สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๓] ทีฆาปิ โข เต เอสา อุทายิ ผเรยฺย ยสฺมา ภนฺเต
วณฺณา อญฺโญ วณฺโณ อุตฺตริตโร วา ปณีตตโร วา นตฺถิ
โส ปรโม วณฺโณติ วเทสิ ตญฺจ วณฺณํ น ปญฺญาเปสิ ฯ
เสยฺยถาปิ อุทายิ ปุริโส เอวํ วเทยฺย อหํ ยา อิมสฺมึ ชนปเท
ชนปทกลฺยาณี ตํ อิจฺฉามิ ตํ กาเมมีติ ฯ ตเมนํ เอวํ วเทยฺยุํ
#๑ ยุ. เตติ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. เอตํ ฯ
อมฺโภ ปุริส ยํ ตฺวํ ชนปทกลฺยาณึ อิจฺฉสิ กาเมสิ ชานาสิ
ตํ ชนปทกลฺยาณึ ขตฺติยึ ๑ วา พฺราหฺมณึ วา เวสฺสึ วา สุทฺทึ
วาติ ฯ อิติ ปุฏฺโฐ โนติ วเทยฺย ฯ ตเมนํ เอวํ วเทยฺยุํ
อมฺโภ ปุริส ยํ ตฺวํ ชนปทกลฺยาณึ อิจฺฉสิ กาเมสิ ชานาสิ
ตํ ชนปทกลฺยาณึ เอวํวณฺณา ๒ เอวํโคตฺตา อิติ วาติ ฯเปฯ
ทีฆา วา รสฺสา วา มชฺฌิมา ๓ วา กาฬี วา สามา วา มงฺคุรจฺฉวี
วาติ อมุกสฺมึ นาม คาเม วา นิคเม วา นคเร วาติ ฯ อิติ
ปุฏฺโฐ โนติ วเทยฺย ฯ ตเมนํ เอวํ วเทยฺยุํ อมฺโภ ปุริส
ยํ ตฺวํ น ชานาสิ น ปสฺสสิ ตํ ตฺวํ อิจฺฉสิ กาเมสีติ ฯ อิติ
ปุฏฺโฐ อามาติ วเทยฺย ฯ ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ นนุ เอวํ
สนฺเต ตสฺส ปุริสสฺส อปฺปาฏิหิรีกตํ ๓ ภาสิตํ สมฺปชฺชตีติ ฯ อทฺธา
โข ภนฺเต เอวํ สนฺเต ตสฺส ปุริสสฺส อปฺปาฏิหิรีกตํ ภาสิตํ
สมฺปชฺชตีติ ฯ เอวเมว โข ตฺวํ อุทายิ ยสฺมา ภนฺเต วณฺณา
อญฺโญ วณฺโณ อุตฺตริตโร วา ปณีตตโร วา นตฺถิ โส ปรโม
วณฺโณติ วเทสิ ตญฺจ วณฺณํ น ปญฺญาเปสีติ ฯ เสยฺยถาปิ
ภนฺเต มณิ เวฬุริโย สุโภ โชติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต
ปณฺฑุกมฺพเล นิกฺขิตฺโต ภาสเตว ตปเตว วิโรจเตว ๕ เอวํวณฺโณ
อตฺตา โหติ อโรโค ปรมฺมรณาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๔] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ โย วา มณิ เวฬุริโย
#๑ ยุ. ขตฺติยี วา พฺราหฺมณี วา เวสฺสี วา สุทฺที วาติ ฯ ๒ ยุ. เอวํนามา ฯ
#๓ สี. มชฺฌา วา ฯ ๔ ยุ. อปฺปาฏิหีรกตํ ฯ ม. อปฺปาฏิหิรกตํ ฯ
#สี. อปฺปาฏิหีริกํ ฯ ๕ สี. ยุ. ภาสติ จ ตปติ จ วิโรจติ จ ฯ
สุโภ โชติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต ปณฺฑุกมฺพเล นิกฺขิตฺโต
ภาสเตว ตปเตว วิโรจเตว โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย กิมิ
ขชฺโชปนโก อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ กตโม วณฺโณ อภิกฺกนฺตตโร
จ ๑ ปณีตตโร จาติ ฯ ยฺวายํ ภนฺเต รตฺตนฺธการติมิสาย กิมิ
ขชฺโชปนโก อยํ อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ อภิกฺกนฺตตโร จ
ปณีตตโร จาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๕] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย กิมิ
ขชฺโชปนโก โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย เตลปฺปทีโป อิเมสํ
อุภินฺนํ วณฺณานํ กตโม วณฺโณ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร
จาติ ฯ ยฺวายํ ภนฺเต รตฺตนฺธการติมิสาย เตลปฺปทีโป อยํ
อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๖] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย
เตลปฺปทีโป โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย มหาอคฺคิกฺขนฺโธ อิเมสํ
อุภินฺนํ วณฺณานํ กตโม วณฺโณ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร
จาติ ฯ ยฺวายํ ภนฺเต รตฺตนฺธการติมิสาย มหาอคฺคิกฺขนฺโธ อยํ
อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๗] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ โย วา รตฺตนฺธการติมิสาย
อคฺคิกฺขนฺโธ ๒ ยา วา รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ วิทฺเธ วิคตวลาหเก
เทเว โอสธิตารกา อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ กตโม วณฺโณ
#๑ สี. อเนกฐาเนสุ วาติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. มหาอคฺคิกฺขนฺโธ ฯ
อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ ยายํ ภนฺเต รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ
วิทฺเธ วิคตวลาหเก เทเว โอสธิตารกา อยํ อิเมสํ อุภินฺนํ
วณฺณานํ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๘] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ ยา วา รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ
วิทฺเธ วิคตวลาหเก เทเว โอสธิตารกา โย วา ตทหุโปสเถ
ปณฺณรเส วิทฺเธ วิคตวลาหเก เทเว อภิโท อฑฺฒรตฺตสมยํ
จนฺโท อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ กตโม วณฺโณ อภิกฺกนฺตตโร
จ ปณีตตโร จาติ ฯ ยฺวายํ ภนฺเต ตทหุโปสเถ ปณฺณรเส
วิทฺเธ วิคตวลาหเก เทเว อภิโท อฑฺฒรตฺตสมยํ จนฺโท อยํ
อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๗๙] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ โย วา ตทหุโปสเถ ปณฺณรเส
วิทฺเธ วิคตวลาหเก เทเว อภิโท อฑฺฒรตฺตสมยํ จนฺโท
โย วา วสฺสานํ ปจฺฉิเม มาเส สรทสมเย วิทฺเธ วิคตวลาหเก
เทเว อภิโท มชฺฌนฺติกสมยํ สุริโย อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ
กตโม วณฺโณ อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ ยฺวายํ
ภนฺเต วสฺสานํ ปจฺฉิเม มาเส สรทสมเย วิทฺเธ วิคตวลาหเก
เทเว อภิโท มชฺฌนฺติกสมยํ สุริโย อยํ อิเมสํ อุภินฺนํ วณฺณานํ
อภิกฺกนฺตตโร จ ปณีตตโร จาติ ฯ ตโต โข ๑ เต อุทายิ พหู
หิ พหุตรา เทวา เย อิเมสํ จนฺทิมสุริยานํ อาภา นานุโภนฺติ
#๑ ยุ. อโต โขติ ทิสฺสติ ฯ สี. อถ โข ฯ
ตฺยาหํ ปชานามิ อถ จ ปนาหํ น วทามิ ยสฺมา วณฺณา
อญฺโญ วณฺโณ อุตฺตริตโร วา ปณีตตโร วา นตฺถีติ อถ จ
ปน ตฺวํ อุทายิ ยฺวายํ วณฺโณ กิมินา ขชฺโชปนเกน นิหีนตโร ๑
จ กิลิฏฺฐตโร ๒ จ โส ปรโม วณฺโณติ วเทสิ ตญฺจ วณฺณํ
น ปญฺญาเปสีติ ฯ อจฺฉิทํ ภควา กถํ อจฺฉิทํ สุคต ๓ กถนฺติ ฯ
กึ ปน ตฺวํ อุทายิ เอวํ วเทสิ อจฺฉิทํ ภควา กถํ อจฺฉิทํ
สุคต กถนฺติ ฯ อมฺหากํ ภนฺเต สเก อาจริยเก เอวํ โหติ
อยํ ปรโม วณฺโณ อยํ ปรโม วณฺโณติ เต มยํ ภนฺเต
ภควตา สเก อาจริยเก สมนุยุญฺชิยมานา สมนุคฺคาหิยมานา สมนุภาสิยมานา
ริตฺตา ตุจฺฉา อปรทฺธาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๘๐] กึ ปนุทายิ อตฺถิ เอกนฺตสุโข โลโก อตฺถิ อาการวตี
ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ อมฺหากํ ภนฺเต
สเก อาจริยเก เอวํ โหติ อตฺถิ เอกนฺตสุโข โลโก อตฺถิ
อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ
กตมา ปน สา อุทายิ อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส
สจฺฉิกิริยายาติ ฯ อิธ ภนฺเต เอกจฺโจ ปาณาติปาตํ ปหาย
ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา
ปฏิวิรโต โหติ กาเมสุ มิจฺฉาจารํ ปหาย กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
