[๓๖๐] อิติ โข พฺราหฺมณ นยิทํ พฺรหฺมจริยํ ลาภ สกฺการสิโลกานิสํสํ
น สีลสมฺปทานิสํสํ น สมาธิสมฺปทานิสํสํ น ญาณทสฺสนานิสํสํ
ยา จ โข อยํ พฺราหฺมณ อกุปฺปา เจโตวิมุตฺติ
เอตทตฺถมิทํ พฺราหฺมณ พฺรหฺมจริยํ เอตํ สารํ เอตํ ปริโยสานนฺติ ฯ
เอวํ วุตฺเต ปิงฺคลโกจฺโฉ พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ
อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม ฯเปฯ อุปาสกํ
มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณงฺคตนฺติ ฯ
จูฬสาโรปมสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ ฯ
โอปมฺมวคฺโค ตติโย ฯ
#๑ ม. ปญฺญาย จสฺส ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
โมลิยตชฺชนาริฏฺฐมาโน อนฺธวเนกฏิปุณฺณนิวาโป
ราสิกเณรุมหาคชฺชมาโน สารวโรปุนปิงฺคลโกจฺโฉ ฯ
_________________________
มหายมกวคฺโค
จูฬโคสิงฺคสาลสุตฺตํ

[๓๖๑] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา นาทิเก วิหรติ
คิญฺชกาวสเถ ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ
อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโล ๑ โคสิงฺคสาลวนทาเย
วิหรนฺติ ฯ อถ โข ภควา สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต
เยน โคสิงฺคสาลวนทาโย เตนุปสงฺกมิ ฯ อทฺทสา โข ทายปาโล
ภควนฺตํ ทูรโตว คจฺฉนฺตํ ทิสฺวาน ภควนฺตํ เอตทโวจ มา
สมณ เอตํ ทายํ ปาวิสิ สนฺเตตฺถ ตโย กุลปุตฺตา อตฺตกามรูปา
วิหรนฺติ มา เตสํ อผาสุมกาสีติ ฯ อสฺโสสิ โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ
ทายปาลสฺส ภควตา สทฺธึ มนฺตยมานสฺส สุตฺวาน ทายปาลํ
เอตทโวจ มา อาวุโส ทายปาล ภควนฺตํ วาเรสิ สตฺถา โน
ภควา อนุปฺปตฺโตติ ฯ อถ โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ เยนายสฺมา
จ นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโล เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อายสฺมนฺตญฺจ นนฺทิยํ อายสฺมนฺตญฺจ กิมิลํ เอตทโวจ อภิกฺกมถายสฺมนฺโต
อภิกฺกมถายสฺมนฺโต สตฺถา โน ภควา อนุปฺปตฺโตติ ฯ
#๑ ยุ. กิมฺพิโลติ ทิสฺสติ ฯ
อถ โข อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ
กิมิโล ภควนฺตํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา เอโก ภควโต ปตฺตจีวรํ ปฏิคฺคเหสิ
เอโก อาสนํ ปญฺญาเปสิ เอโก ปาโททกํ อุปฏฺฐเปสิ ฯ นิสีทิ
ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสชฺช [๑] ปาเท ปกฺขาเลสิ ฯ เตปิ
โข อายสฺมนฺโต ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ

[๓๖๒] เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ ภควา
เอตทโวจ กจฺจิ โว อนุรุทฺธา ขมนียํ กจฺจิ ยาปนียํ กจฺจิ
ปิณฺฑเกน ๒ น กิลมิตฺถาติ ฯ ขมนียํ ภควา ยาปนียํ ภควา น จ
มยํ ภนฺเต ปิณฺฑเกน กิลมิมฺหาติ ๓ ฯ กจฺจิ ปน โว อนุรุทฺธา
สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ
ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรถาติ ฯ ตคฺฆ มยํ ภนฺเต ๔ สมคฺคา
สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ
สมฺปสฺสนฺตา วิหรามาติ ฯ ยถากถํ ปน ตุเมฺห อนุรุทฺธา สมคฺคา
สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ
สมฺปสฺสนฺตา วิหรถาติ ฯ

