พุทธธรรมสงฆ์


สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๘๖] ตสฺมา หิ ตสฺส ภควโต สาสเนติ ตสฺมาติ ตสฺมา
ตํการณา ตํเหตุ ตปฺปจฺจยา ตํนิทานา ฯ ตสฺส ภควโต สาสเนติ
ตสฺส ภควโต สาสเน โคตมสาสเน พุทฺธสาสเน ชินสาสเน ตถาคต
สาสเน เทวสาสเน อรหนฺตสาสเนติ ตสฺมา หิ ตสฺส ภควโต
สาสเน ฯ
#๑-๑ เอกวจนวเสน กตฺตพฺพํ ฯ ม. ยุ. อภิภูติ รูปาภิภู สทฺทาภิภู คนฺธาภิภู รสาภิภู
#โผฏฺฐพฺพาภิภู ธมฺมาภิภู ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๘๗] อปฺปมตฺโต สทา นมสฺสมนุสิกฺเขติ ภควาติ อปฺปมตฺโตติ
สกฺกจฺจการี อสฺส ฯเปฯ อปฺปมตฺโต กุสเลสุ ธมฺเมสุ ฯ
สทาติ สทา สพฺพทา ฯเปฯ ปจฺฉิเม วโยขนฺเธ ฯ นมสฺสนฺติ
กาเยน วา นมสฺสมาโน วาจาย วา นมสฺสมาโน จิตฺเตน วา นมสฺสมาโน
อนฺวตฺถปฏิปตฺติยา [๑] นมสฺสมาโน ธมฺมานุธมฺมปฏิปตฺติยา [๒]
นมสฺสมาโน สกฺการมาโน ๓ ครุการมาโน ๔ มานยมาโน
ปูชยมาโน อปจายมาโน ฯ อนุสิกฺเขติ ติสฺโส สิกฺขา อธิสีลสิกฺขา
อธิจิตฺตสิกฺขา อธิปญฺญาสิกฺขา ฯเปฯ อยํ อธิปญฺญาสิกฺขา ฯ อิมา
ติสฺโส สิกฺขา อาวชฺชนฺโต สิกฺเขยฺย ฯเปฯ สจฺฉิกาตพฺพํ สจฺฉิกโรนฺโต
สิกฺเขยฺย [๕] อาจเรยฺย สมาจเรยฺย สมาทาย วตฺเตยฺย ฯ ภควาติ
คารวาธิวจนํ ฯเปฯ สจฺฉิกา ปญฺญตฺติ ยทิทํ ภควาติ อปฺปมตฺโต
สทา นมสฺสมนุสิกฺเขติ ภควา ฯ เตนาห ภควา
อภิภู หิ โส อนภิภูโต
สกฺขิธมฺมํ อนีติหมทสฺสี
ตสฺมา หิ ตสฺส ภควโต สาสเน
อปฺปมตฺโต สทา นมสฺสมนุสิกฺเขติ ภควาติ ฯ
จุทฺทสโม ตุวฏกสุตฺตนิทฺเทโส นิฏฺฐิโต ฯ
___________________
#๑-๒ ม. วาสทฺโท อตฺถิ ฯ ๓ ม. สกฺกุรุมาโน ฯ ๔ ม. ครุกุรุมาโน ฯ ๕ ม. จเรยฺย ฯ
ปณฺณรสโม อตฺตทณฺฑสุตฺตนิทฺเทโส

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๘๘] อตฺตทณฺฑา ภยํ ชาตํ ชนํ ปสฺสถ เมธคํ
สํเวคํ กิตฺตยิสฺสามิ ยถา สํวิชิตํ มยา ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๘๙] อตฺตทณฺฑา ภยํ ชาตนฺติ ทณฺฑาติ ตโย ทณฺฑา
กายทณฺโฑ วจีทณฺโฑ มโนทณฺโฑ ฯ ติวิธํ กายทุจฺจริตํ กายทณฺโฑ
จตุพฺพิธํ วจีทุจฺจริตํ วจีทณฺโฑ ติวิธํ มโนทุจฺจริตํ
มโนทณฺโฑ ฯ ภยนฺติ เทฺว ภยานิ ทิฏฺฐธมฺมิกญฺจ ภยํ
สมฺปรายิกญฺจ ภยํ ฯ กตมํ ทิฏฺฐธมฺมิกํ ภยํ ฯ อิเธกจฺโจ กาเยน
ทุจฺจริตํ จรติ วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ มนสา ทุจฺจริตํ จรติ
ปาณมฺปิ หนติ อทินฺนมฺปิ อาทิยติ สนฺธิมฺปิ ฉินฺทติ นิลฺโลปมฺปิ
