[๒๒๐] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ ตํ มญฺญมาโน
ตํ ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ ตํ มญฺญมาโน อญฺญํ ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ
อญฺญํ มญฺญมาโน ตํ ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ อญฺญํ มญฺญมาโน
อญฺญํ ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อาปตฺตึ
ตฺวํ ภิกฺขุ อาปนฺโน ปาราชิกนฺติ ฯ

[๒๒๑] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ อมนุสฺเสน
คหิโต โหติ ฯ อญฺญตโร ภิกฺขุ ตสฺส ภิกฺขุโน ปหารํ อทาสิ ฯ
โส ภิกฺขุ กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ
ภิกฺขุ นมรณาธิปฺปายสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร
ภิกฺขุ อมนุสฺเสน คหิโต โหติ ฯ อญฺญตโร ภิกฺขุ มรณาธิปฺปาโย
ตสฺส ภิกฺขุโน ปหารํ อทาสิ ฯ โส ภิกฺขุ กาลมกาสิ ฯเปฯ โส
ภิกฺขุ น กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ
ภิกฺขุ ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ ฯ

[๒๒๒] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ กลฺยาณกมฺมสฺส
สคฺคกถํ กเถสิ ฯ โส อธิมุตฺโต กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ
อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ นมรณาธิปฺปายสฺสาติ ฯ เตน
โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ มรณาธิปฺปาโย กลฺยาณกมฺมสฺส
สคฺคกถํ กเถสิ ฯ โส อธิมุตฺโต กาลมกาสิ ฯเปฯ โส อธิมุตฺโต
น กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ
ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน
อญฺญตโร ภิกฺขุ เนรยิกสฺส นิรยกถํ กเถสิ ฯ โส อุตฺตสิตฺวา
กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ
นมรณาธิปฺปายสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ
มรณาธิปฺปาโย เนรยิกสฺส นิรยกถํ กเถสิ ฯ โส อุตฺตสิตฺวา
กาลมกาสิ ฯเปฯ โส อุตฺตสิตฺวา น กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ
อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ ฯ

[๒๒๓] เตน โข ปน สมเยน อาฬวิกา ภิกฺขู นวกมฺมํ
กโรนฺตา รุกฺขํ ฉินฺทนฺติ ฯ อญฺญตโร ภิกฺขุ อญฺญตรํ ภิกฺขุํ
เอตทโวจ อาวุโส อตฺร ฐิโต ฉินฺทาหีติ ฯ ตํ ตตฺร ฐิตํ ฉินฺทนฺตํ
รุกฺโข โอตฺถริตฺวา มาเรสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ
ภิกฺขุ นมรณาธิปฺปายสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อาฬวิกา
ภิกฺขู นวกมฺมํ กโรนฺตา รุกฺขํ ฉินฺทนฺติ ฯ อญฺญตโร ภิกฺขุ
มรณาธิปฺปาโย อญฺญตรํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ อาวุโส อตฺร ฐิโต
ฉินฺทาหีติ ฯ ตํ ตตฺร ฐิตํ ฉินฺทนฺตํ รุกฺโข โอตฺถริตฺวา มาเรสิ
ฯเปฯ รุกฺโข โอตฺถริตฺวา น มาเรสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ
ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ ฯ

[๒๒๔] เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู ทายํ อาลิมฺเปสุํ ฯ
มนุสฺสา ทฑฺฒา กาลมกํสุ ฯ เตสํ กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อนาปตฺติ
ภิกฺขเว นมรณาธิปฺปายสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา
ภิกฺขู มรณาธิปฺปายา ทายํ อาลิมฺเปสุํ ฯ มนุสฺสา ทฑฺฒา กาลมกํสุ
ฯเปฯ มนุสฺสา ทฑฺฒา น กาลมกํสุ ฯ เตสํ กุกฺกุจฺจํ อโหสิ
ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขเว ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ ฯ

[๒๒๕] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ อาฆาตนํ
คนฺตฺวา โจรฆาตกํ เอตทโวจ อาวุโส มายิมํ กิลเมสิ เอเกน
ปหาเรน ชีวิตา โวโรเปหีติ ฯ สุฏฺฐุ ภนฺเตติ เอเกน ปหาเรน
ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ อาปตฺตึ ตฺวํ
ภิกฺขุ อาปนฺโน ปาราชิกนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร
ภิกฺขุ อาฆาตนํ คนฺตฺวา โจรฆาตํ เอตทโวจ อาวุโส มายิมํ
กิลเมสิ เอเกน ปหาเรน ชีวิตา โวโรเปหีติ ฯ โส นาหํ ตุยฺหํ
วจนํ กริสฺสามีติ ตํ ชีวิตา โวโรเปสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ
ฯเปฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ ปาราชิกสฺส อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ฯ

