พุทธธรรมสงฆ์


สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๑๖] สีลุตฺตมา สญฺญเมนาหุ สุทฺธินฺติ สนฺเตเก
สมณพฺราหฺมณา สีลุตฺตมวาทา เต สีลมตฺเตน สญฺญมมตฺเตน
สํวรมตฺเตน อวีติกฺกมมตฺเตน สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ วิมุตฺตึ
ปริมุตฺตึ ๑ อาหุ วทนฺติ กเถนฺติ ภณนฺติ ทีปยนฺติ โวหรนฺติ ฯ
สมณมุณฺฑิกาปุตฺโต เอวมาห จตูหิ โข อหํ ถปติ ธมฺเมหิ
สมนฺนาคตํ ปุริสปุคฺคลํ ปญฺญาเปมิ สมฺปนฺนกุสลํ ปรมกุสลํ
อุตฺตมปฺปตฺติปฺปตฺตํ สมณํ อโยชฺฌํ กตเมหิ จตูหิ อิธ ถปติ ๒
น กาเยน ปาปกมฺมํ กโรติ น ปาปิกํ วาจํ ภาสติ น ปาปกํ
สงฺกปฺปํ สงฺกปฺปติ น ปาปกํ อาชีวํ อาชีวติ อิเมหิ โข อหํ
#๑ ม. ปริวิมุตฺตึ ฯ ๒ โป. ม. คหปติ ฯ
ถปติ จตูหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคตํ ปุริสปุคฺคลํ ปญฺญาเปมิ สมฺปนฺนกุสลํ
ปรมกุสลํ อุตฺตมปฺปตฺติปฺปตฺตํ สมณํ อโยชฺฌํ ฯ เอวเมว
สนฺเตเก สมณพฺราหฺมณา สีลุตฺตมวาทา เต สีลมตฺเตน สญฺญมมตฺเตน
สํวรมตฺเตน อวีติกฺกมมตฺเตน สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ
วิมุตฺตึ ปริมุตฺตึ อาหุ วทนฺติ กเถนฺติ ภณนฺติ ทีปยนฺติ โวหรนฺตีติ
สีลุตฺตมา สญฺญเมนาหุ สุทฺธึ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๑๗] วตฺตํ สมาทาย อุปฏฺฐิตาเสติ วตฺตนฺติ หตฺถิวตฺตํ
วา อสฺสวตฺตํ วา โควตฺตํ วา อชวตฺตํ วา กุกฺกุรวตฺตํ วา
กากวตฺตํ วา วาสุเทววตฺตํ วา [๑] ปุณฺณภทฺทวตฺตํ วา มณิภทฺทวตฺตํ
วา อคฺคิวตฺตํ วา นาควตฺตํ วา สุปณฺณวตฺตํ วา ยกฺขวตฺตํ วา
อสุรวตฺตํ วา คนฺธพฺพวตฺตํ วา มหาราชวตฺตํ วา จนฺทวตฺตํ วา
สุริยวตฺตํ วา อินฺทวตฺตํ วา พฺรหฺมวตฺตํ วา เทววตฺตํ วา ทิสวตฺตํ ๒
วา อาทาย สมาทาย อาทยิตฺวา ๓ คณฺหิตฺวา ปรามสิตฺวา
อภินิวิสิตฺวา อุปฏฺฐิตา ปจฺจุปฏฺฐิตา อลฺลีนา อุปคตา อชฺโฌสิตา
อธิมุตฺตาติ วตฺตํ สมาทาย อุปฏฺฐิตาเส ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๑๘] อิเธว สิกฺเขม อถสฺส สุทฺธินฺติ อิธาติ สกาย
ทิฏฺฐิยา สกาย ขนฺติยา สกาย รุจิยา สกาย ลทฺธิยา สิกฺเขม
อาจเรม สมาจเรม สมาทาย วตฺเตมาติ อิเธว สิกฺเขม ฯ
อถสฺส สุทฺธินฺติ อถวาสฺส สุทฺธึ วิสุทฺธึ ปริสุทฺธึ มุตฺตึ วิมุตฺตึ
ปริมุตฺตินฺติ อิเธว สิกฺเขม อถสฺส สุทฺธึ ฯ
#๑ ม. พลเทววตํ ฯ ๒ ม. ยุ. ทิสาวตฺตํ ฯ ๓ โป. ม. อาทิยิตฺวา ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๑๙] ภวูปนีตา กุสลาวทานาติ ภวูปนีตาติ ภวูปนีตา
ภวูปคตา ภวชฺโฌสิตา ภวาธิมุตฺตาติ ภวูปนีตา ฯ กุสลาวทานาติ
กุสลวาทา ปณฺฑิตวาทา ธีรวาทา ญาณวาทา เหตุวาทา
ลกฺขณวาทา การณวาทา ฐานวาทา สกาย ลทฺธิยาติ ภวูปนีตา
กุสลาวทานา ฯ เตนาห ภควา
สีลุตฺตมา สญฺญเมนาหุ สุทฺธึ
วตฺตํ สมาทาย อุปฏฺฐิตาเส
อิเธว สิกฺเขม อถสฺส สุทฺธึ|
ภวูปนีตา กุสลาวทานาติ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๐] สเจ จุโต สีลวตาโต ๑ โหติ
ส เวธตี ๒ กมฺม วิราธยิตฺวา
ส ชปฺปตี ๓ ปตฺถยตี จ สุทฺธึ