[๓๖๓] อิธ มยฺหํ ภนฺเต เอวํ โหติ ลาภา วต เม สุลทฺธํ
วต เม โยหํ เอวรูเปหิ สพฺรหฺมจารีหิ สทฺธึ วิหรามีติ ตสฺส
มยฺหํ ภนฺเต อิเมสุ อายสฺมนฺเตสุ เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ
อาวี เจว รโห จ เมตฺตํ วจีกมฺมํ … เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ
อาวี เจว รโห จ ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต เอวํ โหติ ยนฺนูนาหํ สกํ จิตฺตํ
#๑ ม. โข ภควา ฯ ๒ โป. ปิณฺฑปาเตน ฯ ๓ ม. กิลมามาติ ฯ ๔ โป. ตโย
#มยํ ภนฺเต ภควา ฯ
นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺเตยฺยนฺติ
โส โข อหํ ภนฺเต สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ
จิตฺตสฺส วเสน วตฺตามิ นานา หิ โข โน ภนฺเต กายา เอกญฺจ
ปน มญฺเญ จิตฺตนฺติ ฯ อายสฺมาปิ โข นนฺทิโย ฯเปฯ อายสฺมาปิ
โข กิมิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ อิธ มยฺหมฺปิ โข ภนฺเต เอวํ โหติ
ลาภา วต เม สุลทฺธํ วต เม โยหํ เอวรูเปหิ สพฺรหฺมจารีหิ สทฺธึ
วิหรามีติ ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต อิเมสุ อายสฺมนฺเตสุ เมตฺตํ กายกมฺมํ
ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวี เจว รโห จ เมตฺตํ วจีกมฺมํ … เมตฺตํ มโนกมฺมํ
ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวี เจว รโห จ ตสฺส มยฺหํ ภนฺเต เอวํ โหติ
ยนฺนูนาหํ สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส
วเสน วตฺเตยฺยนฺติ โส โข อหํ ภนฺเต สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา
อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตามิ นานา หิ โข๙
โน ภนฺเต กายา เอกญฺจ ปน มญฺเญ จิตฺตนฺติ ฯ เอวํ โข มยํ
ภนฺเต สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ
ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรามาติ ฯ

[๓๖๔] สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา กจฺจิ ปน โว อนุรุทฺธา
อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรถาติ ฯ ตคฺฆ มยํ ภนฺเต
อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรามาติ ฯ ยถากถํ ปน
ตุเมฺห อนุรุทฺธา อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรถาติ ฯ อิธ
ปน ๑ ภนฺเต อมฺหากํ โย ปฐมํ คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมติ โส
#๑ โป. ม. ปนสทฺโท น ทิสฺสติ ฯ
อาสนานิ ปญฺญาเปติ ปานียํ ปริโภชนียํ อุปฏฺฐเปติ ๑ อวกฺการปาตึ
อุปฏฺฐเปติ โย ปจฺฉา คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมติ สเจ
โหติ ภุตฺตาวเสโส สเจ อากงฺขติ ภุญฺชติ โน เจ อากงฺขติ
อปฺปหริเต วา ฉฑฺเฑติ อปฺปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปติ โส
อาสนานิ ปฏิสาเมติ ปานียํ ปริโภชนียํ ปฏิสาเมติ อวกฺการปาตึ
ปฏิสาเมติ ภตฺตคฺคํ สมฺมชฺชติ โย ปสฺสติ ปานียฆฏํ วา
ปริโภชนียฆฏํ วา วจฺจฆฏํ วา ริตฺตํ ตุจฺฉํ โส อุปฏฺฐเปติ ๑-๙
สจาสฺส โหติ อวิสยฺหํ หตฺถวิกาเรน ทุติยํ อามนฺเตตฺวา หตฺถวิลงฺฆิเกน
อุปฏฺฐเปม ๒ น เตฺวว มยํ ภนฺเต ตปฺปจฺจยา วาจํ
ภินฺทาม ปญฺจาหิกํ โข ปน มยํ ภนฺเต สพฺพรตฺติกํ ธมฺมิยา
กถาย สนฺนิสีทาม เอวํ โข มยํ ภนฺเต อปฺปมตฺตา อาตาปิโน
ปหิตตฺตา วิหรามาติ ฯ

