[๒๓๗] อถโข อปรา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ
ตตฺร ภิกฺขโว สมาทหํสุ
จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ
สารถีว เนตฺตานิ คเหตฺวา
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตาติ ฯ

[๒๓๘] อถโข อปรา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ
เฉตฺวา ขีลํ เฉตฺวา ปลีฆํ
อินฺทขีลํ โอหจฺจมเนชา ๒
เต จรนฺติ สุทฺธา วิมลา
จกฺขุมตา สุทนฺตา สุสูนาคาติ ๓ ฯ

[๒๓๙] อถโข อปรา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ
เย เกจิ พุทฺธํ สรณํ คตาเส
น เต คมิสฺสนฺติ อปายภูมึ ๔
ปหาย มานุสํ เทหํ
เทวกายํ ปริปูเรสฺสนฺตีติ ฯ

[๒๔๐] อถโข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ เยภุยฺเยน ภิกฺขเว
ทสสุ โลกธาตูสุ เทวตา สนฺนิปติตา โหนฺติ ตถาคตํ ทสฺสนาย
#๑ ม. ยุ. ทกฺขิตาเย ฯ ๒ ม. ยุ. อูหจฺจมเนชา ฯ ๓ ม. ยุ. สุสุนาคาติ ฯ
#๔ สพฺพตฺถ ปายโต อปายนฺติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
ภิกฺขุสงฺฆญฺจ เยปิ เต ภิกฺขเว อเหสุํ อตีตมทฺธานํ อรหนฺโต
สมฺมาสมฺพุทฺธา เตสมฺปิ ภควนฺตานํ เอตปรมาเยว ๑ เทวตา
สนฺนิปติตา อเหสุํ เสยฺยถาปิ มยฺหํ เอตรหิ เยปิ เต ภิกฺขเว
ภวิสฺสนฺติ อนาคตมทฺธานํ อรหนฺโต สมฺมาสมฺพุทฺธา เตสมฺปิ
ภควนฺตานํ เอตปรมาเยว ๒ เทวตา สนฺนิปติตา ภวิสฺสนฺติ เสยฺยถาปิ
มยฺหํ เอตรหิ อาจิกฺขิสฺสามิ ภิกฺขเว เทวกายานํ นามานิ
กิตฺตยิสฺสามิ ภิกฺขเว เทวกายานํ นามานิ เทสิสฺสามิ ภิกฺขเว
เทวกายานํ นามานิ ตํ สุณาถ สาธุกํ มนสิกโรถ ภาสิสฺสามีติ ฯ
เอวมฺภนฺเตติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ ฯ ภควา เอตทโวจ

[๒๔๑] สิโลกมนุกสฺสามิ ยตฺถ ภุมฺมา ตทสฺสิตา
เย สิตา คิริคพฺภรํ ปหิตตฺตา สมาหิตา ฯ
ปุถู สีหาว สลฺลีนา โลมหํสาภิสมฺภุโน
โอทาตมนสา สุทฺธา วิปฺปสนฺนมนาวิลา ๓ ฯ
ภิยฺโย ปญฺจสเต ญตฺวา วเน กาปิลวตฺถเว
ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต
เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว
เต จ อาตปฺปมกรุํ สุตฺวา พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
เตสมฺปาตุรหุ ญาณํ อมนุสฺสาน ทสฺสนํ
อปฺเปเก สตมทฺทกฺขุํ สหสฺสํ อถ สตฺตรึ ฯ
สตํ เอเก สหสฺสานํ อมนุสฺสานมทฺทสุํ
#๑-๒ ม. เอตํปรมาเยว ฯ ๓ ยุ. วิปฺปสนฺนามนาวิลา ฯ
อปฺเปเกนนฺตมทฺทกฺขุํ ทิสา สพฺพา ผุฏา อหุํ ฯ
ตญฺจ สพฺพํ อภิญฺญาย ววกฺขิตฺวาน ๑ จกฺขุมา
ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต
เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว
เย โวหํ กิตฺตยิสฺสามิ คิราหิ อนุปุพฺพโส ฯ
สตฺตสหสฺสา ว ๒ ยกฺขา ภุมฺมา กาปิลวตฺถวา
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต ๓ วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
ฉสหสฺสา เหมวตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
สาตาคิรา ติสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
อิจฺเจเต โสฬสสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
เวสฺสามิตฺตา ปญฺจสตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
#๑ ววตฺถิตฺวานาติ วา ปาโฐ ฯ ๒ ม. เต ฯ ๓ สี. ยุ. สพฺพตฺถ ชุตีมนฺโต ฯ
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
กุมฺภีโร ราชคหิโก เวปุลฺลสฺส นิเวสนํ
ภิยฺโย ๑ นํ สตสหสฺสํ ยกฺขานํ ปยิรุปาสติ ฯ
กุมฺภีโร ราชคหิโก โสปาค สมิตึ วนํ ฯ

