[๓๒] เตน โข ปน สมเยน คิลานานํ ภิกฺขูนํ ชตูหิ เภสชฺเชหิ
อตฺโถ โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
ชตูนิ เภสชฺชานิ หิงฺคุํ หิงฺคุชตุํ ๔ หิงฺคุสิปาติกํ ตกํ ตกปตฺตึ
ตกปณฺณึ สชฺชุลสํ ยานิ วา ปนญฺญานิปิ อตฺถิ ชตูนิ เภสชฺชานิ
เนว ขาทนีเย ขาทนียตฺถํ ผรนฺติ น โภชนีเย โภชนียตฺถํ ผรนฺติ
ตานิ ปฏิคฺคเหตฺวา ยาวชีวํ ปริหริตุํ สติ ปจฺจเย ปริภุญฺชิตุํ
อสติ ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺตสฺส อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ฯ

[๓๓] เตน โข ปน สมเยน คิลานานํ ภิกฺขูนํ โลเณหิ เภสชฺเชหิ
อตฺโถ โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
โลณานิ เภสชฺชานิ สามุทฺทํ กาฬโลณํ สินฺธวํ อุพฺภิทํ ๕ พิลํ ๖
ยานิ วา ปนญฺญานิปิ อตฺถิ โลณานิ เภสชฺชานิ เนว ขาทนีเย
ขาทนียตฺถํ ผรนฺติ น โภชนีเย โภชนียตฺถํ ผรนฺติ ตานิ
ปฏิคฺคเหตฺวา ยาวชีวํ ปริหริตุํ สติ ปจฺจเย ปริภุญฺชิตุํ อสติ
ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺตสฺส อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ฯ

[๓๔] เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต อานนฺทสฺส
#๑ ม. ปิปฺปลึ ฯ ยุ. ปิปฺปลํ ฯ ๒ โป. ม. วิเภทคํ ฯ ๓ โป. ม. โกฏฺฐผลํ ฯ
#๔ โป. ยุ. หิงฺคุชตุ ฯ ๕ ม. อุพฺภิรํ ฯ ๖ โป. วิฬหํ ฯ
อุปชฺฌายสฺส อายสฺมโต เวลฏฺฐสีสสฺส ถุลฺลกจฺฉาพาโธ โหติ ฯ ตสฺส
ลสิกาย จีวรานิ กาเย ลคฺคนฺติ ฯ ตานิ ภิกฺขู อุทเกน เตเมตฺวา
เตเมตฺวา อปกฑฺฒนฺติ ฯ อทฺทสา โข ภควา เสนาสนจาริกํ
อาหิณฺฑนฺโต เต ภิกฺขู ตานิ จีวรานิ อุทเกน เตเมตฺวา เตเมตฺวา
อปกฑฺฒนฺเต ทิสฺวาน เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
เต ภิกฺขู เอตทโวจ กิมิมสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุโน
อาพาโธติ ฯ อิมสฺส ภนฺเต อายสฺมโต ถุลฺลกจฺฉาพาโธ ลสิกาย
จีวรานิ กาเย ลคฺคนฺติ ตานิ มยํ อุทเกน เตเมตฺวา เตเมตฺวา
อปกฑฺฒามาติ ฯ อถ โข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ
ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยสฺส
กณฺฑุ วา ปิฬกา วา อสฺสาโว วา ถุลฺลกจฺฉา วา อาพาโธ
กาโย วา ทุคฺคนฺโธ จุณฺณานิ เภสชฺชานิ อคิลานสฺส ฉกนํ
มตฺติกํ รชนนิปกฺกํ อนุชานามิ ภิกฺขเว อุทุกฺขลํ มุสลนฺติ ฯ

[๓๕] เตน โข ปน สมเยน คิลานานํ ภิกฺขูนํ จุณฺเณหิ
เภสชฺเชหิ จาลิเตหิ อตฺโถ โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว จุณฺณจาลนินฺติ ๑ ฯ สเณฺหหิ อตฺโถ โหติ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว ทุสฺสจาลนินฺติ ฯ

[๓๖] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน อมนุสฺสิกาพาโธ
โหติ ฯ ตํ อาจริยุปชฺฌายา อุปฏฺฐหนฺตา นาสกฺขึสุ
อโรคํ กาตุํ ฯ โส สูกรสูนํ คนฺตฺวา อามกมํสํ ขาทิ อามกโลหิตํ
#๑ โป. จุณฺณปาลินนฺติ ฯ ม. จุณฺณจาลินนฺติ ฯ
ปิวิ ๑ ฯ ตสฺส โส อมนุสฺสิกาพาโธ ปฏิปฺปสฺสมฺภิ ฯ ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว อมนุสฺสิกาพาเธ อามกมํสํ
อามกโลหิตนฺติ ๒ ฯ