[๒๒๖] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ปุริโส กุลฆเร ๑
หตฺถปาทจฺฉินฺโน ญาตเกหิ สมฺปริกิณฺโณ โหติ ฯ อญฺญตโร
ภิกฺขุ เต มนุสฺเส เอตทโวจ อาวุโส อิจฺฉถ อิมสฺส มรณนฺติ ฯ
อาม ภนฺเต อิจฺฉามาติ ฯ เตนหิ ตกฺกํ ปาเยถาติ ฯ เต ตํ
ตกฺกํ ปาเยสุํ ฯ โส กาลมกาสิ ฯ ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ
อาปตฺตึ ตฺวํ ภิกฺขุ อาปนฺโน ปาราชิกนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน
อญฺญตโร ปุริโส กุลฆเร หตฺถปาทจฺฉินฺโน ญาตเกหิ สมฺปริกิณฺโณ
โหติ ฯ อญฺญตรา ภิกฺขุนี เต มนุสฺเส เอตทโวจ อาวุโส อิจฺฉถ
อิมสฺส มรณนฺติ ฯ อามยฺเย อิจฺฉามาติ ฯ เตนหิ โลณโสจิรกํ ๒
ปาเยถาติ ฯ เต ตํ โลณโสจิรกํ ปาเยสุํ ฯ โส กาลมกาสิ ฯ
ตสฺสา กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯ อถโข สา ภิกฺขุนี ภิกฺขุนีนํ เอตมตฺถํ
อาโรเจสิ ฯ ภิกฺขุนิโย ภิกฺขูนํ เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ ภิกฺขู
ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อาปตฺตึ สา ภิกฺขเว ภิกฺขุนี
อาปนฺนา ปาราชิกนฺติ ฯ
ตติยปาราชิกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
____________________________
#๑ ยุ. ม. ญาติฆเร ฯ ๒-๓ ยุ. ม. โลณสุจีรกํ ฯ
จตุตฺถปาราชิกกณฺฑํ

