโลเก ปติฏฺฐาเปตฺวา อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกามิ ฯ อถ โข ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ อจิรปกฺกนฺเต อายสฺมนฺเต
สารีปุตฺเต กาลมกาสิ พฺรหฺมโลกํ อุปปชฺชิ ฯ อถ โข ภควา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ เอโส ภิกฺขเว สารีปุตฺโต ธนญฺชานึ พฺราหฺมณํ
สติ อุตฺตริกรณีเย หีเน พฺรหฺมโลเก ปติฏฺฐาเปตฺวา อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกนฺโตติ ฯ