[๓๖๕] สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา อตฺถิ ปน โว อนุรุทฺธา เอวํ
อปฺปมตฺตานํ อาตาปีนํ ปหิตตฺตานํ วิหรตํ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา
อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ กึ หิ โน สิยา
ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขาม วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ
อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ
อุปสมฺปชฺช วิหราม อยํ โข โน ภนฺเต อมฺหากํ อปฺปมตฺตานํ
อาตาปีนํ ปหิตตฺตานํ วิหรตํ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณ-
ทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา
#๑ ม. อุปฏฺฐาเปติ ฯ ๒ ม. อุปฏฺฐาเปม ฯ
เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส
ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส
อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ
มยํ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขาม วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ
สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ
ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหราม เอตสฺส ภนฺเต วิหารสฺส
สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อยมญฺโญ อุตฺตริ
มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ
สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา วิหารสฺส
สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ อุตฺตริ
มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ
กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขาม
ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขกา จ วิหราม สตา จ สมฺปชานา
สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทม ยนฺตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ อุเปกฺขโก
สติมา สุขวิหารีติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหราม เอตสฺส
ภนฺเต วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา
อยมญฺโญ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต
ผาสุวิหาโรติ ฯ สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา
วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ
อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุ-
วิหาโรติ ฯ กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว
อากงฺขาม สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว
โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ
จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหราม เอตสฺส ภนฺเต วิหารสฺส
สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อยมญฺโญ อุตฺตริ
มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ
สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา วิหารสฺส
สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ อุตฺตริ
มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ
กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว อากงฺขาม
สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อมนสิการา อนนฺโต
อากาโสติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหราม เอตสฺส ภนฺเต
วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อยมญฺโญ
อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุ-
วิหาโรติ ฯ สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา
วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ
อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุ-
วิหาโรติ ฯ กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว
อากงฺขาม สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม อนนฺตํ
วิญฺญาณนฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหราม ฯเปฯ สพฺพโส
วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม นตฺถิ กิญฺจีติ อากิญฺจญฺญายตนํ
อุปสมฺปชฺช วิหราม ฯเปฯ สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม
เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหราม เอตสฺส ภนฺเต
วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา
อยมญฺโญ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต
ผาสุวิหาโรติ ฯ สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺส ปน โว อนุรุทฺธา
วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อตฺถญฺโญ
อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ
กึ หิ โน สิยา ภนฺเต อิธ มยํ ภนฺเต ยาวเทว
อากงฺขาม สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ
อุปสมฺปชฺช วิหราม ปญฺญายปสฺส ๑ ทิสฺวา อาสวา
ปริกฺขีณา โหนฺติ เอตสฺส ภนฺเต วิหารสฺส สมติกฺกมาย เอตสฺส
วิหารสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา อยมญฺโญ อุตฺตริ มนุสฺสธมฺมา
อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโรติ ฯ อิมสฺมา จ มยํ
ภนฺเต ผาสุวิหารา อญฺญํ ผาสุวิหารํ อุตฺตริตรํ วา ปณีตตรํ
วา น สมนุปสฺสามาติ ฯ สาธุ สาธุ อนุรุทฺธา เอตสฺมา อนุรุทฺธา
ผาสุวิหารา อญฺโญ ผาสุวิหาโร อุตฺตริตโร วา ปณีตตโร วา
นตฺถีติ ฯ

