[๑๖๗] ทิฏฺฐึปิ โส น ปจฺเจติ กิญฺจีติ ตสฺส ทฺวาสฏฺฐีทิฏฺฐิคตานิ
ปหีนานิ สมุจฺฉินฺนานิ วูปสนฺตานิ ปฏิปฺปสฺสทฺธานิ อภพฺพุปฺปตฺติกานิ
ญาณคฺคินา ทฑฺฒานิ โส กิญฺจิ ทิฏฺฐิคตํ น ปจฺเจติ น
ปจฺจาคจฺฉตีติ ทิฏฺฐึปิ โส น ปจฺเจติ กิญฺจิ ฯ เตนาห ภควา
อตฺตํ ปหาย อนุปาทิยาโน
ญาเณปิ โส นิสฺสย โน กโรติ
ส เว วิยตฺเตสุ น วคฺคสารี
ทิฏฺฐึปิ โส น ปจฺเจติ กิญฺจีติ ฯ

[๑๖๘] ยสฺสูภยนฺเต ปณิธีธ นตฺถิ
ภวาภวาย อิธ วา หุรํ วา
#๑ ม. นิยฺยติ ฯ
นิเวสนา ตสฺส น สนฺติ เกจิ
ธมฺเมสุ นิจฺเฉยฺย สมุคฺคหีตํ ฯ

[๑๖๙] ยสฺสูภยนฺเต ปณิธีธ นตฺถิ ภวาภวาย อิธ วา หุรํ
วาติ ยสฺสาติ อรหโต ขีณาสวสฺส ฯ อนฺตาติ ผสฺโส เอโก
อนฺโต ผสฺสสมุทโย ทุติโย อนฺโต ฯ อตีตํ เอโก อนฺโต
อนาคตํ ทุติโย อนฺโต ฯ สุขา เวทนา เอโก อนฺโต ทุกฺขา
เวทนา ทุติโย อนฺโต ฯ นามํ เอโก อนฺโต รูปํ ทุติโย อนฺโต ฯ
ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เอโก อนฺโต ฉ พาหิรานิ อายตนานิ
ทุติโย อนฺโต ฯ สกฺกาโย เอโก อนฺโต สกฺกายสมุทโย ทุติโย
อนฺโต ฯ ปณิธิ วุจฺจติ ตณฺหา โย ราโค สาราโค ฯเปฯ
อภิชฺฌา โลโภ อกุสลมูลํ ฯ ภวาภวายาติ ภวาภวาย กมฺมภวาย
ปุนพฺภวาย กามภวาย กมฺมภวาย กามภวาย ปุนพฺภวาย
รูปภวาย กมฺมภวาย รูปภวาย ปุนพฺภวาย อรูปภวาย กมฺมภวาย
อรูปภวาย ปุนพฺภวาย ปุนปฺปุนํ ภวาย ปุนปฺปุนํ คติยา
ปุนปฺปุนํ อุปปตฺติยา ปุนปฺปุนํ ปฏิสนฺธิยา ปุนปฺปุนํ อตฺตภาวาภินิพฺพตฺติยา ฯ
อิธาติ สกตฺตภาโว ฯ หุราติ ปรตฺตภาโว ฯ อิธาติ
สกรูปเวทนาสญฺญาสงฺขารวิญฺญาณํ ฯ หุราติ ปรรูปเวทนาสญฺญา
สงฺขาร วิญฺญาณํ ฯ อิธาติ ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ ฯ
หุราติ ฉ พาหิรานิ อายตนานิ ฯ อิธาติ มนุสฺสโลโก ฯ หุราติ
เทวโลโก ฯ อิธาติ กามธาตุ ฯ หุราติ รูปธาตุ อรูปธาตุ ฯ อิธาติ
กามธาตุ รูปธาตุ ฯ หุราติ อรูปธาตุ ฯ
ยสฺสูภยนฺเต ปณิธีธ นตฺถิ ภวาภวาย อิธ วา หุรํ วาติ
ยสฺส อุโภ อนฺเต ภวาภวาย อิธ วา หุรํ วา ปณิธิ นตฺถิ น
สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ ปหีนา สมุจฺฉินฺนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา
อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา ทฑฺฒาติ ยสฺสูภยนฺเต ปณิธีธ นตฺถิ
ภวาภวาย อิธ วา หุรํ วา ฯ

