[๒๒๗] ปุจฺฉามิ พฺรหฺมานํ สนงฺกุมารํ
กงฺขี อกงฺขึ ปรเวทิเยสุ
กตฺถฏฺฐิโต กิมฺหิ จ สิกฺขมาโน
#๑ ม. มธุสากญฺจ ฯ
ปปฺโปติ มจฺโจ อมตํ พฺรหฺมโลกนฺติ ฯ
หิตฺวา มมตฺตํ มนุเชสุ พฺรเหฺม
เอโกทิภูโต กรุณาธิมุตฺโต ๑
นิรามคนฺโธ วิรโต เมถุนสฺมา
เอตฺถฏฺฐิโต เอตฺถ จ สิกฺขมาโน
ปปฺโปติ มจฺโจ อมตํ พฺรหฺมโลกนฺติ ฯ

[๒๒๘] หิตฺวา มมตฺตนฺติ อหํ ๒ โภโต อาชานามิ ฯ อิเธกจฺโจ
อปฺปํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย มหนฺตํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย อปฺปํ
วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย มหนฺตํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย เกสมสฺสุํ
โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชติ อิติ หิตฺวา มมตฺตํติ สหํ ๓ โภโต อาชานามิ ฯ
เอโกทิภูโตติ สหํ ๔ โภโต อาชานามิ ฯ อิเธกจฺโจ วิวิตฺตํ เสนาสนํ
ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ
อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ ปฏิสลฺลียติ ๕ อิติ เอโกทิภูโตติ สหํ ๖ โภโต
อาชานามิ ฯ กรุณาธิมุตฺโตติ สหํ โภโต อาชานามิ ฯ อิเธกจฺโจ
กรุณาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ ตถา ทุติยํ
ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย
สพฺพาวนฺตํ โลกํ กรุณาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน
#๑ ม. กรุเณธิมุตฺโต ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ สี. ยุ. มมตฺตํตาหํ ฯ ๓ สี.
#ยุ. มมตฺตํตาหํ ฯ ม. มมตฺตนฺติ อหํ ฯ มมตฺตํติปหนฺติ ปน ปาเฐน ภวิตพฺพํ ฯ
#๔ เอโกทิภูโตติปหนฺติ ปาเฐน ภวิตพฺพํ ม. … อหํ ฯ ยุ. … จาหํ ฯ ๕ ม. ยุ. อยํ
#ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๖ ม. อหํ ฯ ยุ. ปหํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ อิติ กรุณาธิมุตฺโตติ
สหํ โภโต อาชานามิ ฯ อามคนฺเธ จ ๑ โข อหํ โภโต
ภาสมานสฺส น จ ๒ อาชานามิ

[๒๒๙] เก อามคนฺธา มนุเชสุ พฺรเหฺม
เอเต อวิทฺธา ๓ อิธ พฺรูหิ ธีร
เกนาวุฏา ๔ วาติ ปชา กุรุรู ๕
อาปายิกา นีวุตพฺรหฺมโลกาติ ฯ
โกโธ โมสวชฺชํ นิกติ จ โทพฺโภ ๖
กทริยตา อติมาโน อุสฺสุยา ๗
อิจฺฉา วิจิกิจฺฉา ปรเหฐนา จ
โลโภ จ โทโส จ มโท จ โมโห
เอเตสุ ยุตฺตา อนิรามคนฺธา
อาปายิกา นีวุตพฺรหฺมโลกาติ ฯ

[๒๓๐] ยถา โข อหํ โภโต อามคนฺเธ ภาสมานสฺส อาชานามิ
เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ
อคารมฺหา อนคาริยนฺติ ฯ ยสฺสทานิ ภวํ โควินฺโท กาลํ มญฺญตีติ ฯ
อถโข โภ มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ เยน เรณุ ราชา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา เรณณ ราชานํ เอตทโวจ อญฺญํทานิ
ภวํ ปุโรหิตํ ปริเยสตุ โย โภโต รชฺชํ อนุสาสิสฺสติ อิจฺฉามหํ
#๑ ยุ. ว ฯ ๒ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ. อวิทฺวา ฯ ๔ ม. ยุ. เกนาวฏา ฯ
#๕ สี. ยุ. กฺรุฏฺฐรู ฯ ม. กุรุตุ ฯ ๖ ม. ทุพฺโภ ฯ ยุ. โทโภ ฯ ๗ ม. อุสูยา ฯ
