พุทธธรรมสงฆ์


พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๔] จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตคลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม ปฏิสนธิ.
จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ และจิตคลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ปฏิสนธิ.
จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย คลุกเคล้ากับจิต ปฏิสนธิ.
จิตตสหภูธรรม คลุกเคล้ากับจิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ
ปฏิสนธิ ฯลฯ.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๕
ในอวิคตปัจจัย มี " ๕.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕
โมหะ มี ๓ นัย.
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕.
การนับทั้งสองนอกจากนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำทั้งหมด.
ปัญหาวาร

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๗] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม โดยเหตุปัจจัย
คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตต
สมุฏฐานรูปทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรม โดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยเหตุปัจจัย
คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิต และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย
ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยเหตุปัจจัย
ในปฏิสนธิขณะ เหตุทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิต และกฏัตตารูป
ทั้งหลาย โดยเหตุปัจจัย.
จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดย
เหตุปัจจัย
คือ เหตุทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิต
และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลายที่เป็นจิตตสหภูธรรม และไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยเหตุปัจจัย.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๘] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนจิตตสมุฏฐานทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๐๙] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย
อารัมมณาธิปติก็ดี สหชาตาธิปติก็ดี พึงกระทำ.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยอธิปติปัจจัย
มี ๓ นัย อารัมมณาธิปติก็ดี สหชาตาธิปติก็ดี พึงกระทำแก่ธรรมทั้ง ๓ แม้เหล่านี้ แม้ปัญหา
๙ ข้อ ก็เหมือนจิตตสมุฏฐานทุกะ ในบทปลายมี ๓ นัย เป็นอารัมมณาธิปติอย่างเดียว.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๑๐] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนจิตตสมุฏฐานทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน.
เป็นปัจจัย โดยสมนันตรปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนกับปฏิจจวาร.
เป็นปัจจัย โดยสหชาตปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนกับปฏิจจวาร.
เป็นปัจจัย โดยอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนกับปฏิจจวาร.
เป็นปัจจัย โดยนิสสยปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนกับปัจจวาร.
เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ นัย
เหมือนจิตตสมุฏฐานทุกะ.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๑๑] ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดย
ปุเรชาตปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต มี ๓ นัย. ได้เฉพาะธรรมที่ไม่ใช่
จิตตสหภูธรรมเป็นมูลเท่านั้น ทั้ง ๓ นัย นี้ เหมือนจิตตสมุฏฐานทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๑๒] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยปัจฉาชาตปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรมที่เกิดภายหลัง เป็นปัจจัยแก่กายที่ไม่ใช่จิตต
สหภูธรรมนี้ที่เกิดก่อน โดยปัจฉาชาตปัจจัย.
ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยปัจฉาชาต
ปัจจัย.
จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภู
ธรรม โดยปัจฉาชาตปัจจัย.
เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๐ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ (เล่ม 43)

[๒๑๓] จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม โดยกัมมปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต นานาขณิก.
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ และ
จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรม โดยกัมมปัจจัย.
ที่เป็นนานาขณิก ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ทั้งหลายที่เป็น
จิตตสหภูธรรม ที่เป็นวิบาก โดยกัมมปัจจัย.
จิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยกัมมปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต นานาขณิก.
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่จิต และจิตตสมุฏฐาน
รูปทั้งหลาย ที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดยกัมมปัจจัย.
ที่เป็นนานาขณิก ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่วิบากจิต และ
กฏัตตารูปทั้งหลาย โดยกัมมปัจจัย.
จิตตสหภูธรรมเป็นปัจจัยแก่จิตตสหภูธรรม และธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดย
กัมมปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต นานาขณิก.
ที่เป็นสหชาต ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย
และจิต และจิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย ที่เป็นจิตตสหภูธรรม และไม่ใช่จิตตสหภูธรรม โดย
กัมมปัจจัย.
ที่เป็นนานาขณิก ได้แก่ เจตนาที่เป็นจิตตสหภูธรรม เป็นปัจจัยแก่วิบากขันธ์ทั้งหลาย
และจิต และกฏัตตารูปทั้งหลาย โดยกัมมปัจจัย.