[๑๐๔๐] ปาจิตฺติยนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
ปาเตติ กุสลํ ธมฺมํ อริยมคฺคํ อปรชฺฌติ
จิตฺตสมฺโมหนฏฺฐานํ เตเนตํ อิติ วุจฺจติ ฯ
[๑๐๔๐] ปาจิตฺติยนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
ปาเตติ กุสลํ ธมฺมํ อริยมคฺคํ อปรชฺฌติ
จิตฺตสมฺโมหนฏฺฐานํ เตเนตํ อิติ วุจฺจติ ฯ
[๑๐๔๑] ปาฏิเทสนียนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
ภิกฺขุ อญฺญาตโก สนฺโต กิจฺฉา ลทฺธาย โภชนํ
สามํ คเหตฺวา ภุญฺเชยฺย คารยฺหนฺติ ปวุจฺจติ ฯ
นิมนฺตนาสุ ภุญฺชนฺโต ๒ ฉนฺทาย โวสาสติ ตตฺถ ภิกฺขุนี
อนิวาเรตฺวา ตหึ ภุญฺเช คารยฺหนฺติ ปวุจฺจติ ฯ
สทฺธาจิตฺตํ กุลํ คนฺตฺวา อปฺปโภคํ อนาฬฺหิยํ ๓
อคิลาโน ตหึ ภุญฺเช คารยฺหนฺติ ปวุจฺจติ ฯ
โย เจ อรญฺเญ วิหรนฺโต สาสงฺเก สภยานเก
อวิทิตํ ตหึ ภุญฺเช คารยฺหนฺติ ปวุจฺจติ ฯ
ภิกฺขุนี อญฺญาติกา สนฺตา ยํ ปเรสํ มมายิตํ
สปฺปิ เตลํ มธุ ผาณิตํ
มจฺฉมํสํ อโถปิ ขีรํ ทธึ
#๑ ม. ยุ. นิสฺสชฺชิตฺวาน เทเสติ ฯ ๒ ม. ภุญฺชนฺตา ฯ ยุ. ภุญฺชนฺตํ ฯ
#๓ ม. อนาฬิลํ ฯ
สยํ วิญฺญาเปยฺย ภิกฺขุนี
คารยฺหปตฺตา สุคตสฺส สาสเน ฯ
[๑๐๔๒] ทุกฺกฏนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
อปรทฺธํ วิรทฺธญฺจ ขลิตํ ยญฺจ ทุกฺกฏํ
ยํ มนุสฺโส กเร ปาปํ อาวิ วา ยทิ วา รโห
ทุกฺกฏนฺติ ปเวเทนฺติ เตเนตํ อิติ วุจฺจติ ฯ
[๑๐๔๓] ทุพฺภาสิตนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
ทุพฺภาสิตํ ทุราภฏฺฐํ สงฺกิลิฏฺฐญฺจ ยํ ปทํ
ยญฺจ วิญฺญู ครหนฺติ เตเนตํ อิติ วุจฺจติ ฯ
[๑๐๔๔] เสขิยนฺติ ยํ วุตฺตํ ตํ สุโณหิ ยถากถํ ฯ
เสขสฺส สิกฺขมานสฺส อุชุมคฺคานุสาริโน
อาทิ เจตํ จรณญฺจ มุขํ สญฺญมสํวโร
สิกฺขา เอตาทิสา ๑ นตฺถิ เตเนตํ อิติ วุจฺจติ ฯ
ฉนฺนมติวสฺสติ วิวฏํ นาติวสฺสติ
ตสฺมา ฉนฺนํ วิวเรถ เอวนฺตํ นาติวสฺสติ ฯ
คติ มิคานํ ปวนํ อากาโส ปกฺขินํ คติ
วิภโว คติ ธมฺมานํ นิพฺพานํ อรหโต คตีติ ฯ
คาถาสงฺคณิกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ
[๑๐๔๕] สตฺตนคเรสุ ปญฺญตฺตา ๒ วิปตฺติ จตุโรปิ จ
#๑ โป. ม. ยุ. เอตาทิสี ฯ ๒ ยุ. ปญฺญตฺตํ ฯ
ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ สาธารณา อสาธารณา
สาสนํ อนุคฺคหาย คาถาสงฺคณิกํ อิทนฺติ ฯ
________________
อธิกรณเภทํ
[๑๐๔๖] จตฺตาริ อธิกรณานิ วิวาทาธิกรณํ อนุวาทาธิกรณํ
อาปตฺตาธิกรณํ กิจฺจาธิกรณํ ฯ อิมานิ จตฺตาริ อธิกรณานิ ฯ
อิเมสํ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กติ อุกฺโกฏา ฯ อิเมสํ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ ทส อุกฺโกฏา วิวาทาธิกรณสฺส เทฺว อุกฺโกฏา
อนุวาทาธิกรณสฺส จตฺตาโร อุกฺโกฏา อาปตฺตาธิกรณสฺส ตโย
อุกฺโกฏา กิจฺจาธิกรณสฺส เอโก อุกฺโกโฏ ฯ อิเมสํ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ อิเม ทส อุกฺโกฏา ฯ วิวาทาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต
กติ สมเถ อุกฺโกเฏติ อนุวาทาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต กติ สมเถ
อุกฺโกเฏติ อาปตฺตาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต กติ สมเถ อุกฺโกเฏติ
กิจฺจาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต กติ สมเถ อุกฺโกเฏติ ฯ วิวาทาธิกรณํ
อุกฺโกเฏนฺโต เทฺว สมเถ อุกฺโกเฏติ อนุวาทาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต
จตฺตาโร สมเถ อุกฺโกเฏติ อาปตฺตาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต ตโย
สมเถ อุกฺโกเฏติ กิจฺจาธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺโต เอกํ สมถํ
อุกฺโกเฏติ ฯ
[๑๐๔๗] กติ อุกฺโกฏา กตีหากาเรหิ อุกฺโกฏนํ ปสวติ
กตีหงฺเคหิ สมนฺนาคโต ปุคฺคโล อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ กติ ปุคฺคลา
อธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺตา อาปตฺตึ อาปชฺชนฺติ ฯ ทฺวาทส อุกฺโกฏา
ทสหากาเรหิ อุกฺโกฏนํ ปสวติ จตูหงฺเคหิ สมนฺนาคโต ปุคฺคโล
อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ จตฺตาโร ปุคฺคลา อธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺตา
อาปตฺตึ อาปชฺชนฺติ ฯ กตเม ทฺวาทส อุกฺโกฏา ฯ อกตํ กมฺมํ
ทุกฺกฏํ กมฺมํ ปุน กาตพฺพํ กมฺมํ อนีหตํ ทุนฺนีหตํ ปุน นีหนิตพฺพํ
อวินิจฺฉิตํ ทุวินิจฺฉิตํ ปุน วินิจฺฉิตพฺพํ อวูปสนฺตํ ทุวูปสนฺตํ ปุน
วูปสเมตพฺพนฺติ อิเม ทฺวาทส อุกฺโกฏา ฯ กตเมหิ ทสหากาเรหิ
อุกฺโกฏนํ ปสวติ ฯ ตตฺถชาตกํ อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ ตตฺถชาตกํ
วูปสนฺตํ อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ อนฺตรามคฺเค อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ
อนฺตรามคฺเค วูปสนฺตํ อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ ตตฺถ คตํ อธิกรณํ
อุกฺโกเฏติ ตตฺถ คตํ วูปสนฺตํ อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ สติวินยํ
อุกฺโกเฏติ อมูฬฺหวินยํ อุกฺโกเฏติ ตสฺสปาปิยสิกํ อุกฺโกเฏติ
ติณวตฺถารกํ อุกฺโกเฏติ ฯ อิเมหิ ทสหากาเรหิ อุกฺโกฏนํ ปสวติ ฯ
กตเมหิ จตูหงฺเคหิ สมนฺนาคโต ปุคฺคโล อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ ฯ
ฉนฺทาคตึ คจฺฉนฺโต อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ โทสาคตึ ฯเปฯ
โมหาคตึ ภยาคตึ คจฺฉนฺโต อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ ฯ อิเมหิ
จตูหงฺเคหิ สมนฺนาคโต ปุคฺคโล อธิกรณํ อุกฺโกเฏติ ฯ กตเม
จตฺตาโร ปุคฺคลา อธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺตา อาปตฺตึ อาปชฺชนฺติ ฯ
ตทหุปสมฺปนฺโน อุกฺโกเฏติ อุกฺโกฏนกํ ปาจิตฺติยํ อาคนฺตุโก
อุกฺโกเฏติ อุกฺโกฏนกํ ปาจิตฺติยํ การโก อุกฺโกเฏติ อุกฺโกฏนกํ
ปาจิตฺติยํ ฉนฺททายโก อุกฺโกเฏติ อุกฺโกฏนกํ ปาจิตฺติยํ ฯ
อิเม จตฺตาโร ปุคฺคลา อธิกรณํ อุกฺโกเฏนฺตา อาปตฺตึ อาปชฺชนฺติ ฯ