#ยุ. อสุยยา ฯ
โภ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ ยถา โข ปน เม สุตํ
พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ
อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ

[๒๓๑] อามนฺตยามิ ราชานํ เรณณ ภูมิปตึ อหํ
ตฺวํ ปชานสฺสุ รชฺเชน นาหํ โปโรหจฺเจ ๑ รเม ฯ
สเจ เต อูนกาเมหิ อหํ ปริปูรยามิ เต
โย ตํ หึสติ วาเรมิ ภูมิเสนาปตี อหํ
ตฺวํ ปิตา ๒ อหํ ปุตฺโต จ ๓ มา โน โควินฺท ปาชหิ ฯ
น มตฺถิ อูนกาเมหิ หึสิโต เม น วิชฺชติ
อมนุสฺสวโจ สุตฺวา ตสฺมาหํ น คเห รเม ฯ
อมนุสฺโส กถํวณฺโณ กนฺเต ๔ อตฺถํ อภาสถ
ยญฺจ สุตฺวา ชหาสิ โน เคเห อเมฺห จ เกวเล ๕ ฯ
อุปวุตฺถสฺส เม ปุพฺเพ ยิฏฺฐกามสฺส ๖ เม สโต
อคฺคิ ปชฺชลิโต อาสิ กุสปตฺตปริตฺถโต ฯ
ตโต เม พฺรหฺมา ปาตุรหุ พฺรหฺมโลกา สนนฺตโน
โส เม ปญฺหํ วิยากาสิ ตํ สุตฺวา น คเห รเม ฯ
สทฺทหามิ อหํ โภโต ยํ ตฺวํ โควินฺท ภาสสิ
อมนุสฺสวโจ สุตฺวา กถํ วตฺเตถ อญฺญถา
เต ตํ อนุวตฺติสฺสาม ๗ สตฺถา โควินฺท โน ภวํ ๘ ฯ
#๑ ม. โปโรหิจฺเจ ฯ ๒ ยุ. ปิตาสิ ฯ ๓ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๔ ม. กึ
#เต ฯ ๕ ม. เกวลี ฯ ๖ ม. ยิฏฺฐุ … ฯ ยุ. ยฏฺฐุ … ฯ ๗ อนุปพฺพชิสฺสามาติปิ
#ปาโฐ ฯ ๘ ยุ. ภว ฯ
มณิ ยถา เวฬุริโย อกาโส ๑ วิมโล สุโภ
เอวํ สุตฺวา ๒ จริสฺสาม โควินฺทสฺสานุสาสเนติ ฯ

[๒๓๒] สเจ ภวํ โควินฺโท อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสติ
มยมฺปิ ๓ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ
สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ อถโข โภ มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ
เยน เต ฉ ขตฺติยา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เต ฉ ขตฺติเย
เอตทโวจ อญฺญํทานิ โภ ๔ ภวนฺโต ปุโรหิตํ ปริเยสนฺตุ โย
ภวนฺตานํ รชฺเช อนุสาสิสฺสติ อิจฺฉามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิตุํ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส
เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา
อนคาริยนฺติ ฯ อถโข โภ เต ฉ ขตฺติยา เอกมนฺตํ อปกฺกมฺม เอวํ
สมจินฺเตสุํ อิเม โข โภ ๕ พฺราหฺมณา นาม ธนลุทฺธา ยนฺนูน
มยํ มหาโควินฺทํ พฺราหฺมณํ ธเนน สิกฺเขยฺยามาติ ฯ เต มหาโควินฺทํ
พฺราหฺมณํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ สํวิชฺชติ โข โภ อิเมสุ สตฺตสุ
รชฺเชสุ ปหูตํ สาปเตยฺยํ ตโต โภโต ยาวตเกน อตฺโถ ตาวตกํ
อาหรียตนฺติ ๖ ฯ อลํ โภ มมปีทํ ปหูตํ สาปเตยฺยํ ภวนฺตานํเยว
ตถา สาปเตยฺยํ ๗ อหํ สพฺพํ ปหาย อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิสฺสามิ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส
เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมาา
อนคาริยนฺติ ฯ อถโข โภ เต ฉ ขตฺติยา เอกมนฺตํ อปกฺกมฺม เอวํ
#๑ ม. ยุ. อกาโจ ฯ ๒ ม. ยุ. สุทฺธา ฯ ๓ ยุ. อหํปิ … ปพฺพชิสฺสามิ ฯ ๔-๕ ม. ยุ.
