พุทธธรรมสงฆ์


สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๔๖] กณฺหสฺส ปกฺโขติ วิโนทเยยฺยาติ กโณฺหติ โย โส
มาโร กโณฺห อธิปติ อนฺตคู ๑ นมุจิ ปมตฺตพนฺธุ ฯ กณฺหสฺส
ปกฺโขติ วิโนทเยยฺยาติ กณฺหปกฺโข มารปกฺโข มารปาโส
มารพฬิสํ มารามิสํ มารวิสโย มารนฺตตโป ๒ มารโคจโร
มารพนฺธนนฺติ ปชเหยฺย วิโนเทยฺย พยนฺตีกเรยฺย อนภาวงฺคเมยฺยาติ
เอวมฺปิ กณฺหสฺส ปกฺโขติ วิโนทเยยฺย ฯ อถวา กณฺหปกฺโข
มารปกฺโข อกุสลปกฺโข ทุกฺขุทโย ทุกฺขวิปาโก นิรยสํวตฺตนิโก
ติรจฺฉานโยนิสํวตฺตนิโก ปิตฺติวิสยสํวตฺตนิโกติ ปชเหยฺย วิโนเทยฺย
พฺยนฺตีกเรยฺย อนภาวงฺคเมยฺยาติ เอวมฺปิ กณฺหสฺส ปกฺโขติ
วิโนทเยยฺย ฯ เตนาห ภควา
เถยฺยํ น กเรยฺย น มุสา ภเณยฺย
เมตฺตาย ผสฺเส ตสถาวรานิ
ยทาวิลตฺตํ มนโส วิชญฺญา
กณฺหสฺส ปกฺโขติ วิโนทเยยฺยาติ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๔๗] โกธาติมานสฺส วสํ น คจฺเฉ
มูลมฺปิ เตสํ ปลิขญฺญ ติฏฺเฐ
อถปฺปิยํ วา ปน อปฺปิยํ วา
อทฺธา ภวนฺโต อภิสมฺภเวยฺย ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๔๘] โกธาติมานสฺส วสํ น คจฺเฉติ โกธาติ ๓ โย จิตฺตสฺส
#๑ ม. อนฺตคุ ฯ ๒ ม. มารนิวาโส ฯ ๓ ม. โกโธติ ฯ
อาฆาโต ปฏิฆาโต ฯเปฯ จณฺฑิกฺกํ อสฺสุโรโป อนตฺตมนตา
จิตฺตสฺส ฯ อติมาโนติ อิเธกจฺโจ ปรํ อติมญฺญติ ชาติยา วา
โคตฺเตน วา ฯเปฯ อญฺญตรญฺญตเรน วา วตฺถุนา ฯ โกธาติมานสฺส
วสํ น คจฺเฉติ โกธสฺส จ อติมานสฺส จ วสํ น คจฺเฉยฺย
โกธญฺจ อติมานญฺจ ปชเหยฺย วิโนเทยฺย พฺยนฺตีกเรยฺย
อนภาวงฺคเมยฺยาติ โกธาติมานสฺส วสํ น คจฺเฉ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๔๙] มูลมฺปิ เตสํ ปลิขญฺญ ติฏฺเฐติ กตมํ โกธสฺส มูลํ ฯ
อวิชฺชา มูลํ อโยนิโสมนสิกาโร มูลํ อสฺมิมาโน มูลํ อหิริกํ
มูลํ อโนตฺตปฺปํ มูลํ อุทฺธจฺจํ มูลํ อิทํ โกธสฺส มูลํ ฯ
กตมํ อติมานสฺส มูลํ ฯ อวิชฺชา มูลํ อโยนิโสมนสิกาโร มูลํ
อสฺมิมาโน มูลํ อหิริกํ มูลํ อโนตฺตปฺปํ มูลํ อุทฺธจฺจํ มูลํ
อิทํ อติมานสฺส มูลํ ฯ มูลมฺปิ เตสํ ปลิขญฺญ ติฏฺเฐติ โกธสฺส
จ อติมานสฺส จ มูลํ ปลิขณิตฺวา อุทฺธริตฺวา สมุทฺธริตฺวา
อุปฺปาทยิตฺวา สมุปฺปาทยิตฺวา ปชหิตฺวา วิโนทิตฺวา พฺยนฺตีกริตฺวา
อนภาวงฺคเมตฺวา ติฏฺเฐยฺยาติ ๑ มูลมฺปิ เตสํ ปลิขญฺญ ติฏฺเฐ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๐] อถปฺปิยํ วา ปน อปฺปิยํ วา อทฺธา ภวนฺโต
อภิสมฺภเวยฺยาติ อถาติ ปทสนฺธิ ปทสํสคฺโค ปทปาริปูริ อกฺขรสมวาโย
