วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๐] อุทฺทิฏฺฐา โข อายสฺมนฺโต เตรส สงฺฆาทิเสสา ธมฺมา
นว ปฐมาปตฺติกา จตฺตาโร ยาวตติยกา เยสํ ภิกฺขุ อญฺญตรํ วา
อญฺญตรํ วา อาปชฺชิตฺวา ยาวติหํ ชานํ ปฏิจฺฉาเทติ ตาวติหํ เตน
#๑-๒ อิทํ ปาฐทฺวยํ ยุ. ม. โปตฺถเกสุ น ทิสฺสติ ฯ
ภิกฺขุนา อกามา ปริวตฺถพฺพํ ฯ ปริวุตฺถปริวาเสน ภิกฺขุนา อุตฺตรึ
ฉารตฺตํ ภิกฺขุมานตฺตาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ จิณฺณมานตฺโต ภิกฺขุ
ยตฺถ สิยา วีสติคโณ ภิกฺขุสงฺโฆ ตตฺถ โส ภิกฺขุ อพฺเภตพฺโพ ฯ
เอเกนปิ เจ อูโน วีสติคโณ ภิกฺขุสงฺโฆ ตํ ภิกฺขุํ อพฺเภยฺย
โส จ ภิกฺขุ อนพฺภิโต เต จ ภิกฺขู คารยฺหา ฯ อยํ ตตฺถ
สามีจิ ฯ ตตฺถายสฺมนฺเต ปุจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริสุทฺธา ทุติยมฺปิ
ปุจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริสุทฺธา ตติยมฺปิ ปุจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริสุทฺธา
ปริสุทฺเธตฺถายสฺมนฺโต ตสฺมา ตุณฺหี ฯ เอวเมตํ ธารยามีติ ฯ
เตรสกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
____________
ตสฺสุทฺทานํ
วิสฏฺฐิ กายสํสคฺโค ๑ ทุฏฺฐุลฺลํ ๒อตฺตกามญฺจ
สญฺจริตฺตํ กุฏี เจว วิหาโร จ อมูลกํ
กิญฺจิ เลสญฺจ ๓เภโท จ ตสฺเสว อนุวตฺตกา
ทุพฺพจํ กุลทูสญฺจ สงฺฆาทิเสสา เตรสาติ ๔ฯ
_____________________
#๑ ยุ. กายสํสคฺคํ ฯ ๒ ยุ. ทุฏฺฐุลฺโล ฯ ๓ ยุ. เทสญฺจ ฯ
#๔ มรมฺมรามญฺญโปตฺถเกสุ ตสฺสุทฺทานํ น โหติ ฯ
อนิยตกณฺฑํ
อิเม โข ปนายสฺมนฺโต เทฺว อนิยตา ธมฺมา อุทฺเทสํ อาคจฺฉนฺติ ฯ
ปฐมานิยโต

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๑] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน
อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา อุทายิ
สาวตฺถิยํ กุลุปโก โหติ พหุกานิ กุลานิ อุปสงฺกมติ ฯ เตน โข
ปน สมเยน อายสฺมโต อุทายิสฺส อุปฏฺฐากกุลสฺส กุมาริกา อญฺญตรสฺส
กุลสฺส กุมารกสฺส ทินฺนา โหติ ฯ อถโข อายสฺมา อุทายิ
ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ตํ กุลํ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ กหํ อิตฺถนฺนามาติ ฯ เต เอวมาหํสุ
ทินฺนา ภนฺเต อมุกสฺส กุลสฺส กุมารกสฺสาติ ฯ ตมฺปิ โข กุลํ
อายสฺมโต อุทายิสฺส อุปฏฺฐากํ โหติ ฯ อถโข อายสฺมา อุทายิ
เยน ตํ กุลํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ กหํ
อิตฺถนฺนามาติ ฯ เอสยฺย โอวรเก นิสินฺนาติ ฯ อถโข อายสฺมา
อุทายิ เยน สา กุมาริกา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตสฺสา
กุมาริกาย สทฺธึ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย
นิสชฺชํ กปฺเปสิ กาลยุตฺตํ สมุลฺลปนฺโต กาลยุตฺตํ ธมฺมํ ภณนฺโต ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๒] เตน โข ปน สมเยน วิสาขา มิคารมาตา พหุปุตฺตา
โหติ พหุนตฺตา อโรคปุตฺตา อโรคนตฺตา อภิมงฺคลสมฺมตา ฯ
มนุสฺสา ยญฺเญสุ ฉเณสุ อุสฺสเวสุ วิสาขํ มิคารมาตรํ ปฐมํ
โภเชนฺติ ฯ อถโข วิสาขา มิคารมาตา นิมนฺติตา ตํ กุลํ อคมาสิ ฯ
อทฺทสา โข วิสาขา มิคารมาตา อายสฺมนฺตํ อุทายึ ตสฺสา
กุมาริกาย สทฺธึ เอกํ เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย
นิสินฺนํ ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ อุทายึ เอตทโวจ อิทํ ภนฺเต นจฺฉนฺนํ