[๑๗๐] นิเวสนา ตสฺส น สนฺติ เกจีติ นิเวสนาติ เทฺว
นิเวสนา ตณฺหานิเวสนา จ ทิฏฺฐินิเวสนา จ ฯเปฯ อยํ ตณฺหานิเวสนา
ฯเปฯ อยํ ทิฏฺฐินิเวสนา ฯ ตสฺสาติ อรหโต ขีณาสวสฺส ฯ
นิเวสนา ตสฺส น สนฺตีติ น สนฺติ น สํวิชฺชนฺติ นุปลพฺภนฺติ ปหีนา
สมุจฺฉินฺนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา ญาณคฺคินา
ทฑฺฒาติ นิเวสนา ตสฺส น สนฺติ เกจิ ฯ

[๑๗๑] ธมฺเมสุ นิจฺเฉยฺย สมุคฺคหีตนฺติ ธมฺเมสูติ ทฺวาสฏฺฐิยา
ทิฏฺฐิคเตสุ ฯ นิจฺเฉยฺยาติ นิจฺฉินิตฺวา วินิจฺฉินิตฺวา วิจินิตฺวา ปวิจินิตฺวา
ตุลยิตฺวา ตีรยิตฺวา วิภาวยิตฺวา วิภูตํ กตฺวา [๑] โอธิคฺคาโห
วิลคฺคาโห วรคฺคาโห โกฏฺฐาสคฺคาโห อุจฺจยคฺคาโห สมุจฺจยคฺคาโห
อิทํ สจฺจํ ตจฺฉํ ตถํ ภูตํ ยาถาวํ อวิปรีตนฺติ คหิตํ
ปรามฏฺฐํ อภินิวิฏฺฐํ อชฺโฌสิตํ อธิมุตฺตํ นตฺถิ [๒] น สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ
ปหีนํ สมุจฺฉินฺนํ วูปสนฺตํ ปฏิปฺปสฺสทฺธํ อภพฺพุปฺปตฺติกํ ญาณคฺคินา
ทฑฺฒนฺติ ธมฺเมสุ นิจฺเฉยฺย สมุคฺคหีตํ ฯ เตนาห ภควา
#๑ ม. สมุคฺคหีตนฺติ ฯ ๒ โป. ม. น สนฺติ น สํวิชฺชนฺติ นูปลพฺภนฺติ ฯ
#สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ
ยสฺสูภยนฺเต ปณิธีธ นตฺถิ
ภวาภวาย อิธ วา หุรํ วา
นิเวสนา ตสฺส น สนฺติ เกจิ
ธมฺเมสุ นิจฺเฉยฺย สมุคฺคหีตนฺติ ฯ

[๑๗๒] ตสฺสีธ ทิฏฺเฐว สุเต มุเต วา
ปกปฺปิตา นตฺถิ อณูปิ สญฺญา
ตํ พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐิมนาทิยานํ
เกนีธ โลกสฺมิ วิกปฺปเยยฺย ฯ

[๑๗๓] ตสฺสีธ ทิฏฺเฐว สุเต มุเต วา ปกปฺปิตา นตฺถิ อณูปิ
สญฺญาติ ตสฺส อรหโต ขีณาสวสฺส [๑] ทิฏฺเฐ วา ทิฏฺฐสุทฺธิยา
วา สุเต วา สุตสุทฺธิยา วา มุเต วา มุตสุทฺธิยา วา
สญฺญาปุพฺพงฺคมตาธิปเตยฺยตา ๒ สญฺญาวิคฺคเหน สญฺญาย อุทฺธปิตา ๓
กปฺปิตา [๔] อภิสงฺขตา สณฺฐปิตา ทิฏฺฐิ นตฺถิ น สํวิชฺชติ นุปลพฺภติ
ปหีนา สมุจฺฉินฺนา วูปสนฺตา ปฏิปฺปสฺสทฺธา อภพฺพุปฺปตฺติกา
ญาณคฺคินา ทฑฺฒาติ ตสฺสีธ ทิฏฺเฐว สุเต มุเต วา ปกปฺปิตา
นตฺถิ อณูปิ สญฺญา ฯ

