[๑๐๕๐] วิวาทาธิกรณํ อาปตฺตานาปตฺตีติ ฯ วิวาทาธิกรณํ น
อาปตฺติ ฯ กึ ปน วิวาทาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺยาติ ฯ
อาม วิวาทาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺย ฯ วิวาทาธิ-
กรณปจฺจยา กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ วิวาทาธิกรณปจฺจยา
เทฺว อาปตฺติโย อาปชฺชติ อุปสมฺปนฺนํ โอมสติ อาปตฺติ
ปาจิตฺติยสฺส อนุปสมฺปนฺนํ โอมสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส
วิวาทาธิกรณปจฺจยา อิมา เทฺว อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ ตา
อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กติ วิปตฺติโย ภชนฺติ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตีหิ
อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ
สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ ๑ กตีหิ อธิกรเณหิ กตีสุ ฐาเนสุ กตีหิ
สมเถหิ สมฺมนฺติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ เอกํ วิปตฺตึ
ภชนฺติ อาจารวิปตฺตึ จตุนฺนํ อธิกรณานํ อาปตฺตาธิกรณํ
สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ ทฺวีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา สิยา
ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ทุกฺกฏาปตฺติกฺขนฺเธน ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ
ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ ๑ เอเกน อธิกรเณน
กิจฺจาธิกรเณน ตีสุ ฐาเนสุ สงฺฆมชฺเฌ คณมชฺเฌ ปุคฺคลสฺส
สนฺติเก ตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน
จ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ

[๑๐๕๑] อนุวาทาธิกรณํ อาปตฺตานาปตฺตีติ ฯ อนุวาทาธิกรณํ
น อาปตฺติ ฯ กึ ปน อนุวาทาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺยาติ ฯ
อาม อนุวาทาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺย ฯ อนุวาทาธิกรณปจฺจยา
กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ อนุวาทาธิกรณปจฺจยา
#๑ ม. ยุ. สมุฏฺฐนฺติ ฯ อิโต ปรํ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
ติสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชติ ภิกฺขุํ อมูลเกน ปาราชิเกน ธมฺเมน
อนุทฺธํเสติ อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส อมูลเกน สงฺฆาทิเสเสน
อนุทฺธํเสติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส อมูลิกาย อาจารวิปตฺติยา
อนุทฺธํเสติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส อนุวาทาธิกรณปจฺจยา อิมา
ติสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ
กติ วิปตฺติโย ภชนฺติ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ
สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา ฉนฺนํ
อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ กตีหิ
อธิกรเณหิ กตีสุ ฐาเนสุ กตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ ฯ ตา
อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ เทฺว วิปตฺติโย ภชนฺติ สิยา
สีลวิปตฺตึ สิยา อาจารวิปตฺตึ จตุนฺนํ อธิกรณานํ อาปตฺตาธิกรณํ
สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ ตีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา สิยา
สงฺฆาทิเสสาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา
ทุกฺกฏาปตฺติกฺขนฺเธน ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ
สมุฏฺฐหนฺติ ยา สา ๑ อาปตฺติ ๒ ครุกา สา ๓ อาปตฺติ เอเกน
อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณน เอกมฺหิ ฐาเน สงฺฆมชฺเฌ ทฺวีหิ
สมเถหิ สมฺมติ ๔ สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน จ ยา ตา
อาปตฺติโย ลหุกา ตา อาปตฺติโย เอเกน อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณน
ตีสุ ฐาเนสุ สงฺฆมชฺเฌ คณมชฺเฌ ปุคฺคลสฺส สนฺติเก
ตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน
#๑-๓ ม. ตา ฯ ๒ ม. อาปตฺติโย ฯ ๔ ม. สมฺมนฺติ ฯ
จ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ

[๑๐๕๒] อาปตฺตาธิกรณํ อาปตฺตานาปตฺตีติ ฯ อาปตฺตาธิกรณํ น ๑
อาปตฺติ ฯ กึ ปน อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺยาติ ฯ
อาม อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺย ฯ อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา
กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา
จตสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชติ ภิกฺขุนี ชานํ ปาราชิกํ ธมฺมํ
อชฺฌาปนฺนํ ๒ ปฏิจฺฉาเทติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส เวมติกา
ปฏิจฺฉาเทติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส ภิกฺขุ สงฺฆาทิเสสํ ปฏิจฺฉาเทติ
อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส อาจารวิปตฺตึ ปฏิจฺฉาเทติ อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา อิมา จตสฺโส อาปตฺติโย
อาปชฺชติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กติ วิปตฺติโย
ภชนฺติ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ
กตีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ
กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ กตีหิ อธิกรเณหิ กตีสุ ฐาเนสุ
กตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ เทฺว
วิปตฺติโย ภชนฺติ สิยา สีลวิปตฺตึ สิยา อาจารวิปตฺตึ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ อาปตฺตาธิกรณํ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ จตูหิ
อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา สิยา ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา
ถุลฺลจฺจยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา
ทุกฺกฏาปตฺติกฺขนฺเธน ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ เอเกน สมุฏฺฐาเนน
#๑ ม. ยุ. นสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
สมุฏฺฐหนฺติ กายโต จ วาจโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐหนฺติ
ยา สา อาปตฺติ อนวเสสา สา อาปตฺติ น กตเมน อธิกรเณน
น กตมมฺหิ ฐาเน น กตเมน สมเถน สมฺมติ ยา ตา อาปตฺติโย
ลหุกา ตา อาปตฺติโย เอเกน อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณน ตีสุ
ฐาเนสุ สงฺฆมชฺเฌ คณมชฺเฌ ปุคฺคลสฺส สนฺติเก ตีหิ สมเถหิ
สมฺมนฺติ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน จ สิยา
สมฺมุขาวินเยน จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ

[๑๐๕๓] กิจฺจาธิกรณํ อาปตฺตานาปตฺตีติ ฯ กิจฺจาธิกรณํ น
อาปตฺติ ฯ กึ ปน กิจฺจาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺยาติ ฯ
อาม กิจฺจาธิกรณปจฺจยา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺย ฯ กิจฺจาธิกรณปจฺจยา
กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ กิจฺจาธิกรณปจฺจยา ปญฺจ
อาปตฺติโย อาปชฺชติ อุกฺขิตฺตานุวตฺติกา ภิกฺขุนี ยาวตติยํ
สมนุภาสนาย นปฺปฏินิสฺสชฺชติ ญตฺติยา ทุกฺกฏํ ทฺวีหิ กมฺมวาจาหิ
ถุลฺลจฺจยา กมฺมวาจาปริโยสาเน อาปตฺติ ปาราชิกสฺส เภทกานุวตฺตกา
ภิกฺขู ๑ ยาวตติยํ สมนุภาสนาย นปฺปฏินิสฺสชฺชนฺติ อาปตฺติ
สงฺฆาทิเสสสฺส ปาปิกาย ทิฏฺฐิยา ยาวตติยํ สมนุภาสนาย
นปฺปฏินิสฺสชฺชนฺติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส กิจฺจาธิกรณปจฺจยา
อิมา ปญฺจ อาปตฺติโย อาปชฺชติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ
กติ วิปตฺติโย ภชนฺติ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ
สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา ฉนฺนํ
#๑ ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺติ กตีหิ อธิกรเณหิ
กตีสุ ฐาเนสุ กตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ ฯ ตา อาปตฺติโย จตุนฺนํ
วิปตฺตีนํ เทฺว วิปตฺติโย ภชนฺติ สิยา สีลวิปตฺตึ สิยา อาจารวิปตฺตึ
จตุนฺนํ อธิกรณานํ อาปตฺตาธิกรณํ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ
ปญฺจหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตา สิยา ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺเธน
สิยา สงฺฆาทิเสสาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ถุลฺลจฺจยาปตฺติกฺขนฺเธน
สิยา ปาจิตฺติยาปตฺติกฺขนฺเธน สิยา ทุกฺกฏาปตฺติกฺขนฺเธน
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ เอเกน สมุฏฺฐาเนน สมุฏฺฐหนฺติ กายโต
จ วาจโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐหนฺติ ยา สา อาปตฺติ
อนวเสสา สา อาปตฺติ น กตเมน อธิกรเณน น กตมมฺหิ
ฐาเน น กตเมน สมเถน สมฺมติ ยา สา อาปตฺติ ครุกา สา
อาปตฺติ เอเกน อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณน เอกมฺหิ ฐาเน
สงฺฆมชฺเฌ ทฺวีหิ สมเถหิ สมฺมติ สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน
จ ยา ตา อาปตฺติโย ลหุกา ตา อาปตฺติโย เอเกน
อธิกรเณน กิจฺจาธิกรเณน ตีสุ ฐาเนสุ สงฺฆมชฺเฌ คณมชฺเฌ
ปุคฺคลสฺส สนฺติเก ตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺติ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ
ปฏิญฺญาตกรเณน จ สิยา สมฺมุขาวินเยน จ ติณวตฺถารเกน จ ฯ

