[๔๔๕] อาจริเยน ภิกฺขเว อนฺเตวาสิกมฺหิ สมฺมา วตฺติตพฺพํ ฯ
ตตฺรายํ สมฺมาวตฺตนา อาจริเยน ภิกฺขเว อนฺเตวาสิโก สงฺคเหตพฺโพ
อนุคฺคเหตพฺโพ อุทฺเทเสน ปริปุจฺฉาย โอวาเทน อนุสาสนิยา
สเจ อาจริยสฺส ปตฺโต โหติ อนฺเตวาสิกสฺส ปตฺโต น โหติ
อาจริเยน อนฺเตวาสิกสฺส ปตฺโต ทาตพฺโพ อุสฺสุกฺกํ วา กาตพฺพํ
กินฺติ นุ โข อนฺเตวาสิกสฺส ปตฺโต อุปฺปชฺชิเยถาติ สเจ อาจริยสฺส
จีวรํ โหติ อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ น โหติ อาจริเยน อนฺเตวาสิกสฺส
จีวรํ ทาตพฺพํ อุสฺสุกฺกํ วา กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข อนฺเตวาสิกสฺส
จีวรํ อุปฺปชฺชิเยถาติ สเจ อาจริยสฺส ปริกฺขาโร โหติ
อนฺเตวาสิกสฺส ปริกฺขาโร น โหติ อาจริเยน อนฺเตวาสิกสฺส
ปริกฺขาโร ทาตพฺโพ อุสฺสุกฺกํ วา กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข
อนฺเตวาสิกสฺส ปริกฺขาโร อุปฺปชฺชิเยถาติ สเจ อนฺเตวาสิโก
คิลาโน โหติ กาลสฺเสว อุฏฺฐาย ทนฺตกฏฺฐํ ทาตพฺพํ มุโขทกํ
ทาตพฺพํ อาสนํ ปญฺญาเปตพฺพํ สเจ ยาคุ โหติ ภาชนํ
โธวิตฺวา ยาคุ อุปนาเมตพฺพา ยาคค ปีตสฺส อุทกํ ทตฺวา
ภาชนํ ปฏิคฺคเหตฺวา นีจํ กตฺวา สาธุกํ อปริฆํสนฺเตน โธวิตฺวา
ปฏิสาเมตพฺพํ อนฺเตวาสิกมฺหิ วุฏฺฐิเต อาสนํ อุทฺธริตพฺพํ
สเจ โส เทโส อุกฺลาโป โหติ โส เทโส สมฺมชฺชิตพฺโพ
สเจ อนฺเตวาสิโก คามํ ปวิสิตุกาโม โหติ นิวาสนํ ทาตพฺพํ
ปฏินิวาสนํ ปฏิคฺคเหตพฺพํ กายพนฺธนํ ทาตพฺพํ สคุณํ กตฺวา
สงฺฆาฏิโย ทาตพฺพา โธวิตฺวา ปตฺโต สอุทโก ทาตพฺโพ
เอตฺตาวตา นิวตฺติสฺสตีติ อาสนํ ปญฺญาเปตพฺพํ ปาโททกํ
ปาทปีฐํ ปาทกถลิกํ อุปนิกฺขิปิตพฺพํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ
ปฏิคฺคเหตพฺพํ ปฏินิวาสนํ ทาตพฺพํ นิวาสนํ ปฏิคฺคเหตพฺพํ สเจ
จีวรํ สินฺนํ โหติ มุหุตฺตํ อุเณฺห โอตาเปตพฺพํ น จ อุเณฺห
จีวรํ นิทหิตพฺพํ จีวรํ สํหริตพฺพํ จีวรํ สํหรนฺเตน จตุรงฺคุลํ
กณฺณํ อุสฺสาเทตฺวา จีวรํ สํหริตพฺพํ มา มชฺเฌ ภงฺโค อโหสีติ
โอโภเค กายพนฺธนํ กาตพฺพํ สเจ ปิณฺฑปาโต โหติ อนฺเตวาสิโก
จ ภุญฺชิตุกาโม โหติ อุทกํ ทตฺวา ปิณฺฑปาโต อุปนาเมตพฺโพ
อนฺเตวาสิโก ปานีเยน ปุจฺฉิตพฺโพ ภุตฺตาวิสฺส อุทกํ ทตฺวา
ปตฺตํ ปฏิคฺคเหตฺวา นีจํ กตฺวา สาธุกํ อปริฆํสนฺเตน โธวิตฺวา
โวทกํ กตฺวา มุหุตฺตํ อุเณฺห โอตาเปตพฺโพ น จ อุเณฺห
ปตฺโต นิทหิตพฺโพ ปตฺตจีวรํ นิกฺขิปิตพฺพํ ปตฺตํ นิกฺขิปนฺเตน
ฯเปฯ จีวรํ นิกฺขิปนฺเตน ฯเปฯ ปารโต อนฺตํ โอรโต โภคํ
กตฺวา จีวรํ นิกฺขิปิตพฺพํ อนฺเตวาสิกมฺหิ วุฏฺฐิเต อาสนํ
อุทฺธริตพฺพํ ปาโททกํ ปาทปีฐํ ปาทกถลิกํ ปฏิสาเมตพฺพํ สเจ โส
เทโส อุกฺลาโป โหติ โส เทโส สมฺมชฺชิตพฺโพ สเจ)
อนฺเตวาสิโก นหายิตุกาโม โหติ นหานํ ปฏิยาเทตพฺพํ สเจ
สีเตน อตฺโถ โหติ สีตํ ปฏิยาเทตพฺพํ สเจ อุเณฺหน อตฺโถ
โหติ อุณฺหํ ปฏิยาเทตพฺพํ สเจ อนฺเตวาสิโก ชนฺตาฆรํ
ปวิสิตุกาโม โหติ จุณฺณํ สนฺเนตพฺพํ มตฺติกา เตเมตพฺพา
ชนฺตาฆรปีฐํ อาทาย คนฺตฺวา ชนฺตาฆรปีฐํ ทตฺวา จีวรํ ปฏิคฺคเหตฺวา
เอกมนฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ จุณฺณํ ทาตพฺพํ มตฺติกา ทาตพฺพา สเจ
