[๑๐๐๐] ทส อาฆาตวตฺถูนิ ฯ ทส อาฆาตปฏิวินยา ฯ ทส
วินีตวตฺถูนิ ฯ ทสวตฺถุกา มิจฺฉาทิฏฺฐิ ฯ ทสวตฺถุกา สมฺมาทิฏฺฐิ ฯ
ทส อนฺตคฺคาหิกา ทิฏฺฐิ ฯ ทส มิจฺฉตฺตา ฯ ทส สมฺมตฺตา ฯ
ทส อกุสลกมฺมปถา ฯ ทส กุสลกมฺมปถา ฯ ทส อธมฺมิกา
สลากคาหา ฯ ทส อธมฺมิกา สลากคาหา ฯ สามเณรานํ ทส
สิกฺขาปทานิ ฯ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต สามเณโร นาเสตพฺโพ ฯ

[๑๐๐๑] ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต วินยธโร พาโลเตฺวว สงฺขํ
คจฺฉติ อตฺตโน ภาสปริยนฺตํ น อุคฺคณฺหาติ ปรสฺส ภาสปริยนฺตํ
น อุคฺคณฺหาติ อตฺตโน ภาสปริยนฺตํ อนุคฺคเหตฺวา ปรสฺส
ภาสปริยนฺตํ อนุคฺคเหตฺวา อธมฺเมน กาเรติ อปฺปฏิญฺญาย
อาปตฺตึ น ชานาติ อาปตฺติยา มูลํ น ชานาติ อาปตฺติสมุทยํ
น ชานาติ อาปตฺตินิโรธํ น ชานาติ อาปตฺตินิโรธคามินึ ปฏิปทํ
น ชานาติ ฯ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต วินยธโร ปณฺฑิโตเตฺวว
สงฺขํ คจฺฉติ อตฺตโน ภาสปริยนฺตํ อุคฺคณฺหาติ ปรสฺส
ภาสปริยนฺตํ อุคฺคณฺหาติ อตฺตโน ภาสปริยนฺตํ อุคฺคเหตฺวา
ปรสฺส ภาสปริยนฺตํ อุคฺคเหตฺวา ธมฺเมน กาเรติ ปฏิญฺญาย
อาปตฺตึ ชานาติ อาปตฺติยา มูลํ ชานาติ อาปตฺติสมุทยํ
ชานาติ อาปตฺตินิโรธํ ชานาติ อาปตฺตินิโรธคามินึ ปฏิปทํ
ชานาติ ฯ อปเรหิปิ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต วินยธโร พาโลเตฺวว
สงฺขํ คจฺฉติ อธิกรณํ น ชานาติ อธิกรณสฺส มูลํ น
ชานาติ อธิกรณสมุทยํ น ชานาติ อธิกรณนิโรธํ น ชานาติ
อธิกรณนิโรธคามินึ ปฏิปทํ น ชานาติ วตฺถุํ น ชานาติ
นิทานํ น ชานาติ ปญฺญตฺตึ น ชานาติ อนุปฺปญฺญตฺตึ น
ชานาติ อนุสนฺธิวจนปถํ น ชานาติ ฯ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต
วินยธโร ปณฺฑิโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ อธิกรณํ ชานาติ
อธิกรณสฺส มูลํ ชานาติ อธิกรณสมุทยํ ชานาติ อธิกรณนิโรธํ
ชานาติ อธิกรณนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ชานาติ วตฺถุํ ชานาติ
นิทานํ ชานาติ ปญฺญตฺตึ ชานาติ อนุปฺปญฺญตฺตึ ชานาติ
อนุสนฺธิวจนปถํ ชานาติ ฯ อปเรหิปิ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต
วินยธโร พาโลเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ ญตฺตึ น ชานาติ ญตฺติยา
กรณํ น ชานาติ น ปุพฺพกุสโล โหติ น อปรกุสโล โหติ
อกาลญฺญู จ โหติ อาปตฺตานาปตฺตึ น ชานาติ ลหุกครุกํ
อาปตฺตึ น ชานาติ สาวเสสานวเสสํ อาปตฺตึ น ชานาติ
ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ น ชานาติ อาจริยปรมฺปรา โข
ปนสฺส น สุคฺคหิตา โหติ น สุมนสิกตา น สูปธาริตา ฯ
ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต วินยธโร ปณฺฑิโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ
ญตฺตึ ชานาติ ญตฺติยา กรณํ ชานาติ ปุพฺพกุสโล โหติ
อปรกุสโล โหติ กาลญฺญู จ โหติ อาปตฺตานาปตฺตึ ชานาติ
ลหุกครุกํ อาปตฺตึ ชานาติ สาวเสสานวเสสํ อาปตฺตึ ชานาติ
ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ ชานาติ อาจริยปรมฺปรา โข ปนสฺส
สุคฺคหิตา โหติ สุมนสิกตา สูปธาริตา ฯ อปเรหิปิ ทสหงฺเคหิ
สมนฺนาคโต วินยธโร พาโลเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ อาปตฺตานาปตฺตึ
น ชานาติ ลหุกครุกํ อาปตฺตึ น ชานาติ สาวเสสานวเสสํ อาปตฺตึ
น ชานาติ ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ น ชานาติ อุภยานิ โข
ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ วิตฺถาเรน น สฺวาคตานิ โหนฺติ น สุวิภตฺตานิ
น สุปฺปวตฺตีนิ น สุวินิจฺฉิตานิ สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส อาปตฺตานาปตฺตึ
น ชานาติ ลหุกครุกํ อาปตฺตึ น ชานาติ สาวเสสานวเสสํ
อาปตฺตึ น ชานาติ ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ น ชานาติ อธิกรเณ
จ น ๑ วินิจฺฉยกุสโล โหติ ฯ ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต วินยธโร
ปณฺฑิโตเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ อาปตฺตานาปตฺตึ ชานาติ ลหุกครุกํ
อาปตฺตึ ชานาติ สาวเสสานวเสสํ อาปตฺตึ ชานาติ ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ
อาปตฺตึ ชานาติ อุภยานิ โข ปนสฺส ปาติโมกฺขานิ
วิตฺถาเรน สฺวาคตานิ โหนฺติ สุวิภตฺตานิ สุปฺปวตฺตีนิ สุวินิจฺฉิตานิ
สุตฺตโส อนุพฺยญฺชนโส อาปตฺตานาปตฺตึ ชานาติ ลหุกครุกํ
อาปตฺตึ ชานาติ สาวเสสานวเสสํ อาปตฺตึ ชานาติ ทุฏฺฐุลฺลาทุฏฺฐุลฺลํ
อาปตฺตึ ชานาติ อธิกรเณ จ วินิจฺฉยกุสโล โหติ ฯ