[๑๐๕๔] วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ โหติ อาปตฺตาธิกรณํ
โหติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ วิวาทาธิกรณํ น โหติ อนุวาทาธิกรณํ
น โหติ อาปตฺตาธิกรณํ น โหติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ
อปิจ วิวาทาธิกรณปจฺจยา โหติ อนุวาทาธิกรณํ โหติ อาปตฺตาธิกรณํ
โหติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ ยถา กถํ วิย ฯ อิธ ภิกฺขู
วิวทนฺติ ธมฺโมติ วา อธมฺโมติ วา ฯเปฯ ทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ
วา อทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ วา ยํ ตตฺถ ภณฺฑนํ กลโห
วิคฺคโห วิวาโท นานาวาโท อญฺญถาวาโท วิปจฺจตาย โวหาโร
เมธกํ อิทํ วุจฺจติ วิวาทาธิกรณํ ฯ วิวาทาธิกรเณ สงฺโฆ
วิวทติ วิวาทาธิกรณํ ฯ วิวทมาโน อนุวทติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ
อนุวทมาโน อาปตฺตึ อาปชฺชติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ ตาย
อาปตฺติยา สงฺโฆ กมฺมํ กโรติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ เอวํ
วิวาทาธิกรณปจฺจยา โหติ อนุวาทาธิกรณํ โหติ อาปตฺตาธิกรณํ
โหติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ

[๑๐๕๕] อนุวาทาธิกรณํ โหติ อาปตฺตาธิกรณํ โหติ
กิจฺจาธิกรณํ โหติ วิวาทาธิกรณํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ น โหติ
อาปตฺตาธิกรณํ น โหติ กิจฺจาธิกรณํ น โหติ วิวาทาธิกรณํ ฯ
อปิจ อนุวาทาธิกรณปจฺจยา โหติ อาปตฺตาธิกรณํ โหติ
กิจฺจาธิกรณํ โหติ วิวาทาธิกรณํ ฯ ยถา กถํ วิย ฯ อิธ ภิกฺขู ภิกฺขุํ
อนุวทนฺติ สีลวิปตฺติยา วา อาจารวิปตฺติยา วา ทิฏฺฐิวิปตฺติยา วา
อาชีววิปตฺติยา วา โย ตตฺถ อนุวาโท อนุวทนา อนุลฺลปนา อนุภณนา
อนุสมฺปวงฺกตา อพฺภุสฺสหนตา อนุพลปฺปทานํ อิทํ วุจฺจติ อนุวาทาธิ-
กรณํ ฯ อนุวาทาธิกรเณ สงฺโฆ วิวทติ วิวาทาธิกรณํ ฯ
วิวทมาโน อนุวทติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ อนุวทมาโน อาปตฺตึ
อาปชฺชติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ ตาย อาปตฺติยา สงฺโฆ กมฺมํ กโรติ
กิจฺจาธิกรณํ ฯ เอวํ อนุวาทาธิกรณปจฺจยา โหติ อาปตฺตาธิกรณํ
โหติ กิจฺจาธิกรณํ โหติ วิวาทาธิกรณํ ฯ

[๑๐๕๖] อาปตฺตาธิกรณํ โหติ กิจฺจาธิกรณํ โหติ
วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ อาปตฺตาธิกรณํ น โหติ
กิจฺจาธิกรณํ น โหติ วิวาทาธิกรณํ น โหติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ
อปิจ อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา โหติ กิจฺจาธิกรณํ โหติ
วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ ยถา กถํ วิย ฯ ปญฺจปิ
อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺตาธิกรณํ สตฺตปิ อาปตฺติกฺขนฺธา อาปตฺตาธิกรณํ
อิทํ วุจฺจติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ อาปตฺตาธิกรเณ สงฺโฆ
วิวทติ วิวาทาธิกรณํ ฯ วิวทมาโน อนุวทติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ
อนุวทมาโน อาปตฺตึ อาปชฺชติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ ตาย
อาปตฺติยา สงฺโฆ กมฺมํ กโรติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ เอวํ
อาปตฺตาธิกรณปจฺจยา โหติ กิจฺจาธิกรณํ โหติ วิวาทาธิกรณํ
โหติ อนุวาทาธิกรณํ ฯ

