พุทธธรรมสงฆ์


อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๔] สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: สปฺปีติเก ขนฺเธ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
มูลํ สปฺปีติเก ขนฺเธ อารพฺภ อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ
อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ สปฺปีติเก ขนฺเธ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา
จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส
อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา สีลํ …
อุโปสถกมฺมํ กตฺวา อปฺปีติเกน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ
อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ อปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ
อุปฺปชฺชติ วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชติ อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ
อปฺปีติกา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา … มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา … ผลา วุฏฺฐหิตฺวา
อปฺปีติเกน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ อริยา อปฺปีติเกน จิตฺเตน นิพฺพานํ
ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ อปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส
ผลสฺส อาวชฺชนาย ปีติยา จ อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อริยา
สปฺปีติเกน จิตฺเตน อปฺปีติเก ปหีเน กิเลเส … วิกฺขมฺภิเต กิเลเส …
ปุพฺเพ ฯเปฯ จกฺขุํ … วตฺถุํ … อปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ
อปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต … วิปสฺสนฺติ อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ
ตํ อารพฺภ อปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ ทิพฺเพน
จกฺขุนา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย อปฺปีติกา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส เจโตปริยญาณสฺส
ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส ยถากมฺมุปคญาณสฺส อนาคตํสญาณสฺส
อาวชฺชนาย ปีติยา จ อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อปฺปีติเก
ขนฺเธ จ ปีติญฺจ อารพฺภ อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย:
อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา สีลํ … อุโปสถกมฺมํ … สปฺปีติเกน
จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ สปฺปีติโก
ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ อปฺปีติกา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา …
มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา … ผลา วุฏฺฐหิตฺวา สปฺปีติเกน จิตฺเตน
ปจฺจเวกฺขติ อริยา สปฺปีติเกน จิตฺเตน นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ
สปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย อริยา สปฺปีติเกน จิตฺเตน อปฺปีติเก ปหีเน
กิเลเส … วิกฺขมฺภิเต กิเลเส … ปุพฺเพ ฯเปฯ จกฺขุํ … วตฺถุํ …
อปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ สปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต … วิปสฺสนฺติ
อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ ตํ อารพฺภ สปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ
ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ อปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ อารพฺภ สปฺปีติกา
ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส
จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ
ทตฺวา สีลํ … อุโปสถกมฺมํ … สปฺปีติเกน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ
อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ
อุปฺปชฺชนฺติ อปฺปีติกา ฌานา … มคฺคา … ผลา วุฏฺฐหิตฺวา
สปฺปีติเกน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ อริยา สปฺปีติเกน จิตฺเตน นิพฺพานํ
ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ สปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส
ผลสฺส ปีติยา จ อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย อริยา สปฺปีติเกน
จิตฺเตน อปฺปีติเก ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ วิกฺขมฺภิเต
กิเลเส … ปุพฺเพ ฯเปฯ จกฺขุํ … วตฺถุํ … อปฺปีติเก ขนฺเธ จ
ปีติญฺจ สปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต … วิปสฺสนฺติ อสฺสาเทนฺติ
อภินนฺทนฺติ ตํ อารพฺภ สปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ
อุปฺปชฺชติ อปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา จ
ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ สปฺปีติโก จ อปฺปีติโก จ ธมฺมา
สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สปฺปีติเก ขนฺเธ
จ ปีติญฺจ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ สปฺปีติเก
ขนฺเธ จ ปีติญฺจ อารพฺภ อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
มูลํ สปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ อารพฺภ สปฺปีติกา ขนฺธา จ
ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๕] สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ: สปฺปีติเก
ขนฺเธ ครุํ กตฺวา สปฺปีติกา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ สหชาตาธิปติ:
สปฺปีติกา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
สปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย:
อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ: สปฺปีติเก ขนฺเธ
ครุํ กตฺวา: อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ สหชาตาธิปติ
สปฺปีติกา อธิปติ ปีติยา จ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส
จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ
อารมฺมณาธิปติ: สปฺปีติเก ขนฺเธ ครุํ กตฺวา อปฺปีติกา ขนฺธา
จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ สหชาตาธิปติ: สปฺปีติกา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ
ขนฺธานํ ปีติยา จ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อารมฺมณาธิปติ
อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ … สีลํ … อุโปสถกมฺมํ … อปฺปีติเกน
จิตฺเตน ตํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ ครุํ กตฺวา
อปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ อปฺปีติกา ฌานา …
มคฺคา … ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ผลํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ อริยา
อปฺปีติเกน จิตฺเตน นิพฺพานํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขนฺติ นิพฺพานํ
อปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา ปีติยา
จ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย จกฺขุํ … วตฺถุํ … อปฺปีติเก ขนฺเธ จ
ปีติญฺจ อปฺปีติเกน จิตฺเตน ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ
ครุํ กตฺวา อปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … อปฺปีติเก ขนฺเธ
จ ปีติญฺจ ครุํ กตฺวา อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
สหชาตาธิปติ: อปฺปีติกา อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ
รูปานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม
สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ:
อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ … สีลํ … อุโปสถกมฺมํ … ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ
อธิปติ … นิพฺพานํ สปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส
ผลสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย จกฺขุํ … วตฺถุํ … อปฺปีติเก ขนฺเธ
จ ปีติญฺจ สปฺปีติเกน จิตฺเตน ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ
ตํ ครุํ กตฺวา สปฺปีติโก ราโค อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … อปฺปีติเก
ขนฺเธ จ ปีติญฺจ ครุํ กตฺวา สปฺปีติกา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน
ปจฺจโย อารมฺมณาธิปติ: ทานํ … ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ อธิปติ …
นิพฺพานํ สปฺปีติกสฺส โคตฺรภุสฺส โวทานสฺส มคฺคสฺส ผลสฺส ปีติยา
จ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย จกฺขุํ … วตฺถุํ … อปฺปีติเก ขนฺเธ จ
ปีติญฺจ สปฺปีติเกน จิตฺเตน ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ
ครุํ กตฺวา สปฺปีติโก ราโค … ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ อปฺปีติเก ขนฺเธ จ
ปีติญฺจ ครุํ กตฺวา สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ
สปฺปีติโก จ อปฺปีติโก จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส
อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ ครุํ กตฺวา
สปฺปีติกา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ สปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ
ครุํ กตฺวา อปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ มูลํ
สปฺปีติเก ขนฺเธ จ ปีติญฺจ ครุํ กตฺวา สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ
จ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๖] สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา สปฺปีติกา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ
สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ ปุริมา
ปุริมา สปฺปีติกา ขนฺธา ปจฺฉิมสฺส ปจฺฉิมสฺส อปฺปีติกสฺส ปีติยา จ
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย สปฺปีติกํ จุติจิตฺตํ อปฺปีติกสฺส
อุปปตฺติจิตฺตสฺส สปฺปีติกํ ภวงฺคํ อาวชฺชนาย สปฺปีติกา ขนฺธา
อปฺปีติกสฺส วุฏฺฐานสฺส ปีติสหคตา วิปากมโนวิญฺญาณธาตุ
กิริยมโนวิญฺญาณธาตุยา สปฺปีติกํ ภวงฺคํ อปฺปีติกสฺส ภวงฺคสฺส
สปฺปีติกํ กุสลากุสลํ อปฺปีติกสฺส วุฏฺฐานสฺส กิริยํ วุฏฺฐานสฺส
ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ ปุริมา ปุริมา
สปฺปีติกา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส
ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: อปฺปีติกา ปุริมา ปุริมา
ปีติ ปจฺฉิมาย ปจฺฉิมาย ปีติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ปุริมา
ปุริมา อปฺปีติกา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อปฺปีติกานํ ขนฺธานํ
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อปฺปีติกาย
ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ ปุริมา ปุริมา ปีติ
ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย
อปฺปีติกํ จุติจิตฺตํ สปฺปีติกสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อาวชฺชนา
สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อปฺปีติกา ขนฺธา สปฺปีติกสฺส วุฏฺฐานสฺส
วิปากมโนธาตุ สปฺปีติกาย มโนวิญฺญาณธาตุยา อปฺปีติกํ ภวงฺคํ
สปฺปีติกสฺส ภวงฺคสฺส อปฺปีติกํ กุสลากุสลํ สปฺปีติกสฺส
