พุทธธรรมสงฆ์


พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๖๗] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่สัตว์ซึ่งไม่
เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน
ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัส
เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพานแก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
และอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว
จักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๖๘] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นอิตถีที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์
ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๖๙] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่เป็น
ปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ใน
กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุริสะที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และ
ปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๐] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน
ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใดมีอุเบกขา
เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพานแก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุริสะ ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ใน
กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีอุเบกขา
เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๑] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ที่กำลังจะปรินิพพาน ใน
กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัส
เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใดมีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน
แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๒] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ สัตว์
ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ใน
กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และ
ปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๓] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติในภังคขณะ
แห่งจิต ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อม
ไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต
ปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิต
ประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่ชีวิตินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้น
ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๔] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะ
แห่งจิต ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิต
ประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตปัจฉิมจิต
ประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่ชีวิตินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัสจักเกิดขึ้นในลำดับ
แห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๕] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะ
แห่งจิต ในปวัตติกาล แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตแต่ชีวิตินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๗๖] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต
ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย
ปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด
ในภังคขณะแห่งจิตนั้น
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตประกอบด้วย
โสมนัส ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิต
นั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และ
โสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส จัก
เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น