นปฺปฏิรูปํ ยํ อยฺโย มาตุคาเมน สทฺธึ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน
อาสเน อลงฺกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปติ กิญฺจาปิ ภนฺเต อยฺโย
อนตฺถิโก เตน ธมฺเมน อปิจ ทุสฺสทฺธาปยา อปฺปสนฺนา มนุสฺสาติ ฯ
เอวํปิ โข อายสฺมา อุทายิ วิสาขาย มิคารมาตุยา วุจฺจมาโน
นาทิยิ ฯ อถโข วิสาขา มิคารมาตา นิกฺขมิตฺวา ภิกฺขูนํ เอตมตฺถํ
อาโรเจสิ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา สนฺตุฏฺฐา ฯเปฯ เต
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม อายสฺมา อุทายิ มาตุคาเมน
สทฺธึ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย
นิสชฺชํ กปฺเปสฺสตีติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯเปฯ สจฺจํ กิร ตฺวํ อุทายิ มาตุคาเมน สทฺธึ เอโก
เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปสีติ ฯ
สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ ภควา อนนุจฺฉวิกํ โมฆปุริส
อนนุโลมิกํ ฯเปฯ กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส มาตุคาเมน สทฺธึ
เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปสฺสสิ
เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน
ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ มาตุคาเมน
สทฺธึ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลงฺกมฺมนิเย นิสชฺชํ
กปฺเปยฺย ตเมนํ สทฺเธยฺยวจสา อุปาสิกา ทิสฺวา ติณฺณํ ธมฺมานํ
อญฺญตเรน วเทยฺย ปาราชิเกน วา สงฺฆาทิเสเสน วา ปาจิตฺติเยน
วา นิสชฺชํ ภิกฺขุ ปฏิชานมาโน ติณฺณํ ธมฺมานํ อญฺญตเรน
กาเรตพฺโพ ปาราชิเกน วา สงฺฆาทิเสเสน วา ปาจิตฺติเยน วา
เยน วา สา สทฺเธยฺยวจสา อุปาสิกา วเทยฺย เตน โส ภิกฺขุ
กาเรตพฺโพ ฯ อยํ ธมฺโม อนิยโตติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๓] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ มาตุคาโม นาม มนุสฺสิตฺถี
น ยกฺขี น เปตี น ติรจฺฉานคตา อนฺตมโส ตทหุชาตาปิ ทาริกา
ปเคว มหนฺตตรี ๑ ฯ สทฺธินฺติ เอกโต ฯ เอโก เอกายาติ ภิกฺขุ เจว
โหติ มาตุคาโม จ ฯ รโห นาม จกฺขุสฺส รโห โสตสฺส รโห ฯ
จกฺขุสฺส รโห นาม น สกฺกา โหติ อกฺขึ วา นิขนิยมาเน ภมุกํ
วา อุกฺขิปิยมาเน สีสํ วา อุกฺขิปิยมาเน ปสฺสิตุํ ฯ โสตสฺส รโห
นาม น สกฺกา โหติ ปกติกถา โสตุํ ฯ ปฏิจฺฉนฺนํ นาม อาสนํ
กุฑฺเฑน วา กวาเฏน วา กิลญฺเชน วา สาณิปากาเรน วา
รุกฺเขน วา ถมฺเภน วา โกฏฺฐฬิยา วา เยน เกนจิ ปฏิจฺฉนฺนํ
โหติ ฯ อลงฺกมฺมนิเยติ สกฺกา โหติ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตุํ ฯ
#๑ ยุ. ม. รา. มหตฺตรี ฯ
นิสชฺชํ กปฺเปยฺยาติ มาตุคาเม นิสินฺเน ภิกฺขุ อุปนิสินฺโน วา โหติ
อุปนิปนฺโน วา ภิกฺขุ นิสินฺเน มาตุคาโม อุปนิสินฺโน วา โหติ
อุปนิปนฺโน วา อุโภ วา นิสินฺนา โหนฺติ อุโภ วา นิปนฺนา ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๔] สทฺเธยฺยวจสา นาม อาคตผลา อภิสเมตาวินี
วิญฺญาตสาสนา ฯ อุปาสิกา นาม พุทฺธํ สรณํ คตา ธมฺมํ สรณํ คตา
สงฺฆํ สรณํ คตา ฯ ทิสฺวาติ ปสฺสิตฺวา ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๕] ติณฺณํ ธมฺมานํ อญฺญตเรน วเทยฺย ปาราชิเกน วา
สงฺฆาทิเสเสน วา ปาจิตฺติเยน วา นิสชฺชํ ภิกฺขุ ปฏิชานมาโน