#โภสทฺโท นตฺถิ ฯ ๖ ยุ. อาหเรยฺยตนฺติ ฯ ๗ ม. วาหสา ตมหํ สพฺพํ ฯ ยุ. วาหสา
#ตมหํ ยสํ ฯ
สมจินฺเตสุํ อิเม โข โภ ๑ พฺราหฺมณา นาม อิตฺถีลุทฺธา ยนฺนูน
มยํ มหาโควินฺทํ พฺราหฺมณํ อิตฺถีหิ สิกฺเขยฺยามาติ ฯ เต มหาโควินฺทํ
พฺราหฺมณํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ สํวิชฺชนฺติ โข โภ
อิเมสุ สตฺตสุ รชฺเชสุ ปหูตา อิตฺถิโย ตโต โภโต ยาวติกาหิ
อตฺโถ ตาวติกา อานียตาติ ๒ ฯ อลํ โภ มมปีมา ๓ จตฺตารีสา
ภริยา สาทิสิโย ตาวาหํ ๔ สพฺพา ปหาย อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิสฺสามิ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ
ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ
โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ สเจ ภวํ โควินฺโท อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสติ มยมฺปิ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม
อถ ยา เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ

[๒๓๓] สเจ ปชหถ กามานิ ยตฺถ สตฺโต ปุถุชฺชโน
อารมฺภโวฺห ทฬฺหา โหถ ขนฺตีพลสมาหิตา ฯ
เอส มคฺโค อุชุมคฺโค เอส มคฺโค อนุตฺตโร
สทฺธมฺโม สพฺภิ รกฺขิโต พฺรหฺมโลกูปปตฺติยาติ ฯ

[๒๓๔] เตนหิ ภวํ มหาโควินฺโท สตฺต วสฺสานิ อาคเมตุ
สตฺตนฺนํ วสฺสานํ อจฺจเยน มยมฺปิ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม
อถ ยา เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ อติจิรํ โข โภ
สตฺต วสฺสานิ นาหํ สกฺโกมิ ภวนฺเต สตฺต วสฺสานิ อาคเมตุํ
#๑ ม. ยุ. โภสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. อานียตนฺติ ฯ ๓ ม. มมปิตา ฯ ๔ สี.