หรติ เอกาคาริกมฺปิ กโรติ ปริปนฺเถปิ ติฏฺฐติ ปรทารมฺปิ
คจฺฉติ มุสาปิ ภณติ ฯ ตเมนํ คเหตฺวา รญฺโญ ทสฺเสนฺติ
อยํ เทว โจโร อาคุจารี อิมสฺส ยํ อิจฺฉสิ ตํ ทณฺฑํ
ปเณหีติ ฯ ตเมนํ ราชา ปริภาสติ ฯ โส ปริภาสปจฺจยาปิ [๑]
ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ เอตํ ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ
อตฺตทณฺฑโต ชาตํ สญฺชาตํ นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ
เอตฺตเกนปิ ราชา น ตุสฺสติ ฯ ตเมนํ ราชา พนฺธาเปติ อนฺทุพนฺธเนน
วา รชฺชุพนฺธเนน วา สงฺขลิกพนฺธเนน วา เวตฺตพนฺธเนน วา
ลตาพนฺธเนน วา เปกฺขพนฺธเนน วา ปริกฺเขปพนฺธเนน วา คามพนฺธเนน
#๑ ม. ภยมฺปิ อุปฺปาเทติ ฯ
วา [๑] นครพนฺธเนน วา รฏฺฐพนฺธเนน วา ชนปทพนฺธเนน
วา อนฺตมโส สวจนียมฺปิ กโรติ น เต ลพฺภา อิโต
ปกฺกมิตุนฺติ ฯ โส พนฺธนปจฺจยาปิ ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ เอตํ
ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ สญฺชาตํ
นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ เอตฺตเกนปิ ราชา น ตุสฺสติ ฯ
ตเมนํ ราชา ตสฺส ธนํ อาหราเปติ สตํ วา สหสฺสํ วา สตสหสฺสํ
วา ฯ โส ธนชานิปจฺจยาปิ ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ เอตํ
ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ สญฺชาตํ
นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ เอตฺตเกนปิ ราชา น ตุสฺสติ ฯ
ตเมนํ ราชา วิวิธา กมฺมการณา การาเปติ กสาหิปิ ตาเฬติ
เวตฺเตหิปิ ตาเฬติ อฑฺฒทณฺฑเกหิปิ ตาเฬติ หตฺถมฺปิ ฉินฺทติ
ปาทมฺปิ ฉินฺทติ หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทติ กณฺณมฺปิ ฉินฺทติ นาสมฺปิ
ฉินฺทติ กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทติ วิลงฺคถาลกมฺปิ กโรติ สงฺขมุณฺฑกมฺปิ
กโรติ ราหุมุขมฺปิ กโรติ โชติมาลิกมฺปิ กโรติ
หตฺถปชฺโชติกมฺปิ กโรติ เอรกวตฺติกมฺปิ กโรติ จิรกวาสิกมฺปิ
กโรติ เอเณยฺยกมฺปิ กโรติ พลิสมํสิกมฺปิ กโรติ กหาปณิกมฺปิ
กโรติ ขาราปตจฺฉิกมฺปิ กโรติ ปลิฆปริวตฺติกมฺปิ กโรติ
ปลาลปีฐกมฺปิ กโรติ ตตฺเตนปิ เตเลน โอสิญฺจติ สุนเขหิปิ
ขาทาเปติ ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสติ อสินาปิ สีสํ ฉินฺทติ ฯ
โส กมฺมการณปจฺจยาปิ ทุกฺขโทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ฯ เอตํ ภยํ
