วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๐] เตน โข ปน สมเยน เวสาลิยา อวิทูเร กลนฺทคาโม ๑
โหติ ฯ ตตฺถ สุทินฺโน นาม กลนฺทปุตฺโต ๒ เสฏฺฐิปุตฺโต โหติ ฯ
อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต สมฺพหุเลหิ สหายเกหิ สทฺธึ เวสาลึ
อคมาสิ เกนจิเทว กรณีเยน ฯ เตน โข ปน สมเยน ภควา
มหติยา ปริสาย ปริวุโต ธมฺมํ เทเสนฺโต นิสินฺโน โหติ ฯ
อทฺทสา โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ภควนฺตํ มหติยา ปริสาย
ปริวุตํ ธมฺมํ เทเสนฺตํ นิสินฺนํ ฯ ทิสฺวานสฺส เอตทโหสิ ยนฺนูนาหํปิ
ธมฺมํ สุเณยฺยนฺติ ฯ อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต เยน สา ปริสา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนสฺส
โข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส เอตทโหสิ ยถา ยถา โข อหํ
ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา
เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ ยนฺนู-
นาหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพเชยฺยนฺติ ฯ อถโข สา ปริสา ภควตา
ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺสิตา สมาทปิตา สมุตฺเตชิตา สมฺปหํสิตา
อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกามิ ฯ
#๑ ยุ. กลนฺทกคาโม นาม ฯ ม. กลนฺทคาโม นาม ฯ ๒ ยุ.
#กลนฺทกปุตฺโต ฯ
อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต อจิรวุฏฺฐิตาย ปริสาย เยน ภควา
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ
เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ
ยถา ยถาหํ ภนฺเต ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ นยิทํ สุกรํ
อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ
พฺรหฺมจริยํ จริตุํ อิจฺฉามหํ ภนฺเต เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ
วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ ปพฺพาเชตุ
มํ ภควาติ ฯ อนุญฺญาโตสิ ปน ตฺวํ สุทินฺน มาตาปิตูหิ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ น โข อหํ ภนฺเต อนุญฺญาโต
มาตาปิตูหิ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ น โข สุทินฺน
ตถาคตา อนนุญฺญาตํ มาตาปิตูหิ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺตีติ ฯ โสหํ
ภนฺเต ตถา กริสฺสามิ ยถา มํ มาตาปิตโร อนุชานิสฺสนฺติ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ๑ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๑] อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต เวสาลิยํ ตํ กรณียํ ตีเรตฺวา
เยน กลนฺทคาโม เยน มาตาปิตโร เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
มาตาปิตโร เอตทโวจ อมฺม ตาต ยถา ยถาหํ ภควตา ธมฺมํ
เทสิตํ อาชานามิ นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ
#๑ อิโต ปรํ กตฺถจิ อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ภควโต ภาสิตํ
#อภินนฺทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา
#ปกฺกามีติ ลิขิตํ ฯ
เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ อิจฺฉามหํ เกสมสฺสุํ
โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิตุํ อนุชานาถ มํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ
เอวํ วุตฺเต สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ
เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ ตาต สุทินฺน อมฺหากํ เอกปุตฺตโก
ปิโย มนาโป สุเขธิโต สุขปริหโต น ตฺวํ ตาต สุทินฺน กิญฺจิ
ทุกฺขสฺส ชานาสิ มรเณนปิ มยนฺเต อกามกา วินา ภวิสฺสาม