[๒๔๒] ปุริมญฺจ ทิสํ ราชา ธตรฏฺโฐ ปสาสติ
คนฺธพฺพานํ อาธิปติ มหาราชา ยสสฺสิ โส ฯ
ปุตฺตาปิ ตสฺส พหโว อินฺทนามา มหพฺพลา ๒
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
ทกฺขิณญฺจ ทิสํ ราชา วิรูโฬฺห ตปฺปสาสติ ๓
กุมฺภณฺฑานํ อาธิปติ มหาราชา ยสสฺสิ โส ฯ
ปุตฺตาปิ ตสฺส พหโว อินฺทนามา มหพฺพลา
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
ปจฺฉิมญฺจ ทิสํ ราชา วิรูปกฺโข ปสาสติ
นาคานํ อาธิปติ มหาราชา ยสสฺสิ โส ฯ
ปุตฺตาปิ ตสฺส พหโว อินฺทนามา มหพฺพลา
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
#๑ ภีโยติปิ ปาโฐ ฯ ๒ อฏฺฐกถายํ สพฺพวาเรสุ มหาพลาติ ปาโฐ ฯ ๓ ม. ยุ. ตํ
#ปสาสติ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
อุตฺตรญฺจ ทิสํ ราชา กุเวโร ตปฺปสาสติ
ยกฺขานํ อาธิปติ มหาราชา ยสสฺสิ โส ฯ
ปุตฺตาปิ ตสฺส พหโว อินฺทนามา พหพฺพลา
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทนานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
ปุริมทิสํ ธตรฏฺโฐ ทกฺขิเณน วิรูฬฺหโก
ปจฺฉิเมน วิรูปกฺโข กุเวโร อุตฺตรํ ทิสํ
จตฺตาโร เต มหาราชา สมนฺตา จตุโร ทิสา
ททฺทลฺลมานา ๑ อฏฺฐํสุ วเน กาปิลวตฺถเว ฯ

[๒๔๓] เตสํ มายาวิโน ทาสา อาคู ๒ วญฺจนิกา สฐา
มายา กุเฏณฺฑุ เวเฏณฺฑุ ๓ วิฏู ๔ จ วิฏุโฏ ๕ สห
จนฺทโน กามเสฏฺโฐ จ กินฺนุฆณฺฑุ ๖ นิฆณฺฑุ จ ฯ
ปนาโท โอปมญฺโญ จ เทวสุโต จ มาตลิ
จิตฺตเสโน จ คนฺธพฺโพ นโฬราชา ชโนสโภ ๗
อาคู ๘ ปญฺจสิโข เจว ติมฺพรู สุริยวจฺฉสา ๙ ฯ
เอเต จญฺเญ จ ราชาโน คนฺธพฺพา สห ราชุภิ
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
อถาคู ๑๐ นาภสา นาคา เวสาลา สห ตจฺฉกา
#๑ ททฬฺหมานาติปิ ปาโฐ ฯ ๒ ม. อาคค ฯ สี. ยุ. อาคค ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
#๓ มา. วิเฏณฺฑุ ฯ ๔ ม. ยุ. วิฏุจฺจ ฯ ๕ ยุ. วิฏุจฺโจ ฯ ๖ ม. กินฺนิ ฆณฺฑุ ฯ
#๗ ม. ยุ. ชเนสฺสโภ ฯ ๘ ม. อาคา ฯ ยุ. อาคุ ฯ ๙ สี. ยุ. สุริยวจฺจสา ฯ
#๑๐ ม. อถาคค ฯ ยุ. อถาคุ ฯ เอวมีทิเสสุ ปเทสุ ฯ
กมฺพลสฺสตรา อาคู ปายาคา สห ญาติภิ
ยามุนา ธตรฏฺฐา จ อาคู นาคา ยสสฺสิโน
เอราวโณ มหานาโค โสปาค สมิตึ วนํ ฯ