#๑ ม. นิคมพนฺธเนน วา ฯ
ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ สญฺชาตํ นิพฺพตฺตํ
อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ ราชา อิเมสํ จตุนฺนํ ทณฺฑานํ อิสฺสโร ฯ
โส สเกน กมฺเมน กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา อปายํ ทุคฺคตึ
วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ ฯ ตเมนํ นิรยปาลา ปญฺจวิธพนฺธนํ
นาม กมฺมการณํ กาเรนฺติ ตตฺตํ อโยขิลํ หตฺเถ คเมนฺติ ตตฺตํ
อโยขิลํ ทุติเย หตฺเถ คเมนฺติ ตตฺตํ อโยขิลํ ปาเท คเมนฺติ
ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติเย ปาเท คเมนฺติ ตตฺตํ อโยขิลํ มชฺเฌอุรสฺมึ
คเมนฺติ ฯ โส ตตฺถ ทุกฺขา ติปฺปา [๑] กฏุกา เวทนา เวเทติ น
จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ ฯ
เอตํ ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ
สญฺชาตํ นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ ตเมนํ นิรยปาลา
สํเวสิตฺวา ๒ กุธารีหิ ๓ ตจฺเฉนฺติ ฯ โส ตตฺถ ทุกฺขา ติปฺปา กฏุกา
เวทนา เวเทติ น จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ
พฺยนฺตีโหติ ฯ ตเมนํ นิรยปาลา อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา
วาสีหิ ตจฺเฉนฺติ ฯ ตเมนํ นิรยปาลา รเถ โยเชตฺวา อาทิตฺตาย ปฐวิยา
สมฺปชฺชลิตาย สญฺโชติภูตาย ๔ สาเรนฺติปิ ๕ ปจฺจาสาเรนฺติปิ ๖ ฯเปฯ
ตเมนํ นิรยปาลา มหนฺตํ องฺคารปพฺพตํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ
สญฺโชติภูตํ อาโรเปนฺติปิ โอโรเปนฺติปิ ฯเปฯ ตเมนํ นิรยปาลา
#๑ โป. ขรา ฯ อีทิสฏฺฐาเน สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. สํเวเสตฺวา ฯ ๓ ม. สี.
#กุฐารีหิ ฯ ๔ สชฺโชติภูตายาติปิ สโชติภูตายาติปิ ปาโฐ ฯ ๕ สี. หาเรนฺติปิ ฯ
#๖ ปจฺจาหาเรนฺติปิ ฯ
อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิปนฺติ
อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สญฺโชติภูตาย ฯ โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ
ปจฺจติ ฯ โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺฉติ
สกิมฺปิ อโธ คจฺฉติ สกิมฺปิ ติริยํ คจฺฉติ ฯ โส ตตฺถ ทุกฺขา
ติปฺปา กฏุกา เวทนา เวเทติ น จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว
น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ ฯ เอตํ ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต
ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ สญฺชาตํ นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ
ปาตุภูตํ ฯ ตเมนํ นิรยปาลา มหานิรเย ปกฺขิปนฺติ ฯ โส โข
ปน มหานิรโย
จตุกฺกณฺโณ จตุทฺวาโร วิภตฺโต ภาคโส มิโต
อโยปาการปริยตฺโต อยสา ปฏิกุชฺชิโต ฯ
ตสฺส อโยมยา ภูมิ ชลิตา เตชสา ยุตา
สมนฺตา โยชนสตํ ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา ฯ
กทริยา ตปนา โฆรา อจฺจิมนฺโต ทุราสทา ๑
โลมหํสนรูปา จ ภิสฺมา ปฏิภยา ทุกฺขา ฯ
ปุรตฺถิมาย จ ภิตฺติยา อจฺจิกฺขนฺโธ สมุฏฺฐิโต
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต ปจฺฉิมาย ปฏิหญฺญติ ฯ
ปจฺฉิมาย จ ภิตฺติยา อจฺจิกฺขนฺโธ สมุฏฺฐิโต
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต ปุรตฺถิมาย ปฏิหญฺญติ ฯ
#๑ สี. ขรา สทา ฯ
อุตฺตราย จ ภิตฺติยา อจฺจิกฺขนฺโธ สมุฏฺฐิโต
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต ทกฺขิณาย ปฏิหญฺญติ ฯ
ทกฺขิณาย จ ภิตฺติยา อจฺจิกฺขนฺโธ สมุฏฺฐิโต
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต อุตฺตราย ปฏิหญฺญติ ฯ
เหฏฺฐิโต จ สมุฏฺฐาย อจฺจิกฺขนฺโธ ภยานโก
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต ฉทนสฺมึ ปฏิหญฺญติ ฯ
ฉทนมฺหา สมุฏฺฐาย อจฺจิกฺขนฺโธ ภยานโก
ฑหนฺโต ปาปกมฺมนฺเต ภูมิยํ ปฏิหญฺญติ ฯ
อโยกปาลํ อาทิตฺตํ สนฺตตฺตํ ชลิตํ ยถา
เอวํ อวีจินิรโย เหฏฺฐา อุปริ ปสฺสโต ฯ
ตตฺถ สตฺตา มหาลุทฺทา มหากิพฺพิสการิโน
อจฺจนฺตปาปกมฺมนฺตา ปจฺจนฺติ น จ มิยฺยเร ฯ
ชาตเวทสโม กาโย เตสํ นิรยวาสินํ
ปสฺส กมฺมานํ ๑ ทฬฺหตฺตํ น ภสฺมา โหนฺติ ๒ นปี มสิ ฯ
ปุรตฺถิเมนปิ ธาวนฺติ ตโต ธาวนฺติ ปจฺฉโต ๓
อุตฺตเรนปิ ธาวนฺติ ตโต ธาวนฺติ ทกฺขิณํ ฯ
ยํ ยํ ทิสมฺปิ ธาวนฺติ ๔ ตํ ตํ ทฺวารํ ปิถียติ
อภินิกฺขมิตาสา เต สตฺตา โมกฺขํ ๕ คเวสิโน ฯ
น เต ตโต นิกฺขมิตุํ ลภนฺติ กมฺมปจฺจยา
เตสญฺจ ปาปกมฺมนฺตํ อวิปกฺกํ กตํ พหุนฺติ ฯ
#๑ โป. กมฺมาน ฯ ๒ ม. โหติ ฯ ๓ ม. ปจฺฉิมํ ฯ ๔ ม. ทิสํ ปธาวนฺติ ฯ
#๕ ยุ. ปาโมกฺขํ ฯ
เอตํ ภยํ ทุกฺขโทมนสฺสํ กุโต ตสฺส ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตํ
สญฺชาตํ นิพฺพตฺตํ อภินิพฺพตฺตํ ปาตุภูตํ ฯ ยานิ จ เนรยิกานิ