ติณฺณํ ธมฺมานํ อญฺญตเรน กาเรตพฺโพ ปาราชิเกน วา สงฺฆาทิเสเสน
วา ปาจิตฺติเยน วา เยน วา สา สทฺเธยฺยวจสา อุปาสิกา วเทยฺย
เตน โส ภิกฺขุ กาเรตพฺโพ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๖] สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิสินฺโน
มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ ๑ ตํ ปฏิชานาติ
อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิสินฺโน มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย สจฺจาหํ นิสินฺโน โน จ โข เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวินฺติ
นิสชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิสินฺโน มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย นาหํ นิสินฺโน อปิจ โข นิปนฺโนติ นิปชฺชาย กาเร-
#๑ ยุ. ม. จ ฯ
ตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิสินฺโน มาตุ-
คามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ วเทยฺย นาหํ
นิสินฺโน อปิจ โข ฐิโตติ น กาเรตพฺโพ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๗] สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิปนฺโน
มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ ตํ ปฏิชานาติ
อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิปนฺโน มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย สจฺจาหํ นิปนฺโน โน จ โข เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวินฺติ
นิปชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิปนฺโน มาตุคามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย นาหํ นิปนฺโน อปิจ โข นิสินฺโนติ นิสชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯ
สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิปนฺโน มาตุ-
คามสฺส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโตติ โส เจ เอวํ วเทยฺย นาหํ
นิปนฺโน อปิจ โข ฐิโตติ น กาเรตพฺโพ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๘] สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิสินฺโน
มาตุคาเมน สทฺธึ กายสํสคฺคํ สมาปชฺชนฺโตติ โส เจ ตํ ปฏิชานาติ
อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิสินฺโน มาตุคาเมน สทฺธึ กายสํสคฺคํ สมาปชฺชนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย สจฺจาหํ นิสินฺโน โน จ โข กายสํสคฺคํ สมาปชฺชินฺติ
นิสชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯเปฯ นาหํ นิสินฺโน อปิจ โข นิปนฺโนติ
นิปชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯเปฯ นาหํ นิสินฺโน อปิจ โข ฐิโตติ
น กาเรตพฺโพ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๖๓๙] สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ นิปนฺโน
มาตุคาเมน สทฺธึ กายสํสคฺคํ สมาปชฺชนฺโตติ โส เจ ตํ ปฏิชานาติ
อาปตฺติยา กาเรตพฺโพ ฯ สา เจ เอวํ วเทยฺย อยฺโย มยา ทิฏฺโฐ
นิปนฺโน มาตุคาเมน สทฺธึ กายสํสคฺคํ สมาปชฺชนฺโตติ โส เจ เอวํ
วเทยฺย สจฺจาหํ นิปนฺโน โน จ โข กายสํสคฺคํ สมาปชฺชินฺติ
นิปชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯเปฯ นาหํ นิปนฺโน อปิจ โข นิสินฺโนติ
นิสชฺชาย กาเรตพฺโพ ฯเปฯ นาหํ นิปนฺโน อปิจ โข ฐิโตติ
น กาเรตพฺโพ ฯ