[๒๒๗] เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน
กูฏาคารสาลายํ ฯ เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุลา สนฺทิฏฺฐา
สมฺภตฺตา ภิกฺขู วคฺคุมุทาย นทิยา ตีเร วสฺสํ อุปคจฺฉึสุ ฯ เตน
โข ปน สมเยน วชฺชี ทุพฺภิกฺขา โหติ ทฺวีหิติกา เสตฏฺฐิกา
สลากาวุตฺตา น สุกรา อุญฺเฉน ปคฺคเหน ยาเปตุํ ฯ อถโข เตสํ
ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ เอตรหิ โข วชฺชี ทุพฺภิกฺขา ทฺวีหิติกา เสตฏฺฐิกา
สลากาวุตฺตา น สุกรา อุญฺเฉน ปคฺคเหน ยาเปตุํ เกน นุ โข
มยํ อุปาเยน สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ผาสุกํ วสฺสํ
วเสยฺยาม น จ ปิณฺฑเกน กิลเมยฺยามาติ ฯ เอกจฺเจ เอวมาหํสุ
หนฺท มยํ อาวุโส คิหีนํ กมฺมนฺตํ อธิฏฺเฐม เอวนฺเต อมฺหากํ
ทาตุํ มญฺญิสฺสนฺติ เอวํ มยํ สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา
ผาสุกํ วสฺสํ วสิสฺสาม น จ ปิณฺฑเกน กิลมิสฺสามาติ ฯ เอกจฺเจ
เอวมาหํสุ อลํ อาวุโส กึ คิหีนํ กมฺมนฺตํ อธิฏฺฐิเตน หนฺท มยํ
อาวุโส คิหีนํ ทูเตยฺยํ หราม เอวนฺเต อมฺหากํ ทาตุํ มญฺญิสฺสนฺติ
เอวํ มยํ สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ผาสุกํ วสฺสํ วสิสฺสาม
น จ ปิณฺฑเกน กิลมิสฺสามาติ ฯ เอกจฺเจ เอวมาหํสุ อลํ อาวุโส
กึ คิหีนํ กมฺมนฺตํ อธิฏฺฐิเตน กึ คิหีนํ ทูเตยฺยํ หเฏน ๑ หนฺท
#๑ หรเณนาติปิ ปาโฐ ฯ
มยํ อาวุโส คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺณํ
ภาสิสฺสาม อสุโก ภิกฺขุ ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี อสุโก ภิกฺขุ
ทุติยสฺส ฌานสฺส ลาภี อสุโก ภิกฺขุ ตติยสฺส ฌานสฺส ลาภี
อสุโก ภิกฺขุ จตุตฺถสฺส ฌานสฺส ลาภี อสุโก ภิกฺขุ โสตาปนฺโน
อสุโก ภิกฺขุ สกทาคามี อสุโก ภิกฺขุ อนาคามี อสุโก ภิกฺขุ
อรหา อสุโก ภิกฺขุ เตวิชฺโช อสุโก ภิกฺขุ ฉฬภิญฺโญติ เอวนฺเต
อมฺหากํ ทาตุํ มญฺญิสฺสนฺติ เอวํ มยํ สมคฺคา สมฺโมทมานา
อวิวทมานา ผาสุกํ วสฺสํ วสิสฺสาม น จ ปิณฺฑเกน กิลมิสฺสามาติ ฯ
เอโสเยว โข อาวุโส เสยฺโย โย อมฺหากํ คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส
อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺโณ ภาสิโตติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู คิหีนํ
อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสึสุ อสุโก ภิกฺขุ
ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี ฯเปฯ อสุโก ภิกฺขุ จตุตฺถสฺส ฌานสฺส
ลาภี อสุโก ภิกฺขุ โสตาปนฺโน ฯเปฯ อสุโก ภิกฺขุ ฉฬภิญฺโญติ ฯ
อถโข เต มนุสฺสา ลาภา วต โน สุลทฺธํ วต โน เยสํ โน
เอวรูปา ภิกฺขู วสฺสํ อุปคตา น วต โน อิโต ปุพฺเพ เอวรูปา
ภิกฺขู วสฺสํ อุปคตา ยถยิเม ภิกฺขู สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมาติ ฯ
เต ๑ น ๒ ตาทิสานิ โภชนานิ อตฺตนา ภุญฺชนฺติ น มาตาปิตูนํ เทนฺติ
น ปุตฺตทารสฺส เทนฺติ น ทาสกมฺมกรโปริสสฺส เทนฺติ น
มิตฺตามจฺจานํ เทนฺติ น ญาติสาโลหิตานํ เทนฺติ ยาทิสานิ
#๑-๒ ยุ. ม. โปตฺถเกสุ อยํ ปาโฐ สพฺพตฺถ วาเรสุ อาคโต ฯ
ภิกฺขูนํ เทนฺติ น ตาทิสานิ ขาทนียานิ อตฺตนา ขาทนฺติ น
มาตาปิตูนํ เทนฺติ ฯเปฯ น ญาติสาโลหิตานํ เทนฺติ ยาทิสานิ
ภิกฺขูนํ เทนฺติ น ๑ ตาทิสานิ สายนียานิ อตฺตนา สายนฺติ น
มาตาปิตูนํ เทนฺติ ฯเปฯ น ญาติสาโลหิตานํ เทนฺติ ยาทิสานิ
ภิกฺขูนํ เทนฺติ น ๒ ตาทิสานิ ปานานิ อตฺตนา ปิวนฺติ น มาตาปิตูนํ
เทนฺติ น ปุตฺตทารสฺส เทนฺติ น ทาสกมฺมกรโปริสสฺส
เทนฺติ น มิตฺตามจฺจานํ เทนฺติ น ญาติสาโลหิตานํ เทนฺติ
ยาทิสานิ ภิกฺขูนํ เทนฺติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู วณฺณวนฺโต อเหสุํ
ปีนินฺทฺริยา ปสนฺนมุขวณฺณา วิปฺปสนฺนจฺฉวิวณฺณา ฯ อาจิณฺณํ
โข ปเนตํ วสฺสํ วุตฺถานํ ภิกฺขูนํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํ ฯ
อถโข เต ภิกฺขู วสฺสํ วุตฺถา เตมาสจฺจเยน เสนาสนํ สํสาเมตฺวา
ปตฺตจีวรมาทาย เยน เวสาลี เตน ปกฺกมึสุ อนุปุพฺเพน
จาริกํ ๓ จรมานา ๔ เยน เวสาลี เยน มหาวนํ เยน กูฏาคารสาลา
เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ

[๒๒๘] เตน โข ปน สมเยน ทิสาสุ วสฺสํ วุตฺถา ภิกฺขู กิสา
โหนฺติ ลูขา ทุพฺพณฺณา อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาตา ธมนิสนฺถตคตฺตา ฯ
วคฺคุมุทาตีริยา ปน ภิกฺขู วณฺณวนฺโต โหนฺติ ปีนินฺทฺริยา ปสนฺน-
#๑-๒ อยมฺปน เอเกกสฺมึ วาเร เอเกโกเยว ปากโฏ ฯ ๓-๔ ตีสุปิ
#โปตฺถเกสุ อิทํ ปาฐทฺวยํ น ปญฺญายติ ฯ
มุขวณฺณา วิปฺปสนฺนจฺฉวิวณฺณา ฯ อาจิณฺณํ โข ปเนตํ พุทฺธานํ
ภควนฺตานํ อาคนฺตุเกหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ ปฏิสมฺโมทิตุํ ฯ อถโข
ภควา วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู เอตทโวจ กจฺจิ ภิกฺขเว ขมนียํ
กจฺจิ ยาปนียํ กจฺจิ สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ผาสุกํ
วสฺสํ วสิตฺถ น จ ปิณฺฑเกน กิลมิตฺถาติ ฯ ขมนียํ ภควา
ยาปนียํ ภควา สมคฺคา จ มยํ ภนฺเต สมฺโมทมานา อวิวทมานา
ผาสุกํ วสฺสํ วสิมฺหา น จ ปิณฺฑเกน กิลมิมฺหาติ ฯ ชานนฺตาปิ
ตถาคตา ปุจฺฉนฺติ ชานนฺตาปิ น ปุจฺฉนฺติ กาลํ วิทิตฺวา ปุจฺฉนฺติ
กาลํ วิทิตฺวา น ปุจฺฉนฺติ อตฺถสญฺหิตํ ตถาคตา ปุจฺฉนฺติ โน
อนตฺถสญฺหิตํ อนตฺถสญฺหิเต เสตุฆาโต ตถาคตานํ ฯ ทฺวีหากาเรหิ
พุทฺธา ภควนฺโต ภิกฺขู ปฏิปุจฺฉนฺติ ธมฺมํ วา เทสิสฺสาม
สาวกานํ วา สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปสฺสามาติ ฯ อถโข ภควา
วคฺคุมุทาตีริเย ภิกฺขู เอตทโวจ ยถา กถํ ปน ตุเมฺห ภิกฺขเว
สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ผาสุกํ วสฺสํ วสิตฺถ น จ
ปิณฺฑเกน กิลมิตฺถาติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ กจฺจิ ปน โว ภิกฺขเว ภูตนฺติ ฯ อภูตํ ภควาติ ฯ

[๒๒๙] วิครหิ พุทฺโธ ภควา อนนุจฺฉวิกํ โมฆปุริสา อนนุโลมิกํ
อปฺปฏิรูปํ อสฺสามณกํ อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ตุเมฺห
โมฆปุริสา อุทรสฺส การณา คิหีนํ อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺส-
ธมฺมสฺส วณฺณํ ภาสิสฺสถ วรํ ตุเมฺหหิ โมฆปุริสา ติเณฺหน
โควิกนฺตเนน ๑ กุจฺฉิปริกนฺโต น เตฺวว อุทรสฺส การณา คิหีนํ
อญฺญมญฺญสฺส อุตฺตริมนุสฺสธมฺมสฺส วณฺโณ ภาสิโต ตํ กิสฺส
เหตุ ตโตนิทานํ หิ โมฆปุริสา มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ
วา ทุกฺขํ น เตฺวว ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา
อปายํ ทุคฺคตึ วนิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย อิโตนิทานญฺจ โข
โมฆปุริสา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ
นิรยํ อุปปชฺเชยฺย เนตํ โมฆปุริสา อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย
ปสนฺนานํ วา ภิยฺโยภาวาย ฯเปฯ วิครหิตฺวา ธมฺมึ กถํ กตฺวา
ภิกฺขู อามนฺเตสิ ฯ