[๑๒๒] ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวิสํ
อปวิลายมาโน ๑ ตเมนํ ทิสงฺคตํ ๒ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ กหํ ตฺวํ อาวุโส
วสฺสํ วุตฺโถ กตฺถ จ เต จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส เอวํ วเทติ
อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํ วุตฺโถมฺหิ ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวิโสติ ฯ
เต เอวํ วเทนฺติ คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร มยนฺเต อิธ
จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ กหํ
เม อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ อยนฺเต อาวุโส
จีวรปฏิวิโส กหํ คมิสฺสสีติ ฯ โส เอวํ วเทติ อมุกํ [๓] นาม
อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตีติ ฯ เต
เอวํ วเทนฺติ อลํ อาวุโส มา [๔] อคมาสิ มยนฺเต อิธ จีวรํ
กริสฺสามาติ ฯ ตสฺส เอวํ โหติ อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น
ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน
นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ
ฯเปฯ ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ
อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก
กฐินุทฺธาโร ฯ

[๑๒๓] ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวิสํ
อปวิลายมาโน ฯ ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ กหํ ตฺวํ อาวุโส
#๑ สี. อปวีณายมาโน ฯ โป. ยุ. อปจินยมาโน ฯ ๒ โป. ทิสงฺคมิกํ ฯ ๓ ม. จ ฯ
#๔ โป. ตฺวํ ฯ
วสฺสํ วุตฺโถ กตฺถ จ ๑ เต จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส เอวํ วเทติ
อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํ วุตฺโถมฺหิ ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวิโสติ ฯ
เต เอวํ วเทนฺติ คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร มยนฺเต อิธ
จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ กหํ
เม อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ อยนฺเต อาวุโส
จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ ฯ
ตเมนํ อนฺตรามคฺเค ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ อาวุโส กหํ คมิสฺสสีติ ฯ
โส เอวํ วเทติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เม
ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตีติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ อลํ อาวุโส มา
อคมาสิ มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ ตสฺส เอวํ โหติ
อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ
ตสฺส ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน
ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวิสํ อปวิลายมาโน ฯ ตเมนํ ทิสงฺคตํ
ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ กหํ ตฺวํ อาวุโส วสฺสํ วุตฺโถ กตฺถ จ เต
จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส เอวํ วเทติ อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํ
วุตฺโถมฺหิ ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ
คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ
โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ
เต เอวํ วเทนฺติ อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ
โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ ฯ ตเมนํ อนฺตรามคฺเค
#๑ โป. กตฺถจิ จสทฺโท นตฺถิ ฯ
ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ อาวุโส กหํ คมิสฺสสีติ ฯ โส เอวํ วเทติ
อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เม ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตีติ ฯ
เต เอวํ วเทนฺติ อลํ อาวุโส มา อคมาสิ มยนฺเต อิธ
จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ ตสฺส เอวํ โหติ เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ
น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ
ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวิสํ อปวิลายมาโน ฯ
ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ กหํ ตฺวํ อาวุโส
วสฺสํ วุตฺโถ กตฺถ จ เต จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส เอวํ วเทติ
อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํ วุตฺโถมฺหิ ตตฺถ จ เม จีวรปฏิวิโสติ ฯ
เต เอวํ วเทนฺติ คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร มยนฺเต อิธ
จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู ปุจฺฉติ กหํ
เม อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ อยนฺเต อาวุโส
จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ คจฺฉติ ฯ
ตเมนํ อนฺตรามคฺเค ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ อาวุโส กหํ คมิสฺสสีติ ฯ
โส เอวํ วเทติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เม
ภิกฺขู จีวรํ กริสฺสนฺตีติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ อลํ อาวุโส มา
อคมาสิ มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ ตสฺส เอวํ โหติ
อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ
ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก
กฐินุทฺธาโร ฯ

[๑๒๔] ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ จีวรปฏิวิสํ
อปวิลายมาโน ฯ ตเมนํ ทิสงฺคตํ ภิกฺขู ปุจฺฉนฺติ กหํ ตฺวํ
อาวุโส วสฺสํ วุตฺโถ กตฺถ จ เต จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส เอวํ
วเทติ อมุกสฺมึ อาวาเส วสฺสํ วุตฺโถมฺหิ ตตฺถ จ เม
จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ คจฺฉาวุโส ตํ จีวรํ อาหร
มยนฺเต อิธ จีวรํ กริสฺสามาติ ฯ โส ตํ อาวาสํ คนฺตฺวา ภิกฺขู
ปุจฺฉติ กหํ เม อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ เต เอวํ วเทนฺติ
อยนฺเต อาวุโส จีวรปฏิวิโสติ ฯ โส ตํ จีวรํ อาทาย ตํ อาวาสํ
คจฺฉติ ฯ ตสฺส ตํ อาวาสํ คตสฺส เอวํ โหติ อิเธวิมํ จีวรํ
กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ ตสฺส
ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน
ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ
ตสฺส ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน
ทิสงฺคมิโก ปกฺกมติ ฯเปฯ อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ นh
ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ
นสฺสติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ
อปวิลายนนวกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

[๑๒๕] ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ
อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ๑ ผาสุ ภวิสฺสติ
#๑ สี. ตตฺถ จ เม ฯ ม. ยุ. ตตฺถ เม ฯ
วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ
คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ
เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ
เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ
ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ ตสฺส พหิสีมคตสฺส เอวํ โหติ อิเธวิมํ จีวรํ
กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ ตสฺส
ภิกฺขุโน นิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน ผาสุ-
วิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ
ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม
อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ
โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ ตสฺส พหิสีมคตสฺส
เอวํ โหติ เนวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ ตสฺส
ภิกฺขุโน สนฺนิฏฺฐานนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน
ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ
ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม
อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ
โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ ตสฺส พหิสีมคตสฺส
เอวํ โหติ อิเธวิมํ จีวรํ กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส
ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ ตสฺส ตํ จีวรํ กยิรมานํ นสฺสติ ฯ ตสฺส
ภิกฺขุโน นาสนนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ อตฺถตกฐิโน
ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ
ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ
ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม
อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน
เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส พหิสีมคโต ตํ จีวรํ
กาเรติ ฯ โส กตจีวโร ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺติ พหิทฺธา กฐินุทฺธารํ
วีตินาเมติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน สีมาติกฺกนฺติโก กฐินุทฺธาโร ฯ ภิกฺขุ
อตฺถตกฐิโน ผาสุวิหาริโก จีวรํ อาทาย ปกฺกมติ อมุกํ นาม
อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน
เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ
เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ
อมุกํ นาม อาวาสํ คมิสฺสามิ ตตฺถ เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ
วสิสฺสามิ โน เจ เม ผาสุ ภวิสฺสติ ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ โส
พหิสีมคโต ตํ จีวรํ กาเรติ ฯ โส กตจีวโร ปจฺเจสฺสํ ปจฺเจสฺสนฺติ
สมฺภุณาติ กฐินุทฺธารํ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน สห ภิกฺขูหิ กฐินุทฺธาโร ฯ
ผาสุวิหารปญฺจกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

[๑๒๖] เทฺวเม ภิกฺขเว กฐินสฺส ปลิโพธา เทฺว อปลิโพธา ฯ
กตเม จ ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส ปลิโพธา ฯ อาวาสปลิโพโธ
จ จีวรปลิโพโธ จ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว อาวาสปลิโพโธ โหติ ฯ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ วสติ วา ตสฺมึ อาวาเส สาเปกฺโข ๑ วา
ปกฺกมติ ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว อาวาสปลิโพโธ
โหติ ฯ กถญฺจ ภิกฺขเว จีวรปลิโพโธ โหติ ฯ อิธ [๒] ภิกฺขเว
ภิกฺขุโน จีวรํ อกตํ วา โหติ วิปฺปกตํ วา จีวราสา วา
อนุปจฺฉินฺนา ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว จีวรปลิโพโธ โหติ ฯ อิเม
โข ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส ปลิโพธา ฯ กตเม จ ภิกฺขเว เทฺว
กฐินสฺส อปลิโพธา ฯ อาวาสาปลิโพโธ จ จีวราปลิโพโธ จ ฯ
กถญฺจ ภิกฺขเว อาวาสาปลิโพโธ โหติ ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ
ปกฺกมติ ตมฺหา อาวาสา จตฺเตน วนฺเตน มุตฺเตน อนเปกฺเขน
น ปจฺเจสฺสนฺติ ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว อาวาสาปลิโพโธ โหติ ฯ
กถญฺจ ภิกฺขเว จีวราปลิโพโธ โหติ ฯ อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุโน
จีวรํ กตํ วา โหติ นฏฺฐํ วา วินฏฺฐํ วา ทฑฺฒํ วา จีวราสา
วา อุปฺปจฺฉินฺนา ฯ เอวํ โข ภิกฺขเว จีวราปลิโพโธ โหติ ฯ
อิเม โข ภิกฺขเว เทฺว กฐินสฺส อปลิโพธาติ ฯ
กฐินกฺขนฺธกํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ ฯ
#๑ โป. สี. สาเปโข ฯ ๒ โป. ปน ฯ
อิมมฺหิ ขนฺธเก วตฺถู โทฬส ๑ เปยฺยาลมุขานิ เอกํ สตํ อฏฺฐารส ๒ ฯ
________
ตสฺสุทฺทานํ ฯ

[๑๒๗] ตึส ปาเฐยฺยกา ๓ ภิกฺขู สาเกตุกฺกณฺฐิตา วสุํ
วสฺสํ วุตฺโถกปุณฺเณหิ อาคมม ชินทสฺสนํ
อิทํ วตฺถุ ๔ กฐินสฺส กปฺปิสฺสนฺติ จ ปญฺจกา
อนามนฺตา อสมาจารา ๕ ตเถว คณโภชนํ
ยาวทตฺถญฺจ อุปฺปาโท อตฺถตานํ ภวิสฺสติ ฯ
ญตฺติ เอวตฺถตญฺเจว เอวญฺเจว อนตฺถตํ
อุลฺลิขิ โธวนา เจว วิจารณญฺจ เฉทนํ
พนฺธโนวฏฺฏิกณฺฑูส- ๖ ทฬฺหิกมฺมานุวาติกา
ปริภณฺฑํ โอวฏฺเฏยฺยํ มทฺทนา นิมิตฺตกถา
กุกฺกุ สนฺนิธิ นิสฺสคฺคิ นกปฺปญฺญตฺร เต ตโย
อญฺญตฺร ปญฺจาติเรเก สญฺฉินฺเนน สมณฺฑลี
นาญฺญตฺร ๗ ปุคฺคลา สมฺมา นิสฺสีมฏฺโฐนุโมทติ
กฐินํ อนตฺถตํ ๘ โหติ เอวํ พุทฺเธน เทสิตํ
อหตกปฺปปิโลติ- ปํสุปาปณิกาย จ
อนิมิตฺตาปริกถา อกุกฺกุ อสนฺนิธิ จ
อนิสฺสคฺคิ กปฺปกเต ตถา ติจีวเรน จ
ปญฺจเก วาติเรเก วา ฉินฺเน สมณฺฑลีกเต
#๑ โป. โสฬส ฯ ๒ โป. อฏฺฐารสนยานิ ฯ ๓ โป. ปาเวยฺยกา ฯ ๔ โป. ม. ยุ.