#ตาปหํ ฯ ม. ยุ. ตาปาหํ ฯ
โก นุ โข ปน โภ ชานาติ ชีวิตานํ คมนีโย สมฺปราโย
มนฺตาย โวฏฺฐพฺพํ ๑ กตฺตพฺพํ กุสลํ จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ นตฺถิ
ชาตสฺส อมรณํ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ
ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ
โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ เตนหิ ภวํ โควินฺโท ฉ วสฺสานิ
อาคเมตุ ฯเปฯ ปญฺจ วสฺสานิ อาคเมตุ ฯ จตฺตาริ วสฺสานิ
อาคเมตุ ฯ ตีณิ วสฺสานิ อาคเมตุ ฯ เทฺว วสฺสานิ อาคเมตุ ฯ
เอกํ วสฺสํ อาคเมตุ เอกสฺส วสฺสสฺส อจฺจเยน มยมฺปิ อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ
อติจิรํ โข โภ เอกํ วสฺสํ นาหํ สกฺโกมิ ภวนฺเต เอกํ วสฺสํ
อาคเมตุํ โก นุ โข ปน โภ ชานามิ ชีวิตานํ คมนีโย
สมฺปราโย มนฺตาย โวฏฺฐพฺพํ กตฺตพฺพํ กุสลํ จริตพฺพํ
พฺรหฺมจริยํ นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ ยถา โข ปน เม สุตํ
พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ
อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ
เตนหิ ภวํ โควินฺโท สตฺต มาสานิ อาคเมตุ สตฺตนฺนํ มาสานํ
อจฺจเยน มยมฺปิ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา
เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ อติจิรํ โข โภ สตฺต
มาสานิ นาหํ สกฺโกมิ ภวนฺเต สตฺต มาสานิ อาคเมตุํ โก
นุ โข ปน โภ ชานาติ ชีวิตานํ คมนีโย สมฺปราโย มนฺตาย
#๑ ม. มนฺตายํ โพทฺธพฺพํ ฯ ยุ. โพธพฺพํ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
โวฏฺฐพฺพํ กตฺตพฺพํ กุสลํ จริตพฺพํ พฺรหฺมจริยํ นตฺถิ ชาตสฺส
อมรณํ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส
เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา
อนคาริยนฺติ ฯ เตนหิ ภวํ โควินฺโท ฉ มาสานิ อาคเมตุ ฯ ปญฺจ
มาสานิ อาคเมตุ ฯ จตฺตาริ มาสานิ อาคเมตุ ฯ ตีณิ มาสานิ
อาคเมตุ ฯ เทฺว มาสานิ อาคเมตุ ฯ เอกํ มาสํ อาคเมตุ ฯ
อทฺธมาสํ ๑ อาคเมตุ อทฺธมาสสฺส อจฺจเยน มยมฺปิ อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ
อติจิรํ โข โภ อทฺธมาโส นาหํ สกฺโกมิ ภวนฺเต อทฺธมาสํ
อาคเมตุํ โก นุ โข ปน โภ ชานาติ ชีวิตานํ คมนีโย
สมฺปราโย มนฺตาย โวฏฺฐพฺพํ กตฺตพฺพํ กุสลํ จริตพฺพํ
พฺรหฺมจริยํ นตฺถิ ชาตสฺส อมรณํ ยถา โข ปน เม สุตํ
พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ
อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ เตนหิ
ภวํ โควินฺโท สตฺตาหํ อาคเมตุ ยาว มยํ สเก ปุตฺตภาตโร
รชฺเช อนุสาสิสฺสาม สตฺตาหสฺส อจฺจเยน มยมฺปิ อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ สา โน คติ ภวิสฺสตีติ ฯ
น จิรํ โข โภ สตฺตาหํ อาคมิสฺสามหํ ภวนฺเต สตฺตาหนฺติ ฯ
อถโข โภ มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ เยน เต สตฺต จ พฺราหฺมณ-
#๑ อฑฺฒมาสนฺติปิ ปาโฐ ฯ
มหาสาลา สตฺต จ นฺหาตกสตานิ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
สตฺต จ พฺราหฺมณมหาสาเล สตฺต จ นฺหาตกสตานิ เอตทโวจ
อญฺญํทานิ ภวนฺโต อาจริยํ ปริเยสนฺตุ โย ภวนฺตานํ มนฺเต