[๓๖๖] อถ โข ภควา อายสฺมนฺตญฺจ อนุรุทฺธํ อายสฺมนฺตญฺจ
นนฺทิยํ อายสฺมนฺตญฺจ กิมิลํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา
#๑ ม. ปญฺญาย จ โน ฯ
สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ อถ
โข อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ
กิมิโล ภควนฺตํ อนุสํยายิตฺวา ๑ ตโต ปฏินิวตฺติตฺวา อายสฺมา จ
นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโล อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ เอตทโวจุํ
กินฺนุ โข มยํ อายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส เอวมาโรจิมฺหา อิมาสญฺจ
อิมาสญฺจ วิหารสมาปตฺตีนํ มยํ ลาภิโนติ ยํ โน อายสฺมา
อนุรุทฺโธ ภควโต สมฺมุขา ยาว อาสวานํ ขยา ปกาเสตีติ ฯ
น โข เม อายสฺมนฺโต เอวมาโรเจสุํ อิมาสญฺจ อิมาสญฺจl
วิหารสมาปตฺตีนํ มยํ ลาภิโนติ อปิจ โข ๒ อายสฺมนฺตานํ เจตสา
เจโต ปริจฺจ วิทิโต อิมาสญฺจ อิมาสญฺจ วิหารสมาปตฺตีนํ
อิเม อายสฺมนฺโต ลาภิโนติ เทวตาปิ เม เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ
อิมาสญฺจ อิมาสญฺจ วิหารสมาปตฺตีนํ อิเม อายสฺมนฺโต ลาภิโนติ
ตํ เม ๓ ภควตา ปญฺหาภิปุฏฺเฐน พฺยากตนฺติ ฯ

[๓๖๗] อถ โข ทีโฆ ปรชโน ยกฺโข เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ เอกมนฺตํ
ฐิโต โข ทีโฆ ปรชโน ยกฺโข ภควนฺตํ เอตทโวจ ลาภา [๔] ภนฺเต
วชฺชีนํ สุลทฺธลาภา ภนฺเต วชฺชีนํ ปชาย ยตฺถ ตถาคโต วิหรติ
อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อิเม จ ตโย กุลปุตฺตา อายสฺมา จ
อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโลติ ฯ ทีฆสฺส
ปรชนสฺส ยกฺขสฺส สทฺทํ สุตฺวา ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ
#๑ โป. อนุสาเวตฺวา ฯ ๒ ม. อปิ จ เม ฯ ๓ ม. ตเมนํ ฯ ๔ ม. วต ฯ
ลาภา วต โภ วชฺชีนํ สุลทฺธลาภา วต โภ วชฺชีนํ ปชาย
ยตฺถ ตถาคโต วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อิเม จ ตโย
กุลปุตฺตา อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ
กิมิโลติ ฯ ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมฺมหาราชิกา
เทวา … ตาวตึสา เทวา … ยามา เทวา … ตุสิตา เทวา …
นิมฺมานรตี เทวา … ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา … พฺรหฺมกายิกา เทวา
สทฺทมนุสฺสาเวสุํ ลาภา วต โภ วชฺชีนํ สุลทฺธลาภา วต โภ
วชฺชีนํ ปชาย ยตฺถ ตถาคโต วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ
อิเม จ ตโย กุลปุตฺตา อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ
นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโลติ ฯ