[๒๔๔] เย นาคราเช สหสา หรนฺติ
ทิพฺพา ทิชา ปกฺขิ วิสุทฺธจกฺขู
เวหายสา ๑ เต วนมชฺฌปตฺตา
จิตฺรา สุปณฺณา อิติ เตส นามํ
อภยนฺตทา นาคราชานมาสี
สุปณฺณโต เขมมกาสิ พุทฺโธ
สณฺหาหิ วาจาหิ อุปวฺหยนฺตา
นาคา สุปณฺณา สรณมกํสุ พุทฺธํ ฯ
ชิตา วชิรหตฺเถน สมุทฺทํ อสุรา สิตา
ภาตโร วาสวสฺเสเต อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน ฯ
กาลกญฺชา มหาภิสฺมา ๒ อสุรา ทานเวฆสา
เวปจิตฺติ สุจิตฺติ จ ปหาราโท นมุจี สห ฯ
สตญฺจ พลิปุตฺตานํ สพฺเพ เวโรจนามกา
สนฺนยฺหิตฺวา พลึ เสนํ ๓ ราหุภทฺทมุปาคมม
สมโยทานิ ภทฺทนฺเต ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ

[๒๔๕] อาโป จ เทวา ปฐวี จ เตโช วาโย ตทาคมม
วรุณา วารุณา ๔ เทวา โสโม จ ยสสา สห ฯ
#๑ สี. ยุ. เวหาสยา ฯ ๒ สี. ยุ. มหาภึสา ฯ ๓ ม. พลิเสนํ ฯ
#๔ ม. วารณา วารณา เทวา ฯ
เมตฺตากรุณากายิกา อาคู เทวา ยสสฺสิโน
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
เวณฺฑู ๑ จ เทวา สหลี จ อสมา จ ทุเว ยมา
จนฺทสฺสูปนิสา เทวา จนฺทมาคู ปุรกฺขิตา ฯ
สุริยสฺสูปนิสา เทวา สุริยมาคู ปุรกฺขิตา
นกฺขตฺตานิ ปุรกฺขตฺวา อาคู มนฺทวลาหกา
วสูนํ วาสโว เสฏฺโฐ สกฺโก ปาค ๒ ปุรินฺทโท ฯ
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
อถาคู สหภู เทวา ชลมคฺคิสิขาริว
อริฏฺฐกา จ โรชา จ อุมฺมาปุปฺผนิภาสิโน
วรุณา สหธมฺมา จ อจฺจุตา จ อเนชกา
สูเลยฺยรุจิรา อาคู อาคู วาสวเนสิโน ฯ
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
สมานา มหาสมานา มานุสา มานุสุตฺตมา
#๑ ม. เวณฺฑุ เทวา สหลิ จ ฯ ๒ ม. ปาคา ฯ
ขิฑฺฑาปทูสิกา ๑ อาคู อาคู มโนปทูสิกา ๒
อถาคู หรโย เทวา เย จ โลหิตวาสิโน
ปารคา มหาปารคา อาคู เทวา ยสสฺสิโน ฯ
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน%
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
สุกฺกา กรุมฺหา ๓ อรุณา อาคู เวฆนสา สห ฯ
โอทาตคยฺหา ปาโมกฺขา อาคู เทวา วิจกฺขณา
สทามตฺตา หารคชา มิสฺสกา จ ยสสฺสิโน
ถนยํ อาคา ๔ ปชุนฺโน โย ทิสา อภิวสฺสติ ฯ
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
เขมิยา ตุสิตา ยามา กฏฺฐกา จ ยสสฺสิโน
ลมฺพิตกา ๕ ลามเสฏฺฐา โชตินามา จ อาสวา
นิมฺมานรติโน อาคู อถาคู ปรนิมฺมิตา ฯ
ทเสเต ทสธา กายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน
โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ
#๑ ม. ขิฑฺฑาปโทสิกา ฯ ๒ ม. มโนปโทสิกา ฯ ๓ ม. กรุมฺภา ฯ ๔ เยภุยฺเยน อาคูติ
#ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ ๕ ม. ยุ. ลมฺพีตกา ฯ
สฏฺเฐเต เทวนิกายา สพฺเพ นานตฺตวณฺณิโน
นามนฺวเยน อาคญฺฉฉ เย จญฺเญ สทิสา สห
ปวุตฺถชาติมกฺขีลํ ๑ โอฆติณฺณมนาสวํ
ทกฺเขโมฆตรํ นาคํ จนฺทํว อสิตาติตํ ๒ ฯ