อุสฺสหติ ชนฺตาฆรํ ปวิสิตพฺพํ ชนฺตาฆรํ ปวิสนฺเตน มตฺติกาย
มุขํ มกฺเขตฺวา ปุรโต จ ปจฺฉโต จ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ชนฺตาฆรํ
ปวิสิตพฺพํ น เถเร ภิกฺขู อนุปขชฺช นิสีทิตพฺพํ น นวา
ภิกฺขู อาสเนน ปฏิพาหิตพฺพา ชนฺตาฆเร อนฺเตวาสิกสฺส ปริกมฺมํ
กาตพฺพํ ชนฺตาฆรา นิกฺขมนฺเตน ชนฺตาฆรปีฐํ อาทาย ปุรโต
จ ปจฺฉโต จ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ชนฺตาฆรา นิกฺขมิตพฺพํ อุทเกปิ
อนฺเตวาสิกสฺส ปริกมฺมํ กาตพฺพํ นหาเตน ปฐมตรํ อุตฺตริตฺวา
อตฺตโน คตฺตํ โวทกํ กตฺวา นิวาเสตฺวา อนฺเตวาสิกสฺส คตฺตโต
อุทกํ ปมชฺชิตพฺพํ นิวาสนํ ทาตพฺพํ สงฺฆาฏิ ทาตพฺพา ชนฺตาฆรปีฐํ
อาทาย ปฐมตรํ อาคนฺตฺวา อาสนํ ปญฺญาเปตพฺพํ ปาโททกํ
ปาทปีฐํ ปาทกถลิกํ อุปนิกฺขิปิตพฺพํ อนฺเตวาสิโก ปานีเยน
ปุจฺฉิตพฺโพ ยสฺมึ วิหาเร อนฺเตวาสิโก วิหรติ สเจ โส
วิหาโร อุกฺลาโป โหติ สเจ อุสฺสหติ โสเธตพฺโพ วิหารํ
โสเธนฺเตน ปฐมํ ปตฺตจีวรํ นีหริตฺวา เอกมนฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ ฯเปฯ
สเจ อาจมนกุมฺภิยา อุทกํ น โหติ อาจมนกุมฺภิยา
อุทกํ อาสิญฺจิตพฺพํ สเจ อนฺเตวาสิกสฺส อนภิรติ อุปฺปนฺนา
โหติ อาจริเยน วูปกาเสตพฺโพ วูปกาสาเปตพฺโพ ธมฺมกถา
วาสฺส กาตพฺพา สเจ อนฺเตวาสิกสฺส กุกฺกุจฺจํ อุปฺปนฺนํ โหติ
อาจริเยน วิโนเทตพฺพํ วิโนทาเปตพฺพํ ธมฺมกถา วาสฺส กาตพฺพา
สเจ อนฺเตวาสิกสฺส ทิฏฺฐิคตํ อุปฺปนฺนํ โหติ อาจริเยน วิเวเจตพฺพํ
วิเวจาเปตพฺพํ ธมฺมกถา วาสฺส กาตพฺพา สเจ อนฺเตวาสิโก
ครุธมฺมํ อชฺฌาปนฺโน โหติ ปริวาสารโห อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ
กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข สงฺโฆ อนฺเตวาสิกสฺส ปริวาสํ ทเทยฺยาติ
สเจ อนฺเตวาสิโก มูลาย ปฏิกสฺสนารโห โหติ อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ
กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข สงฺโฆ อนฺเตวาสิกํ มูลาย ปฏิกสฺเสยฺยาติ
สเจ อนฺเตวาสิโก มานตฺตารโห โหติ อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ
กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข สงฺโฆ อนฺเตวาสิกสฺส มานตฺตํ ทเทยฺยาติ
สเจ อนฺเตวาสิโก อพฺภานารโห โหติ อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ
กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข สงฺโฆ อนฺเตวาสิกํ อพฺเภยฺยาติ สเจ
สงฺโฆ อนฺเตวาสิกสฺส กมฺมํ กตฺตุกาโม โหติ ตชฺชนียํ วา
นิยสฺสํ วา ปพฺพาชนียํ วา ปฏิสารณียํ วา อุกฺเขปนียํ วา
อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข สงฺโฆ อนฺเตวาสิกสฺส
กมฺมํ น กเรยฺย ลหุกาย วา ปริณาเมยฺยาติ กตํ วา ปนสฺส
โหติ สงฺเฆน กมฺมํ ตชฺชนียํ วา นิยสฺสํ วา ปพฺพาชนียํ วา
ปฏิสารณียํ วา อุกฺเขปนียํ วา อาจริเยน อุสฺสุกฺกํ กาตพฺพํ
กินฺติ นุ โข อนฺเตวาสิโก สมฺมา วตฺเตยฺย โลมํ ปาเตยฺย
เนตฺถารํ วตฺเตยฺย สงฺโฆ ตํ กมฺมํ ปฏิปฺปสฺสมฺเภยฺยาติ สเจ
อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ โธวิตพฺพํ โหติ อาจริเยน อาจิกฺขิตพฺพํ
