พุทธธรรมสงฆ์


อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๔] อรูปาวจรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อรูปาวจโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: อรูปาวจรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว
ขนฺเธ … ปฏิสนฺธิ ฯ นอรูปาวจรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ นอรูปาวจโร
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอรูปาวจรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา
ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ … ปฏิสนฺธิ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๕] เหตุยา เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๖] นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต เทฺว
นปจฺฉาชาเต เทฺว นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก
เทฺว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ
เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺพา ฯ
ปญฺหาวาโร

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๗] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน
ปจฺจโย: อรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน
ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ มูลํ อรูปาวจรา เหตู จิตฺตสมุฏฺฐานานํ
รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ อรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ
ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย:
นอรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ
รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๘] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อรูปาวจโร ธมฺโม
นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อากาสานญฺจายตนํ
ปจฺจเวกฺขติ วิญฺญาณญฺจายตนํ … อากิญฺจญฺญายตนํ …
เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ปจฺจเวกฺขติ อรูปาวจเร ขนฺเธ อนิจฺจโต
ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ เจโตปริยญาเณน อรูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส
จิตฺตํ ชานาติ อรูปาวจรา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส ยถากมฺมุปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส
อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม
นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ทานํ …
สีลํ … อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ
ตํ อารพฺภ ราโค ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ …
ฌานา ฯเปฯ อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ ผลํ
ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส
โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสฺส อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย
อริยา ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ วิกฺขมฺภิเต กิเลเส … ปุพฺเพ …
ฯเปฯ จกฺขุํ … วตฺถุํ … นอรูปาวจเร ขนฺเธ อนิจฺจโต ฯเปฯ
โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย
โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ เจโตปริยญาเณน นอรูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส
จิตฺตํ ชานาติ รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ …
นอรูปาวจรา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส ยถากมฺมุปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส
อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๙๙] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ: อรูปาวจรา อธิปติ
สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อรูปาวจโร ธมฺโม
นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ
สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ: อากาสานญฺจายตนํ ครุํ กตฺวา
ปจฺจเวกฺขติ ฯเปฯ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ
อรูปาวจเร ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา
ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ ฯ สหชาตาธิปติ: อรูปาวจรา
อธิปติ จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ
อรูปาวจรา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ
รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส
ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ
อารมฺมณาธิปติ: ทานํ … สีลํ … อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ
ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา
ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ … ฌานา ฯเปฯ
อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ ผลํ …
นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส
ผลสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย จกฺขุํ … วตฺถุํ … นอรูปาวจเร ขนฺเธ
ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ
ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ ฯ สหชาตาธิปติ: นอรูปาวจรา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ
ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๘๐๐] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา อรูปาวจรา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ
ปจฺฉิมานํ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย:
อรูปาวจรํ จุติจิตฺตํ นอรูปาวจรสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อรูปาวจรํ
ภวงฺคํ อาวชฺชนาย อรูปาวจรา ขนฺธา นอรูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส
นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ผลสมาปตฺติยา
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส
ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา นอรูปาวจรา
ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ นอรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อนุโลมํ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: นอรูปาวจรํ จุติจิตฺตํ อรูปาวจรสฺส
อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย นอรูปาวจรา ขนฺธา
อรูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อากาสานญฺจายตนสฺส
ปริกมฺมํ อากาสานญฺจายตนสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย
วิญฺญาณญฺจายตนสฺส … อากิญฺจญฺญายตนสฺส … เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส

ปริกมฺมํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ … สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
ปญฺจ อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว นิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: สตฺต ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๘๐๑] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ
ปกตูปนิสฺสโย: อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: วิญฺญาณญฺจายตนํ อากิญฺจญฺญายตนสฺส
อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ อรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย
ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อรูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ
สีลํ … อุโปสถกมฺมํ นอรูปาวจรํ ฌานํ วิปสฺสนํ มคฺคํ
อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ
อรูปาวจรํ สีลํ … ปญฺญํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ
อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ อรูปาวจรา สทฺธา ฯเปฯ
ปญฺญา นอรูปาวจราย สทฺธาย ฯเปฯ ปญฺญาย ราคสฺส ปตฺถนาย
กายิกสฺส สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส
ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย
ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: นอรูปาวจรํ
สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ สีลํ … อุโปสถกมฺมํ นอรูปาวจรํ
ฌานํ วิปสฺสนํ มคฺคํ อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ
ทิฏฺฐึ คณฺหาติ นอรูปาวจรํ สีลํ … ปญฺญํ ราคํ ปตฺถนํ กายิกํ
สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อุตุํ โภชนํ … เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ
ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปาณํ หนติ ฯเปฯ สงฺฆํ ภินฺทติ
นอรูปาวจรา สทฺธา ฯเปฯ เสนาสนํ นอรูปาวจราย สทฺธาย
ปตฺถนาย กายิกสฺส สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส
ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร ธมฺโม
อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย
ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อากาสานญฺจายตนสฺส
ปริกมฺมํ อากาสานญฺจายตนสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ
เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส ปริกมฺมํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๘๐๒] นอรูปาวจโร ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ
อารมฺมณปุเรชาตํ: จกฺขุํ … วตฺถุํ อนิจฺจโต ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ
ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ
รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส ฯ
วตฺถุปุเรชาตํ: จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส กายายตนํ … วตฺถุ
นอรูปาวจรานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร
ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: วตฺถุปุเรชาตํ:
วตฺถุ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
… ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๘๐๓] อรูปาวจโร ธมฺโม อรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตา นานาขณิกา ฯเปฯ อรูปาวจโร ธมฺโม
นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: อรูปาวจรา
เจตนา จิตฺตสมุฏฺฐานานํ อรูปาวจรานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ มูลํ อรูปาวจรา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ
จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นอรูปาวจโร
ธมฺโม นอรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตา
นานาขณิกา ฯ สหชาตา: นอรูปาวจรา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ
ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