[๒๐] อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ภิกฺขุสงฺฆํ
สนฺนิปาตาเปตฺวา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ ปฏิปุจฺฉิ สจฺจํ กิร ตฺวํ
สุทินฺน ปุราณทุติยิกาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวสีติ ๑ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ
วิครหิ พุทฺโธ ภควา อนนุจฺฉวิกํ ๒ โมฆปุริส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ
อสฺสามณกํ อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส เอวํ
สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา น สกฺขิสฺสสิ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ
ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ นนุ มยา โมฆปุริส อเนกปริยาเยน
วิราคาย ธมฺโม เทสิโต โน สราคาย วิสํโยคาย ธมฺโม เทสิโต
โน สํโยคาย อนุปาทานาย ธมฺโม เทสิโต โน สอุปาทานาย
ตตฺถ นาม ตฺวํ โมฆปุริส มยา วิราคาย ธมฺเม เทสิเต สราคาย
#๑ ยุ. ปฏิเสวีติ ฯ ๒ เยภุยฺเยน อนนุจฺฉวิยนฺติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
เจเตสฺสสิ วิสํโยคาย ธมฺเม เทสิเต สํโยคาย เจเตสฺสสิ อนุ-
ปาทานาย ธมฺเม เทสิเต สอุปาทานาย เจเตสฺสสิ นนุ มยา
โมฆปุริส อเนกปริยาเยน ราควิราคาย ธมฺโม เทสิโต มทนิมฺมท-
นาย ปิปาสวินยาย อาลยสมุคฺฆาตาย วฏฺฏูปจฺเฉทาย ตณฺหกฺขยาย
วิราคาย นิโรธาย นิพฺพานาย ธมฺโม เทสิโต นนุ มยา โมฆปุริส
อเนกปริยาเยน กามานํ ปหานํ อกฺขาตํ กามสญฺญานํ ปริญฺญา
อกฺขาตา กามปิปาสานํ ปฏิวินโย อกฺขาโต กามวิตกฺกานํ สมุคฺ-
ฆาโต อกฺขาโต กามปริฬาหานํ วูปสโม อกฺขาโต วรนฺเต
โมฆปุริส อาสีวิสสฺส โฆรวิสสฺส มุเข องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ น
เตฺวว มาตุคามสฺส องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ วรนฺเต โมฆปุริส
กณฺหสปฺปสฺส มุเข องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ น เตฺวว มาตุคามสฺส
องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ วรนฺเต โมฆปุริส องฺคารกาสุยา
อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สญฺโชติภูตาย ๑ องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ น
เตฺวว มาตุคามสฺส องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ ตํ กิสฺส
เหตุ ตโตนิทานํ หิ โมฆปุริส มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ
วา ทุกฺขํ น เตฺวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา
อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย อิโตนิทานญฺจ โข
โมฆปุริส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ
นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ตตฺถ นาม ตฺวํ โมฆปุริส ยํ ตฺวํ อสทฺธมฺมํ
#๑ เยภุยฺเยน สชฺโชติภูตายาติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
คามธมฺมํ วสลธมฺมํ ทุฏฺฐุลฺลํ โอทกนฺติกํ รหสฺสํ ทฺวยํ ทฺวยสมาปตฺตึ
สมาปชฺชิสฺสสิ พหุนฺนํ โข ตฺวํ โมฆปุริส อกุสลานํ ธมฺมานํ
อาทิกตฺตา ปุพฺพงฺคโม เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย
ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย อถเขฺวตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานญฺเจว
อปฺปสาทาย ปสนฺนานญฺจ เอกจฺจานํ อญฺญถตฺตายาติ ฯ อถโข
ภควา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ทุพฺภรตาย
ทุปฺโปสตาย มหิจฺฉตาย อสนฺตุฏฺฐตาย สงฺคณิกาย โกสชฺชสฺส
อวณฺณํ ภาสิตฺวา อเนกปริยาเยน สุภรตาย สุโปสตาย อปฺปิจฺฉสฺส
สนฺตุฏฺฐสฺส สลฺเลขสฺส ธูตสฺส ปาสาทิกสฺส อปฺปจฺจยสฺส วิริยา-
รมฺภสฺส วณฺณํ ภาสิตฺวา ภิกฺขูนํ ตทนุจฺฉวิกํ ตทนุโลมิกํ ธมฺมึ
กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ เตนหิ ภิกฺขเว ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ
ปญฺญาเปสฺสามิ ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ สงฺฆสุฏฺฐุตาย สงฺฆผาสุตาย
ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย
ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย
อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย สทฺธมฺมฏฺฐิติยา
วินยานุคฺคหาย เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ
โย ปน ภิกฺขุ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย ปาราชิโก โหติ
อสํวาโสติ ฯ เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ
สุทินฺนภาณวารํ นิฏฺฐิตํ ฯ

