พุทธธรรมสงฆ์


พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๐๗] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ฯลฯ ปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยโสมนัส
แต่มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์นอกนี้ซึ่งมีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยโสมนัส ใน
ปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ
แห่งจิต ปราศจากโสมนัส ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยโสมนัส ในปวัตติกาล

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๐๘] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตสัมปยุตด้วย
อุเบกขา แต่สัทธินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์นอกนี้ซึ่งมีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วย
อุเบกขา ในปวัตติกาล
หรือว่า สัทธินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งจิต ปราศจากอุเบกขา ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์จักเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยอุเบกขา ใน
ปวัตติกาล

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๐๙] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ฯลฯ มนินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตสัมปยุตด้วย
อุเบกขา แต่ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
มนินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยอุเบกขา ในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาท
ขณะแห่งจิต ปราศจากอุเบกขา ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยอุเบกขา ในปวัตติกาล

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๐] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯมนินทรีย์ จักเกิด
ขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตแต่มนินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือสเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ในอุปปาทขณะแห่งจิตสัมปยุตด้วยศรัทธา
ในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตปราศจากศรัทธา ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตประกอบด้วยศรัทธา ในปวัตติกาล

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๑] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตแต่มนินทรีย์จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งประกอบด้วยปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต
สัมปยุตด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตปราศจาก
ปัญญา ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วย
ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๓] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง
ปัญจโวการภูมิ แต่โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และโสตินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งมีจักขุที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น ในภูมินั้น
โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่ง กำลังจุติจากปัญจโวการภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ โสตินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์นอกนี้
ซึ่งมีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
หรือว่า ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ฆานินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์
ซึ่งมีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๕] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ ที่กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใดที่เป็นปุริสะไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็
โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้นที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งมีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
หรือว่า อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ที่กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๑๑๖] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ กำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ และสัตว์ใดเหล่าซึ่งเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดย
ภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและปุริสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
คือ สัตว์นอกนี้ ซึ่งมีจักขุที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
หรือว่า ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น ในภูมินั้น
ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