วาเจสฺสติ อิจฺฉามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ ยถา
โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น
สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา
อนคาริยนฺติ ฯ มา ภวํ โควินฺโท อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิ
ปพฺพชฺชา โภ อปฺเปสกฺขา จ อปฺปลาภา จ พฺรหฺมญฺญํ
มเหสกฺขญฺจ มหาลาภญฺจาติ ฯ มา ภวนฺโต เอวํ อวจุตฺถ
มา ภวนฺโต เอวํ อวจุตฺถ ปพฺพชฺชา อปฺเปสกฺขา จ อปฺปลาภา จ
พฺรหฺมญฺญํ มเหสกฺขญฺจ มหาลาภญฺจาติ โก นุ โข โภ อญฺญตฺร ๑
มยา มเหสกฺขตโร วา มหาลาภตโร วา อหํ โว วา ๒ เอตรหิ
ราชาว ๓ รญฺญํ พฺรหฺมาว ๔ พฺราหฺมณานํ เทวตาว ๕ คหปติกานํ ตมหํ
สพฺพํ ปหาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสามิ ยถา โข ปน
เม สุตํ พฺรหฺมุโน อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา
อคารํ อชฺฌาวสตา ปพฺพชิสฺสามหํ โภ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ
สเจ ภวํ โควินฺโท อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสติ มยมฺปิ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ สา โน คติ
ภวิสฺสตีติ ฯ อถโข โภ มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ เยน จตฺตารีสา
#๑ อญฺโญติ วา ปาโฐ ฯ ๒ สี. ม. ยุ. อหํ หิ โภ ฯ ๓-๔-๕ ยุ. … จ ฯ
ภริยา สาทิสิโย เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา จตฺตารีสา ภริยา
สาทิสิโย เอตทโวจ ยา โภติ นํ อิจฺฉติ สกานิ วา ญาติกุลานิ
คจฺฉนฺตุ ๑ อญฺญํ วา ภตฺตารํ ปริเยสนฺตุ ๒ อิจฺฉามหํ โภติ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ ยถา โข ปน เม สุตํ พฺรหฺมุโน
อามคนฺเธ ภาสมานสฺส เต น สุนิมฺมทยา อคารํ อชฺฌาวสตา
ปพฺพชิสฺสามหํ โภติ อคารสฺมา อนคาริยนฺติ ฯ ตฺวญฺเญว โน
ญาติ ญาติกามานํ ตฺวํ ปน ภตฺตา ภตฺตุกามานํ สเจ ภวํ
โภ ๓ โควินฺโท อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสติ มยมฺปิ โภ ๔
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิสฺสาม อถ ยา เต คติ สา โน
คติ ภวิสฺสตีติ ฯ อถโข โภ มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ ตสฺส
สตฺตาหสฺส อจฺจเยน เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ
อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิ ฯ ปพฺพชิตญฺจ ปน
มหาโควินฺทํ พฺราหฺมณํ สตฺต จ ราชาโน ขตฺติยา มุทฺธาวสิตฺตา
สตฺต จ พฺราหฺมณมหาสาลา สตฺต จ นฺหาตกสตานิ จตฺตารีสา จ
ภริยา สาทิสิโย อเนกานิ จ ขตฺติยสหสฺสานิ อเนกานิ จ พฺราหฺมณสหสฺสานิ
อเนกานิ จ คหปติสหสฺสานิ อเนกา ๕ จ อิตฺถาคารา
อิตฺถิโย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
มหาโควินฺทํ พฺราหฺมณํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตํ อนุปพฺพชึสุ ฯ
ตาย สุทํ โภ ปริสาย ปริวุโต มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ คามนิคมราชธานีสุ
จาริกํ จรติ ฯ ยํ โข ปน โภ เตน สมเยน มหาโควินฺโท
#๑ ม. ยุ. คจฺฉตุ ฯ ๒ ม. ยุ. ปริเยสตุ ฯ ๓-๔ ม. ยุ. โภสทฺโท นตฺถิ ฯ ๕ ม.