[๒๑] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ เวสาลิยํ มหาวเน
มกฺกฏึ อามิเสน อุปลาเปตฺวา ตสฺสา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวติ ฯ
อถโข โส ภิกฺขุ ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย
เวสาลึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ฯ เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา
ภิกฺขู เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺตา เยน ตสฺส ภิกฺขุโน วิหาโร
เตนุปสงฺกมึสุ ฯ อทฺทสา โข สา มกฺกฏี เต ภิกฺขู ทูรโต ว
อาคจฺฉนฺเต ทิสฺวาน เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
เตสํ ภิกฺขูนํ ปุรโต กฏึปิ จาเลสิ เฉปฺปํปิ จาเลสิ
กฏึปิ โอฑฺฑิ นิมิตฺตํปิ อกาสิ ฯ อถโข เตสํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ
นิสฺสํสยํ โข โส ภิกฺขุ อิมิสฺสา มกฺกฏิยา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวตีติ
เอกมนฺตํ นิลียึสุ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ เวสาลิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา
ปิณฺฑปาตํ อาทาย ปฏิกฺกมิ ฯ อถโข สา มกฺกฏี เยน โส
ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ ตํ ปิณฺฑปาตํ เอกเทสํ
ภุญฺชิตฺวา เอกเทสํ ตสฺสา มกฺกฏิยา อทาสิ ฯ อถโข สา มกฺกฏี
ตํ ปิณฺฑปาตํ ๑ ภุญฺชิตฺวา ตสฺส ภิกฺขุโน กฏึ โอฑฺฑิ ฯ อถโข
โส ภิกฺขุ ตสฺสา มกฺกฏิยา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวติ ฯ อถโข เต
ภิกฺขู ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจุํ นนุ อาวุโส ภควตา สิกฺขาปทํ
ปญฺญตฺตํ กิสฺส ตฺวํ อาวุโส อิมิสฺสา ๒ มกฺกฏิยา เมถุนํ ธมฺมํ
ปฏิเสวสีติ ฯ สจฺจํ อาวุโส ภควตา สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ ตญฺจ
#๑ ยุ. ตํ ปิณฺฑํ ฯ ๒ ปายโตยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
โข มนุสฺสิตฺถิยา โน ติรจฺฉานคตายาติ ฯ นนุ อาวุโส ตเถว ตํ
โหติ อนนุจฺฉวิกํ อาวุโส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ
อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ตฺวํ อาวุโส เอวํ สฺวากฺขาเต
ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา น สกฺขิสฺสสิ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ
พฺรหฺมจริยํ จริตุํ นนุ อาวุโส ภควตา อเนกปริยาเยน วิราคาย
ธมฺโม เทสิโต โน สราคาย ฯเปฯ กามปริฬาหานํ วูปสโม
อกฺขาโต เนตํ อาวุโส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ วา
ภิยฺโยภาวาย อถเขฺวตํ อาวุโส อปฺปสนฺนานญฺเจว อปฺปสาทาย
ปสนฺนานญฺจ เอกจฺจานํ อญฺญถตฺตายาติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ตํ
ภิกฺขุํ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ

[๒๒] อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ภิกฺขุสงฺฆํ
สนฺนิปาตาเปตฺวา ตํ ภิกฺขุํ ปฏิปุจฺฉิ สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ มกฺกฏิยา
เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวสีติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ วิครหิ พุทฺโธ
ภควา อนนุจฺฉวิกํ โมฆปุริส อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ
อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ตฺวํ โมฆปุริส เอวํ สฺวากฺขาเต
ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา น สกฺขิสฺสสิ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ
พฺรหฺมจริยํ จริตุํ นนุ มยา โมฆปุริส อเนกปริยาเยน วิราคาย
ธมฺโม เทสิโต โน สราคาย ฯเปฯ กามปริฬาหานํ วูปสโม
อกฺขาโต วรนฺเต โมฆปุริส อาสีวิสสฺส โฆรวิสสฺส มุเข องฺค-
ชาตํ ปกฺขิตฺตํ น เตฺวว มกฺกฏิยา องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ
วรนฺเต โมฆปุริส กณฺหสปฺปสฺส มุเข องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ น
เตฺวว มกฺกฏิยา องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ วรนฺเต โมฆปุริส
องฺคารกาสุยา อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สญฺโชติภูตาย องฺคชาตํ
ปกฺขิตฺตํ น เตฺวว มกฺกฏิยา องฺคชาเต องฺคชาตํ ปกฺขิตฺตํ ตํ
กิสฺส เหตุ ตโตนิทานํ หิ โมฆปุริส มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย
มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ น เตฺวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ
มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย อิโตนิทานญฺจ
โข โมฆปุริส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ
นิรยํ อุปปชฺเชยฺย ตตฺถ นาม ตฺวํ โมฆปุริส ยํ ตฺวํ อสทฺธมฺมํ
คามธมฺมํ วสลธมฺมํ ทุฏฺฐุลฺลํ โอทกนฺติกํ รหสฺสํ ทฺวยํ ทฺวยสมาปตฺตึ
สมาปชฺชิสฺสสิ เนตํ โมฆปุริส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ฯเปฯ
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ
เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อนฺตมโส ติรจฺฉานคตายปิ ปาราชิโก โหติ
อสํวาโสติ ฯ เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ
มกฺกฏีวตฺถุ ๑นิฏฺฐิตํ ฯ

[๒๓] เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา เวสาลิกา วชฺชีปุตฺตกา
ภิกฺขู ยาวทตฺถํ ภุญฺชึสุ ยาวทตฺถํ สุปึสุ ยาวทตฺถํ นหายึสุ
ยาวทตฺถํ ภุญฺชิตฺวา ยาวทตฺถํ สุปิตฺวา ยาวทตฺถํ นหายิตฺวา
อโยนิโส มนสิกริตฺวา สิกฺขํ อปฺปจฺจกฺขาย ทุพฺพลฺยํ อนาวิกตฺวา
#๑ ปายโต มกฺกฏีสิกฺขาปทนฺติ ทิสฺสติ ฯ
เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวึสุ ฯ เต อปเรน สมเยน ญาติพฺยสเนนปิ
ผุฏฺฐา โภคพฺยสเนนปิ ผุฏฺฐา โรคพฺยสเนนปิ ผุฏฺฐา อายสฺมนฺตํ
อานนฺทํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทนฺติ น มยํ ภนฺเต อานนฺท
พุทฺธครหิโน น ธมฺมครหิโน น สงฺฆครหิโน อตฺตครหิโน มยํ
ภนฺเต อานนฺท อนญฺญครหิโน มยเมวมฺหา อลกฺขิกา มยํ
อปฺปปุญฺญา เย มยํ เอวํ สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา
นาสกฺขิมฺหา ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ อิทานิปิ
เจ ๑ มยํ ภนฺเต อานนฺท ลเภยฺยาม ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ
ลเภยฺยาม อุปสมฺปทํ อิทานิปิ มยํ วิปสฺสกา กุสลานํ ธมฺมานํ
ปุพฺพรตฺตาปรรตฺตํ โพธิปกฺขิกานํ ธมฺมานํ ภาวนานุโยคมนุยุตฺตา
วิหเรยฺยาม สาธุ ภนฺเต อานนฺท ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจหีติ ฯ
เอวมาวุโสติ โข อายสฺมา อานนฺโท เวสาลิกานํ วชฺชีปุตฺตกานํ
ปฏิสฺสุณิตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ อฏฺฐานเมตํ อานนฺท อนวกาโส ยํ ตถาคโต
วชฺชีนํ วา วชฺชีปุตฺตกานํ วา การณา สาวกานํ ปาราชิกํ สิกฺขาปทํ
ปญฺญตฺตํ สมูหเนยฺยาติ ฯ