สตฺถาวหีโน ปวสํ ฆรมฺหา ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๑] สเจ จุโต สีลวตาโต โหตีติ ทฺวีหิ การเณหิ สีลพฺพตโต
จวติ ปรวิจฺฉินฺทนาย วา จวติ อนภิสมฺภุณนฺโต วา จวติ ฯ
กถํ ปรวิจฺฉินฺทนาย จวติ ฯ ปโร วิจฺฉินฺทติ โส สตฺถา
น สพฺพญฺญู ธมฺโม น สฺวากฺขาโต คโณ น สุปฏิปนฺโน
ทิฏฺฐิ น ภทฺทิกา ปฏิปทา น สุปญฺญตฺตา มคฺโค น นิยฺยานิโก
นตฺเถตฺถ สุทฺธิ วา วิสุทฺธิ วา ปริสุทฺธิ วา มุตฺติ วา วิมุตฺติ วา
#๑ โป. ม. สีลวตโต ฯ ๒ ปเวธตีติปิ ปาโฐ ฯ ๓ ปชปฺปตีติปิ ปาโฐ ฯ
ปริมุตฺติ วา น ตตฺถ สุชฺฌนฺติ วา วิสุชฺฌนฺติ วา ปริสุชฺฌนฺติ วา
มุจฺจนฺติ วา วิมุจฺจนฺติ วา ปริมุจฺจนฺติ วา หีนา นิหีนา โอมกา
ลามกา ชตุกฺกา ปริตฺตาติ เอวํ ปโร วิจฺฉินฺทติ ฯ เอวํM
วิจฺฉินฺทิยมาโน สตฺถารา จวติ ธมฺมกฺขานา จวติ คณา จวติ ทิฏฺฐิยา
จวติ ปฏิปทาย จวติ มคฺคโต จวติ เอวํ ปรวิจฺฉินฺทนาย จวติ ฯ
กถํ อนภิสมฺภุณนฺโต จวติ ฯ สีลํ อนภิสมฺภุณนฺโต สีลโต
จวติ วตฺตํ อนภิสมฺภุณนฺโต วตฺตโต จวติ สีลพฺพตํ
อนภิสมฺภุณนฺโต สีลพฺพตโต จวติ เอวํ อนภิสมฺภุณนฺโต
จวตีติ สเจ จุโต สีลวตาโต โหติ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๒] ส เวธตี กมฺม วิราธยิตฺวาติ ส เวธตีติ สีลํ วา
วตฺตํ วา สีลพฺพตํ วา วิรทฺธํ มยา อปรทฺธํ มยา ขลิตํ
มยา คฬิตํ มยา อญฺญาย อปรทฺโธ อหนฺติ เวธติ ปเวธติ
สมฺปเวธตีติ ส เวธตี ฯ กมฺม วิราธยิตฺวาติ ปุญฺญาภิสงฺขารํ
วา อปุญฺญาภิสงฺขารํ วา อาเนญฺชาภิสงฺขารํ วา วิรทฺธํ มยา
อปรทฺธํ มยา ขลิตํ มยา คฬิตํ มยา อญฺญาย อปรทฺโธ
อหนฺติ เวธติ ปเวธติ สมฺปเวธตีติ ส เวธตี กมฺม วิราธยิตฺวา ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๓] ส ชปฺปตี ปตฺถยตี จ สุทฺธินฺติ ส ชปฺปตีติ สีลํ
วา ชปฺปติ วตฺตํ วา ชปฺปติ สีลพฺพตํ วา ชปฺปติ ปชปฺปติ
อภิชปฺปตีติ ส ชปฺปตี ฯ ปตฺถยตี จ สุทฺธินฺติ สีลสุทฺธึ วา
ปตฺเถติ วตฺตสุทฺธึ วา ปตฺเถติ สีลพฺพตสุทฺธึ วา ปตฺเถติ ปิเหติ
อภิชปฺปตีติ ส ชปฺปตี ปตฺถยตี จ สุทฺธึ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๔] สตฺถาวหีโน ปวสํ ฆรมฺหาติ ยถา ปุริโส ฆรโต
นิกฺขนฺโต สตฺเถน สห วสนฺโต สตฺถา โอหีโน ตํ วา สตฺถํ
อนุพนฺธติ สกํ วา ฆรํ ปจฺจาคจฺฉติ เอวเมว โส ทิฏฺฐิคติโก
ตํ วา สตฺถารํ คณฺหาติ อญฺญํ วา สตฺถารํ คณฺหาติ ตํ วา
ธมฺมกฺขานํ คณฺหาติ อญฺญํ วา ธมฺมกฺขานํ คณฺหาติ ตํ วา
คณํ คณฺหาติ อญฺญํ วา คณํ คณฺหาติ ตํ วา ทิฏฺฐึ คณฺหาติ
อญฺญํ วา ทิฏฺฐึ คณฺหาติ ตํ วา ปฏิปทํ คณฺหาติ อญฺญํ
วา ปฏิปทํ คณฺหาติ ตํ วา มคฺคํ คณฺหาติ อญฺญํ วา มคฺคํ
คณฺหาติ ปรามสติ อภินิวิสตีติ สตฺถาวหีโน ปวสํ ฆรมฺหา ฯ
เตนาห ภควา
สเจ จุโต สีลวตาโต โหติ
ส เวธตี กมฺม วิราธยิตฺวา
ส ชปฺปตี ปตฺถยตี จ สุทฺธึ
สตฺถาวหีโน ปวสํ ฆรมฺหาติ ฯ

สุตฺต ขุ. มหานิทฺเทโส (เล่ม 29)

[๖๒๕] สีลพฺพตํ วาปิ ปหาย สพฺพํ
กมฺมญฺจ สาวชฺชนวชฺชเมตํ
สุทฺธึ อสุทฺธินฺติ อปตฺถยาโน
วิรโต จเร สนฺติมนุคฺคหาย ฯ