โหติ มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ อญฺญตรํ
วา ปน ตโปคุณํ สมาทาย วตฺตติ อยํ โข สา ภนฺเต
#๑ ยุ. หีนตโร ฯ ๒ ยุ. ปติกิฏฺฐตโร ฯ ๓ ยุ. สพฺพฏฺฐาเนสุ สุคโตติ ทิสฺสติ ฯ
อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๘๑] ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ ยสฺมึ สมเย ปาณาติปาตํ
ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ เอกนฺตสุขี วา ตสฺมึ
สมเย อตฺตา โหติ สุขทุกฺขี วาติ ฯ สุขทุกฺขี ภนฺเตติ ๑ ฯ ตํ
กึ มญฺญสิ อุทายิ ยสฺมึ สมเย อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา
ปฏิวิรโต โหติ เอกนฺตสุขี วา ตสฺมึ สมเย อตฺตา โหติ
สุขทุกฺขี วาติ ฯ สุขทุกฺขี ภนฺเตติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ
ยสฺมึ สมเย กาเมสุ มิจฺฉาจารํ ปหาย กาเมสุ มิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต
โหติ เอกนฺตสุขี วา ตสฺมึ สมเย อตฺตา โหติ สุขทุกฺขี วาติ ฯ
สุขทุกฺขี ภนฺเตติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ ยสฺมึ สมเย
มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ เอกนฺตสุขี วา
ตสฺมึ สมเย อตฺตา โหติ สุขทุกฺขี วาติ ฯ สุขทุกฺขี ภนฺเตติ ฯ
ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ ยสฺมึ สมเย อญฺญตรํ ตโปคุณํ สมาทาย
วตฺตติ เอกนฺตสุขี วา ตสฺมึ สมเย อตฺตา โหติ สุขทุกฺขี
วาติ ฯ สุขทุกฺขี ภนฺเตติ ฯ ตํ กึ มญฺญสิ อุทายิ อปิ นุ
โข โวกิณฺณสุขทุกฺขํ ปฏิปทํ อาคมฺม เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส
สจฺฉิกิริยา โหตีติ ๒ ฯ อจฺฉิทํ ภควา กถํ อจฺฉิทํ สุคต กถนฺติ ฯ
กึ ปน ตฺวํ อุทายิ เอวํ วเทสิ อจฺฉิทํ ภควา กถํ อจฺฉิทํ
สุคต กถนฺติ ฯ อมฺหากํ ภนฺเต สเก อาจริยเก เอวํ โหติ
อตฺถิ เอกนฺตสุโข โลโก อตฺถิ อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส
#๑ ยุ. สพฺพฏฺฐาเนสุ อิติสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. สจฺฉิกิริยายาติ ฯ
โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ เต มยํ ภนฺเต ภควตา สเก อาจริยเก
สมนุยุญฺชิยมานา สมนุคฺคาหิยมานา สมนุภาสิยมานา ริตฺตา ตุจฺฉา
อปรทฺธาปิ กึ ปน ภนฺเต อตฺถิ เอกนฺตสุโข โลโก อตฺถิ
อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ อตฺถิ
โข อุทายิ เอกนฺตสุโข โลโก อตฺถิ อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส
โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ กตมา ปน สา ภนฺเต อาการวตี
ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ

สุตฺต ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ (เล่ม 13)

[๓๘๒] อิธุทายิ ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา ฯเปฯ ทุติยํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ ปีติยา จ วิราคา ฯเปฯ ตติยํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ โข สา อุทายิ อาการวตี ปฏิปทา
เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ กินฺนุ ๑ โข สา ภนฺเต
อาการวตี ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยาย สจฺฉิกโต
หิสฺส ภนฺเต เอตฺตาวตา เอกนฺตสุโข โลโก โหตีติ ฯ น ขฺวสฺส
อุทายิ เอตฺตาวตา เอกนฺตสุโข โลโก สจฺฉิกโต โหติ อาการวตี
เตฺวว สา ปฏิปทา เอกนฺตสุขสฺส โลกสฺส สจฺฉิกิริยายาติ ฯ