เอวํ โธเวยฺยาสีติ อุสฺสุกฺกํ วา กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข
อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ โธวิเยถาติ สเจ อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ กาตพฺพํ
โหติ อาจริเยน อาจิกฺขิตพฺพํ เอวํ กเรยฺยาสีติ อุสฺสุกฺกํ
วา กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ กริเยถาติ สเจ
อนฺเตวาสิกสฺส รชนํ ปจิตพฺพํ โหติ อาจริเยน อาจิกฺขิตพฺพํ
เอวํ ปเจยฺยาสีติ อุสฺสุกฺกํ วา กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข
อนฺเตวาสิกสฺส รชนํ ปจิเยถาติ สเจ อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ รเชตพฺพํ
โหติ อาจริเยน อาจิกฺขิตพฺพํ เอวํ รเชยฺยาสีติ อุสฺสุกฺกํ วา
กาตพฺพํ กินฺติ นุ โข อนฺเตวาสิกสฺส จีวรํ รชิเยถาติ จีวรํ
รเชนฺเตน สาธุกํ สมฺปริวตฺตกํ สมฺปริวตฺตกํ รเชตพฺพํ น จ อจฺฉินฺเน
เถเว ปกฺกมิตพฺพํ สเจ อนฺเตวาสิโก คิลาโน โหติ ยาวชีวํ
อุปฏฺฐาตพฺโพ วุฏฺฐานสฺส อาคเมตพฺพํ อิทํ โข ภิกฺขเว
อาจริยานํ อนฺเตวาสิเกสุ วตฺตํ ยถา อาจริเยหิ อนฺเตวาสิเกสุ
สมฺมา วตฺติตพฺพนฺติ ฯ
วตฺตกฺขนฺธกํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ ฯ
อิมมฺหิ ขนฺธเก วตฺถู เอกูนวีสติ ๑ วตฺตา จตุทฺทส ๒ ฯ
_________________
ตสฺสุทฺทานํ

[๔๔๖] สอุปาหนฉตฺตา ๓ จ โอคุณฺฐิ สีส ๔ ปานิยํ
นาภิวาเท น ปุจฺฉนฺติ อหิ อุชฺฌนฺติ เปสลา ฯ
โอมุญฺจิ ฉตฺตํ ขนฺเธ จ อตรญฺจ ปฏิกฺกมํ
ปตฺตจีวรํ นิกฺขิปา ปฏิรูปญฺจ ปุจฺฉิตา
อาสิญฺจิ โธวิเตน จ ๕ สุกฺเขนลฺเลนุปาหนา ๖
วุฑฺโฒ นวโก ปุจฺเฉยฺย อชฺฌาวุตฺถญฺจ โคจรา
เสกฺขา วจฺจา ปานิ ปริ กตฺตรํ กติกฏฺฐิตํ ๗
#๑ ม. รา. ปญฺจปณฺณาส ฯ ยุ. ปญฺจปญฺญาส ฯ ๒ ม. ยุ. วตฺตํ จุทฺทส ฯ ๓ ม. สอุปาหนา
#ฉตฺตา ฯ ยุ. สหอุปาหนฉตฺตา ฯ ๔ ม. ยุ. สีสํ ฯ ๕ ม. ยุ. อาสิญฺเจยฺย โธวิเตน ฯ
#๖ ยุ. สุกฺเขน อลฺลุปาหนา ฯ ๗ ม. ยุ. รา. กติกํ ตโต ฯ
กาลํ มุหุตฺตํ อุกฺลาโป ๑ ภุมฺมตฺถรณนีหเร ๒
ปฏิปาโท ภิสิพิมฺโพ ๓ มญฺจ ปีฐญฺจ มลฺลกํ
อปสฺเสนุลฺโลก กณฺณา เครุกา กาฬกากตา ๔
สงฺการํ ภุมฺมตฺถรณํ ปฏิปาทก มญฺจกํ
ปีฐํ ภิสิ นิสีทนํ มลฺลกํ อปสฺเสนกํ ๕
ปตฺตจีวรํ ภูมิ จ ปารนฺตํ โอรโภคโต ๖
ปุรตฺถิมา ปจฺฉิมา จ อุตฺตรา อถ ทกฺขิณา
สีตุเณฺห จ ทิวา รตฺตึ ปริเวณญฺจ โกฏฺฐโก
อุปฏฺฐานคฺคิสาลา จ วตฺตํ วจฺจกุฏีสุ จ
ปานิ ปริโภชนิกา ๗ กุมฺภี อาจมเนสุ จ
อโนปเมน ปญฺญตฺตํ วตฺตํ อาคนฺตุเกหิเม ฯ
เนวาสนํ น อุทกํ น ปจฺจุ น จ ปานิยํ
นาภิวาเท น ปญฺญาเป อุชฺฌายนฺติ จ เปสลา ฯ
วุฑฺฒาสนญฺจ อุทกํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา จ ปานิยํ
อุปาหเน เอกมนฺตํ อภิวาเท จ ปญฺญเป
วุตฺถํ โคจร เสกฺโข จ ฐานํ ปานิย โภชนํ
กตฺตรํ กติกํ กาลํ นวกสฺส นิสินฺนเก
#๑ ยุ. กาลมุหุตฺตอุกฺลาโป ฯ ๒ ม. ยุ. รา. ภูมฺมตฺถรณา นีหเร ฯ
#๓ ยุ. ปฏิปาทภิสิพิมฺโพ ฯ ๔ ม. ยุ. กาฬอกตา ฯ ๕ ม. ยุ. สงฺการญฺจ ภูมตฺถรณํ
#ปฏิปาทกํ มญฺจปีฐํ ฯ ภิสิ นิสีทนํ มลฺลกํ อปสฺเสน จ ฯ ๖ ม. โอรุโต โภคํ ฯ
#๗ ม. ปานี ปริโภชนียา ฯ ๘ ยุ. โภชนิ ฯ ๙ ยุ. กตฺตรา ฯ