[๓๖๘] อิติห เตน ขเณน เตน มุหุตฺเตน ยาว พฺรหฺมโลกา
สทฺทา วิทิตา อเหสุํ เอวเมตํ ทีฆ เอวเมตํ ทีฆ ยสฺมาปิ ทีฆ กุลา
เอเต ตโย กุลปุตฺตา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา ตญฺเจปิ กุลํ
เอเต ตโย กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺตํ อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส ๑ กุลสฺส
ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย ยสฺมาปิ ทีฆ กุลปริวฏฺฏา เอเต ตโย
กุลปุตฺตา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา โส เจปิ กุลปริวฏฺโฏ
เอเต ตโย กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺโต อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส
กุลปริวฏฺฏสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย ยสฺมาปิ ทีฆ คามา
เอเต ตโย กุลปุตฺตา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา โส เจปิ
คาโม เอเต ตโย กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺโต อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส
#๑ ม. ตสฺสปาสฺส ฯ สพฺพตฺถ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
คามสฺส ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย ยสฺมาปิ ทีฆ นิคมา เอเต ตโย
กุลปุตฺตา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา โส เจปิ นิคโม เอเต
ตโย กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺโต อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส นิคมสฺส
ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย ยสฺมาปิ ทีฆ นครา เอเต ตโย กุลปุตฺตา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา ตญฺเจปิ นครํ เอเต ตโย
กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺตํ อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส นครสฺส ทีฆรตฺตํ
หิตาย สุขาย ยสฺมาปิ ทีฆ ชนปทา เอเต ตโย กุลปุตฺตา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา โส เจปิ ชนปโท เอเต ตโย
กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺโต อนุสฺสเรยฺย ตสฺสปสฺส ชนปทสฺส ทีฆรตฺตํ
หิตาย สุขาย สพฺเพ เจปิ ทีฆ ขตฺติยา เอเต ตโย กุลปุตฺเตํ
ปสนฺนจิตฺตา อนุสฺสเรยฺยุํ สพฺเพสํปสฺส ขตฺติยานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย
สุขาย สพฺเพ เจปิ ทีฆ พฺราหฺมณา ฯเปฯ สพฺเพ เจปิ
ทีฆ เวสฺสา … สพฺเพ เจปิ ทีฆ สุทฺทา เอเต ตโย กุลปุตฺเต
ปสนฺนจิตฺตา อนุสฺสเรยฺยุํ สพฺเพสํปสฺส สุทฺทานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย
สุขาย สเทวโก เจปิ ทีฆ โลโก สมารโก สพฺรหฺมโก สสฺสมณพฺราหฺมณี
ปชา สเทวมนุสฺสา เอเต ตโย กุลปุตฺเต ปสนฺนจิตฺตา
อนุสฺสเรยฺย สเทวกสฺสปสฺส โลกสฺส สมารกสฺส สพฺรหฺมกสฺส
สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย
ปสฺส ทีฆ ยาวญฺเจเต ตโย กุลปุตฺตา พหุชนหิตาย ปฏิปนฺนา
พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานนฺติ ฯ
อิทมโวจ ภควา อตฺตมโน ทีโฆ ปรชโน ยกฺโข ภควโต
ภาสิตํ อภินนฺทีติ ฯ
จูฬโคสิงฺคสาลสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ ฯ
_______________
มหาโคสิงฺคสาลสุตฺตํ

[๓๖๙] เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา โคสิงฺคสาลวนทาเย
วิหรติ สมฺพหุเลหิ อภิญฺญาเตหิ อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ
สทฺธึ อายสฺมตา จ สารีปุตฺเตน อายสฺมตา จ มหาโมคฺคลฺลาเนน
อายสฺมตา จ มหากสฺสเปน อายสฺมตา จ อนุรุทฺเธน อายสฺมตา
จ เรวเตน อายสฺมตา จ อานนฺเทน อญฺเญหิ จ อภิญฺญาเตหิ
อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ สทฺธึ ฯ อถ โข อายสฺมา
มหาโมคฺคลฺลาโน สายณฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา
มหากสฺสโป เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากสฺสปํ
เอตทโวจ อายามาวุโส กสฺสป เยนายสฺมา สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิสฺสาม
ธมฺมสฺสวนายาติ ฯ เอวมาวุโสติ โข อายสฺมา
มหากสฺสโป อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ อถ โข
อายสฺมา จ มหาโมคฺคลฺลาโน อายสฺมา จ มหากสฺสโป อายสฺมา
จ อนุรุทฺโธ เยนายสฺมา สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ ธมฺมสฺสวนาย ฯ(
อทฺทสา โข อายสฺมา อานนฺโท อายสฺมนฺตญฺจ มหาโมคฺคลฺลานํ
อายสฺมนฺตญฺจ มหากสฺสปํ อายสฺมนฺตญฺจ อนุรุทฺธํ เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมนฺเต ธมฺมสฺสวนาย ทิสฺวาน เยนายสฺมา
เรวโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ เรวตํ เอตทโวจt
อุปสงฺกมนฺตา โข อมู อาวุโส เรวต สปฺปุริสา เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตน ธมฺมสฺสวนาย อายามาวุโส เรวต เยนายสฺมา
สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิสฺสาม ธมฺมสฺสวนายาติ ฯ เอวมาวุโสติ โข
อายสฺมา เรวโต อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ อถ โข
อายสฺมา จ เรวโต อายสฺมา จ อานนฺโท เยนายสฺมา สารีปุตฺโต
เตนุปสงฺกมึสุ ธมฺมสฺสวนาย ฯ