#วตฺถุํ ฯ ๕ โป. สมาทตฺตา ฯ ๖ โป. ม. ยุ. -กณฺฑูก ฯ ๗ โป. อญฺญตฺตร ฯ
#๘ โป. อตฺถตํ ฯ
ปุคฺคลสฺสตฺถรา สมฺมา สีมฏฺโฐ อนุโมทติ
เอวํ กฐินตฺถรณํ อุพฺภารสฺสฏฺฐมาติกา
ปกฺกมนนฺติ นฏฺฐานํ สนฺนิฏฺฐานญฺจ นาสนํ
สวนํ อาสาวจฺเฉทิ สีมาสอุพฺภรฏฺฐมี ๑
กตจีวรมาทาย น ปจฺเจสฺสนฺติ คจฺฉติ
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร โหติ ปกฺกมนนฺติโก
อาทาย จีวรํ ยาติ นิสฺสีเม อิธ จินฺตยิ
กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ นิฏฺฐาเน กฐินุทฺธโร ๒ ฯ
อาทาย นิสฺสีมํ เนว น ปจฺเจสฺสนฺติ มานโส
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร สนฺนิฏฺฐานนฺติโก ภเว
อาทาย จีวรํ ยาติ นิสฺสีเม อิธ จินฺตยิ
กาเรสฺสํ น ปจฺเจสฺสนฺติ กยิรนฺตสฺส นสฺสติ
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร ภวติ นาสนนฺติโก
อาทาย ยาติ ปจฺเจสฺสํ พหิ กาเรติ จีวรํ
กตจีวโร ๓ สุณาติ อุพฺภตํ กฐินํ ตหึ
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร ภวติ สวนนฺติโก
อาทาย ยาติ ปจฺเจสฺสํ พหิ กาเรติ จีวรํ
กตจีวโร พหิทฺธา นาเมติ กฐินุทฺธรํ
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร สีมาติกฺกนฺติโก ภเว
อาทาย ยาติ ปจฺเจสฺสํ พหิ กาเรติ จีวรํ
#๑ โป. ม. สีมสฺสอุพฺภรฏฺฐมี ฯ ๒ โป. ม. ยุ. กฐินุทฺธาโร ฯ ๓ โป. ยุ. จีวรกโต ฯ
#ม. จีวรํกโต ฯ
กตจีวโร ปจฺเจสฺสํ สมฺโภติ กฐินุทฺธรํ ๑
ตสฺส ตํ กฐินุทฺธาโร สห ภิกฺขูหิ ชายติ
อาทาย จ สมาทาย ๒ สตฺต สตฺต วิธี ภเว ๓
ปกฺกมนนฺติกา นตฺถิ ฉกฺเก วิปฺปกเต ๔ คติ
อาทาย นิสฺสีมคตํ กาเรสฺสํ อิติ ชายติ
นิฏฺฐานํ สนฺนิฏฺฐานญฺจ นาสนญฺจ อิเม ตโย
อาทาย น ปจฺเจสฺสนฺติ พหิสีเม กโรมิติ
นิฏฺฐานํ สนฺนิฏฺฐานมฺปิ นาสนมฺปิ อิทนฺตโย
อนธิฏฺฐิเตน เนวสฺส เหฏฺฐา ตีณิ นยา วิธี
อาทาย ยาติ ปจฺเจสฺสํ พหิสีเม ๕ กโรมิติ
น ปจฺเจสฺสนฺติ กาเรติ นิฏฺฐาเน กฐินุทฺธโร
สนฺนิฏฺฐานํ นาสนญฺจ สวนํ สีมติกฺกมา
สห ภิกฺขูหิ ชาเยถ เอวํ ปณฺณรสํ คติ
สมาทาย วิปฺปกตา สมาทาย ปุนา ตถา
อิเม เต จตุโร วารา สพฺเพ ปณฺณรสา วิธี
อนาสาย จ อาสาย กรณีโย จ เต ตโย
นยโต ตํ วิชาเนยฺย ตโย ทฺวาทส ทฺวาทส
อปวิลายมาเนว ๖ ผาสุ ปญฺจวิธี ๗ ตหึ
ปลิโพธาปลิโพธา อุทฺทานํ นยโต กตนฺติ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. กฐินุทฺธารํ ฯ ๒ ม. ยุ. อาทาย สมาทาย จ ฯ ๓ ม. ยุ. คติ ฯ ๔ ยุ.