[๑๐๐๒] ทสหงฺเคหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อุพฺพาหิกาย สมฺมนฺนิตพฺโพ ฯ
ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ตถาคเตน สาวกานํ สิกฺขาปทํ
ปญฺญตฺตํ ฯ ทส อาทีนวา ราชนฺเตปุรปฺปเวสเน ฯ ทส ทานวตฺถูนิ ฯ
ทส รตนานิ ฯ ทสวคฺโค ภิกฺขุสงฺโฆ ฯ ทสวคฺเคน คเณน
อุปสมฺปาเทตพฺพํ ฯ ทส ปํสุกูลานิ ฯ ทส จีวรธารณานิ ๒ ฯ
ทสาหปรมํ อติเรกจีวรํ ธาเรตพฺพํ ฯ ทส สุกฺกานิ ฯ ทส อิตฺถิโย ฯ
#๑ โป. ยุ. น จ ฯ ๒ ม. ยุ. จีวรธารณา ฯ
ทส ภริยาโย ฯ เวสาลิยํ ๑ ทส วตฺถูนิ ทีเปนฺติ ฯ ทส ปุคฺคลา
อวนฺทิยา ฯ ทส อกฺโกสวตฺถูนิ ฯ ทสหากาเรหิ เปสุญฺญํ
อุปสํหรติ ฯ ทส เสนาสนานิ ฯ ทส วรานิ ยาจึสุ ฯ ทส
อธมฺมิกานิ ปาติโมกฺขฏฺฐปนานิ ฯ ทส ธมฺมิกานิ ปาติโมกฺขฏฺฐปนานิ ฯ
ทสานิสํสา ยาคุยา ฯ ทส มํสา อกปฺปิยา ฯ ทส
ปรมานิ ฯ ทสวสฺเสน ภิกฺขุนา พฺยตฺเตน ปฏิพเลน ปพฺพาเชตพฺพํ
อุปสมฺปาเทตพฺพํ นิสฺสโย ทาตพฺโพ สามเณโร อุปฏฺฐาเปตพฺโพ ฯ
ทสวสฺสาย ภิกฺขุนิยา พฺยตฺตาย ปฏิพลาย ปพฺพาเชตพฺพํ
อุปสมฺปาเทตพฺพํ นิสฺสโย ทาตพฺโพ สามเณรี อุปฏฺฐาเปตพฺพา ฯ
ทสวสฺสาย ภิกฺขุนิยา พฺยตฺตาย ปฏิพลาย วุฏฺฐาปนสมฺมติ
สาทิตพฺพา ฯ ทสวสฺสาย [๒] คิหิคตาย สิกฺขา ทาตพฺพาติ ฯ
ทสกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ

[๑๐๐๓] อาฆาตวินยา ๓ วตฺถุ มิจฺฉา สมฺมา จ อนฺตคา
มิจฺฉตฺตา เจว สมฺมตฺตา อกุสลา กุสลาปิ จ
สลากาธมฺมธมฺมา จ สามเณรา จ นาสนา
ภาสาธิกรณญฺเจว ญตฺติ ลหุกเมว จ
ลหุกา ครุกา เอเต กณฺหสุกฺกา วิชานถ
อุพฺพาหิกา จ สิกฺขา จ อนฺเตปุรา ๔ จ วตฺถูนิ
#๑ ม. ยุ. เวสาลิยา ฯ ๒ โป. ภิกฺขุนิยา ฯ ๓ ม. ยุ. อาฆาตํ วินยํ ฯ
#๔ ม. อนฺเตปุเร ฯ
รตนํ ทสวคฺโค จ ตเถว อุปสมฺปทา
ปํสุกูลธารณา จ ทสาหสุกฺกอิตฺถิโย
ภริยา ทส วตฺถูนิ อวนฺทิยกฺโกเสน จ
เปสุญฺญญฺเจว ๑ เสนา จ ๒ วรานิ จ อธมฺมิกา
ธมฺมิกา ยาคุ มํสา จ ปรมา ภิกฺขุ ภิกฺขุนี
วุฏฺฐาปนา คิหิคตา ทสกา สุปฺปกาสิตาติ ฯ