ทุกฺขานิ ยานิ จ ติรจฺฉานโยนิกานิ ทุกฺขานิ ยานิ จ ปิตฺติวิสยิกานิ
ทุกฺขานิ ยานิ จ มานุสกานิ ๑ ทุกฺขานิ ตานิ กุโต
ชาตานิ กุโต สญฺชาตานิ กุโต นิพฺพตฺตานิ กุโต อภินิพฺพตฺตานิ
กุโต ปาตุภูตานิ ฯ อตฺตทณฺฑโต ชาตานิ สญฺชาตานิ นิพฺพตฺตานิ
อภินิพฺพตฺตานิ ปาตุภูตานีติ อตฺตทณฺฑา ภยํ ชาตํ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๐] ชนํ ปสฺสถ เมธคนฺติ ชนนฺติ ขตฺติยา จ พฺราหฺมณา
จ เวสฺสา จ สุทฺทา จ คหฏฺฐา จ ปพฺพชิตา จ เทวา จ
มนุสฺสา จ ฯ เมธคนฺติ ๒ เมธคํ ชนํ กลหํ ชนํ วิรุทฺธํ ชนํ ปฏิวิรุทฺธํ
ชนํ อาหตชนํ ปจฺจาหตชนํ อาฆาติตชนํ ปจฺจาฆาติตชนํ ปสฺสถ
ทกฺขถ โอโลเกถ นิชฺฌาเยถ อุปปริกฺขถาติ ชนํ ปสฺสถ เมธคํ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๑] สํเวคํ กิตฺตยิสฺสามีติ สํเวคํ อุพฺเพคํ อุตฺราสํ ภยํ ปีฬนํ
ฆฏฺฏนํ อุปทฺทวํ อุปสคฺคํ กิตฺตยิสฺสามิ ๓ ปกิตฺตยิสฺสามิ อาจิกฺขิสฺสามิ
เทสิสฺสามิ ปญฺญาปิสฺสามิ ปฏฺฐปิสฺสามิ วิวริสฺสามิ วิภชิสฺสามิ
อุตฺตานีกริสฺสามิ ปกาสิสฺสามีติ สํเวคํ กิตฺตยิสฺสามิ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๒] ยถา สํวิชิตํ มยาติ ยถา มยา อตฺตนาเยว [๔] สํเวชิโต
อุพฺเพชิโต สํเวคมาปาทิโตติ ยถา สํวิชิตํ มยา ฯ เตนาห ภควา
อตฺตทณฺฑา ภยํ ชาตํ ชนํ ปสฺสถ เมธคํ
สํเวคํ กิตฺตยิสฺสามิ ยถา สํวิชิตํ มยาติ ฯ
#๑ โป. ม. มานุสิกานิ ฯ ๒ โป. ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๓ ม. กิตฺตยิสฺสามีติ
#๔ โป. ม. อตฺตานํ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๓] ผนฺทมานํ ปชํ ทิสฺวา มจฺเฉ อปฺโปทเก ยถา
อญฺญมญฺเญหิ พฺยารุทฺเธ ทิสฺวา มํ ภยมาวิสิ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๔] ผนฺทมานํ ปชํ ทิสฺวาติ ปชาติ สตฺตาธิวจนํ ฯ ปชํ
ตณฺหาผนฺทนาย ผนฺทมานํ ทิฏฺฐิผนฺทนาย ผนฺทมานํ กิเลสผนฺทนาย
ผนฺทมานํ ทุจฺจริตผนฺทนาย ผนฺทมานํ ปโยคผนฺทนาย
ผนฺทมานํ วิปากผนฺทนาย ผนฺทมานํ รตฺตราเคน ผนฺทมานํ
ทุฏฺฐโทเสน ผนฺทมานํ มูฬฺหโมเหน ผนฺทมานํ วินิพนฺธมาเนน
ผนฺทมานํ ปรามฏฺฐทิฏฺฐิยา ผนฺทมานํ วิกฺเขปคตอุทฺธจฺเจน
ผนฺทมานํ อนิฏฺฐงฺคตวิจิกิจฺฉาย ผนฺทมานํ ถามคตอนุสเยหิ
ผนฺทมานํ ลาเภน ผนฺทมานํ อลาเภน ผนฺทมานํ ยเสน
ผนฺทมานํ อยเสน ผนฺทมานํ ปสํสาย ผนฺทมานํ นินฺทาย
ผนฺทมานํ สุเขน ผนฺทมานํ ทุกฺเขน ผนฺทมานํ ชาติยา ผนฺทมานํ
