[๘๒] ในอวิคตปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย
กัมมปัจจัย วิปากปัจจัย อาหารปัจจัย อินทริยปัจจัย ฌานปัจจัย มัคคปัจจัย สัมปยุตตปัจจัย
วิปปยุตตปัจจัย อัตถิปัจจัย นัตถิปัจจัย วิคตปัจจัย มีวาระ ๑
การนับจำนวนเหตุมูลกปัจจัย จบ.
ในปัจจัยทั้งปวง กับปัจจัยที่ตั้งอยู่ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓ เท่านั้น

[๘๓] ในเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย กับ " มี " ๓ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับอธิปติปัจจัย มี " ๙
ในอารัมมณปัจจัย กับ " มี " ๓ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับอนันตรปัจจัยกับสมนันตรปัจจัย มีวาระ ๓ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับนิสสยปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

[๘๔] ในเหตุปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอธิปติปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอนันตรปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มี " ๓
ในสมนันตรปัจจัย กับ " มี " ๓
ในสหชาตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ " มี " ๓
ในนิสสยปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ " มี " ๓
ในปุเรชาตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในกัมมปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอาหารปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มีวาระ ๓
ในอินทริยปัจจัย กับ " มี " ๓
ในฌานปัจจัย กับ " มี " ๓
ในมัคคปัจจัย กับ " มี " ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอัตถิปัจจัย กับ " มี " ๓
ในนัตถิปัจจัย กับ " มี " ๓
ในวิคตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๓
ในปัจจัยที่มีอาเสวนปัจจัยเป็นมูล ไม่มีวิปากปัจจัย
ในเหตุปัจจัย กับกัมมปัจจัย มีวาระ ๙

[๘๕] ในเหตุปัจจัย กับวิปากปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอธิปติปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอนันตรปัจจัย กับ " มี " ๑
ในสมนันตรปัจจัย กับ " มี " ๑
ในสหชาตปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ " มี " ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ " มี " ๑
ในปุเรชาตปัจจัย กับ " มี " ๑
ในกัมมปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอาหารปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ " มี " ๑
ในฌานปัจจัย กับ " มี " ๑
ในมัคคปัจจัย กับ " มี " ๑
ในสัมปยุตตปัจจัย กับวิปากปัจจัย มีวาระ ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ " มี " ๑
ในนัตถิปัจจัย กับ " มี " ๑
ในวิคตปัจจัย กับ " มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๑
ในปัจจัยที่มีวิปากปัจจัย เป็นมูล ไม่มีอาเสวนปัจจัย
ในเหตุปัจจัย กับอาหารปัจจัย มีวาระ ๙
ในเหตุปัจจัย กับอินทริยปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับฌานปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับสัมปยุตตปัจจัย มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับวิปปยุตตปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับอัตถิปัจจัย มี " ๙
ในเหตุปัจจัย กับนัตถิปัจจัย มี " ๓
ในเหตุปัจจัย กับวิคตปัจจัย มี " ๓

[๘๖] ในเหตุปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอธิปติปัจจัย กับ " มี " ๙
ในนัตถิปัจจัย กับ " มี " ๓
ในอวิคตปัจจัย กับ " มี " ๓
พึงกระทำปัจจัยหนึ่งๆ ให้เป็นหลัก แล้วนับโดยนัยแห่งการสาธยายฉะนี้แล
อนุโลม จบ

[๘๗] อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่สหรคต
ด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก อัพยากตกิริยา
ซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตต
สมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัย
ขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย
อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ อาศัยมหาภูตรูป ๓
และอาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป และกฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูต
รูปทั้งหลาย เกิดขึ้น พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑
อาศัยมหาภูตรูป ๓ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทา
รูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น

[๘๘] อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากตกิริยา เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก เกิดขึ้น หทยวัตถุ อาศัย
ขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ อาศัยมหาภูตรูป ๓
เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป และกฏัตตารูป ที่เป็น
อุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑
อาศัยมหาภูตรูป ๓ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป
อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อารัมมณปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อารัมมณปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น

[๘๙] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
กุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และ
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และ
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากต
กิริยา เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากต
วิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูป อาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
มหาภูตรูป ๓ อาศัย มหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ อาศัยมหาภูตรูป ๓ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒
อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป และกฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป
ทั้งหลายเกิดขึ้น พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑
อาศัยมหาภูตรูป ๓ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น กฏัตตารูป ที่เป็น
อุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น

[๙๐] อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอานันตรปัจจัย
ไม่ใช่เพราะสมนันตรปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
ปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัยก็ดี ที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัยก็ดี เหมือนกับปัจจัยที่ไม่ใช่
อารัมมณปัจจัย

[๙๑] อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอัญญมัญญปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอัญญมัญญปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอัญญมัญญปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา
เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก เกิดขึ้น จิตตสมุฏ
ฐานรูป และกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น อุปาทารูป อาศัยมหาภูต
รูป
ทั้งหลาย อันมีในภายนอก เกิดขึ้น อุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย อันมีอาหารเป็นสมุฏฐาน
เกิดขึ้น อุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย อันมีอุตุเป็นสมุฏฐาน เกิดขึ้น
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม และอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อัญญมัญญปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม และอัพยากตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อัญญมัญญปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย และมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น