อภิวาทเย อาจิกฺเข ยถา เหฏฺฐา ตถา นเย ฯ
นิทฺทิฏฺฐํ สตฺถวาเหน วตฺตํ อาวาสิเกหิเม ฯ
คมิกา ทารุมตฺติกา วิวริตฺวา น ปุจฺฉิย ๑
นสฺสนฺติ จ อคุตฺตญฺจ อุชฺฌายนฺติ จ เปสลา ฯ
ปฏิสาเมตฺวา ถเกตฺวา จ อาปุจฺฉิตฺวา จ ปกฺกเม ๒ ฯ
ภิกฺขุ วา สามเณโร วา อารามิโก อุปาสโก
ปาสาณเกสุ จ ปุญฺชํ ปฏิสาเม ถเกยฺย จ
สเจ อุสฺสหิ อุสฺสุกฺกํ อโนวสฺเส ตเถว จ ๓
สเจ ๔ โอวสฺสติ คามํ อชฺโฌกาเส ตเถว จ
อปฺเปวงฺคานิ เสเสยฺยุํ วตฺตํ คมิกภิกฺขุนา ฯ
นานุโมทนฺติ เถเรน โอหาย จตุปฺปญฺจหิ
วจฺจิโต มุจฺฉิโต อาสิ วตฺตานุโมทเนสุเม ฯ
ฉพฺพคฺคิยา ทุนฺนิวตฺถา อโถปิ จ ทุปฺปารุตา
อนากปฺปา จ โวกฺกมฺม เถเร อนุปขชฺชนํ ๕
นเว ภิกฺขู จ สงฺฆาฏิ อุชฺฌายนฺติ จ เปสลา ฯ
#๑ ม. ยุ. คมิกา ทารุมตฺติ จ วิวรตฺวา น ปุจฺฉาย ฯ ๒ ม. ยุ. ปฏิสาเมตฺวา ถเกตฺวา
#อาปุจฺฉิตฺวา ว ปกฺกเม ฯ ๓ ม. ยุ. อุสฺสหติ อุสฺสุกฺกํ วา ฯ ๔ ยุ. สพฺเพ ฯ
#๕ ม. ยุ. เถเร จ อนุปขชฺชเน ฯ รา. เถเร จ อนุปขชฺเชน จ ฯ
ติมณฺฑลํ นิวาเสตฺวา กายสคุณคณฺฐิกา
น โวกฺกมฺม ปฏิจฺฉนฺนํ สุสํวุโตกฺขิตฺตจกฺขุนา ๑
อุกฺขิตฺโตชฺชคฺฆิกา สทฺโท ตโย เจว ปจาลนา
ขมฺโภคุณฺฐิ อุกฺกุฏิกา ปฏิจฺฉนฺนํ สุสํวุโต
โอกฺขิตฺตุกฺขิตฺตา อุชฺชคฺฆิ อปฺปสทฺทา ๒ ตโย จลา
ขมฺโภ โอคุณฺฐิ ปลฺลตฺถิ ๓ อนุปขชฺช นาสเน
โอตฺถริตฺวา จ อุทเก นีจํ กตฺวา จ สิญฺจิยา ๔ ฯ
ปฏิ สามนฺเต ๕ สงฺฆาฏิ โอทเน จ ปฏิคฺคเห
สูปํ อุตฺตริภงฺเคน สพฺเพสํ สมกนฺติ จ ๖
สกฺกจฺจํ ปตฺตสญฺญี จ สมสูปญฺจ ติตฺติกา
น ตาว เถโร ภุญฺเชยฺย อสมฺปตฺเต จ โอทเน ๗
สกฺกจฺจํ ปตฺตสญฺญี จ สปทานํ จ สูปกํ
น ถูปโต ปฏิจฺฉาเท วิญฺญตฺตุชฺฌานสญฺญินา
มหนฺต มณฺฑล ทฺวารํ สพฺพหตฺโถ น โวหเร ๘
อุกฺเขโป เฉทนา คณฺฑํ ธูนํ สิตฺถาวการกํ ๙
ชิวฺหานิจฺฉารกํ เจว จปุจปุ สุรุสุรุ
หตฺถปตฺโตฏฺฐนิลฺเลหํ สามิเสน ปฏิคฺคโห ๑๐
#๑ ม. ยุ. สุสํวุโตกฺขิตฺตจกฺขุ ฯ ๒ ม. อปฺปสทฺโท ฯ ๓ ม. ยุ. รา. ขมฺโภคุณฺฐิ
#ปลฺลตฺถิ จ ฯ ๔ ม. ยุ. อุตฺตริตฺวาน อุทเก นีจํ กตฺวา น สิญฺจิยา ฯ ๕ ม. ยุ.
#สามนฺเต ฯ ๖ ม. สมภิตฺติ ยุ. สมติตฺติ ฯ ๗ ม. ยุ. สกฺกจฺจํ … โอทเนติ อิเม
#ปาฐา นตฺถิ ฯ ๘ ม. ยุ. พฺยาหเร ฯ ๙ ม. คณฺฑธุนํ ยุ. กณฺฑธนู ฯ ๑๐ ม. ปฏิคคเห ฯ
น ตาว ยาว น สพฺเพ ๑ นีจํ กตฺวา จ สิญฺจิยํ
ปฏิ สามนฺต ๒ สงฺฆาฏิ นีจํ กตฺวา ฉมาย จ
สสิตฺถกํ นิวตฺตนฺเต สุปฏิจฺฉนฺน อุกฺกุฏิ ๓
ธมฺมราเชน ปญฺญตฺตํ อิทํ ภตฺตคฺควตฺตนํ ฯ
ทุนฺนิวตฺถา อนากปฺปา อสลฺลกฺเขตฺวา ๔ สาหสา
ทูเร อจฺจ จิรํ ลหุํ ตเถว ปิณฺฑจาริโก ๕
ปฏิจฺฉนฺโน ว คจฺเฉยฺย สํวุโตกฺขิตฺตจกฺขุนา
อุกฺขิตฺโตชฺชคฺฆิกา สทฺโท ตโย เจว ปจาลนา ๖
ขมฺโภคุณฺฐิ อุกฺกุฏิกา สลฺลกฺเขตฺวา จ สาหสา
ทูเร อจฺจ จิรํ ลหุํ อาสนกํ กฏจฺฉุกา
ภาชนํ วา ฐเปสิ จ อุจฺจาเรตฺวา ปณามกา ๗
ปฏิคฺคเห น โอโลเก ๘ สูเปสุปิ ตเถว ตํ
ภิกฺขุ สงฺฆาฏิยา ฉาเท ปฏิจฺฉนฺเนว คจฺฉิยํ
สํวุโตกฺขิตฺตจกฺขุ จ อุกฺขิตฺโตชฺชคฺฆิกาย จ ๙
อปฺปสทฺโท ตโย จาลา ขมฺโภคุณฺฐิก อุกฺกุฏิ
ปฐมาสนวกฺการํ ๑๐ ปานียํ ปริโภชนํ ๑๑
ปจฺฉา กงฺขติ ภุญฺเชยฺย โอปิลาเปยฺย อุทฺธเร
#๑ ม. ยุ. ยาว น สพฺเพ อุทเก ฯ ๒ ม. ปฏิสามนฺตา ยุ. ปฏิสามนฺตํ ฯ ๓ ม.
