[๑๕๗] ยํ นิสฺสิโต ปสฺสติ หีนมญฺญนฺติ ยํ นิสฺสิโตติ ยํ
สตฺถารํ ธมฺมกฺขานํ คณํ ทิฏฺฐึ ปฏิปทํ มคฺคํ นิสฺสิโต สนฺนิสฺสิโต
อลฺลีโน อุปคโต อชฺโฌสิโต อธิมุตฺโต ฯ ปสฺสติ หีนมญฺญนฺติ
อญฺญํ สตฺถารํ ธมฺมกฺขานํ คณํ ทิฏฺฐึ ปฏิปทํ มคฺคํ หีนโต
นิหีนโต โอมกโต ลามกโต ชตุกฺกโต ปริตฺตโต ปสฺสติ
ทกฺขติ โอโลเกติ นิชฺฌายติ [๒] อุปปริกฺขตีติ ยํ นิสฺสิโต ปสฺสติ
หีนมญฺญํ ฯ

[๑๕๘] ตสฺมา หี ทิฏฺฐํว สุตํ มุตํ วา สีลพฺพตํ ภิกฺขุ น
นิสฺสเยยฺยาติ ตสฺมา ตํการณา ตํเหตุ ตปฺปจฺจยา ตํนิทานา ทิฏฺฐํ
วา ทิฏฺฐสุทฺธึ วา สุตํ วา สุตสุทฺธึ วา มุตํ วา มุตสุทฺธึ วา
สีลํ วา สีลสุทฺธึ วา วตฺตํ วา วตฺตสุทฺธึ วา น นิสฺสเยยฺย น
คเณฺหยฺย น ปรามเสยฺย นาภินิวิเสยฺยาติ ๓ ตสฺมา หิ ทิฏฺฐํว สุตํ
มุตํ วา สีลพฺพตํ ภิกฺขุ น นิสฺสเยยฺย ฯ เตนาห ภควา
ตํ วาปิ คนฺถํ กุสลา วทนฺติ
ยํ นิสฺสิโต ปสฺสติ หีนมญฺญํ
ตสฺมา หิ ทิฏฺฐํว สุตํ มุตํ วา
สีลพฺพตํ ภิกฺขุ น นิสฺสเยยฺยาติ ฯ
#๑ ม. ลคฺคนํ ฯ ๒ ม. อุปนิชฺฌายติ ฯ ๓ ม. นาภินิเวเสยฺยาติ ฯ

[๑๕๙] ทิฏฺฐึปิ โลกสฺมิ ๑ น กปฺปเยยฺย
ญาเณน วา สีลวเตน วาปิ
สโมติ อตฺตานมนูปเนยฺย
หีโน น มญฺเญถ วิเสสิ วาปิ ฯ

[๑๖๐] ทิฏฺฐึปิ โลกสฺมิ น กปฺปเยยฺย ญาเณน วา สีลวเตน
วาปีติ อฏฺฐสมาปตฺติญาเณน วา ปญฺจาภิญฺญาญาเณน วา มิจฺฉาญาเณน
วา สีเลน วา วตฺเตน วา สีลวตฺเตน วา ทิฏฺฐึ น
กปฺปเยยฺย น ชเนยฺย น สญฺชเนยฺย น นิพฺพตฺเตยฺย นาภินิพฺพตฺเตยฺย ฯ
โลกสฺมินฺติ อปายโลเก มนุสฺสโลเก เทวโลเก ขนฺธโลเก
ธาตุโลเก อายตนโลเกติ ทิฏฺฐึปิ โลกสฺมิ น กปฺปเยยฺย
ญาเณน วา สีลวเตน วาปิ ฯ

[๑๖๑] สโมติ อตฺตานมนูปเนยฺยาติ สทิโสหมสฺมีติ อตฺตานํ
น อุปเนยฺย ชาติยา วา โคตฺเตน วา โกลปุตฺติเกน วา วณฺณโปกฺขรตาย
วา ธเนน วา อชฺเฌเนน วา กมฺมายตเนน วา
สิปฺปายตเนน วา วิชฺชฏฺฐาเนน วา สุเตน วา ปฏิภาเณน วา
อญฺญตรญฺญตเรน วา วตฺถุนาติ สโมติ อตฺตานมนูปเนยฺย ฯ