#อเนเกหิ อิตฺถาคาเรหิ ฯ
พฺราหฺมโณ คามํ วา นิคมํ วา อุปสงฺกมติ ตตฺถ ราชาว โหติ
รญฺญํ พฺรหฺมาว พฺราหฺมณานํ เทวตาว คหปติกานํ ฯ เย [๑] โข
ปน โภ เตน สมเยน มนุสฺสา ขิปนฺติ วา อุปกฺขลนฺติ วา เต
เอวมาหํสุ นมตฺถุ มหาโควินฺทสฺส พฺราหฺมณสฺส นมตฺถุ สตฺตปุโรหิตสฺสาติ ฯ
มหาโควินฺโท [๒] พฺราหฺมโณ เมตฺตาสหคเตน เจตสา
อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหาสิ ตถา ทุติยํ ตถา
ตติยํ ตถา จตุตฺถํ อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย
สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน
อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาปชฺเฌน ผริตฺวา วิหาสิ กรุณาสหคเตน
เจตสา ฯเปฯ มุทิตาสหคเตน เจตสา ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคเตน
เจตสา ฯเปฯ สาวกานญฺจ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย มคฺคํ
เทเสสิ ฯ เย โข ปน โภ เตน สมเยน มหาโควินฺทสฺส พฺราหฺมณสฺส
สาวกา สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ
มรณา สุคตึ พฺรหฺมโลกํ อุปปชฺชึสุ ฯ เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ
อาชานึสุ เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปฺเปกจฺเจ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ
เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ อปฺเปกจฺเจ นิมฺมานรตีนํ
เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ อปฺเปกจฺเจ ตุสิตานํ เทวานํ สหพฺยตํ
อุปปชฺชึสุ อปฺเปกจฺเจ ยามานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ
อปฺเปกจฺเจ ตาวตึสานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ อปฺเปกจฺเจ
จาตุมฺมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชึสุ ฯ เย [๓] สพฺพนิหีนกายํ
#๑ ยุ. เย จ โข ปน ฯ ม. เย โข ปน โภติ อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. โภ ฯ
#๓ ยุ. สพฺเพ ฯ
ปริปูเรสุํ เต คนฺธพฺพกายํ ปริปูเรสุํ ฯ อิติ โข ปน ๑ สพฺเพสํเยว
เตสํ กุลปุตฺตานํ อโมฆา ปพฺพชฺชา อโหสิ อวชฺชา ๒ สผลา
สอุทฺรยาติ ๓ ฯ สรติ ตํ ภควาติ ฯ สรามหํ โภ ปญฺจสิข
อหนฺเตน สมเยน มหาโควินฺโท พฺราหฺมโณ อโหสึ อหํ ตํ ๔
สาวกานํ พฺรหฺมโลกสหพฺยตาย มคฺคํ เทเสสึ ตํ โข ปน
ปญฺจสิข พฺรหฺมจริยํ น นิพฺพิทาย น วิราคาย น นิโรธาย น
อุปสมาย น อภิญฺญาย น สมฺโพธาย น นิพฺพานาย สํวตฺตติ
ยาวเทว พฺรหฺมโลกูปปตฺติยา อิทํ โข ปน เม ปญฺจสิข พฺรหฺมจริยํ
เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย
สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ ฯ กตมญฺจ ๕ ตํ ปญฺจสิข พฺรหฺมจริยํ
เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย
นิพฺพานาย สํวตฺตติ อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค เสยฺยถีทํ
สมฺมาทิฏฺฐิ สมฺมาสงฺกปฺโป สมฺมาวาจา สมฺมากมฺมนฺโต สมฺมาอาชีโว
สมฺมาวายาโม สมฺมาสติ สมฺมาสมาธิ อิทํ โข ตํ
ปน ปญฺจสิข พฺรหฺมจริยํ เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย
อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ ฯ เย โข
