พุทธธรรมสงฆ์


พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๗๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึง
ปัญจโวการภูมิ และสัตว์ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสตินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสตินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ นอกนี้ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสตินทรีย์จักเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๗๘] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่นอกนี้
หรือว่า ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๗๙] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพานและสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ
ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
อิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๐] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๑] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
แต่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีจักขุ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๓] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีจักขุ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ทั้งหมด
ที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
แต่มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๕] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจารภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ (เล่ม 39)

[๑๐๘๖] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานแต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่