[๓๗] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน จกฺขุโรคาพาโธ
โหติ ฯ ตํ ภิกฺขู ๓ ปริคฺคเหตฺวา อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ
นิกฺขาเมนฺติ ฯ อทฺทสา โข ภควา เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺโต
เต ภิกฺขู ตํ ภิกฺขุํ ปริคฺคเหตฺวา อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ
นิกฺขาเมนฺเต ทิสฺวาน เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
เต ภิกฺขู เอตทโวจ กิมิมสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุโน อาพาโธติ ฯ
อิมสฺส ภนฺเต อายสฺมโต จกฺขุโรคาพาโธ อิมํ มยํ ปริคฺคเหตฺวา
อุจฺจารํปิ ปสฺสาวํปิ นิกฺขาเมมาติ ฯ อถโข ภควา เอตสฺมึ
นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ
อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนํ กาฬญฺชนํ รสญฺชนํ โสตญฺชนํ เครุกํ
กปลฺลนฺติ ฯ อญฺชนุปปึสเนหิ ๔ อตฺโถ โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว จนฺทนํ ตครํ กาฬานุสาริยํ
ตาลีสํ ๕ ภทฺทมุตฺตกนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู ปิฏฺฐานิ
อญฺชนานิ ถาลเกสุปิ ๖ สราวเกสุปิ นิกฺขิปนฺติ ติณจุณฺเณหิปิ
ปํสุเกหิปิ โอกิริยนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ
ภิกฺขเว อญฺชนินฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู
อุจฺจาวจา อญฺชนิโย ธาเรนฺติ โสวณฺณมยํ รูปิยมยํ ฯ มนุสฺสา
#๑ โป. อามกมํสญฺจ ขาทิ อามกโลหิตญฺจ ปิวิ ฯ ๒ โป. … อมุสฺสิกาพาเธน อามกมํสํ
#ขาทิตุํ ปิวิตุํ อามกโลหิตนฺติ ฯ ๓ โป. ยุ. ภิกฺขุํ ฯ ๔ โป. -ปธึสเนหิ ฯ ม. ยุ.
#ปปิสเนหิ ฯ ๕ โป. ตาลิสปตฺตํ ฯ ๖ ม. จรุเกสุ ฯ ยุ. ถาลิเกสุ ฯ
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ เสยฺยถาปิ นาม ๑ คิหี กามโภคิโนติ ฯ
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว อุจฺจาวจา
อญฺชนี ๒ ธาเรตพฺพา โย ธาเรยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส อนุชานามิ
ภิกฺขเว อฏฺฐิมยํ ทนฺตมยํ วิสาณมยํ นฬมยํ เวฬุมยํ
กฏฺฐมยํ ชตุมยํ ผลมยํ โลหมยํ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ เตน โข
ปน สมเยน อญฺชนี ๓ อปารุตา โหนฺติ ติณจุณฺเณหิปิ ปํสุเกหิปิ
โอกิริยนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
อปิธานนฺติ ฯ อปิธานํ นิปตติ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว สุตฺตเกน
พนฺธิตฺวา อญฺชนิยา พนฺธิตุนฺติ ฯ อญฺชนี ผลติ ๔ ฯ อนุชานามิ
ภิกฺขเว สุตฺตเกน สิพฺเพตุนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู
องฺคุลิยา อญฺชนฺติ อกฺขีนิ ทุกฺขานิ โหนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนีสลากนฺติ ฯ เตน โข
ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อุจฺจาวจา อญฺชนีสลากาโย ธาเรนฺติ
โสวณฺณมยํ รูปิยมยํ ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ
เสยฺยถาปิ คิหี กามโภคิโนติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
น ภิกฺขเว อุจฺจาวจา อญฺชนีสลากา ธาเรตพฺพา โย ธาเรยฺย
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส อนุชานามิ ภิกฺขเว อฏฺฐิมยํ ทนฺตมยํ
วิสาณมยํ ฯเปฯ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน
อญฺชนีสลากา ภูมิยํ ปตติ ๕ ผรุสา โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
#๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ ๒-๓ โป. ม. อญฺชนีโย ฯ ๔ โป. อญฺชนีโย
#ผาลนฺติ ฯ ม. ยุ. อญฺชนี นิปตติ ฯ ๕ ยุ. ปติตา ฯ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว สลาโกธานิยนฺติ ๑ ฯ เตน โข
ปน สมเยน ภิกฺขู อญฺชนึปิ อญฺชนีสลากํปิ หตฺเถน ปริหรนฺติ ฯ
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว อญฺชนิตฺถวิกนฺติ ฯ
อํสวทฺธโก ๒ น โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว อํสวทฺธกํ พนฺธนสุตฺตกนฺติ ฯ