ชราย ผนฺทมานํ พฺยาธินา ผนฺทมานํ มรเณน ผนฺทมานํ
โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาเสหิ ผนฺทมานํ เนรยิเกน ทุกฺเขน
ผนฺทมานํ ติรจฺฉานโยนิเกน ทุกฺเขน ผนฺทมานํ ปิตฺติวิสยิเกน ๑
ทุกฺเขน ผนฺทมานํ มานุสเกน ทุกฺเขน ผนฺทมานํ คพฺโภกฺกนฺติมูลเกน
ทุกฺเขน คพฺภฏฺฐิติมูลเกน ทุกฺเขน คพฺภวุฏฺฐานมูลเกน
ทุกฺเขน ชาตสฺสุปนิพนฺธิเกน ทุกฺเขน ชาตสฺส ปราเธยฺยเกน
ทุกฺเขน อตฺตุปกฺกเมน ทุกฺเขน ปรุปกฺกเมน ทุกฺเขน ทุกฺขทุกฺเขน
สงฺขารทุกฺเขน วิปริณามทุกฺเขน จกฺขุโรเคน ทุกฺเขน
#๑ ม. เปตฺติวิสยิเกน ฯ สพฺพตฺถ เอวํ ญาตพฺพํ ฯ
โสตโรเคน ฆานโรเคน ชิวฺหาโรเคน กายโรเคน สีสโรเคน
กณฺณโรเคน มุขโรเคน ทนฺตโรเคน กาเสน สาเสน ปินาเสน ๑
ฑเหน ชเรน กุจฺฉิโรเคน มุจฺฉาย ปกฺขนฺทิกาย
สุลาย วิสูจิกาย กุฏฺเฐน คณฺเฑน กิลาเสน โสเสน
อปมาเรน ททฺทุยา กณฺฑุยา กจฺฉุยา รขสาย วิตจฺฉิกาย
โลหิเตน ปิตฺเตน มธุเมเหน อํสาย ปิฬกาย ภคนฺทลาย
ปิตฺตสมุฏฺฐาเนหิ อาพาเธหิ เสมฺหสมุฏฺฐาเนหิ อาพาเธหิ วาตสมุฏฺฐาเนหิ
อาพาเธหิ สนฺนิปาติเกหิ อาพาเธหิ อุตุปริณามเชหิ
อาพาเธหิ วิสมปริหารเชหิ อาพาเธหิ โอปกฺกมิเกหิ อาพาเธหิ
กมฺมวิปากเชหิ อาพาเธหิ สีเตน อุเณฺหน ชิฆจฺฉาย ปิปาสาย
อุจฺจาเรน ปสฺสาเวน ฑํสมกสวาตาตปสิรึสปสมฺผสฺเสน [๒]
มาตุมรเณน ทุกฺเขน ปิตุมรเณน ทุกฺเขน ภาตุมรเณน ทุกฺเขน
ภคินีมรเณน ทุกฺเขน ปุตฺตมรเณน ทุกฺเขน ๓ ธีตุมรเณน ทุกฺเขน
ญาติมรเณน ทุกฺเขน โภคพฺยสเนน ทุกฺเขน โรคพฺยสเนน ทุกฺเขนถ
สีลพฺยสเนน ทุกฺเขน ทิฏฺฐิพฺยสเนน ทุกฺเขน ผนฺทมานํ สมฺผนฺทมานํ
วิปฺผนฺทมานํ เวธมานํ ปเวธมานํ สมฺปเวธมานํ ฯ ทิสฺวาติ [๔] ปสฺสิตฺวา
ตุลยิตฺวา ตีรยิตฺวา วิภาวยิตฺวา วิภูตํ กตฺวาติ ผนฺทมานํ ปชํ
ทิสฺวา ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๗๙๕] มจฺเฉ อปฺโปทเก ยถาติ ยถา มจฺฉา อปฺโปทเก
ปริตฺโตทเก อุทกปริยาทาเน กาเกหิ วา กุลเลหิ วา พลากาหิ
#๑ โป. ปิปาเสน ฯ ๒ โป. ม. ทุกฺเขน ฯ ๓ โป. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
#๔ ม. ทิสฺวา ฯ
วา ปริปาติยมานา อุกฺขิปิยมานา ขชฺชมานา ผนฺทนฺติ สมฺผนฺทนฺติ
วิปฺผนฺทนฺติ เวเธนฺติ ปเวเธนฺติ สมฺปเวเธนฺติ เอวเมว ปชา
ตณฺหาผนฺทนาย ผนฺทนฺติ ฯเปฯ ทิฏฺฐิพฺยสเนน ทุกฺเขน ผนฺทนฺติ
สมฺผนฺทนฺติ วิปฺผนฺทนฺติ เวเธนฺติ ปเวเธนฺติ สมฺปเวเธนฺตีติ มจฺเฉ
อปฺโปทเก ยถา ฯ