พฺยญฺชนสิลิฏฺฐตา ปทานุปุพฺพตาเมตํ อถาติ ฯ ปิยาติ เทฺว
ปิยา สตฺตา วา สงฺขารา วา ฯ กตเม สตฺตา ปิยา ฯ อิธ
ยสฺส ๒ เต โหนฺติ อตฺถกามา หิตกามา ผาสุกามา โยคกฺเขมกามา
#๑ ม. ยุ. ติฏฺเฐยฺย สนฺติฏฺเฐยฺยาติ ฯ ๒ ม. ยาสฺส ฯ
มาตา วา ปิตา วา ภาตา วา ภคินี วา ปุตฺโต ๑ วา ธีตา วา
มิตฺตา วา อมจฺจา วา ญาตี วา สาโลหิตา วา อิเม สตฺตา
ปิยา ฯ กตเม สงฺขารา ปิยา ฯ มนาปิกา รูปา มนาปิกา สทฺทา
มนาปิกา คนฺธา มนาปิกา รสา มนาปิกา โผฏฺฐพฺพา อิเม
สงฺขารา ปิยา ฯ อปฺปิยาติ เทฺว อปฺปิยา สตฺตา วา สงฺขารา
วา ฯ กตเม สตฺตา อปฺปิยา ฯ อิธ ยสฺส เต โหนฺติ อนตฺถกามา
อหิตกามา อผาสุกามา อโยคกฺเขมกามา ชีวิตา โวโรเปตุกามา
อิเม สตฺตา อปฺปิยา ฯ กตเม สงฺขารา อปฺปิยา ฯ อมนาปิกา
รูปา อมนาปิกา สทฺทา คนฺธา รสา โผฏฺฐพฺพา อิเม สงฺขารา
อปฺปิยา ฯ อทฺธาติ เอกํสวจนํ นิสฺสํสยวจนํ นิกฺกงฺขวจนํ
อเทฺวชฺฌวจนํ อเทฺวฬฺหกวจนํ นิโยควจนํ ๒ อปณฺณกวจนํ
อวตฺถาปนวจนเมตํ อทฺธาติ ฯ อถปฺปิยํ วา ปน อปฺปิยํ วา อทฺธา
ภวนฺโต อภิสมฺภเวยฺยาติ ปิยาปิยํ สาตาสาตํ สุขทุกฺขํ
โสมนสฺสโทมนสฺสํ อิฏฺฐานิฏฺฐํ อภิสมฺภวนฺโต วา อภิภเวยฺย
อภิภวนฺโต วา อภิสมฺภเวยฺยาติ อถปฺปิยํ วา ปน อปฺปิยํ วาx
อทฺธา ภวนฺโต อภิสมฺภเวยฺย ฯ เตนาห ภควา
โกธาติมานสฺส วสํ น คจฺเฉ
มูลมฺปิ เตสํ ปลิขญฺญ ติฏฺเฐ
อถปฺปิยํ วา ปน อปฺปิยํ วา
อทฺธา ภวนฺโต อภิสมฺภเวยฺยาติ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. ปุตฺตา ฯ ๒ ม. นิยฺยานิกวจนํ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๑] ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา กลฺยาณปีติ
วิกฺขมฺภเย ตานิ ปริสฺสยานิ
อรตึ สเหถ สยนมฺหิ ปนฺเต
จตุโร สเหถ ปริเทวธมฺเม ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๒] ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา กลฺยาณปีตีติ ปญฺญาติ ยา
ปญฺญา ปชานนา วิจโย ปวิจโย ธมฺมวิจโย ฯเปฯ อโมโห
ธมฺมวิจโย สมฺมาทิฏฺฐิ ฯ ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวาติ อิเธกจฺโจ ปญฺญํ
ปุรโต กตฺวา จรติ ปญฺญาธโช ปญฺญาเกตุ ปญฺญาธิปเตยฺโย
วิจยพหุโล ปวิจยพหุโล โอกฺขายนพหุโล ๑ สโมกฺขายนพหุโล ๒ วิภูตวิหารี
ตจฺจริโก ตพฺพหุโล ตคฺครุโก ตนฺนินฺโน ตปฺโปโณ ตปฺปพฺภาโร
ตทธิมุตฺโต ตทาธิปเตยฺโยติ เอวมฺปิ ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา ฯ อถวา
คจฺฉนฺโต วา คจฺฉามีติ ปชานาติ ฐิโต วา ฐิโตมฺหีติ ปชานาติ
นิสินฺโน วา นิสินฺโนมฺหีติ ปชานาติ สยาโน วา สยาโนมฺหีติ