กึ ปน มยํ ตํ ชีวนฺตํ อนุชานิสฺสาม อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชฺชายาติ ฯ ทุติยมฺปิ โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต มาตาปิตโร
เอตทโวจ อมฺม ตาต ยถา ยถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ
อาชานามิ นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ
เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ อิจฺฉามหํ เกสมสฺสุํ
โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชิตุํ อนุชานาถ มํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ
ทุติยมฺปิ โข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ
เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ ตาต สุทินฺน อมฺหากํ เอกปุตฺตโก
ปิโย มนาโป สุเขธิโต สุขปริหโต น ตฺวํ ตาต สุทินฺน กิญฺจิ
ทุกฺขสฺส ชานาสิ มรเณนปิ มยนฺเต อกามกา วินา ภวิสฺสาม กึ
ปน มยํ ตํ ชีวนฺตํ อนุชานิสฺสาม อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชา-
ยาติ ฯ ตติยมฺปิ โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต มาตาปิตโร เอตทโวจ
อมฺม ตาต ยถา ยถาหํ ภควตา ธมฺมํ เทสิตํ อาชานามิ นยิทํ
สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ
พฺรหฺมจริยํ จริตุํ อิจฺฉามหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ
วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตุํ อนุชานาถ
มํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ ตติยมฺปิ โข สุทินฺนสฺส
กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ เอตทโวจุํ ตฺวํ
โขสิ ตาต สุทินฺน อมฺหากํ เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโป สุเขธิโต
สุขปริหโต น ตฺวํ ตาต สุทินฺน กิญฺจิ ทุกฺขสฺส ชานาสิ
มรเณนปิ มยนฺเต อกามกา วินา ภวิสฺสาม กึ ปน มยํ ตํ
ชีวนฺตํ อนุชานิสฺสาม อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ อถโข
สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต น มํ มาตาปิตโร อนุชานนฺติ อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ตตฺเถว อนนฺตรหิตาย ภูมิยา นิปชฺชิ
อิเธว เม มรณํ ภวิสฺสติ ปพฺพชฺชา วาติ ๑ ฯ อถโข สุทินฺโน
กลนฺทปุตฺโต เอกํปิ ภตฺตํ น ภุญฺชิ เทฺวปิ ภตฺตานิ น ภุญฺชิ
ตีณิปิ ภตฺตานิ น ภุญฺชิ จตฺตาริปิ ภตฺตานิ น ภุญฺชิ ปญฺจปิ
ภตฺตานิ น ภุญฺชิ ฉปิ ภตฺตานิ น ภุญฺชิ สตฺตปิ ภตฺตานิ
น ภุญฺชิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๒] อถโข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร สุทินฺนํ
กลนฺทปุตฺตํ เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ ตาต สุทินฺน อมฺหากํ เอกปุตฺตโก
#๑ ปพฺพชฺชายาติปิ ปาโฐ ฯ
ปุตฺตโก ปิโย มนาโป สุเขธิโต สุขปริหโต น ตฺวํ ตาต สุทินฺน
กิญฺจิ ทุกฺขสฺส ชานาสิ มรเณนปิ มยนฺเต อกามกา วินา
ภวิสฺสาม กึ ปน มยํ ตํ ชีวนฺตํ อนุชานิสฺสาม อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย อุฏฺเฐหิ ตาต สุทินฺน ภุญฺช จ ปิว จ
ปริจาเรหิ จ ภุญฺชนฺโต ปิวนฺโต ปริจาเรนฺโต กาเม ปริภุญฺชนฺโต
ปุญฺญานิ กโรนฺโต อภิรมสฺสุ น ตํ มยํ อนุชานาม อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ เอวํ วุตฺเต สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต
ตุณฺหี อโหสิ ฯ ทุติยมฺปิ โข ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข สุทินฺนสฺส
กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ เอตทโวจุํ ตฺวํ
โขสิ ตาต สุทินฺน อมฺหากํ เอกปุตฺตโก ปิโย มนาโป สุเขธิโต
สุขปริหโต น ตฺวํ ตาต สุทินฺน กิญฺจิ ทุกฺขสฺส ชานาสิ มรเณนปิ