[๑๖๒] หีโน น มญฺเญถ วิเสสิ วาปีติ หีโนหมสฺมีติ อตฺตานํ
น อุปเนยฺย ชาติยา วา โคตฺเตน วา ฯเปฯ อญฺญตรญฺญตเรน
วา วตฺถุนา เสยฺโยหมสฺมีติ อตฺตานํ น อุปเนยฺย ชาติยา วา
โคตฺเตน วา ฯเปฯ อญฺญตรญฺญตเรน วา วตฺถุนาติ หีโน น
#๑ โป. ม. ยุ. โลกสฺมึ ฯ
มญฺเญถ วิเสสิ วาปิ ฯ เตนาห ภควา

ทิฏฺฐึปิ โลกสฺมิ น กปฺปเยยฺย
ญาเณน วา สีลวเตน วาปิ
สโมติ อตฺตานมนูปเนยฺย
หีโน น มญฺเญถ วิเสสิ วาปีติ ฯ

[๑๖๓] อตฺตํ ปหาย อนุปาทิยาโน
ญาเณปิ ๑ โส นิสฺสย ๒ โน กโรติ
ส เว วิยตฺเตสุ น วคฺคสารี
ทิฏฺฐึปิ โส น ปจฺเจติ กิญฺจิ ฯ

[๑๖๔] อตฺตํ ปหาย อนุปาทิยาโนติ อตฺตํ ปหายาติ อตฺตทิฏฺฐึ
ปหาย ฯ อตฺตํ ปหายาติ คาหํ ๓ ปหาย ฯ อตฺตํ ปหายาติ
ตณฺหาวเสน ทิฏฺฐิวเสน คหิตํ ปรามฏฺฐํ อภินิวิฏฺฐํ อชฺโฌสิตํ
อธิมุตฺตํ ปหาย ปชหิตฺวา วิโนเทตฺวา พฺยนฺตีกตฺวา ๔ อนภาวงฺคมิตฺวา ๕ ฯ
อตฺตํ ปหาย อนุปาทิยาโนติ จตูหิ อุปาทาเนหิ
อนุปาทิยมาโน อคฺคณฺหมาโน อปรามสมาโน อนภินิวิสมาโนติ อตฺตํ
ปหาย อนุปาทิยาโน ฯ

[๑๖๕] ญาเณปิ โส นิสฺสย โน กโรตีติ อฏฺฐสมาปตฺติญาเณ
วา ปญฺจาภิญฺญาญาเณ วา มิจฺฉาญาเณ วา ตณฺหานิสฺสยํ วา
ทิฏฺฐินิสฺสยํ วา น กโรติ น ชเนติ น สญฺชเนติ น นิพฺพตฺเตติ
นาภินิพฺพตฺเตตีติ ญาเณปิ โส นิสฺสย โน กโรติ ฯ
#๑ โป. ม. ญาเณนปิ ฯ ๒ ม. นิสฺสยํ ฯ ๓ ยุ. อตฺตคหํ ฯ ๔ โป. ม. พฺยนฺตึ กริตฺวา ฯ
#๕ ม. อนภาวงฺคเมตฺวา ฯ

[๑๖๖] ส เว วิยตฺเตสุ น วคฺคสารีติ ส เว ววตฺถิเตสุ
ภินฺเนสุ เทฺวชฺฌาปนฺเนสุ เทฺวฬฺหกชาเตสุ นานาทิฏฺฐิเกสุ นานาขนฺติเกสุ
นานารุจิเกสุ นานาลทฺธิเกสุ นานาทิฏฺฐินิสฺสยนิสฺสิเตสุ
ฉนฺทาคตึ คจฺฉนฺเตสุ โทสาคตึ คจฺฉนฺเตสุ โมหาคตึ คจฺฉนฺเตสุ
ภยาคตึ คจฺฉนฺเตสุ น ฉนฺทาคตึ คจฺฉติ น โทสาคตึ คจฺฉติ
น โมหาคตึ คจฺฉติ น ภยาคตึ คจฺฉติ น ราควเสน คจฺฉติ
น โทสวเสน คจฺฉติ น โมหวเสน คจฺฉติ น มานวเสน คจฺฉติ
น ทิฏฺฐิวเสน คจฺฉติ น อุทฺธจฺจวเสน คจฺฉติ น วิจิกิจฺฉาวเสน
คจฺฉติ น อนุสยวเสน คจฺฉติ น วคฺเคหิ ธมฺเมหิ ยายติ
นิยฺยายติ ๑ วุยฺหติ สํหริยตีติ ส เว วิยตฺเตสุ น วคฺคสารี ฯ