#ฉจฺจา วิปฺปกตา ฯ ๕ โป. ม. ยุ. พหิสีมํ ฯ ๖ โป. อปวินยมาเนว ฯ ม. อปวิลานา
#น เวตฺถ ฯ ยุ. อปจินนา น เวตฺถ ฯ ๗ ม. ปญฺจวิธา ฯ
จีวรกฺขนฺธกํ

[๑๒๘] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน
กลนฺทกนิวาเป ฯ เตน โข ปน สมเยน เวสาลี อิทฺธา เจว
โหติ ผีตา จ พหุชนา อากิณฺณมนุสฺสา สุภิกฺขา จ สตฺต จ
ปาสาทสหสฺสานิ สตฺต จ ปาสาทสตานิ สตฺต จ ปาสาทา สตฺต
จ กูฏาคารสหสฺสานิ สตฺต จ กูฏาคารสตานิ สตฺต จ กูฏาคารานิ
สตฺต จ อารามสหสฺสานิ สตฺต จ อารามสตานิ สตฺต จ อารามา ๑
สตฺต จ โปกฺขรณีสหสฺสานิ สตฺต จ โปกฺขรณีสตานิ สตฺต จ
โปกฺขรณิโย อมฺพปาลี จ คณิกา อภิรูปา โหติ ทสฺสนียา
ปาสาทิกา ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตา ปทกฺขา ๒ นจฺเจ
จ คีเต จ วาทิเต จ อภิสฏา อตฺถิกานํ อตฺถิกานํ มนุสฺสานํ
ปญฺญาสาย จ รตฺตึ คจฺฉติ ฯ ตาย จ เวสาลี ภิยฺโยโส มตฺตาย
อุปโสภติ ฯ อถโข ราชคหโก เนคโม เวสาลึ อคมาสิ
เกนจิเทว กรณีเยน ฯ อทฺทสา โข ราชคหโก เนคโม เวสาลึ
อิทฺธญฺจ ผีตญฺจ พหุชนํ อากิณฺณมนุสฺสํ สุภิกฺขญฺจ สตฺต จ
ปาสาทสหสฺสานิ สตฺต จ ปาสาทสตานิ สตฺต จ ปาสาเท สตฺต
จ กูฏาคารสหสฺสานิ สตฺต จ กูฏาคารสตานิ สตฺต จ กูฏาคารานิ
สตฺต จ อารามสหสฺสานิ สตฺต จ อารามสตานิ สตฺต จ อาราเม
สตฺต จ โปกฺขรณีสหสฺสานิ สตฺต จ โปกฺขรณีสตานิ สตฺต จ
#๑ โป. อารามานิ ฯ ๒ ม. ยุ. ปทกฺขิณา ฯ อญฺญตฺถ อีทิสเมว ฯ
โปกฺขรณิโย อมฺพปาลิญฺจ คณิกํ อภิรูปํ ทสฺสนียํ ปาสาทิกํ
ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตํ ปทกฺขํ ๑ นจฺเจ จ คีเต จ
วาทิเต จ อภิสฏํ อตฺถิกานํ อตฺถิกานํ มนุสฺสานํ ปญฺญาสาย จ รตฺตึ
คจฺฉนฺตึ ตาย จ เวสาลึ ภิยฺโยโส มตฺตาย อุปโสภนฺตึ ๒ ฯ อถโข
ราชคหโก เนคโม เวสาลิยํ ตํ กรณียํ ตีเรตฺวา ปุนเทว ราชคหํ
ปจฺฉาคจฺฉิ เยน ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ราชานํ มาคธํ เสนิยํ พิมฺพิสารํ เอตทโวจ เวสาลี
เทว อิทฺธา เจว ผีตา จ พหุชนา อากิณฺณมนุสฺสา สุภิกฺขา
จ สตฺต จ ปาสาทสหสฺสานิ สตฺต จ ปาสาทสตานิ สตฺต จ
ปาสาทา สตฺต จ กูฏาคารสหสฺสานิ สตฺต จ กูฏาคารสตานิ
สตฺต จ กูฏาคารา สตฺต จ อารามสหสฺสานิ สตฺต จ
อารามสตานิ สตฺต จ อารามา สตฺต จ โปกฺขรณีสหสฺสานิ สตฺต
จ โปกฺขรณีสตานิ สตฺต จ โปกฺขรณิโย อมฺพปาลี จ คณิกา
อภิรูปา ทสฺสนียา ปาสาทิกา ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตา
ปทกฺขา นจฺเจ จ คีเต จ วาทิเต จ อภิสฏา อตฺถิกานํ
อตฺถิกานํ มนุสฺสานํ ปญฺญาสาย จ รตฺตึ คจฺฉติ ตาย จ เวสาลี
ภิยฺโยโส มตฺตาย อุปโสภติ สาธุ เทว มยํปิ คณิกํ
วุฏฺฐาเปยฺยามาติ ฯ เตนหิ ภเณ ตาทิสึ กุมารึ ชานาถ ๓ ยํ ตุเมฺห
คณิกํ วุฏฺฐาเปยฺยาถาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ราชคเห สาลวตี
#๑ ม. ยุ. ปทกฺขิณํ ฯ ๒ ยุ. อุปโสภิตนฺติ ฯ ๓ ยุ. ชานาหิ ฯ
นาม กุมารี อภิรูปา โหติ ทสฺสนียา ปาสาทิกา ปรมาย
วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตา ฯ อถโข ราชคหโก เนคโม สาลวตึ
กุมารึ คณิกํ วุฏฺฐาเปสิ ฯ อถโข สาลวตี คณิกา นจิรสฺเสว