#สุปฏิจฺฉนฺนมุกฺกุฏิ ยุ. สุปฏิจฺฉนฺนํ ฯ ๔ ยุ. อสลฺลกฺเข จ ฯ ๕ ยุ. ปิณฺฑจาริเก
#๖ ม. ยุ. ปฏิจฺฉนฺเนน คจฺเฉยฺย สุสํวุโตกฺขิตฺตจกฺขุ ฯ ๗ ม. ยุ. รา. ปณาเมตฺวา ฯ
#๘ ม. ยุ. อุลฺโลเก ฯ ๙ ยุ. อุกขิตฺตุชฺชคฺฆิกาย ฯ ๑๐ ม. ปฐมาสนวกฺการ ฯ
#ยุ. ปฐมาสนอวกฺการ ฯ ๑๑ ม. ปริโภชนี ฯ ยุ. ปริโภชนิ ฯ
ปฏิสาเมยฺย สมฺมชฺเช ริตฺตํ ตุจฺฉํ อุปฏฺฐเป ๑
หตฺถกาเร น ภินฺเทยฺย วตฺติทํ ปิณฺฑปาติเก ๒ ฯ
ปานิ จ ปริ อคฺคิ รณิ นกฺขตฺต ทิส โจรกา ๓
สพฺพํ นตฺถีติ โกเฏตฺวา ๔ ปตฺตํเส จีวรํ ตโต
อิทานิ อํเส ลคฺเคตฺวา ติมณฺฑลํ ปริมณฺฑลํ
ยถา ปิณฺฑจาริวตฺตํ นเย อารญฺญเกสุปิ
ปตฺตํเส จีวรํ สีเส อาโรเหตฺวา จ ปานิยํ
ปริโภชนิกา ๕ อคฺคิ อรณิ จาปิ กตฺตรํ ๖
นกฺขตฺตํ สพฺพเทสํ วา ๗ ทิสาปิ กุสโล ภเว ฯ
สตฺตุตฺตเมน ปญฺญตฺตํ วตฺตํ อารญฺญเกสุเม ฯ
อชฺโฌกาเส โอกิรึสุ ฯ อุชฺฌายนฺติ จ เปสลา ฯ
สเจ วิหโร อุกฺลาโป ปฐมํ ปตฺตจีวรํ
ภิสิพิมฺโพหนํ มญฺจํ ปีฐํ จ เขฬมลฺลกํ
อปสฺเสนาโลกกณฺณา ๘ เครุกํ กาฬ มากตํ ๙
สงฺการํ ภิกฺขุสามนฺตา ๑๐ เสนา วิหารปานิยํ
ปริโภชนียสามนฺตา ปฏิวาเต จ องฺคเณ
อโธวาเต อตฺถรณํ ปฏิปาทกมญฺจกํ ๑๑
#๑ ยุ. อุปฏฺฐเย ฯ ๒ ม. หตฺถิวิกาเร ภินฺเทยฺย … ฯ ๓ ม. ยุ. ปานิ ปริ อคฺคิ
#รณิ นกฺขตฺต ทิส โจรา จ ฯ รา. ปานิ จ ปริ อคคิ รณิ นกฺขตฺต ทิส โจรา จ ฯ
#๔ ม. ยุ. โกฏฺฏตฺวา ฯ ๕ ปริโภชนียํ ฯ ๖ ยุ. กตฺตริ ฯ ๗ ม. ยุ. สปฺปเทสํ ฯ
#๘ ม. อปสฺเสนุลฺโลกณฺณา ฯ ๙ ม. เครุกากาฬอกตา ฯ ๑๐ ยุ. สงฺการภิกฺขุสมนฺตา ฯ
#๑๑ ม. ยุ. ปฏิปาทกมญฺโจ จ ฯ
ปีฐํ ภิสิ นิสีทนํ มลฺลกํ อปสฺเสนกํ ๑
ปตฺตจีวรํ ภูมิ จ ปารนฺตํ โอรโภคโต ๒
ปุรตฺถิมา ปจฺฉิมา จ อุตฺตรา อถ ทกฺขิณา
สีตุเณฺห จ ทิวา รตฺตึ ปริเวณญฺจ โกฏฺฐโก
อุปฏฺฐานคฺคิสาลา จ วจฺจกุฏี จ ปานิยํ
อาจมกุมฺภี วุฑฺเฒ จ อุทฺเทส ปริปุจฺฉนา
สชฺฌา ธมฺโม ปทีปญฺจ น วิวเร น จ ถเก ๓
เยน วุฑฺโฒ ปริวตฺติ กณฺเณนปิ น ฆฏฺฏเย
ปญฺญเปสิ มหาวีโร วตฺตํ เสนาสเนสุ ตํ ฯ
นิวาริยมานา ทฺวารํ มุจฺฉิตุชฺฌนฺติ เปสลา ฯ
ฉาริกํ ฉฑฺฑเย ชนฺตา ปริภณฺฑํ ตเถว จ
ปริเวณโกฏฺฐกา สาลา ๔ จุณฺณมตฺติกโทณิกา
มุขํ ปุรโต น เถเร นเว อุสฺสหติ สเจ ๕
ปุรโต อุปริ มคฺโค จิกฺขลฺลํ มตฺติ ปีฐกํ
วิชฺฌาปตฺวา ถเกตฺวา จ วตฺตํ ชนฺตาฆเรสุเม ฯ
นาจเมติ ยถาวุฑฺฒํ ปฏิปาฏิ จ สาหสา ๗
#๑ ม. ยุ. รา. อปสฺเสน จ ฯ ๒ ม. โอภโต โภคํ ฯ ๓ ม. ยุ. วิชฺฌาเป น
#วิวเร น ปิ ถเก ฯ ๔ ม. ปริเวณํ โกฏฺฐโก ยุ. ปริเวณโกฏฺฐเก ฯ ๕ ม. ยุ.