ปชานาติ ยถา ยถา วา ปนสฺส กาโย ปณิหิโต โหติ ตถา
ตถา นํ ปชานาตีติ เอวมฺปิ ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา ฯ อถวา
อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ อาโลกิเต วิโลกิเต
สมฺปชานการี โหติ สมฺมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ
สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ อสิเต ปีเต ขายิเต
สายิเต สมฺปชานการี โหติ อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี
โหติ คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว
#๑ ม. เปกฺขายนพหุโล ฯ ๒ ม. สมเปกฺขายนพหุโล ฯ
สมฺปชานการี โหตีติ เอวมฺปิ ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา ฯ กลฺยาณปีตีติ
พุทฺธานุสฺสติวเสน อุปฺปชฺชติ ปีติ ปามุชฺชํ ๑ กลฺยาณปีติ ธมฺมานุสฺสติวเสน
สงฺฆานุสฺสติวเสน สีลานุสฺสติวเสน จาคานุสฺสติวเสน
เทวตานุสฺสติวเสน อานาปานสฺสติวเสน มรณานุสฺสติวเสน
กายคตาสติวเสน อุปสมานุสฺสติวเสน อุปฺปชฺชติ ปีติ ปามุชฺชํ
กลฺยาณปีตีติ ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา กลฺยาณปีติ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๓] วิกฺขมฺภเย ตานิ ปริสฺสยานีติ ปริสฺสยาติ เทฺว
ปริสฺสยา ปากฏปริสฺสยา จ ปฏิจฺฉนฺนปริสฺสยา จ ฯเปฯ อิเม
วุจฺจนฺติ ปากฏปริสฺสยา ฯเปฯ อิเม วุจฺจนฺติ ปฏิจฺฉนฺนปริสฺสยา ฯเปฯ
เอวมฺปิ ตตฺราสยาติ ปริสฺสยา ฯ วิกฺขมฺภเย ตานิ ปริสฺสยานีติ
ตานิ ปริสฺสยานิ วิกฺขมฺเภยฺย อภิภเวยฺย อชฺโฌตฺถเรยฺย
ปริยาทิเยยฺย มทฺเทยฺยาติ วิกฺขมฺภเย ตานิ ปริสฺสยานิ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๔] อรตึ สเหถ สยนมฺหิ ปนฺเตติ อรตีติ ยา อรติ
อรติกา ๒ อนภิรติ อนภิรมนา อุกฺกณฺฐิกา ๓ ปริตฺตสิกา ฯ สยนมฺหิ
ปนฺเตติ ปนฺเตสุ วา เสนาสเนสุ อญฺญตรญฺญตเรสุ วา อธิกุสเลสุ
ธมฺเมสุ อรตึ สเหยฺย อภิภเวยฺย อชฺโฌตฺถเรยฺย ปริยาทิเยยฺย
มทฺเทยฺยาติ อรตึ สเหถ สยนมฺหิ ปนฺเต ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๙๕๕] จตุโร สเหถ ปริเทวธมฺเมติ จตฺตาโร ปริเทวนีเย
ธมฺเม สเหยฺย [๔] อภิภเวยฺย อชฺโฌตฺถเรยฺย ปริยาทิเยยฺย
มทฺเทยฺยาติ จตุโร สเหถ ปริเทวธมฺเม ฯ เตนาห ภควา
#๑ โป. ม. สพฺพตฺถ ปาโมชฺชํ ฯ ๒ ม. อรติตา ฯ ๓ ม. อุกฺกณฺฐิตา ปริตฺตสิตา
#๔ ม. ปริสเหยฺย ฯ
ปญฺญํ ปุรกฺขตฺวา กลฺยาณปีติ
วิกฺขมฺภเย ตานิ ปริสฺสยานิ
อรตึ สเหถ สยนมฺหิ ปนฺเต
จตุโร สเหถ ปริเทวธมฺเมติ ฯ