[๑๐๕๗] กิจฺจาธิกรณํ โหติ วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ
โหติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ กิจฺจาธิกรณํ น โหติ วิวาทาธิกรณํ
น โหติ อนุวาทาธิกรณํ น โหติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ อปิจ
กิจฺจาธิกรณปจฺจยา โหติ วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ
โหติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ ยถา กถํ วิย ฯ ยา สงฺฆสฺส
กิจฺจยตา กรณียตา อปโลกนกมฺมํ ญตฺติกมฺมํ ญตฺติทุติยกมฺมํ
ญตฺติจตุตฺถกมฺมํ อิทํ วุจฺจติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ กิจฺจาธิกรเณ
สงฺโฆ วิวทติ วิวาทาธิกรณํ ฯ วิวทมาโน อนุวทติ
อนุวาทาธิกรณํ ฯ อนุวทมาโน อาปตฺตึ อาปชฺชติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ
ตาย อาปตฺติยา สงฺโฆ กมฺมํ กโรติ กิจฺจาธิกรณํ ฯ
เอวํ กิจฺจาธิกรณปจฺจยา โหติ วิวาทาธิกรณํ โหติ อนุวาทาธิกรณํ
โหติ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ

[๑๐๕๘] ยตฺถ สติวินโย ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ สมฺมุขาวินโย
ตตฺถ สติวินโย ฯ ยตฺถ อมูฬฺหวินโย ตตฺถ สมฺมุขาวินโย
ยตฺถ สมฺมุขาวินโย ตตฺถ อมูฬฺหวินโย ฯ ยตฺถ
ปฏิญฺญาตกรณํ ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ สมฺมุขาวินโย
ตตฺถ ปฏิญฺญาตกรณํ ฯ ยตฺถ เยภุยฺยสิกา ตตฺถ สมฺมุขาวินโย
ยตฺถ สมฺมุขาวินโย ตตฺถ เยภุยฺยสิกา ฯ ยตฺถ ตสฺสปาปิยสิกา
ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ สมฺมุขาวินโย ตตฺถ ตสฺสปาปิยสิกา ฯ
ยตฺถ ติณวตฺถารโก ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ สมฺมุขาวินโย
ตตฺถ ติณวตฺถารโก ฯ

[๑๐๕๙] ยสฺมึ สมเย สมฺมุขาวินเยน จ สติวินเยน จ อธิกรณํ
วูปสมฺมติ ยตฺถ สติวินโย ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ
สมฺมุขาวินโย ตตฺถ สติวินโย น ตตฺถ อมูฬฺหวินโย น
ตตฺถ ปฏิญฺญาตกรณํ น ตตฺถ เยภุยฺยสิกา น ตตฺถ ตสฺสปาปิยสิกา
น ตตฺถ ติณวตฺถารโก ฯ ยสฺมึ สมเย สมฺมุขาวินเยน จ
อมูฬฺหวินเยน จ ฯเปฯ สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน
จ ฯเปฯ สมฺมุขาวินเยน จ เยภุยฺยสิกาย จ ฯเปฯ สมฺมุขาวินเยน
จ ตสฺสปาปิยสิกาย จ ฯเปฯ สมฺมุขาวินเยน จ
ติณวตฺถารเกน จ อธิกรณํ วูปสมฺมติ ยตฺถ ติณวตฺถารโก
ตตฺถ สมฺมุขาวินโย ยตฺถ สมฺมุขาวินโย ตตฺถ ติณวตฺถารโก
น ตตฺถ สติวินโย น ตตฺถ อมูฬฺหวินโย น ตตฺถ ปฏิญฺญาตกรณํ
น ตตฺถ เยภุยฺยสิกา น ตตฺถ ตสฺสปาปิยสิกา ฯ