#น นเว อุสฺสหติ สเจ ฯ ๖ ม. ยุ. วิชฺฌาเปตฺวา จ ปกฺกเม ฯ ๗ ม. ยุ. สหสา ฯ
อุพฺภุชิ ๑ นิตฺถุโน กฏฺฐํ วจฺจํ ปสฺสาว เขฬกํ
ผรุสา กูป สหสา อุพฺภุชิ ๒ จปุเสสกํ ๓
พหิ อนฺโต จ อุกฺกาเส รชฺชุ อตรมานโก ๔
สหสา อุพฺภุชิ ฐิเต นิตฺถุเน กฏฺฐวจฺจกํ ๕
ปสฺสาวเขฬผรุสา กูปํ จ วจฺจปาทุเก
นาติสหสา อุพฺภุชิ ๖ ปาทุกาย จปุจปุ
น เสสเย ปฏิจฺฉาเท อูหนา ปิฐเรน จ
วจฺจกุฏี ปริภณฺฑํ ปริเวณญฺจ โกฏฺฐโก
อาจมเน จ อุทกํ วตฺตํ วจฺจกุฏีสุเม ฯ
อุปาหนา ทนฺตกฏฺฐํ มุโขทกญฺจ อาสนํ
ยาคุ อุทกา ๗ โธวิตฺวา อุทฺธารุกฺลาปคามกํ ๘
นิวาสนา กายพนฺธา ๙ สคุณํ ปตฺตโสทกํ
ปจฺฉา ติมณฺฑโล เจว ปริมณฺฑล พนฺธนํ
สคุณํ โธวิตฺวา ปจฺฉา นาติทูเร ปฏิคฺคเห
ภณมานสฺส อาปตฺติ ปฐมาคนฺตฺวาน ๑๐ อาสนํ
อุทกํ ปีฐ กถลิ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา นิวาสนํ
#๑ ม. อุพฺภชิ ยุ. อุปฺปชฺชิ ฯ ๒ ม. ยุ. อุพฺภชฺฌิ ฯ ๓ ยุ. เสเธน ฯ ม. เสเส ฯ
#รา. เสเลน ฯ ๔ ม. ยุ. อตรมานญฺจ ฯ รา. อตรมานา จ ฯ ๕ ม. ยุ. สหสา
#อุพฺภชฺชิตวา นิตฺถุเน กฏฺฐ วจฺจญฺจ ฯ ๖ ยุ. อุพฺภชฺชิ ฯ ๗ ม. ยุ. อุทกํ ฯ
#๘ ม. ยุ. คามญฺจ ฯ ๙ ยุ. กายพนฺธนา ฯ ๑๐ ยุ. ปฐมํ คนฺตฺวาน ฯ
โอตาเป นิทหิ ภงฺโค โอโภเค ภุญฺชิตุํ นเม
ปานียํ อุทกํ นีจํ มุหุตฺตํ น จ นิทเห
ปตฺตจีวรํ ภูมิ จ ปารนฺตํ โอรโภคโต
อุทฺธเร ปฏิสาเม จ อุกฺลาโป จ นหายิตุํ
สีตํ อุณฺหํ ชนฺตาฆรํ จุณฺณํ มตฺติกปิฏฺฐิโต
ปีฐํ จ จีวรํ จุณฺณํ มตฺติกุสฺสหติ มุขํ
ปุรโต เถเร นเว น จ ๑ ปริกมฺมญฺจ นิกฺขเม
ปุรโต อุทเก นฺหาเต นิวาเสตฺวุปชฺฌาย จ ๒
นิวาสนญฺจ สงฺฆาฏิ ปีฐํ วา อาสเนน จ ๓
ปาโท ปีฐํ กถลิญฺจ ปานียุทฺเทสปุจฺฉนา
อุกฺลาปุสฺสหํ โสเธยฺย ๔ ปฐมํ ปตฺตจีวรํ
นิสีทนปจฺจตฺถรณํ ภิสิพิมฺโพหนานิ จ
มญฺโจ ปีฐํ ปฏิปาทํ มลฺลกํ อปสฺเสนกํ ๕
ภุมฺมสนฺตานอาโลกํ เครุก กาฬกากตา ๖
ภุมฺมตฺถรณปฏิปาทา มญฺโจ ปีฐํ พิมฺโพหนํๆ
นิสีทนตฺถรณํ เขฬํ ๗ อปสฺเส ปตฺตจีวรํ
ปุรตฺถิมา ปจฺฉิมา จ อุตฺตรา อถ ทกฺขิณา
สีตุเณฺห ๘ จ ทิวา รตฺตึ ปริเวณญฺจ โกฏฺฐโก
#๑ ม. นเว จ ฯ ๒ ม. นิวาเสตฺวา อุปชฺฌาย ฯ ยุ. นิวาเสตฺวา อุปชฺฌาย ฯ ๓ ม. ยุ.