[๒๔๖] สุพฺรหฺมา ปรมตฺโต จ ปุตฺตา อิทฺธิมโต สห
สนงฺกุมาโร ติสฺโส จ โสปาค สมิตึ วนํ ฯ
สหสฺสพฺรหฺมโลกานํ มหาพฺรหฺมาภิติฏฺฐติ
อุปปนฺโน ชุติมนฺโต ภิสฺมากาโย ยสสฺสิ โส ฯ
ทเสตฺถ อิสฺสรา อาคู ปจฺเจกวสวตฺติโน
เตสญฺจ มชฺฌโต อาคา ๓ หาริโต ปริวาริโต ฯ
เต จ สพฺเพ อภิกฺกนฺเต สินฺเท ๔ เทเว สพฺรหฺมเก
มารเสนา อภิกฺกามิ ปสฺส กณฺหสฺส มนฺทิยํ ฯ
เอถ คณฺหถ พนฺธถ ราเคน พนฺธมตฺถุ โว
สมนฺตา ปริวาเรถ มา โว มุญฺจิตฺถ โกจิ นํ ฯ
อิติ ตตฺถ มหาเสโน กณฺหเสนํ อเปสยิ
ปาณินา ตลมาหจฺจ สรํ กตฺวาน เภรวํ ฯ
ยถา ปาวุสฺสโก เมโฆ ถนยนฺโต สวิชฺชุโก
ตทา โส ปจฺจุทาวตฺติ สงฺกุทฺโธ อสยํวเส ๕ ฯ
ตญฺจ สพฺพํ อภิญฺญาย ววกฺขิตฺวาน ๖ จกฺขุมา
#๑ ม. ปวุฏฺฐชาติมลิลํ ฯ สี. ยุ. ปวุตฺถชาตึ อขิลํ ฯ ๒ อสิตาติคนฺติ วา ปาโฐ ฯ
#ยุ. อสิตาติกํ ฯ ๓ ปายโต อาคูติ ปาโจ ทิสฺสติ ฯ ๔ ม. สอินฺเท ฯ ยุ. สอินฺทเทเว ฯ
#๕ สี. ยุ. วสี ฯ ๖ ม. ววตฺถิตฺวาน ฯ
ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต
มารเสนา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว
เต จ อาตปฺปมกรุํ สุตฺวา พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
วีตราเคหิ ปกฺกามม เนสํ โลมมฺปิ ๑ อิญฺชยุํ
สพฺเพ วิชิตสงฺคามา ภยาตีตา ยสสฺสิโน
โมทนฺติ สห ภูเตหิ สาวกา เต ชเนสุตาติ ฯ
มหาสมยสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ ฯ
____________
#๑ ม. โลมาปิ ฯ
สกฺกปญฺหสุตฺตํ