ปทกฺขา อโหสิ นจฺเจ จ คีเต จ วาทิเต จ อภิสฏา อตฺถิกานํ
อตฺถิกานํ มนุสฺสานํ ปฏิสเตน จ รตฺตึ คจฺฉติ ฯ อถโข
สาลวตี คณิกา นจิรสฺเสว คพฺภินี อโหสิ ฯ อถโข สาลวติยา
คณิกาย เอตทโหสิ อิตฺถี โข คพฺภินี ปุริสานํ อมนาปา สเจ
มํ โกจิ ชานิสฺสติ สาลวตี คณิกา คพฺภินีติ สพฺโพ เม
สกฺกาโร ปริหายิสฺสติ ๑ ยนฺนูนาหํ คิลานํ ๒ ปฏิเวเทยฺยนฺติ ฯ อถโข
สาลวตี คณิกา โทวาริกํ อาณาเปสิ มา ภเณ โทวาริก โกจิ
ปุริโส ปาวิสิ โย จ มํ ปุจฺฉติ คิลานาติ ปฏิเวเทหีติ ฯ
เอวํ อยฺเยติ โข โส โทวาริโก สาลวติยา คณิกาย ปจฺจสฺโสสิ ฯ
อถโข สาลวตี คณิกา ตสฺส คพฺภสฺส ปริปากมนฺวาย ปุตฺตํ
วิชายิ ฯ อถโข สาลวตี คณิกา ทาสึ อาณาเปสิ หนฺท เช
อิมํ ทารกํ กตฺตรสุปฺเป ปกฺขิปิตฺวา นีหริตฺวา สงฺการกูเฏ
ฉฑฺเฑหีติ ฯ เอวํ อยฺเยติ โข สา ทาสี สาลวติยา คณิกาย
ปฏิสฺสุณิตฺวา ตํ ทารกํ กตฺตรสุปฺเป ปกฺขิปิตฺวา นีหริตฺวา สงฺการกูเฏ
ฉฑฺเฑสิ ฯ เตน โข ปน สมเยน อภโย นาม ราชกุมาโร
กาลสฺเสว ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉนฺโต อทฺทส ตํ ทารกํ กาเกหิ
#๑ ภิชฺชิสฺสตีติปิ ปาโฐ ฯ ๒ ยุ. คิลานาติ ฯ
สมฺปริกิณฺณํ ทิสฺวาน มนุสฺเส ปุจฺฉิ กิเมตํ ภเณ กาเกหิ
สมฺปริกิณฺณนฺติ ฯ ทารโก เทวาติ ฯ ชีวติ ภเณติ ฯ ชีวติ เทวาติ ฯ
เตนหิ ภเณ ตํ ทารกํ อมฺหากํ อนฺเตปุรํ เนตฺวา ธาตีนํ เทถ
โปเสตุนฺติ ฯ เอวํ เทวาติ โข เต มนุสฺสา อภยสฺส ราชกุมารสฺส
ปฏิสฺสุณิตฺวา ตํ ทารกํ อภยสฺส ราชกุมารสฺส อนฺเตปุรํ เนตฺวา
ธาตีนํ อทํสุ โปเสถาติ ฯ ตสฺส ชีวตีติ ๑ ชีวโกติ นามํ อกํสุ
กุมาเรน โปสาปิโตติ โกมารภจฺโจติ นามํ อกํสุ ฯ อถโข ชีวโก
โกมารภจฺโจ นจิรสฺเสว วิญฺญุตํ ปาปุณิ ฯ อถโข ชีวโก
โกมารภจฺโจ เยน อภโย ราชกุมาโร เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
อภยํ ราชกุมารํ เอตทโวจ กา เม เทว มาตา โก
ปิตาติ ฯ อหํปิ โข เต ภเณ ชีวก มาตรํ น ชานามิ อปิจาหํ
เต ปิตา ตฺวํ ๒ มยาปิ โปสาปิโตติ ฯ อถโข ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส
เอตทโหสิ อิมานิ โข ราชกุลานิ น สุกรานิ อสิปฺเปน
อุปชีวิตุํ ยนฺนูนาหํ สิปฺปํ สิกฺเขยฺยนฺติ ฯ

[๑๒๙] เตน โข ปน สมเยน ตกฺกสิลายํ ทิสาปาโมกฺโข
เวชฺโช ปฏิวสติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ อภยํ ราชกุมารํ
อนาปุจฺฉา เยน ตกฺกสิลา เตน ปกฺกามิ อนุปุพฺเพน เยน
ตกฺกสิลา เยน โส เวชฺโช เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ
เวชฺชํ เอตทโวจ อิจฺฉามหํ อาจริย สิปฺปํ สิกฺขิตุนฺติ ฯ เตนหิ
#๑ ม. อยํ ปาโฐ นทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ
ภเณ ชีวก สิกฺขสฺสูติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ พหุญฺจ
คณฺหาติ ลหุญฺจ คณฺหาติ สุฏฺฐุ ๑ จ อุปธาเรติ คหิตญฺจสฺส น
ปมุสฺสติ ฯ อถโข ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส สตฺตนฺนํ วสฺสานํ
อจฺจเยน เอตทโหสิ อหํ โข พหุญฺจ คณฺหามิ ลหุญฺจ คณฺหามิ
สุฏฺฐุ จ อุปธาเรมิ คหิตญฺจ เม น ปมุสฺสติ สตฺต จ เม
วสฺสานิ อธียนฺตสฺส นยิมสฺส สิปฺปสฺส อนฺโต ปญฺญายติ กทา