#ปิฐกํ อาสเนน จ ฯ ๔ ยุ. อุกฺลาปํ สุ โสเธยฺย ฯ ๕ ม. อปสฺเสน จ ฯ ๖ ม. อาโลก
#เครกา กาฬอกตา ฯ ๗ ม. ยุ. เขฬ ฯ ๘ ม. ยุ. สีตุณฺหญฺจ ฯ
อุปฏฺฐานคฺคิสาลา จ วจฺจ ปานีย โภชนิ
อาจมอนภิรติ กุกฺกุจฺจํ ทิฏฺฐิกา ครุ ๑
มูลมานตฺตอพฺภานํ ตชฺชนียํ นิยสฺสกํ
ปพฺพชา ปฏิสารณิ ๒ อุกฺเขปญฺจ กตํ ยทิ
โธเว กาตพฺพรชนํ ๓ รเช สมฺปริวตฺตกํ
ปตฺตญฺจ จีวรญฺจาปิ ปริกฺขารญฺจ เฉทนํ
ปริกมฺมํ เวยฺยาวจฺจํ ปจฺฉา ปิณฺฑา ปวิสนา ๔
น สุสานํ ทิสา เจว ยาวชีวํ อุปฏฺฐเห
สทฺธิวิหาริเกเนตํ วตฺตุปชฺฌายิกานิเม ๕ ฯ
โอวาทสาสนุทฺเทสา ปุจฺฉา ปตฺตญฺจ จีวรํ
ปริกฺขารํ คิลาโน จ ๖ น ปจฺฉาสมโณ ภเว ๗
อุปชฺฌาเยสุ ยาวตา ๘ เอวํ อาจริเยสุปิ
สทฺธิวิหาริเก วตฺตา ตเถว อนฺเตวาสิเก
อาคนฺตุเกสุ ยาวตา ๘ ปุน อาวาสิเกสุ จ ฯ
คมิกานุโมทนิกา ภตฺตคฺเค ปิณฺฑปาติเก ๙
อารญฺญเกสุ ยํ วตฺตํ ยํ จ เสนาสนเนสุปิ
ชนฺตาฆเร วจฺจกุฏี อุปชฺฌา สทฺธิวิหาริเก
#๑ ม. ยุ. รา. อาจมนํ อนภิรติ กุกฺกุจฺจํ ทิฏฺฐิ จ ครุ ฯ ๒ ม. ปพฺพาชปฏิสารณี ฯ
#๓ ม. ยุ. รชญฺจ ฯ ๔ ม. ยุ. ปิณฺฑํ ปวิสนํ ฯ ๕ ม. วตฺตุปชฺฌายิเกนิเม ฯ
#ยุ. วตฺตุปชฺฌายเกสุเม ฯ ๖ ม. ปริกฺขาโร คิลาโน ฯ ยุ ปริกฺขารคิลาโน ฯ
#๗ ยุ. สุเว ฯ ๘ ม. เย วตฺตา ฯ ยุ. ยา วตฺตา ฯ ๙ ม. ปิณฺฑจาริเก ฯ
อาจริเยสุ ยํ วตฺตํ ตเถว อนฺเตวาสิเก
เอกูนวีสติวตฺถู วตฺตา โจทส ๑ ขนฺธเก ฯ
วตฺตํ อปริปูเรนฺโต น สีลํ ปริปูรติ
อสุทฺธสีโล ทุปฺปญฺโญ จิตฺเตกคฺคํ น วินฺทติ
วิกฺขิตฺตจิตฺโตเนกคฺโค สมฺมา ธมฺมํ น ปสฺสติ
อปสฺสมาโน สทฺธมฺมํ ทุกฺขา น ปริมุจฺจติ ฯ
ยํ วตฺตํ ปริปูเรนฺโต สีลมฺปิ ปริปูรติ
วิสุทฺธสีโล สปฺปญฺโญ จิตฺเตกคฺคมฺปิ วินฺทติ
อวิกฺขิตฺตจิตฺโต เอกคฺโค สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสติ ๒
สมฺปสฺสมาโน สทฺธมฺมํ ทุกฺขา โส ปริมุจฺจติ ฯ
ตสฺมา หิ วตฺตํ ปูเรยฺย ชินปุตฺโต วิจกฺขโณ
โอวาทํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตโต นิพฺพานเมหิติ ฯ
#๑ ม. วตฺตา จุทฺทส ฯ ยุ. วุตฺตา โสฬส ฯ ๒ ยุ. ธมฺมํปิ ปสฺสติ ฯ
ปาติโมกฺขฏฺฐปนกฺขนฺธกํ

[๔๔๗] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม
มิคารมาตุ ปาสาเท ฯ เตน โข ปน สมเยน ภควา ตทหุโปสเถ
ปณฺณรเส ๑ ภิกฺขุสงฺฆปริวุโต นิสินฺโน โหติ ฯ อถโข อายสฺมา
อานนฺโท อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา นิกฺขนฺเต ปฐเม ยาเม อุฏฺฐายาสนา
เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา เยน ภควา เตนญฺชลิมฺปณาเมตฺวา
ภควนฺตํ เอตทโวจ อภิกฺกนฺตา ภนฺเต รตฺติ นิกฺขนฺโต
ปฐโม ยาโม จิรนิสินฺโน ภิกฺขุสงฺโฆ อุทฺทิสตุ ภนฺเต
ภควา ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขนฺติ ฯ เอวํ วุตฺเต ภควา ตุณฺหี
อโหสิ ฯ ทุติยมฺปิ โข อายสฺมา อานนฺโท อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา
นิกฺขนฺเต มชฺฌิเม ยาเม อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา
เยน ภควา เตนญฺชลิมฺปณาเมตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ อภิกฺกนฺตา
ภนฺเต รตฺติ นิกฺขนฺโต มชฺฌิโม ยาโม จิรนิสินฺโน
ภิกฺขุสงฺโฆ อุทฺทิสตุ ภนฺเต ภควา ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขนฺติ ฯ
ทุติยมฺปิ โข ภควา ตุณฺหี อโหสิ ฯ ตติยมฺปิ โข อายสฺมา
อานนฺโท อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา นิกฺขนฺเต ปจฺฉิเม ยาเม อุทฺธสฺเต ๒
อรุเณ นนฺทิมุขิยา รตฺติยา อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ
กริตฺวา เยน ภควา เตนญฺชลิมฺปณาเมตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ
#๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. อุทฺธเต ฯ
อภิกฺกนฺตา ภนฺเต รตฺติ นิกฺขนฺโต ปจฺฉิโม ยาโม อุทฺธสฺตํ ๑
อรุณํ นนฺทิมุขี รตฺติ จิรนิสินฺโน ภิกฺขุสงฺโฆ อุทฺทิสตุ ภนฺเต
ภควา ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขนฺติ ฯ อปริสุทฺธา อานนฺท ปริสาติ ฯ

[๔๔๘] อถโข อายสฺมโต มหาโมคฺคลฺลานสฺส เอตทโหสิ กํ
นุ โข ภควา ปุคฺคลํ สนฺธาย เอวมาห อปริสุทฺธา อานนฺท
ปริสาติ ฯ อถโข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน สพฺพาวนฺตํ ภิกฺขุสงฺฆํ
เจตสา เจโต ปริจฺจ มนสากาสิ ฯ อทฺทสา โข อายสฺมา
มหาโมคฺคลฺลาโน ตํ ปุคฺคลํ ทุสฺสีลํ ปาปธมฺมํ อสุจิสงฺกสฺสรสมาจารํ
ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺตํ อสฺสมณํ สมณปฏิญฺญํ อพฺรหฺมจารึ พฺรหฺมจาริปฏิญฺญํ
อนฺโตปูตึ อวสฺสุตํ กสมฺพุกชาตํ มชฺเฌ ภิกฺขุสงฺฆสฺส
นิสินฺนํ ทิสฺวาน เยน โส ปุคฺคโล เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