[๑๐๔๘] วิวาทาธิกรณํ กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ
กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ กึนิทานํ กึสมุทยํ
กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ อาปตฺตาธิกรณํ
กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ
กิจฺจาธิกรณํ กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ
กึสมุฏฺฐานํ ฯ วิวาทาธิกรณํ วิวาทนิทานํ วิวาทสมุทยํ วิวาทชาติกํ
วิวาทปฺปภวํ วิวาทสมฺภารํ วิวาทสมุฏฺฐานํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ
อนุวาทนิทานํ อนุวาทสมุทยํ อนุวาทชาติกํ อนุวาทปฺปภวํ
อนุวาทสมฺภารํ อนุวาทสมุฏฺฐานํ ฯ อาปตฺตาธิกรณํ
อาปตฺตินิทานํ อาปตฺติสมุทยํ อาปตฺติชาติกํ อาปตฺติปฺปภวํ
อาปตฺติสมฺภารํ อาปตฺติสมุฏฺฐานํ ฯ กิจฺจาธิกรณํ กิจฺจนิทานํ ๑
กิจฺจสมุทยํ กิจฺจชาติกํ กิจฺจปฺปภวํ กิจฺจสมฺภารํ กิจฺจสมุฏฺฐานํ ฯ
วิวาทาธิกรณํ กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ
กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ ฯเปฯ อาปตฺตาธิกรณํ
กิจฺจาธิกรณํ กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ
กึสมุฏฺฐานํ ฯ วิวาทาธิกรณํ เหตุนิทานํ เหตุสมุทยํ เหตุชาติกํ
เหตุปฺปภวํ เหตุสมฺภารํ เหตุสมุฏฺฐานํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ ฯเปฯ
อาปตฺตาธิกรณํ กิจฺจาธิกรณํ เหตุนิทานํ เหตุสมุทยํ เหตุชาติกํ
เหตุปฺปภวํ เหตุสมฺภารํ เหตุสมุฏฺฐานํ ฯ วิวาทาธิกรณํ
กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ
#๑ โป. ม. กิจฺจยนิทานํ ฯ
อนุวาทาธิกรณํ ฯเปฯ อาปตฺตาธิกรณํ กิจฺจาธิกรณํ กึนิทานํ
กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กึสมฺภารํ กึสมุฏฺฐานํ ฯ วิวาทาธิกรณํ
ปจฺจยนิทานํ ปจฺจยสมุทยํ ปจฺจยชาติกํ ปจฺจยปฺปภวํ
ปจฺจยสมฺภารํ ปจฺจยสมุฏฺฐานํ ฯ อนุวาทาธิกรณํ ฯเปฯ
อาปตฺตาธิกรณํ กิจฺจาธิกรณํ ปจฺจยนิทานํ ปจฺจยสมุทยํ ปจฺจยชาติกํ
ปจฺจยปฺปภวํ ปจฺจยสมฺภารํ ปจฺจยสมุฏฺฐานํ ฯ
[๑๐๔๙] จตุนฺนํ อธิกรณานํ กติ มูลานิ กติ สมุฏฺฐานา ฯ
จตุนฺนํ อธิกรณานํ เตตฺตึส มูลานิ เตตฺตึส สมุฏฺฐานา ฯ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ กตมานิ เตตฺตึส มูลานิ ฯ วิวาทาธิกรณสฺส ทฺวาทส
มูลานิ อนุวาทาธิกรณสฺส จุทฺทส มูลานิ อาปตฺตาธิกรณสฺส ฉ
มูลานิ กิจฺจาธิกรณสฺส เอกํ มูลํ สงฺโฆ ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ
อิมานิ เตตฺตึส มูลานิ ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตเม เตตฺตึส
สมุฏฺฐานา ฯ วิวาทาธิกรณสฺส อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนิ สมุฏฺฐานา
อนุวาทาธิกรณสฺส จตสฺโส วิปตฺติโย สมุฏฺฐานา อาปตฺตาธิกรณสฺส
สตฺต อาปตฺติกฺขนฺธา สมุฏฺฐานา กิจฺจาธิกรณสฺส
จตฺตาริ กมฺมานิ สมุฏฺฐานา ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ อิเม เตตฺตึส
สมุฏฺฐานา ฯ