[๑๐๐๔] เอกาทส ปุคฺคลา อนุปสมฺปนฺนา น อุปสมฺปาเทตพฺพา
อุปสมฺปนฺนา นาเสตพฺพา ฯ เอกาทส ปาทุกา อกปฺปิยา ฯ
เอกาทส ปตฺตา อกปฺปิยา ฯ เอกาทส จีวรานิ อกปฺปิยานิ ฯ
เอกาทส ยาวตติยกา ฯ ภิกฺขุนีนํ เอกาทส อนฺตรายิกา ธมฺมา
ปุจฺฉิตพฺพา ฯ เอกาทส จีวรานิ อธิฏฺฐาตพฺพานิ ฯ เอกาทส
จีวรานิ น วิกปฺเปตพฺพานิ ฯ เอกาทเส อรุณุคฺคมเน นิสฺสคฺคิยํ
โหติ ฯ เอกาทส คณฺฐิกา กปฺปิยา ฯ เอกาทส วีถา ๓ กปฺปิยา ฯ
เอกาทส ปฐวิโย อกปฺปิยา ฯ เอกาทส ปฐวิโย กปฺปิยา ฯ
เอกาทส นิสฺสยปฏิปฺปสฺสทฺธิโย ฯ เอกาทส ปุคฺคลา อวนฺทิยา ฯ
เอกาทส ปรมานิ ฯ เอกาทส วรานิ ยาจึสุ ฯ เอกาทส สีมาโทสา ฯ
อกฺโกสกปริภาสเก ปุคฺคเล เอกาทส อาทีนวา ปาฏิกงฺขา ฯ
เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย
วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย ปริจิตาย สุสมารทฺธาย เอกาทสานิสํสา
#๑ ยุ. เปสุญฺญา ฯ สี. เปสุญฺโญ ฯ ๒ ม. เสนานิ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. วิธา ฯ
ปาฏิกงฺขา สุขํ สุปติ สุขํ ปฏิพุชฺฌติ น ปาปกํ สุปินํ
ปสฺสติ มนุสฺสานํ ปิโย โหติ อมนุสฺสานํ ปิโย โหติ เทวตา
รกฺขนฺติ นาสฺส อคฺคิ วา วิสํ วา สตฺถํ วา กมติ ตุวฏํ จิตฺตํ
สมาธิยติ มุขวณฺโณ วิปฺปสีทติ อสมฺมูโฬฺห กาลํ กโรติ อุตฺตรึ
อปฺปฏิวิชฺฌนฺโต พฺรหฺมโลกูปโค โหติ เมตฺตาย เจโตวิมุตฺติยา
อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย
ปริจิตาย สุสมารทฺธาย อิเม เอกาทสานิสํสา ปาฏิกงฺขาติ ฯ
เอกาทสกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ

[๑๐๐๕] นาเสตพฺพา ปาทุกา จ ปตฺตา จ จีวรานิ จ
ตติยา ปุจฺฉิตพฺพา จ อธิฏฺฐานวิกปฺปนา
อรุณา คณฺฐิกา วีถา ๑ อกปฺปิยา จ กปฺปิยํ
นิสฺสยาวนฺทิยา เจว ปรมานิ วรานิ จ
สีมาโทสา จ อกฺโกสา เมตฺตาเยกาทสา กตาติ ๒ ฯ
เอกุตฺตริกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ตสฺสุทฺทานํ

[๑๐๐๖] เอกกา จ ทุกา เจว ติกา จ จตุปญฺจกา
ฉสตฺตฏฺฐนวกา จ ทสเอกาทสานิ จ
หิตาย สพฺพสตฺตานํ ญาตธมฺเมน ตาทินา
เอกุตฺตริกา วิมลา มหาวีเรน เทสิตาติ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. วิธา ฯ ๒ โป. เมตฺตาเยกาทสกฺกตาติ ฯ
อุโปสถาทิปุจฺฉาวิสฺสชฺชนา

[๑๐๐๗] อุโปสถกมฺมสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯ
ปวารณากมฺมสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯ
ตชฺชนียกมฺมสฺส ฯเปฯ นิยสฺสกมฺมสฺส ฯเปฯ ปพฺพาชนียกมฺมสฺส
ฯเปฯ ปฏิสารณียกมฺมสฺส ฯเปฯ อุกฺเขปนียกมฺมสฺส ฯเปฯ
ปริวาสทานสฺส ฯเปฯ มูลาย ปฏิกสฺสนาย ฯเปฯ มานตฺตทานสฺส
ฯเปฯ อพฺภานสฺส ฯเปฯ อุปสมฺปทากมฺมสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ
กึ ปริโยสานํ ฯ ตชฺชนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา โก อาทิ
กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯ นิยสฺสกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา ฯเปฯ
ปพฺพาชนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา ฯเปฯ ปฏิสารณียกมฺมสฺส
ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา ฯเปฯ อุกฺเขปนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา โก
อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯ สติวินยสฺส โก อาทิ
กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานํ ฯเปฯ อมูฬฺหวินยสฺส ฯเปฯ ตสฺส-
ปาปิยสิกาย ฯเปฯ ติณวตฺถารกสฺส ฯเปฯ ภิกฺขุโนวาทกสมฺมติยา
ฯเปฯ ติจีวเรน อวิปฺปวาสสมฺมติยา ฯเปฯ สนฺถตสมฺมติยา
ฯเปฯ รูปิยจฺฉฑฺฑกสมฺมติยา ฯเปฯ สาฏิยคาหาปกสมฺมติยา ฯเปฯ
ปตฺตคาหาปกสมฺมติยา ฯเปฯ ทณฺฑสมฺมติยา ฯเปฯ สิกฺกา-
สมฺมติยา ฯเปฯ ทณฺฑสิกฺกาสมฺมติยา โก อาทิ กึ มชฺเฌ
กึ ปริโยสานํ ฯ