ตํ ปุคฺคลํ เอตทโวจ อุฏฺเฐหิ อาวุโส ทิฏฺโฐสิ
ภควตา นตฺถิ เต ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาโสติ ฯ เอวํ วุตฺเตปิ โส
ปุคฺคโล ตุณฺหี อโหสิ ฯ ทุติยมฺปิ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน
ตํ ปุคฺคลํ เอตทโวจ อุฏฺเฐหิ อาวุโส ทิฏฺโฐสิ ภควตา
นตฺถิ เต ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาโสติ ฯ ทุติยมฺปิ โข โส ปุคฺคโล
ตุณฺหี อโหสิ ฯ ตติยมฺปิ โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ตํ
ปุคฺคลํ เอตทโวจ อุฏฺเฐหิ อาวุโส ทิฏฺโฐสิ ภควตา นตฺถิ
เต ภิกฺขูหิ สทฺธึ สํวาโสติ ฯ ตติยมฺปิ โข โส ปุคฺคโล ตุณฺหี
อโหสิ ฯ อถโข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ตํ ปุคฺคลํ พาหายํ
#๑ ยุ. อุทฺธตํ ฯ
คเหตฺวา พหิทฺวารโกฏฺฐกา นิกฺขาเมตฺวา สูจิฆฏิกํ ทตฺวา เยน
ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ นิกฺขามิโต
โส ภนฺเต ปุคฺคโล มยา ปริสุทฺธา ปริสา อุทฺทิสตุ
ภนฺเต ภควา ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขนฺติ ฯ อจฺฉริยํ โมคฺคลฺลาน
อพฺภุตํ โมคฺคลฺลาน ยาว พาหาคหณาปิ นาม โส โมฆปุริโส
อาคมิสฺสตีติ ฯ

[๔๔๙] อถโข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ อฏฺฐิเม ภิกฺขเว
มหาสมุทฺเท อจฺฉริยา อพฺภุตา ธมฺมา เย ทิสฺวา ทิสฺวา อสุรา
มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ กตเม อฏฺฐ ฯ มหาสมุทฺโท ภิกฺขเว
อนุปุพฺพนินฺโน อนุปุพฺพโปโณ อนุปุพฺพปพฺภาโร น อายตเกเนว
ปปาโต ยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท อนุปุพฺพนินฺโน อนุปุพฺพโปโณ
อนุปุพฺพปพฺภาโร น อายตเกเนว ปปาโต อยํ ภิกฺขเว มหาสมุทฺเท
ปฐโม อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม ยํ ทิสฺวา ทิสฺวา อสุรา
มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ

[๔๕๐] ปุน จปรํ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท ฐิตธมฺโม เวลํ
นาติวตฺตติ ยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท ฐิตธมฺโม เวลํ นาติวตฺตติ
อยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺเท ทุติโย อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม
ยํ ทิสฺวา ทิสฺวา อสุรา มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ

[๔๕๑] ปุน จปรํ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท น มเตน กุณเปน
สํวสติ ยํ โหติ มหาสมุทฺเท มตํ กุณปํ ตํ ขิปฺปญฺเญว
ตีรํ วาเหติ ถลํ อุสฺสาเทติ ๑ ยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท น
มเตน กุณเปน สํวสติ ยํ โหติ มหาสมุทฺเท มตํ กุณปํ ตํ
ขิปฺปญฺเญว ตีรํ วาเหติ ถลํ อุสฺสาเทติ อยมฺปิ ภิกฺขเว
มหาสมุทฺเท ตติโย อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม ยํ ทิสฺวา ทิสฺวา
อสุรา มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ

[๔๕๒] ปุน จปรํ ภิกฺขเว ยา กาจิ มหานทิโย เสยฺยถีทํ
คงฺคา ยมุนา อจิรวตี สรภู มหี ตา มหาสมุทฺทํ ปตฺตา
ชหนฺติ ปุริมานิ นามโคตฺตานิ มหาสมุทฺโทเตฺวว สงฺขฺยํ ๒ คจฺฉนฺติ
ยมฺปิ ภิกฺขเว ยา กาจิ มหานทิโย เสยฺยถียํ คงฺคา ยมุนา
อจิรวตี สรภู มหี ตา มหาสมุทฺทํ ปตฺตา ชหนฺติ ปุริมานิ
นามโคตฺตานิ มหาสมุทฺโทเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉนฺติ อยมฺปิ ภิกฺขเว
มหาสมุทฺเท จตุตฺโถ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม ยํ ทิสฺวา
ทิสฺวา อสุรา มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ

[๔๕๓] ปุน จปรํ ภิกฺขเว ยา กาจิ โลเก สวนฺติโย ๓
มหาสมุทฺทํ อปฺเปนฺติ ยา จ อนฺตลิกฺขา ธารา ปปตนฺติ น
เตน มหาสมุทฺทสฺส อูนตฺตํ วา ปูรตฺตํ วา ปญฺญายติ ยมฺปิ
ภิกฺขเว ยา กาจิ โลเก สวนฺติโย มหาสมุทฺทํ อปฺเปนฺติ ยา
#๑ ม. ยุ. อุสฺสาเรติ ฯ ๒ ม. ยุ. รา. สงฺขํ ฯ ๓ ม. ยุ. รา. ยา จ โลเก
#สวนฺติโย ฯ
จ อนฺตลิกฺขา ธารา ปปตนฺติ น เตน มหาสมุทฺทสฺส อูนตฺตํ
วา ปูรตฺตํ วา ปญฺญายติ อยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺเท ปญฺจโม
อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม ยํ ทิสฺวา ทิสฺวา อสุรา มหาสมุทฺเท
อภิรมนฺติ ฯ

[๔๕๔] ปุน จปรํ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท เอกรโส โลณรโส
ยมฺปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท เอกรโส โลณรโส อยมฺปิ ภิกฺขเว
มหาสมุทฺเท ฉฏฺโฐ อจฺฉริโย อพฺภุโต ธมฺโม ยํ ทิสฺวา
ทิสฺวา อสุรา มหาสมุทฺเท อภิรมนฺติ ฯ