[๑๗๔] ตํ พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐิมนาทิยานนฺติ พฺราหฺมโณติ
สตฺตนฺนํ ธมฺมานํ พาหิตตฺตา พฺราหฺมโณ ฯเปฯ อนิสฺสิโต ๕ ตาทิ
ปวุจฺจเต ส พฺรหฺมา ฯ ตํ พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐิมนาทิยานนฺติ ตํ
#๑ ม. ยุ. ตสฺส ฯ ๒ สญฺญาปุพฺพงฺคมตา สญฺญาวิกปฺเปยฺยตา … ฯ
#๓ ม. อฏฺฐปิตา สมุฏฺฐปิตา ฯ ๔ ม. ปกปฺปิตา สงฺขตา … ฯ ๕ โป. ม. อสิโต ฯ
พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐึ อนาทิยนฺตํ อคฺคณฺหนฺตํ อปรามสนฺตํ อนภินิวิสนฺตนฺติ ๑
ตํ พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐิมนาทิยานํ ฯ

[๑๗๕] เกนีธ โลกสฺมิ วิกปฺปเยยฺยาติ กปฺปาติ เทฺว กปฺปา
ตณฺหากปฺโป จ ทิฏฺฐิกปฺโป จ ฯเปฯ อยํ ตณฺหากปฺโป ฯเปฯ
อยํ ทิฏฺฐิกปฺโป ฯ ตสฺส ตณฺหากปฺโป ปหีโน ทิฏฺฐิกปฺโป
ปฏินิสฺสฏฺโฐ ตณฺหากปฺปสฺส ปหีนตฺตา ทิฏฺฐิกปฺปสฺส ปฏินิสฺสฏฺฐตฺตา
เกน ราเคน กปฺเปยฺย เกน โทเสน กปฺเปยฺย เกน
โมเหน กปฺเปยฺย เกน มาเนน กปฺเปยฺย กาย ทิฏฺฐิยา
กปฺเปยฺย เกน อุทฺธจฺเจน กปฺเปยฺย กาย วิจิกิจฺฉาย กปฺเปยฺย
เกหิ อนุสเยหิ กปฺเปยฺย รตฺโตติ วา ทุฏฺโฐติ วา มูโฬฺหติ
วา วินิพนฺโธติ วา ปรามฏฺโฐติ วา วิกฺเขปคโตติ วา
อนิฏฺฐงฺคโตติ วา ถามคโตติ วา ฯ เต อภิสงฺขารา ปหีนา
อภิสงฺขารานํ ปหีนตฺตา คติโย เกน กปฺเปยฺย เนรยิโกติ วา
ติรจฺฉานโยนิโกติ วา ปิตฺติวิสยิโกติ วา มนุสฺโสติ วา เทโวติ
วา รูปีติ วา อรูปีติ วา สญฺญีติ วา อสญฺญีติ วา
เนวสญฺญีนาสญฺญีติ วา ฯ โส เหตุ นตฺถิ ปจฺจโย นตฺถิ
การณํ นตฺถิ เยน กปฺเปยฺย วิกปฺเปยฺย วิกปฺปํ อาปชฺเชยฺย ฯ
โลกสฺมินฺติ อปายโลเก มนุสฺสโลเก เทวโลเก ขนฺธโลเก ธาตุโลเก
อายตนโลเกติ เกนีธ โลกสฺมิ วิกปฺปเยยฺย ฯ เตนาห
ภควา
#๑ โป. ม. อนภินิเวสนฺตนฺติ ฯ
ตสฺสีธ ทิฏฺเฐว สุเต มุเต วา
ปกปฺปิตา นตฺถิ อณูปิ สญฺญา
ตํ พฺราหฺมณํ ทิฏฺฐิมนาทิยานํ
เกนีธ โลกสฺมิ วิกปฺปเยยฺยาติ ฯ

[๑๗๖] น กปฺปยนฺติ น ปุเรกฺขโรนฺติ
ธมฺมาปิ เตสํ น ปฏิจฺฉิตาเส
น พฺราหฺมโณ สีลวเตน เนยฺโย
ปารงฺคโต น ปจฺเจติ ตาทิ ๑ ฯ