อิมสฺส สิปฺปสฺส อนฺโต ปญฺญายิสฺสตีติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ
เยน โส เวชฺโช เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ เวชฺชํ
เอตทโวจ อหํ โข อาจริย พหุญฺจ คณฺหามิ ลหุญฺจ คณฺหามิ
สุฏฺฐุ จ อุปธาเรมิ คหิตญฺจ เม น ปมุสฺสติ สตฺต จ เม
วสฺสานิ อธียนฺตสฺส นยิมสฺส สิปฺปสฺส อนฺโต ปญฺญายติ กทา
อิมสฺส สิปฺปสฺส อนฺโต ปญฺญายิสฺสตีติ ฯ เตนหิ ภเณ ชีวก
ขนิตฺตึ อาทาย ตกฺกสิลาย สมนฺตา โยชนํ อาหิณฺฑิตฺวา ๒ ยงฺกิญฺจิ
อเภสชฺชํ ปสฺเสยฺยาสิ ตํ อาหราติ ฯ เอวํ อาจริยาติ โข ชีวโก
โกมารภจฺโจ ตสฺส เวชฺชสฺส ปฏิสฺสุณิตฺวา ขนิตฺตึ อาทาย
ตกฺกสิลาย สมนฺตา โยชนํ อาหิณฺฑนฺโต น กิญฺจิ อเภสชฺชํ อทฺทส ฯ
อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ เยน โส เวชฺโช เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ตํ เวชฺชํ เอตทโวจ อาหิณฺฑนฺโตมฺหิ อาจริย
ตกฺกสิลาย สมนตา โยชนํ น กิญฺจิ อเภสชฺชํ อทฺทสนฺติ ฯ
#๑ ม. ยุ. สุฏฺฐุํ ฯ ๒ ม. ยุ. อาหิณฺฑนฺโต ฯ
สิกฺขิโตสิ ๑ ภเณ ชีวก อลนฺเต เอตฺตกํ ชีวิกายาติ ชีวกสฺส
โกมารภจฺจสฺส ปริตฺตํ ปาเถยฺยํ ปาทาสิ ฯ อถโข ชีวโก
โกมารภจฺโจ ตํ ปริตฺตํ ปาเถยฺยํ อาทาย เยน ราชคหํ เตน
ปกฺกามิ ฯ อถโข ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส ตํ ปริตฺตํ ปาเถยฺยํ
อนฺตรามคฺเค สาเกเต ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ อถโข ชีวกสฺส
โกมารภจฺจสฺส เอตทโหสิ อิเม โข มคฺคา กนฺตารา อปฺโปทกา
อปฺปภกฺขา น สุกรา อปาเถยฺเยน คนฺตุํ ยนฺนูนาหํ ปาเถยฺยํ
ปริเยเสยฺยนฺติ ฯ

[๑๓๐] เตน โข ปน สมเยน สาเกเต เสฏฺฐิภริยาย
สตฺตวสฺสิโก สีสาพาโธ โหติ ฯ พหู มหนฺตา มหนฺตา ทิสาปาโมกฺขา
เวชฺชา อาคนฺตฺวา ติกิจฺฉนฺตา ๒ นาสกฺขึสุ อโรคํ กาตุํ พหุํ
หิรญฺญํ อาทาย อคมํสุ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ สาเกตํ
ปวิสิตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ โก ภเณ คิลาโน กํ ติกิจฺฉามีติ ฯ
เอติสฺสา อาจริย เสฏฺฐิภริยาย สตฺตวสฺสิโก สีสาพาโธ คจฺฉ
อาจริย เสฏฺฐิภริยํ ติกิจฺฉาหีติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ
เยน เสฏฺฐิสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
โทวาริกํ อาณาเปสิ คจฺฉ ภเณ โทวาริก เสฏฺฐิภริยาย ปาวท
เวชฺโช อยฺเย อาคโต โส ตํ ทฏฺฐุกาโมติ ฯ เอวมาจริยาติ
โข โส โทวาริโก ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส ปฏิสฺสุณิตฺวา เยน
เสฏฺฐิภริยา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เสฏฺฐิภริยํ เอตทโวจ
#๑ ม. สุสิกฺขิโตสิ ฯ ๒ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
เวชฺโช อยฺเย อาคโต โส ตํ ทฏฺฐุกาโมติ ฯ กีทิโส ภเณ
โทวาริก เวชฺโชติ ฯ ทหรโก อยฺเยติ ฯ อลํ ภเณ โทวาริก
กึ เม ทหรโก เวชฺโช กริสฺสติ พหู มหนฺตา มหนฺตา
ทิสาปาโมกฺขา เวชฺชา อาคนฺตฺวา ติกิจฺฉนฺตา ๑ นาสกฺขึสุ อโรคํ กาตุํ พหุํ
หิรญฺญํ อาทาย อคมํสูติ ฯ อถโข โส โทวาริโก เยน ชีวโก
โกมารภจฺโจ เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ชีวกํ โกมารภจฺจํ
