พุทธธรรมสงฆ์


วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

วินยปิฏเก ปริวาโร
____________
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
มหาวิภงฺเค โสฬส มหาวารา

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๑] ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ปฐมํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตํ ฯ กํ อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ
อตฺถิ ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ สพฺพตฺถ
ปญฺญตฺติ ปเทสปญฺญตฺติ สาธารณปญฺญตฺติ อสาธารณปญฺญตฺติ
เอกโตปญฺญตฺติ อุภโตปญฺญตฺติ ฯ ปญฺจนฺนํ ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ
กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนํ กตเมน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ
จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺติ ฯ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม
อาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ
สมุฏฺฐาติ ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ ฯ สตฺตนฺนํ สมถานํ
กตีหิ สมเถหิ สมฺมติ ฯ โก ตตฺถ วินโย โก ตตฺถ อภิวินโย
กึ ตตฺถ ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขํ กา วิปตฺติ กา
สมฺปตฺติ กา ปฏิปตฺติ ฯ กติ อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐมํ
ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ ฯ เก สิกฺขนฺติ ฯ เก สิกฺขิตสิกฺขา ฯ กตฺถ
ฐิตํ ฯ เก ธาเรนฺติ ฯ กสฺส วจนํ ฯ เกนาภฏนฺติ ฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๒] ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ปฐมํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ เวสาลิยา ปญฺญตฺตํ ฯ กํ
อารพฺภาติ ฯ สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ สุทินฺโน
กลนฺทปุตฺโต ปุราณทุติยิกาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ
อตฺถิ ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺตีติ ฯ เอกา
ปญฺญตฺติ เทฺว อนุปฺปญฺญตฺติโย อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ
นตฺถิ ฯ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ปเทสปญฺญตฺตีติ ฯ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ฯ
สาธารณปญฺญตฺติ อสาธารณปญฺญตฺตีติ ฯ สาธารณปญฺญตฺติ ฯ
เอกโตปญฺญตฺติ อุภโตปญฺญตฺตีติ ฯ อุภโตปญฺญตฺติ ฯ ปญฺจนฺนํ
ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนนฺติ ฯ นิทาโนคธํ
นิทานปริยาปนฺนํ ฯ กตเมน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉตีติ ฯ ทุติเยน
อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺตีติ ฯ
สีลวิปตฺติ ฯ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม อาปตฺติกฺขนฺโธติ ฯ
ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ
สมุฏฺฐาตีติ ฯ เอเกน สมุฏฺฐาเนน สมุฏฺฐาติ กายโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐาติ น วาจโต ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณนฺติ ฯ
อาปตฺตาธิกรณํ ฯ สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ สมฺมตีติ ฯ ทฺวีหิ
สมเถหิ สมฺมติ สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน จ ฯ โก
ตตฺถ วินโย โก ตตฺถ อภิวินโยติ ฯ ปญฺญตฺติ วินโย วิภตฺติ
อภิวินโย ฯ กึ ตตฺถ ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขนฺติ ฯ ปญฺญตฺติ
ปาติโมกฺขํ วิภตฺติ อธิปาติโมกฺขํ ฯ กา วิปตฺตีติ ฯ อสํวโร วิปตฺติ ฯ
กา สมฺปตฺตีติ ฯ สํวโร สมฺปตฺติ ฯ กา ปฏิปตฺตีติ ฯ น เอวรูปํ
กริสฺสามีติ ยาวชีวํ อาปาณโกฏิกํ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ ฯ
กติ อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐมํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ
ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐมํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ
สงฺฆสุฏฺฐุตาย สงฺฆผาสุตาย ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย
เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย
สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย อปฺปสนฺนานํ [๑] ปสาทาย
ปสนฺนานํ [๑] ภิยฺโยภาวาย สทฺธมฺมฏฺฐิติยา วินยานุคฺคหาย ฯ
เก สิกฺขนฺตีติ ฯ เสกฺขา จ ปุถุชฺชนกลฺยาณกา จ สิกฺขนฺติ ฯ เก
สิกฺขิตสิกฺขาติ ฯ อรหนฺโต สิกฺขิตสิกฺขา ฯ กตฺถ ฐิตนฺติ ฯ
สิกฺขากาเมสุ ฐิตํ ฯ เก ธาเรนฺตีติ ฯ เยสํ วตฺตติ เต ธาเรนฺติ ฯ
กสฺส วจนนฺติ ฯ ภควโต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
เกนาภฏนฺติ ฯ ปรมฺปราภฏํ ฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๓] อุปาลิ ทาสโก เจว โสณโก สิคฺคโว ตถา
โมคฺคลีปุตฺเตน ๒ ปญฺจมา เอเต ชมฺพุสิริวฺหเย ฯ
ตโต มหินฺโท อิฏฺฏิโย อุตฺติโย เจว สมฺพโล ๓
ภทฺทนาโม จ ปณฺฑิโตx
เอเต นาคา มหาปญฺญา ชมฺพุทีปา อิธาคตา
วินยํ เต วาจยึสุ ปิฏกํ ตมฺพปณฺณิยา
#๑ โป. วา. ฯ ๒ ม. ยุ. โมคฺคลิ- ฯ ๓ ม. ยุ. อุตฺติโย สมฺพโล ตถา ฯ
#อปราปรํปิ อีทิสเมว ฯ
นิกาเย ปญฺจ วาเจสุํ สตฺต เจว ปกรเณ ฯ
ตโต อริฏฺโฐ เมธาวี ติสฺสทตฺโต จ ปณฺฑิโต
วิสารโท กาฬสุมโน เถโร จ ทีฆนามโก
ทีฆสุมโน จ ปณฺฑิโต
ปุนเรว กาฬสุมโน นาคตฺเถโร จ พุทฺธรกฺขิโต
ติสฺสตฺเถโร จ เมธาวี เทวตฺเถโร จ ปณฺฑิโต
ปุนเรว สุมโน เมธาวี วินเย จ วิสารโท
พหุสฺสุโต จูฬนาโค คโชว ทุปฺปธํสิโย
ธมฺมปาลิตนาโม จ โรหเณ สาธุปูชิโต
ตสฺส สิสฺโส มหาปญฺโญ เขมนาโม ติเปฏกี ๑
ทีเป ตารกราชาว ปญฺญาย อติโรจติ ๒
อุปติสฺโส จ เมธาวี ปุสฺสเทโว มหากถี
ปุนเรว สุมโน เมธาวี ปุปฺผนาโม พหุสฺสุโต
มหากถี มหาสีโว ปิฏเก สพฺพตฺถ โกวิโท
ปุนเรว อุปาลิ เมธาวี วินเย จ วิสารโท
มหานาโค มหาปญฺโญ สทฺธมฺมวํสโกวิโท
ปุนเรว อภโย เมธาวี ปิฏเก สพฺพตฺถ โกวิโท
ติสฺสตฺเถโร จ เมธาวี วินเย จ วิสารโท
ตสฺส สิสฺโส มหาปญฺโญ ปุสฺสนาโม ๓ พหุสฺสุโต
#๑ ม. ติเปฏโก ฯ ๒ ม. ยุ. อติโรจถ ฯ ๓ ม. ยุ. ปุปฺผนาโม ฯ
สาสนํ อนุรกฺขนฺโต ชมฺพุทีเป ปติฏฺฐิโต
จูฬาภโย จ เมธาวี วินเย จ วิสารโท
ติสฺสตฺเถโร จ เมธาวี สทฺธมฺมวํสโกวิโท
จูฬาเทโว ๑ จ เมธาวี วินเย จ วิสารโท
สีวตฺเถโร จ เมธาวี วินเย สพฺพตฺถ โกวิโท
เอเต นาคา มหาปญฺญา วินยญฺญู มคฺคโกวิทา
วินยํ ทีเป ปกาเสสุํ ปิฏกํ ตมฺพปณฺณิยาติ ฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๔] ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ทุติยํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ ราชคเห ปญฺญตฺตํ ฯ กํ
อารพฺภาติ ฯ ธนิยํ กุมฺภการปุตฺตํ อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ ธนิโย
กุมฺภการปุตฺโต รญฺโญ ทารูนิ อทินฺนานิ อาทิยิ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ
เอกา ปญฺญตฺติ เอกา อนุปฺปญฺญตฺติ นตฺถิ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ฯ ๒
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ [๓] ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ สิยา กายโต
จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น วาจโต สิยา วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐาติ น กายโต สิยา กายโต จ วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐาติ ฯเปฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๕] ตติยํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ เวสาลิยา ปญฺญตฺตํ ฯ
กํ อารพฺภาติ ฯ สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ
สมฺพหุลา ภิกฺขู อญฺญมญฺญํ ชีวิตา โวโรเปสุํ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ เอกา
ปญฺญตฺติ เอกา อนุปฺปญฺญตฺติ นตฺถิ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ๒ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. จุฬเทโว ฯ ๒ ม. ยุ. อิทํ ปาฐทฺวยํ นตฺถิ ฯ ๓ ม. ยุ.
#ถตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาตีติ ฯ
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ ตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ สิยา กายโต
จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น วาจโต สิยา วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐาติ น กายโต สิยา กายโต จ วาจโต จ จิตฺตโต จ
สมุฏฺฐาติ ฯเปฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๖] จตุตฺถํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ เวสาลิยา ปญฺญตฺตํ ฯ
กํ อารพฺภาติ ฯ วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ
วคฺคุมุทาตีริยา ภิกฺขู คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส
วณฺณํ ภาสึสุ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ เอกา ปญฺญตฺติ เอกา อนุปฺปญฺญตฺติ
นตฺถิ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ๑ ฯ ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ [๒] ตีหิ
สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ สิยา กายโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น
วาจโต สิยา วาจโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น กายโต สิยา
กายโต จ วาจโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ ฯเปฯ
จตฺตาโร ปาราชิกา นิฏฺฐิตา ฯ
ตสฺสุทฺทานํ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๗] เมถุนาทินฺนทานญฺจ มนุสฺสวิคฺคหุตฺตริ
ปาราชิกานิ จตฺตาริ เฉชฺชวตฺถู อสํสยาติ ฯ
_______________

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๘] ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ โมเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส กตฺถ ปญฺญตฺโต ฯ
กํ อารพฺภ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ อตฺถิ ตตฺถ ปญฺญตฺติ
#๑ ม. ยุ. อิทํ ปาฐทฺวยํ นตฺถิ ฯ ๒ ม. ยุ. กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาตีติ ฯ
อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ปเทสปญฺญตฺติ
สาธารณปญฺญตฺติ อสาธารณปญฺญตฺติ เอกโตปญฺญตฺติ อุภโตปญฺญตฺติ ฯ
ปญฺจนฺนํ ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนํ
กตเมน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา
วิปตฺติ ฯ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม อาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ ฯ จตุนฺนํ
อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ ฯ สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ
สมฺมติ ฯ โก ตตฺถ วินโย โก ตตฺถ อภิวินโย กึ ตตฺถ
ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขํ กา วิปตฺติ กา สมฺปตฺติ
กา ปฏิปตฺติ ฯ กติ อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ
โมเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส ปญฺญตฺโต ฯ เก สิกฺขนฺติ ฯ เก(
สิกฺขิตสิกฺขา ฯ กตฺถ ฐิตํ ฯ เก ธาเรนฺติ ฯ กสฺส วจนํ ฯ
เกนาภฏนฺติ ฯ

วินย. ปริวาโร (เล่ม 8)

[๙] ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ โมเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส กตฺถ ปญฺญตฺโตติ ฯ
สาวตฺถิยา ปญฺญตฺโต ฯ กํ อารพฺภาติ ฯ อายสฺมนฺตํ เสยฺยสกํ อารพฺภ ฯ
กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ อายสฺมา เสยฺยสโก หตฺเถน อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ
โมเจสิ ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ฯ อตฺถิ ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ
อนุปฺปนฺนปญฺญตฺตีติ ฯ เอกา ปญฺญตฺติ เอกา อนุปฺปญฺญตฺติ
อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถิ ฯ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ
ปเทสปญฺญตฺตีติ ฯ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ฯ สาธารณปญฺญตฺติ
อสาธารณปญฺญตฺตีติ ฯ อสาธารณปญฺญตฺติ ฯ เอกโตปญฺญตฺติ
อุภโตปญฺญตฺตีติ ฯ เอกโตปญฺญตฺติ ฯ ปญฺจนฺนํ ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ
กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนนฺติ ฯ นิทาโนคธํ นิทานปริยาปนฺนํ ฯ
กตเมน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉตีติ ฯ ตติเยน อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ
อาคจฺฉติ ฯ จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺตีติ ฯ สีลวิปตฺติ ฯ สตฺตนฺนํ
อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม อาปตฺติกฺขนฺโธติ ฯ สงฺฆาทิเสสาปตฺติกฺขนฺโธ ฯ
ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาตีติ ฯ เอเกน
สมุฏฺฐาเนน สมุฏฺฐาติ กายโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ น
วาจโต ฯ จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณนฺติ ฯ อาปตฺตาธิกรณํ ฯ
สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ สมฺมตีติ ฯ ทฺวีหิ สมเถหิ สมฺมติ
สมฺมุขาวินเยน จ ปฏิญฺญาตกรเณน จ ฯ โก ตตฺถ วินโย โก
ตตฺถ อภิวินโยติ ฯ ปญฺญตฺติ วินโย วิภตฺติ อภิวินโย ฯ กึ
ตตฺถ ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขนฺติ ฯ ปญฺญตฺติ ปาติโมกฺขํ
วิภตฺติ อธิปาติโมกฺขํ ฯ กา วิปตฺตีติ ฯ อสํวโร วิปตฺติ ฯ กา
สมฺปตฺตีติ ฯ สํวโร สมฺปตฺติ ฯ กา ปฏิปตฺตีติ ฯ น เอวรูปํ กริสฺสามีติ
ยาวชีวํ อาปาณโกฏิกํ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ ฯ กติ
อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา อุปกฺกมิตฺวา อสุจึ โมเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส
ปญฺญตฺโตติ ฯ ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา อุปกฺกมิตฺวา
อสุจึ โมเจนฺตสฺส สงฺฆาทิเสโส ปญฺญตฺโต สงฺฆสุฏฺฐุตาย
สงฺฆผาสุตาย ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย เปสลานํ ภิกฺขูนํ
ผาสุวิหาราย ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย สมฺปรายิกานํ
อาสวานํ ปฏิฆาตาย อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย
สทฺธมฺมฏฺฐิติยา วินยานุคฺคหาย ฯ เก สิกฺขนฺตีติ ฯ เสกฺขา
จ ปุถุชฺชนกลฺยาณกา จ สิกฺขนฺติ ฯ เก สิกฺขิตสิกฺขาติ ฯ อรหนฺโต
สิกฺขิตสิกฺขา ฯ กตฺถ ฐิตนฺติ ฯ สิกฺขากาเมสุ ฐิตํ ฯ เก ธาเรนฺตีติ ฯ
เยสํ วตฺตติ เต ธาเรนฺติ ฯ กสฺส วจนนฺติ ฯ ภควโต วจนํ อรหโต
สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ เกนาภฏนฺติ ฯ ปรมฺปราภฏํ ฯ
อุปาลิ ทาสโก เจว โสณโก สิคฺคโว ตถา
โมคฺคลีปุตฺเตน ปญฺจมา เอเต ชมฺพุสิริวฺหเย ฯ
ตโต มหินฺโท อิฏฺฏิโย อุตฺติโย เจว สมฺพโล
ฯเปฯ ๑
เอเต นาคา มหาปญฺญา วินยญฺญู มคฺคโกวิทา ๒
วินยํ ทีเป ปกาเสสุํ ๓ ปิฏกํ ตมฺพปณฺณิยาติ ๔ ฯ
[๕]