[๔๘๗] ไม่ใช่อัญญาตาวี ไม่เรียกว่าอินทรีย์หรือ
เว้นอัญญาตาวีเสีย อินทรีย์ที่เหลือ ไม่เรียกว่าอัญญาตาวี เรียกว่าอินทรีย์เว้น
อัญญาตาวีและอินทรีย์เสีย อินทรีย์ที่เหลือ ไม่เรียกว่าอัญญาตาวีด้วย ไม่เรียกว่าอินทรีย์ด้วย
ไม่ใช่อินทรีย์ ไม่เรียกว่าจักขุนทรีย์หรือ
ถูกแล้ว ฯลฯ
ไม่ใช่อัญญาตาวี ไม่เรียกว่าอินทรีย์หรือ
เว้นอัญญาตาวีเสีย อินทรีย์ที่เหลือ ไม่เรียกว่าอัญญาตาวี เรียกว่าอินทรีย์เว้น
อัญญาตาวีและอินทรีย์เสีย อินทรีย์ที่เหลือ ไม่เรียกว่าอัญญาตาวีด้วย ไม่เรียกว่าอินทรีย์ด้วย
ไม่ใช่อินทรีย์ ไม่เรียกว่าอัญญินทรีย์หรือ
ถูกแล้ว
นิทเทสวาร จบ
ปัณณัตติวาร จบ
ปวัตติวาร

[๔๘๘] จักขุนทรีย์ เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ ไม่มีโสตะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่โสตินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและโสตินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ มีโสตะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่โสตะ ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและจักขุนทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีโสตะ มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๘๙] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ ไม่มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ มีแต่ฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ฆานินทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่ฆานะ ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่ฆานะ มีแต่จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๐] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ ไม่ใช่อิตถีที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
อิตถินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและอิตถินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถี ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถี มีแต่จักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๑] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ ไม่ใช่ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุ เป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นซึ่งเป็นปุริสะ ไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นซึ่งเป็นปุริสะ มีแต่จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๒] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่จักขุนทรีย์
จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ซึ่งมีแต่จักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๓] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ เว้นโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็
ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ มีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว

[๔๙๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ เว้นอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
อุเปกขินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ มีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีอุเบกขา ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิด
ขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีอุเบกขา มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๕] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ เป็นอเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่สัทธินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและสัทธินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์ จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

[๔๙๖] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ปราศจากปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญาไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้ประกอบด้วยปัญญามีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่