[๒๔] อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ
กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ โย โข ๒ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สิกฺขํ อปฺปจฺจกฺขาย
ทุพฺพลฺยํ อนาวิกตฺวา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวติ โส อาคโต น
#๑ ยุ. ม. อิทานิ เจปิ ฯ ๒ ยุ. ปน ฯ
อุปสมฺปาเทตพฺโพ โย จ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ ๑ สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย
ทุพฺพลฺยํ อาวิกตฺวา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวติ โส อาคโต อุปสมฺปาเทตพฺโพ
เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ อุทฺทิเสยฺยาถ
โย ปน ภิกฺขุ ภิกฺขูนํ สิกฺขาสาชีวสมาปนฺโน สิกฺขํ อปฺปจฺจกฺขาย
ทุพฺพลฺยํ อนาวิกตฺวา เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อนฺตมโส ติรจฺฉานคตายปิ
ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ ฯ

[๒๕] โย ปนาติ โย ยาทิโส ยถายุตฺโต ยถาชจฺโจ ยถานาโม
ยถาโคตฺโต ยถาสีโล ยถาวิหารี ยถาโคจโร เถโร วา นโว วา
มชฺฌิโม วา เอโส วุจฺจติ โย ปนาติ ฯ

[๒๖] ภิกฺขูติ ภิกฺขโกติ ภิกฺขุ ฯ ภิกฺขาจริยํ อชฺฌูปคโตติ
ภิกฺขุ ฯ ภินฺนปฏธโรติ ภิกฺขุ ฯ สามญฺญาย ภิกฺขุ ฯ ปฏิญฺญาย
ภิกฺขุ ฯ เอหิภิกฺขูติ ภิกฺขุ ฯ ตีหิ สรณคมเนหิ อุปสมฺปนฺโนติ
ภิกฺขุ ฯ ภทฺโรติ ๒ ภิกฺขุ ฯ สาโรติ ภิกฺขุ ฯ เสโขติ ภิกฺขุ ฯ
อเสโขติ ภิกฺขุ ฯ สมคฺเคน สงฺเฆน ญตฺติจตุตฺเถน กมฺเมน อกุปฺเปน
ฐานารเหน อุปสมฺปนฺโนติ ภิกฺขุ ฯ ตตฺร ยฺวายํ ภิกฺขุ สมคฺเคน
สงฺเฆน ญตฺติจตุตฺเถน กมฺเมน อกุปฺเปน ฐานารเหน อุปสมฺปนฺโน
อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ

[๒๗] สิกฺขาติ ติสฺโส สิกฺขา อธิสีลสิกฺขา อธิจิตฺตสิกฺขา
#๑ สพฺพตฺถายํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ อนุปุพฺเพน ภทฺโรตฺยาทีสุ จตูสุ
#ปาเฐสุ อิติสทฺทา สพฺพตฺถ น ทิสฺสนฺติ ฯ
อธิปญฺญาสิกฺขา ตตฺร ยายํ อธิสีลสิกฺขา อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ
อธิปฺเปตา สิกฺขาติ ฯ

[๒๘] สาชีวํ นาม ยํ ภควตา ปญฺญตฺตํ สิกฺขาปทํ เอตํ
สาชีวํ นาม ตสฺมึ สิกฺขติ เตน วุจฺจติ สาชีวสมาปนฺโนติ ฯ

[๒๙] สิกฺขํ อปฺปจฺจกฺขาย ทุพฺพลฺยํ อนาวิกตฺวาติ อตฺถิ ภิกฺขเว
ทุพฺพลฺยาวิกมฺมญฺเจว โหติ สิกฺขา จ อปฺปจฺจกฺขาตา ฯ อตฺถิ
ภิกฺขเว ทุพฺพลฺยาวิกมฺมญฺเจว โหติ สิกฺขา จ ปจฺจกฺขาตา ฯ