เอตทโวจ เสฏฺฐิภริยา อาจริย เอวมาห อลํ ภเณ โทวาริก
กึ เม ทหรโก เวชฺโช กริสฺสติ พหู มหนฺตา มหนฺตา
ทิสาปาโมกฺขา เวชฺชา อาคนฺตฺวา ติกิจฺฉนฺตา ๒ นาสกฺขึสุ อโรคํ กาตุํ
พหุํ หิรญฺญํ อาทาย อคมํสูติ ฯ คจฺฉ ภเณ โทวาริก
เสฏฺฐิภริยาย ปาวท เวชฺโช อยฺเย เอวมาห มา กิร อยฺเย ปุเร
กิญฺจิ อทาสิ ยทา อโรคา อโหสิ ตทา ยํ อิจฺเฉยฺยาสิ
ตํ ทชฺเชยฺยาสีติ ฯ เอวํ อาจริยาติ โข โส โทวาริโก ชีวกสฺส
โกมารภจฺจสฺส ปฏิสฺสุณิตฺวา เยน เสฏฺฐิภริยา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา เสฏฺฐิภริยํ เอตทโวจ เวชฺโช อยฺเย เอวมาห
มา กิร อยฺเย ปุเร กิญฺจิ อทาสิ ยทา อโรคา อโหสิ ตทา
ยํ อิจฺเฉยฺยาสิ ตํ ทชฺเชยฺยาสีติ ฯ เตนหิ ภเณ โทวาริก เวชฺโช
อาคจฺฉตูติ ฯ เอวํ อยฺเยติ โข โส โทวาริโก เสฏฺฐิภริยาย
ปฏิสฺสุณิตฺวา เยน ชีวโก โกมารภจฺโจ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ชีวกํ โกมารภจฺจํ เอตทโวจ เสฏฺฐิภริยา ตํ อาจริย
#๑-๒ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
ปกฺโกสตีติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ เยน เสฏฺฐิภริยา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เสฏฺฐิภริยาย วิการํ สลฺลกฺเขตฺวา
เสฏฺฐิภริยํ เอตทโวจ ปสเตน เม อยฺเย สปฺปินา อตฺโถติ ฯ
อถโข เสฏฺฐิภริยา ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส ปสตํ สปฺปึ ทาเปสิ ฯ
อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ ตํ ปสตํ สปฺปึ นานาเภสชฺเชหิ
นิปฺปจิตฺวา เสฏฺฐิภริยํ มญฺจเก อุตฺตานํ นิปชฺชาเปตฺวา ๑ นตฺถุโต
อทาสิ ฯ อถโข ตํ สปฺปึ ๒ นตฺถุโต ทินฺนํ มุขโต อุคฺคจฺฉิ ฯ
อถโข เสฏฺฐิภริยา ตํ ๓ ปฏิคฺคเห นุฏฺฐุหิตฺวา ๔ ทาสึ อาณาเปสิ
หนฺท เช อิมํ สปฺปึ ปิจุนา คณฺหาหีติ ฯ อถโข ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส
เอตทโหสิ อจฺฉริยํ วต โภ ๕ ยาว ลูขายํ ฆรณี ยตฺร
หิ นาม อิมํ ฉฑฺฑนียธมฺมํ สปฺปึ ปิจุนา คาหาเปสฺสติ พหุกานิ
จ เม มหคฺฆานิ มหคฺฆานิ เภสชฺชานิ อุปคตานิ กิมฺปิมายํ
กญฺจิ เทยฺยธมฺมํ ทสฺสตีติ ฯ อถโข [๖] เสฏฺฐิภริยา ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส
วิการํ สลฺลกฺเขตฺวา ชีวกํ โกมารภจฺจํ เอตทโวจ กิสฺส
ตฺวํ อาจริย วิมโนสีติ ฯ อิธ เม เอตทโหสิ อจฺฉริยํ วต โภ ๕
ยาว ลูขายํ ฆรณี ยตฺร หิ นาม อิมํ ฉฑฺฑนียธมฺมํ สปฺปึ
ปิจุนา คาหาเปสฺสติ พหุกานิ จ เม มหคฺฆานิ มหคฺฆานิ
เภสชฺชานิ อุปคตานิ กิมฺปิมายํ กญฺจิ เทยฺยธมฺมํ ทสฺสตีติ ฯ
#๑ โป. ม. นิปาเตตฺวา ฯ ๒ ม. ยุ. สปฺปิ ฯ ๓ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
#๔ ม. นิฏฺฐุหิตฺวา ฯ ๕ ม. ยุ. อิทํ ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ ๖ โป. สา ฯ
มยํ โข อาจริย อาคาริกา นาม อุปชานาเมตสฺส สญฺญมสฺส
วรเมตํ สปฺปิ ทาสานํ วา กมฺมกรานํ วา ปาทพฺภญฺชนํ วา
ปทีปกรเณ วา อาสิตฺตํ มา ตฺวํ อาจริย วิมโน อโหสิ น
เต เทยฺยธมฺโม หายิสฺสตีติ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ
เสฏฺฐิภริยาย สตฺตวสฺสิกํ สีสาพาธํ เอเกเนว นตฺถุกมฺเมน อปกฑฺฒิ ฯ
อถโข เสฏฺฐิภริยา อโรคา สมานา ชีวกสฺส โกมารภจฺจสฺส
จตฺตาริ สหสฺสานิ ปาทาสิ ฯ ปุตฺโต มาตา เม อโรคา ฐิตาติ
จตฺตาริ สหสฺสานิ ปาทาสิ ฯ สุณิสา สสฺสู เม อโรคา ฐิตาติ
จตฺตาริ สหสฺสานิ ปาทาสิ ฯ เสฏฺฐี คหปติ ภริยา เม อโรคา
ฐิตาติ จตฺตาริ สหสฺสานิ ปาทาสิ ทาสญฺจ ทาสิญฺจ อสฺสรถญฺจ
อทาสิ ๑ ฯ อถโข ชีวโก โกมารภจฺโจ ตานิ โสฬสสหสฺสานิ
อาทาย ทาสญฺจ ทาสิญฺจ อสฺสรถญฺจ เยน ราชคหํ เตน
ปกฺกามิ อนุปุพฺเพน เยน ราชคหํ เยน อภโย ราชกุมาโร
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อภยํ ราชกุมารํ เอตทโวจ อิทํ
เม เทว ปฐมกมฺมํ โสฬสสหสฺสานิ ทาโส จ ทาสี จ อสฺสรโถ
จ ปฏิคฺคณฺหาตุ เม เทโว โปสาวนิกนฺติ ฯ อลํ ภเณ ชีวก
ตุยฺหํเยว ๒ โหตุ อมฺหากญฺจ ๓ อนฺเตปุเร นิเวสนํ มาเปหีติ ฯ
เอวํ เทวาติ โข ชีวโก โกมารภจฺโจ อภยสฺส ราชกุมารสฺส
ปฏิสฺสุณิตฺวา อภยสฺส ราชกุมารสฺส อนฺเตปุเร นิเวสนํ มาเปสิ ฯ
#๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ยุ. ตุเยฺหว ฯ ๓ อมฺหากญฺเญว ฯ

[๑๓๑] เตน โข ปน สมเยน รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส
พิมฺพิสารสฺส ภคนฺทลาพาโธ โหติ ฯ สาฏกา โลหิเตน มกฺขิยนฺติ ฯ
เทวิโย ทิสฺวา อุปฺผณฺเฑนฺติ อุตุนีทานิ เทโว ปุปฺผํ เทวสฺส
อุปฺปนฺนํ นจิรสฺเสว ๑ เทโว วิชายิสฺสตีติ ฯ เตน ราชา มงฺกุ
โหติ ฯ อถโข ราชา มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร อภยํ ราชกุมารํ
เอตทโวจ มยฺหํ โข ภเณ อภย ตาทิโส อาพาโธ สาฏกา
โลหิเตน มกฺขิยนฺติ เทวิโย ทิสฺวา อุปฺผณฺเฑนฺติ อุตุนีทานิ
เทโว ปุปฺผํ เทวสฺส อุปฺปนฺนํ นจิรสฺเสว ๒ เทโว วิชายิสฺสตีติ
อิงฺฆ ภเณ อภย ตาทิสํ เวชฺชํ ชานาหิ โย มํ ติกิจฺเฉยฺยาติ ฯ
อยํ เทว อมฺหากํ ชีวโก เวชฺโช ตรุโณ ภทฺรโก โส เทวํ
ติกิจฺฉิสฺสตีติ ฯ เตนหิ ภเณ อภย ชีวกํ เวชฺชํ อาณาเปหิ
โส มํ ติกิจฺฉิสฺสตีติ ฯ อถโข อภโย ราชกุมาโร ชีวกํ
โกมารภจฺจํ อาณาเปสิ คจฺฉ ภเณ ชีวก ราชานํ ติกิจฺฉาหีติ ฯ
เอวํ เทวาติ โข ชีวโก โกมารภจฺโจ อภยสฺส ราชกุมารสฺส
ปฏิสฺสุณิตฺวา นเขน เภสชฺชํ อาทาย เยน ราชา มาคโธ
เสนิโย พิมฺพิสาโร เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ราชานํ มาคธํ
เสนิยํ พิมฺพิสารํ เอตทโวจ อาพาธํ เต เทว ปสฺสามีติ ๓ ฯ อถโข
ชีวโก โกมารภจฺโจ รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส พิมฺพิสารสฺส
ภคนฺทลาพาธํ เอเกเนว อาเลเปน อปกฑฺฒิ ฯ อถโข ราชา
#๑-๒ โป. ม. นจีรํ ฯ ๓ ยุ. อาพาธํ เทว ปสฺสามาติ ฯ
มาคโธ เสนิโย พิมฺพิสาโร อโรโค สมาโน ปญฺจ อิตฺถีสตานิ
สพฺพาลงฺการํ วิภูสาเปตฺวา ๑ โอมุญฺจาเปตฺวา ปุญฺชํ การาเปตฺวา
ชีวกํ โกมารภจฺจํ เอตทโวจ เอตํ ภเณ ชีวก ปญฺจนฺนํ
อิตฺถีสตานํ สพฺพาลงฺการํ ตุยฺหํ โหตูติ ฯ อลํ เทว อธิการํ เม
เทโว สรตูติ ฯ เตนหิ ภเณ ชีวก มํ อุปฏฺฐห ๒ อิตฺถาคารญฺจ
พุทฺธปฺปมุขํ ภิกฺขุสงฺฆญฺจาติ ฯ เอวํ เทวาติ โข ชีวโก โกมารภจฺโจ
รญฺโญ มาคธสฺส เสนิยสฺส พิมฺพิสารสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