วุฏฺฐานสฺส กิริยํ วุฏฺฐานสฺส ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สปฺปีติกาย
ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม
สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา ปีติ ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สปฺปีติกานํ
ขนฺธานํ ปีติยา จ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ สปฺปีติโก จ
อปฺปีติโก จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย:
ปุริมา ปุริมา สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ
สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ สปฺปีติโก จ
อปฺปีติโก จ ธมฺมา อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ ปจฺฉิมาย
ปจฺฉิมาย ปีติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย สปฺปีติกํ จุติจิตฺตญฺจ
ปีติ จ อปฺปีติกสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส สปฺปีติกํ ภวงฺคญฺจ ปีติ จ
อาวชฺชนาย สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อปฺปีติกสฺส วุฏฺฐานสฺส
สปฺปีติกา วิปากมโนวิญฺญาณธาตุ จ ปีติ จ กิริยมโนวิญฺญาณธาตุยา
สปฺปีติกํ ภวงฺคญฺจ ปีติ จ อปฺปีติกสฺส ภวงฺคสฺส
สปฺปีติกํ กุสลากุสลญฺจ ปีติ จ อปฺปีติกสฺส วุฏฺฐานสฺส กิริยํ
วุฏฺฐานสฺส ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ สปฺปีติโก จ
อปฺปีติโก จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส
อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุริมา ปุริมา สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ
ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ อนนฺตรปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ … สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย: นว
สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: นว อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย: นว
นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๗] สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย
ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: สปฺปีติกา ขนฺธา สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ มูลํ สปฺปีติกา ขนฺธา อปฺปีติกานํ ขนฺธานํ
ปีติยา จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ สปฺปีติกา ขนฺธา
สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ
อปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย:
อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ
ปกตูปนิสฺสโย: อปฺปีติกํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ
ทตฺวา สีลํ … อุโปสถกมฺมํ อปฺปีติกํ ฌานํ วิปสฺสนํ มคฺคํ อภิญฺญํ …
สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ อปฺปีติกํ
สีลํ ฯเปฯ ปญฺญํ … อภิญฺญํ ราคํ โทสํ โมหํ มานํ ทิฏฺฐึ ปตฺถนํ
กายิกํ สุขํ กายิกํ ทุกฺขํ อุตุํ โภชนํ … เสนาสนํ ปีตึ อุปนิสฺสาย
อปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ ปาณํ
หนติ ฯเปฯ สงฺฆํ ภินฺทติ อปฺปีติกา สทฺธา ฯเปฯ เสนาสนํ
ปีติ จ อปฺปีติกาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย กายิกสฺส สุขสฺส
กายิกสฺส ทุกฺขสฺส มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา ปีติยา จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ อุปนิสฺสยา อปฺปีติกํ
สทฺธํ อุปนิสฺสาย สปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ
อปฺปีติกา ฌานา ฯเปฯ มานํ ชปฺเปติ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ อปฺปีติกํ
สีลํ ฯเปฯ เสนาสนํ ปีตึ อุปนิสฺสาย สปฺปีติเกน จิตฺเตน
ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ สปฺปีติเกน จิตฺเตน
อทินฺนํ … มุสา … ปิสุณํ … สมฺผํ … สนฺธึ … นิลฺโลปํ …
เอกาคาริกํ … ปริปนฺเถ … ปรทารํ … คามฆาตํ … นิคมฆาตํ …
อปฺปีติกา สทฺธา ฯเปฯ เสนาสนํ ปีติ จ สปฺปีติกาย สทฺธาย
ฯเปฯ ปญฺญาย ราคสฺส โมหสฺส มานสฺส ทิฏฺฐิยา ปตฺถนาย
มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก
ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: ตีณิ อุปนิสฺสยา อปฺปีติกํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย สปฺปีติเกน
จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ มานํ ชปฺเปติ
ทิฏฺฐึ คณฺหาติ ฯเปฯ อปฺปีติกํ สีลํ ฯเปฯ เสนาสนํ ปีตึ
อุปนิสฺสาย สปฺปีติเกน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ
สปฺปีติเกน จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ ฯ ทุติยวารสทิสํ ฯ นิคมฆาตํ
กโรติ อปฺปีติกา สทฺธา ฯเปฯ เสนาสนํ ปีติ จ สปฺปีติกาย
สทฺธาย ฯเปฯ ปญฺญาย ราคสฺส โมหสฺส มานสฺส ทิฏฺฐิยา
ปตฺถนาย มคฺคสฺส ผลสมาปตฺติยา ปีติยา จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย ฯ สปฺปีติโก จ อปฺปีติโก จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิปิ อุปนิสฺสยา สปฺปีติกา ขนฺธา
จ ปีติ จ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ
สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ อปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ มูลํ สปฺปีติกา ขนฺธา จ ปีติ จ
สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๘] อปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส
ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ
อารมฺมณปุเรชาตํ: จกฺขุํ … วตฺถุํ อปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต …
วิปสฺสติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ อปฺปีติโก ราโค ฯเปฯ
โทมนสฺสํ ปีติ อุปฺปชฺชติ ทิพฺเพน จกฺขุนา ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนํ
กายวิญฺญาณสฺส ฯ วตฺถุปุเรชาตํ: จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส
กายายตนํ กายวิญฺญาณสฺส วตฺถุ อปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา
จ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส
ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ
อารมฺมณปุเรชาตํ: จกฺขุํ … วตฺถุํ อปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต …
วิปสฺสติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ อารพฺภ สปฺปีติโก ราโค
อุปฺปชฺชติ ทิฏฺฐิ … ฯ วตฺถุปุเรชาตํ: วตฺถุ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ
ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ
อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ฯ อารมฺมณปุเรชาตํ: จกฺขุํ … วตฺถุํ
อปฺปีติเกน จิตฺเตน อนิจฺจโต … วิปสฺสติ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ ตํ
อารพฺภ ปีติ จ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ ฯ วตฺถุปุเรชาตํ:
วตฺถุ สปฺปีติกานํ ขนฺธานํ ปีติยา จ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๘๙] สปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: ตีณิ ฯ … อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว
กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ฉ สหชาตาปิ นานาขณิกาปิ กาตพฺพา
เทฺว นานาขณิกา ฯ … วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว อาหารปจฺจเยน
ปจฺจโย: จตฺตาริ อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: จตฺตาริ
ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย: นว มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย: จตฺตาริ
สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฉ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปญฺจ
อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ สวิตกฺกทุกสทิสํ กาตพฺพํ ฯ
… นตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย: วิคตปจฺจเยน ปจฺจโย: อวิคตปจฺจเยน
ปจฺจโย: นว ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๙๐] เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว
อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว
นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ
อาเสวเน นว กมฺเม ฉ วิปาเก นว อาหาเร จตฺตาริ
อินฺทฺริเย จตฺตาริ ฌาเน นว มคฺเค จตฺตาริ สมฺปยุตฺเต ฉ
วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว
อวิคเต นว ฯ

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๙๑] สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สปฺปีติโก ธมฺโม อปฺปีติกสฺส
ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: กมฺมปจฺจเยน
ปจฺจโย: ฯ สปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส
จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ อปฺปีติโก
ธมฺโม อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย:
อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อปฺปีติโก
ธมฺโม สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน
ปจฺจโย: ฯ อปฺปีติโก ธมฺโม สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ
ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย:
อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สปฺปีติโก
จ อปฺปีติโก จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
สปฺปีติโก จ อปฺปีติโก จ ธมฺมา อปฺปีติกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน
ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ สปฺปีติโก จ อปฺปีติโก
จ ธมฺมา สปฺปีติกสฺส จ อปฺปีติกสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน
ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย:
ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ปจฺจนียวิภงฺคคณนาปิ สวิตกฺกทุกสทิสา
ยทิปิ น สเมติ อิมํ อนุโลมํ ปจฺจเวกฺขิตฺวา คเณตพฺพํ
อิตเร เทฺว คณนา คเณตพฺพา ฯ
สปฺปีติกทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
___________________
ปีติสหคตทุกํ
ปฏิจฺจวาโร

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๙๒] ปีติสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ปีติสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: ปีติสหคตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว
ขนฺเธ … ฯ เอวํ ปีติสหคตทุกํ วิตฺถาเรตพฺพํ สปฺปีติกทุกสทิสํ
นินฺนานากรณํ อามสนํ นินฺนานํ ฯ
ปิติสหคตทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
___________________
สุขสหคตทุกํ
ปฏิจฺจวาโร

อภิ. ป.(๔) อนุโลมทุกปฏฺฐานํ ปจฺฉิมํ (เล่ม 43)

[๖๙๓] สุขสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สุขสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ
เหตุปจฺจยา: สุขสหคตํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา เทฺว
ขนฺเธ ปฏิจฺจ เอโก ขนฺโธ ปฏิสนฺธิ ฯ สุขสหคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ
นสุขสหคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สุขสหคเต ขนฺเธ
ปฏิจฺจ สุขํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ เอวํ สุขสหคตทุกํ วิตฺถาเรตพฺพํ
ยถา สปฺปีติกทุกสฺส อนุโลมปฏิจฺจวาโร ฯ