[๑๐๐๘] อุโปสถกมฺมสฺสโก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ
อุโปสถกมฺมสฺส สามคฺคี อาทิ กิริยา มชฺเฌ นิฏฺฐานํ ปริโยสานํ ฯ
ปวารณากมฺมสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ
ปวารณากมฺมสฺส สามคฺคี อาทิ กิริยา มชฺเฌ นิฏฺฐานํ
ปริโยสานํ ฯ ตชฺชนียกมฺมสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ
ตชฺชนียกมฺมสฺส วตฺถุ จ ปุคฺคโล จ อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ
กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ นิยสฺสกมฺมสฺส ฯเปฯ ปพฺพาชนียกมฺมสฺส
ปฏิสารณียกมฺมสฺส อุกฺเขปนียกมฺมสฺส ปริวาสทานสฺส มูลาย
ปฏิกสฺสนาย มานตฺตทานสฺส อพฺภานสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ
กึ ปริโยสานนฺติ ฯ อพฺภานสฺส วตฺถุ จ ปุคฺคโล จ อาทิ ญตฺติ
มชฺเฌ กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ อุปสมฺปทากมฺมสฺส โก อาทิ
กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ อุปสมฺปทากมฺมสฺส ปุคฺคโล
อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ ตชฺชนียกมฺมสฺส
ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ
ตชฺชนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา สมฺมาวตฺตนา อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ
กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ นิยสฺสกมฺมสฺส ฯเปฯ ปพฺพาชนียกมฺมสฺส
ปฏิสารณียกมฺมสฺส อุกฺเขปนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา โก อาทิ
กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ อุกฺเขปนียกมฺมสฺส ปฏิปฺปสฺสทฺธิยา
สมฺมาวตฺตนา อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ
สติวินยสฺส โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ สติวินยสฺส
วตฺถุ จ ปุคฺคโล จ อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ
อมูฬฺหวินยสฺส ฯเปฯ ตสฺสปาปิยสิกาย ติณวตฺถารกสฺส ภิกฺขุโน-
วาทกสมฺมติยา ติจีวเรน อวิปฺปวาสสมฺมติยา สนฺถตสมฺมติยา
รูปิยจฺฉฑฺฑกสมฺมติยา สาฏิยคาหาปกสมฺมติยา ปตฺตคาหาปกสมฺมติยา
ทณฺฑสมฺมติยา สิกฺกาสมฺมติยา ทณฺฑสิกฺกาสมฺมติยา
โก อาทิ กึ มชฺเฌ กึ ปริโยสานนฺติ ฯ ทณฺฑสิกฺกาสมฺมติยา
วตฺถุ จ ปุคฺคโล จ อาทิ ญตฺติ มชฺเฌ กมฺมวาจา ปริโยสานํ ฯ
___________________
อตฺถวเสปกรณํ

[๑๐๐๙] ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ตถาคเตน สาวกานํ สิกฺขาปทํ
ปญฺญตฺตํ ฯ สงฺฆสุฏฺฐุตาย สงฺฆผาสุตาย ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ
นิคฺคหาย เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ
สํวราย สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย อปฺปสนฺนานํ
ปสาทาย ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย สทฺธมฺมฏฺฐิติยา วินยานุคฺคหาย ฯ