ปน เม ปญฺจสิข สาวกา สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานนฺติ
เต อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐ ว
ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ ฯ เย น
#๑ ม. ยุ. โภ ฯ ๒ อวญฺฌาติ วา อวชฺฌาติ วา ปาโฐ ฯ ๓ ยุ. สอุทฺทิสาติ ฯ
#๔ ม. ยุ. เตสํ ฯ ๕ ยุ. กตมญฺจ … สํวตฺตตีติ อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ
สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ อาชานนฺติ เต ๑ ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ
สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติกา โหนฺติ ตตฺถ ปรินิพฺพายิโน
อนาวตฺติธมฺมา ตสฺมา โลกา ฯ เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ
อาชานนฺติ อปฺเปกจฺเจ ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา ราคโทสโมหานํ
ตนุตฺตา สกทาคามิโน โหนฺติ สกิเทว อิมํ โลกํ
อาคนฺตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ ๒ ฯ เย น สพฺเพน สพฺพํ สาสนํ
อาชานนฺติ อปฺเปกจฺเจ ติณฺณํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺนา
โหนฺติ อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายนา ฯ อิติ โข ปญฺจสิข
สพฺเพสญฺเญว อิเมสํ กุลปุตฺตานํ อโมฆา ปพฺพชฺชา อวชฺชา สผลา
สอุทฺรยาติ ๓ ฯ อิทมโวจ ภควา ฯ อตฺตมโน ปญฺจสิโข คนฺธพฺพปุตฺโต
ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายีติ ฯ
มหาโควินฺทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ ฯ
________________
#๑ ยุ. อปฺเปกจฺเจ ฯ ๒ ยุ. กโรนฺติ ฯ ๓ ยุ. สอุทฺทิสาติ ฯ
มหาสมยสุตฺตํ

[๒๓๕] เอวมฺเม สุตํ ฯ เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ
กปิลวตฺถุสฺมึ มหาวเน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ ปญฺจมตฺเตหิ
ภิกฺขุสเตหิ สพฺเพเหว อรหนฺเตหิ ฯ ทสหิ จ โลกธาตูหิ เทวตา
เยภุยฺเยน สนฺนิปติตา โหนฺติ ภควนฺตํ ทสฺสนาย ภิกฺขุสงฺฆญฺจ ฯ
อถโข จตุนฺนํ สุทฺธาวาสกายิกานํ เทวานํ ๑ เอตทโหสิ อยํ โข
ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ มหาวเน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน
สทฺธึ ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุสเตหิ สพฺเพเหว อรหนฺเตหิ ทสหิ จ
โลกธาตูหิ เทวตา เยภุยฺเยน สนฺนิปติตา โหนฺติ ภควนฺตํ ทสฺสนาย
ภิกฺขุสงฺฆญฺจ ยนฺนูน มยมฺปิ เยน ภควา เตนุปสงฺกเมยฺยาม
อุปสงฺกมิตฺวา ภควโต สนฺติเก ปจฺเจกคาถํ ๒ ภาเสยฺยามาติ ฯ
อถโข ตา เทวตา เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุรโส สมฺมิญฺชิตํ
วา พาหํ ปสาเรยฺย ปสาริตํ วา พาหํ สมฺมิญฺเชยฺย เอวเมว
สุทฺธาวาเสสุ เทเวสุ อนฺตรหิตา ภควโต ปุรโต ปาตุรหํสุ ฯ อถโข
ตา เทวตา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ เอกมนฺตํ
ฐิตา โข เอกา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ

[๒๓๖] มหาสมโย ปวนสฺมึ
เทวกายา สมาคตา
#๑ ม. เทวตานํ ฯ ๒ ปายโต เอวํ ฯ ปจฺเจกคาถาติปิ ปาเฐน ปน ภวิตพฺพํ ฯ ม.
#ปจฺเจกํ คาถํ ฯ
อาคตมฺห อิมํ ธมฺมสมยํ
ทกฺขิตาเยว ๑ อปราชิตสงฺฆนฺติ ฯ