พุทธธรรมสงฆ์


อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๔] รูปาวจรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ รูปาวจโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: รูปาวจรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว
ขนฺเธ … ปฏิสนฺธิ ฯ นรูปาวจรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ นรูปาวจโร
ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นรูปาวจรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา
ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ … ปฏิสนฺธิ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๕] เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว สพฺพตฺถ เทฺว
อวิคเต เทฺว ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๖] นรูปาวจรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ นรูปาวจโร ธมฺโม
อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๗] นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต เทฺว
นปจฺฉาชาเต เทฺว นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก
เทฺว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต เอกํ ฯ
อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺพา ฯ
ปญฺหาวาโร

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๘] รูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน
ปจฺจโย: รูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน
ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ มูลํ รูปาวจรา เหตู จิตฺตสมุฏฺฐานานํ
รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ มูลํ รูปาวจรา เหตู
สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน
ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นรูปาวจรา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ
จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย ปฏิสนฺธิ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๖๙] รูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: เจโตปริยญาเณน รูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ
ชานาติ รูปาวจรา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส ยถากมฺมุปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ รูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส
ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ปฐมํ ฌานํ ปจฺจเวกฺขติ
จตุตฺถํ ฌานํ ปจฺจเวกฺขติ ทิพฺพํ จกฺขุํ ปจฺจเวกฺขติ ทิพฺพํ
โสตธาตุํ … อิทฺธิวิธญาณํ เจโตปริยญาณํ ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ
ยถากมฺมุปคญาณํ … อนาคตํสญาณํ ปจฺจเวกฺขติ รูปาวจเร ขนฺเธ
อนิจฺจโต ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม
นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ทานํ ทตฺวา
สีลํ … อุโปสถกมฺมํ … ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ
อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ ราโค ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ อริยา
มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ ผลํ ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ
ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสฺส
อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อริยา ปหีเน กิเลเส …
วิกฺขมฺภิเต กิเลเส … ปุพฺเพ ฯเปฯ จกฺขุํ … วตฺถุํ … นรูปาวจเร
ขนฺเธ อนิจฺจโต ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ อากาสานญฺจายตนํ
วิญฺญาณญฺจายตนสฺส อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส
รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ … ฯ นรูปาวโร ธมฺโม
รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ทิพฺเพน จกฺขุนา
รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ เจโตปริยญาเณน
นรูปาวจรจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ นรูปาวจรา ขนฺธา
อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส
ยถากมฺมุปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๗๐] รูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ: รูปาวจรา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ
อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ รูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ:
ปฐมํ ฌานํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ
ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … ฯเปฯ จตุตฺถํ ฌานํ … ทิพฺพํ
จกฺขุํ ทิพฺพํ โสตธาตุํ อิทฺธิวิธญาณํ เจโตปริยญาณํ ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณํ
ยถากมฺมุปคญาณํ … อนาคตํสญาณํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ
อสฺสาเทติ ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … รูปาวจเรu
ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา ราโค
อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … ฯ สหชาตาธิปติ: รูปาวจรา อธิปติ
จิตฺตสมุฏฺฐานานํ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ รูปาวจโร ธมฺโม
รูปาวจรสฺส จ นรูปาวจรสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย:
สหชาตาธิปติ: รูปาวจรา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ
จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร
ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ
สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ: ทานํ … สีลํ … อุโปสถกมฺมํ …
ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ
อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … อริยา
มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ครุํ กตฺวา … ผลํ … นิพฺพานํ ครุํ …
นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสฺส อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย จกฺขุํ … วตฺถุํ … นรูปาวจเร ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ
อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ …
อากาสานญฺจายตนํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ่
ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ ฯ สหชาตาธิปติ: นรูปาวจรา อธิปติ
สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๗๑] รูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา รูปาวจรา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ
รูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ รูปาวจโร ธมฺโมd
นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: รูปาวจรํ จุติจิตฺตํ
นรูปาวจรสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย รูปาวจรํ
ภวงฺคํ อาวชฺชนาย รูปาวจรา ขนฺธา นรูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา นรูปาวจรา ขนฺธา
ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ นรูปาวจรานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย
อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส ฯเปฯ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ผลสมาปตฺติยา
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: นรูปาวจรํ จุติจิตฺตํ รูปาวจรสฺส
อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย นรูปาวจรา ขนฺธา
รูปาวจรสฺส วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ปฐมสฺส
ฌานสฺส ปริกมฺมํ ปฐมสฺส ฌานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย
จตุตฺถสฺส ฌานสฺส … ทิพฺพสฺส จกฺขุสฺส ทิพฺพาย โสตธาตุยา
อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส
ยถากมฺมุปคญาณสฺส … อนาคตํสญาณสฺส ปริกมฺมํ อนาคตํสญาณสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ … สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย:
สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: สตฺต อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: ฉ
นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: สตฺต ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๗๒] รูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ
ปกตูปนิสฺสโย: รูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย รูปาวจรํ ฌานํ อุปฺปาเทติ
อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ รูปาวจรํ สีลํ ฯเปฯ ปญฺญํ
อุปนิสฺสาย รูปาวจรํ ฌานํ … อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ
รูปาวจรา สทฺธา ฯเปฯ ปญฺญา รูปาวจราย สทฺธาย ฯเปฯ
ปญฺญาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ปฐมํ ฌานํ ทุติยสฺส
ฌานสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ทุติยํ ฌานํ ตติยสฺส ฌานสฺส
ตติยํ ฌานํ จตุตฺถสฺส ฌานสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
รูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย:
อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย:
รูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ สีลํ … อุโปสถกมฺมํ
รูปาวจรํ ฌานํ วิปสฺสนํ มคฺคํ อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ
มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ รูปาวจรํ สีลํ ฯเปฯ ปญฺญํ
อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ ฯเปฯ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ รูปาวจรา
สทฺธา ฯเปฯ ปญฺญา นรูปาวจราย สทฺธาย ฯเปฯ ปญฺญาย ราคสฺส
ปตฺถนาย กายิกสฺส สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส
ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม
นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย
อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: นรูปาวจรํ
สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ … สีลํ อุโปสถกมฺมํ นรูปาวจรํ ฌานํ
วิปสฺสนํ มคฺคํ อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ
ทิฏฺฐึ คณฺหาติ นรูปาวจรํ สีลํ ฯเปฯ ปญฺญํ อุปนิสฺสาย ทานํ
ฯเปฯ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ นรูปาวจรา สทฺธา ฯเปฯ
ปญฺญา นรูปาวจราย ปญฺญาย ราคสฺส ปตฺถนาย กายิกสฺส
สุขสฺส กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ
ปกตูปนิสฺสโย: นรูปาวจรํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย รูปาวจรํ ฌานํ …
อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ นรูปาวจรํ สีลํ ฯเปฯ เสนาสนํ
อุปนิสฺสาย รูปาวจรํ ฌานํ … อภิญฺญํ … สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ
นรูปาวจรา สทฺธา ฯเปฯ เสนาสนํ รูปาวจราย สทฺธาย ฯเปฯ
ปญฺญาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ปฐมสฺส ฌานสฺส ปริกมฺมํ
ปฐมสฺส ฌานสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ จตุตฺถสฺส
ฌานสฺส … ทิพฺพสฺส จกฺขุสฺส ปริกมฺมํ ทิพฺพาย โสตธาตุยา
อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส
ยถากมฺมุปคญาณสฺส … อนาคตํสญาณสฺส ปริกมฺมํ อนาคตํสญาณสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๗๗๓] นรูปาวจโร ธมฺโม นรูปาวจรสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ อารมฺมณปุเรชาตํ:
จกฺขุํ … วตฺถุํ อนิจฺจโต ฯเปฯ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ
รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส โผฏฺฐพฺพายตนํ … ฯ วตฺถุปุเรชาตํ:
จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส กายายตนํ … วตฺถุ นรูปาวจรานํ
ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ นรูปาวจโร ธมฺโม รูปาวจรสฺส
ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ
อารมฺมณปุเรชาตํ: ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ทิพฺพาย
โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ ฯ วตฺถุปุเรชาตํ: วตฺถุ รูปาวจรานํ
ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ … ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
เทฺว อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