[๓๘] เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส
สีสาภิตาโป โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ
ภิกฺขเว มุทฺธนิ เตลกนฺติ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว นตฺถุกมฺมนฺติ ฯ นตฺถุ
คลติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
นตฺถุกรณินฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อุจฺจาวจา
นตฺถุกรณิโย ธาเรนฺติ โสวณฺณมยํ รูปิยมยํ ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ
ขียนฺติ วิปาเจนฺติ เสยฺยถาปิ คิหี กามโภคิโนติ ฯ ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว อุจฺจาวจา นตฺถุกรณี
ธาเรตพฺพา โย ธาเรยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส อนุชานามิ ภิกฺขเว
อฏฺฐิมยํ ฯเปฯ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ นตฺถุ วิสมํ อาสิญฺจิยติ ฯ
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยมกํ
นตฺถุกรณินฺติ ๓ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว ธูมํ ปาตุนฺติ ฯ ตญฺเญว วฏฺฏึ อาลิมฺเปตฺวา
#๑ ม. สลากาฐานิยนฺติ ฯ โป. สลากาธานิยนฺติ ฯ ๒ สี. อํสวฑฺฒโก ฯ
#ยุ. อํสพนฺธโก ฯ ๓ โป. ม. ยุ. ยมก นตฺถุกรณินฺติ ฯ
ปิวนฺติ กณฺโฐ ๑ ทหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว ธูมเนตฺตนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน
ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อุจฺจาวจานิ ธูมเนตฺตานิ ธาเรนฺติ โสวณฺณมยํ
รูปิยมยํ ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ เสยฺยถาปิ
คิหี กามโภคิโนติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว
อุจฺจาวจานิ ธูมเนตฺตานิ ธาเรตพฺพานิ โย ธาเรยฺย อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส อนุชานามิ ภิกฺขเว อฏฺฐิมยํ ฯเปฯ สงฺขนาภิมยนฺติ ฯ
เตน โข ปน สมเยน ธูมเนตฺตานิ อปารุตานิ โหนฺติ ปาณกา
ปวิสนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
อปิธานนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ภิกฺขู ธูมเนตฺตานิ หตฺเถน
ปริหรนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
ธูมเนตฺตตฺถวิกนฺติ ฯ เอกโต ฆํสิยนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยมกตฺถวิกนฺติ ฯ อํสวทฺธโก
น โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
อํสวทฺธกํ พนฺธนสุตฺตกนฺติ ฯ

[๓๙] เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส
วาตาพาโธ โหติ ฯ เวชฺชา เอวมาหํสุ เตลํ ปจิตพฺพนฺติ ฯ
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว เตลปากนฺติ ฯ
ตสฺมึ โข [๒] เตลปาเก มชฺชํ ปกฺขิปิตพฺพํ โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว เตลปาเก มชฺชํ ปกฺขิปิตุนฺติ ฯ
#๑ ม. ยุ. กณฺฐํ ฯ ๒ ม. ยุ. ปน ฯ
เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อติปกฺขิตฺตมชฺชานิ ๑
เตลานิ ปจนฺติ ตานิ ปิวิตฺวา มชฺชนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว อติปกฺขิตฺตมชฺชํ เตลํ ปาตพฺพํ โย
ปิเวยฺย ยถาธมฺโม กาเรตพฺโพ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ยสฺมึ
เตลปาเก มชฺชสฺส น วณฺโณ น คนฺโธ น รโส ปญฺญายติ
เอวรูปํ มชฺชปกฺขิตฺตํ เตลํ ปาตุนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน
ภิกฺขูนํ พหุํ อติปกฺขิตฺตมชฺชํ เตลํ ปกฺกํ โหติ ฯ อถโข ภิกฺขูนํ
เอตทโหสิ กถนฺนุ โข อติปกฺขิตฺตมชฺเช เตเล ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว อพฺภญฺชนํ
อธิฏฺฐาตุนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส
พหุํ ๒ เตลํ ปกฺกํ โหติ ฯ เตลภาชนํ น วิชฺชติ ๓ ฯ ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ตีณิ ตุมฺพานิ โลหตุมฺพํ
กฏฺฐตุมฺพํ ผลตุมฺพนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต
ปิลินฺทวจฺฉสฺส องฺควาโต โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว เสทกมฺมนฺติ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ ภควโต
เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว สมฺภารเสทนฺติ ฯ
นกฺขมนีโย โหติ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว มหาเสทนฺติ ฯ นกฺขมนีโย8
โหติ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ภงฺโคทกนฺติ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ
อนุชานามิ ภิกฺขเว อุทกโกฏฺฐกนฺติ ฯ
#๑ โป. ม. อติกฺขิตฺตมชฺชานิ ฯ ๒ ม. ยุ. พหุตรํ ฯ ๓ ยุ. สํวิชฺชติ ฯ

[๔๐] เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส ปพฺพวาโต๕
โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว
โลหิตํ โมเจตุนฺติ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว โลหิตํ โมเจตฺวา วิสาเณน
คเหตุนฺติ ๑ ฯ

[๔๑] เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต ปิลินฺทวจฺฉสฺส ปาทา
ผาลิตา โหนฺติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ
ภิกฺขเว ปาทพฺภญฺชนนฺติ ฯ นกฺขมนีโย โหติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ปชฺชํ อภิสงฺขริตุนฺติ ฯ