มยนฺเต อกามกา วินา ภวิสฺสาม กึ ปน มยํ ตํ ชีวนฺตํ
อนุชานิสฺสาม อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย อุฏฺเฐหิ ตาต
สุทินฺน ภุญฺช จ ปิว จ ปริจาเรหิ จ ภุญฺชนฺโต ปิวนฺโต
ปริจาเรนฺโต กาเม ปริภุญฺชนฺโต ปุญฺญานิ กโรนฺโต อภิรมสฺสุ
น ตํ มยํ อนุชานาม อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ
ตติยมฺปิ โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ตุณฺหี อโหสิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๓] อถโข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส สหายกา เยน สุทินฺโน
กลนฺทปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ
เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ สมฺม สุทินฺน มาตาปิตูนํ เอกปุตฺตโก ปิโย
มนาโป สุเขธิโต สุขปริหโต น ตฺวํ สมฺม สุทินฺน กิญฺจิ ทุกฺขสฺส
ชานาสิ มรเณนปิ เต มาตาปิตโร อกามกา วินา ภวิสฺสนฺติ
กึ ปน ตํ ชีวนฺตํ อนุชานิสฺสนฺติ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย
อุฏฺเฐหิ สมฺม สุทินฺน ภุญฺช จ ปิว จ ปริจาเรหิ จ ภุญฺชนฺโต
ปิวนฺโต ปริจาเรนฺโต กาเม ปริภุญฺชนฺโต ปุญฺญานิ กโรนฺโต
อภิรมสฺสุ น ตํ มาตาปิตโร อนุชานนฺติ อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชฺชายาติ ฯ เอวํ วุตฺเต สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ตุณฺหี อโหสิ ฯ
ทุติยมฺปิ โข ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส
สหายกา สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ สมฺม สุทินฺน
ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ตุณฺหี อโหสิ ฯ
อถโข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส สหายกา เยน สุทินฺนสฺส กลนฺท-
ปุตฺตสฺส มาตาปิตโร เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา สุทินฺนสฺส
กลนฺทปุตฺตสฺส มาตาปิตโร เอตทโวจุํ อมฺม ตาต เอโส สุทินฺโน
อนนฺตรหิตาย ภูมิยา นิปนฺโน อิเธว เม มรณํ ภวิสฺสติ ปพฺพชฺชา
วาติ สเจ ตุเมฺห สุทินฺนํ นานุชานิสฺสถ อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชฺชาย ตตฺเถว มรณํ อาคมิสฺสติ สเจ ปน ตุเมฺห สุทินฺนํ
อนุชานิสฺสถ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย ปพฺพชิตํปิ นํ
ทกฺขิสฺสถ สเจ สุทินฺโน นาภิรมิสฺสติ อคารสฺมา อนคาริยํ
ปพฺพชฺชาย กา ตสฺส อญฺญา คติ ภวิสฺสติ อิเธว ปจฺจา-
คมิสฺสติ อนุชานาถ สุทินฺนํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ
อนุชานาม ตาตา สุทินฺนํ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๔] อถโข สุทินฺนสฺส กลนฺทปุตฺตสฺส สหายกา เยน สุทินฺโน
กลนฺทปุตฺโต เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ
เอตทโวจุํ อุฏฺเฐหิ สมฺม สุทินฺน อนุญฺญาโตสิ มาตาปิตูหิ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ ฯ อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต
อนุญฺญาโตมฺหิ กิร มาตาปิตูหิ อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชฺชายาติ
หฏฺโฐ อุทคฺโค ปาณินา คตฺตานิ ปริปุญฺฉนฺโต วุฏฺฐาสิ ฯ
อถโข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต กติปาหํ พลํ คาเหตฺวา ๑ เยน
ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ภควนฺตํ
เอตทโวจ อนุญฺญาโตมฺหิ ๒ อหํ ภนฺเต มาตาปิตูหิ อคารสฺมา
อนคาริยํ ปพฺพชฺชาย ปพฺพาเชตุ มํ ภนฺเต ภควาติ ฯ อลตฺถ โข
สุทินฺโน กลนฺทปุตฺโต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ อลตฺถ อุปสมฺปทํ ฯ
อจิรุปสมฺปนฺโน จ ปนายสฺมา สุทินฺโน เอวรูเป ธูตคุเณ สมาทาย
วตฺตติ อารญฺญิโก โหติ ปิณฺฑปาติโก ปํสุกูลิโก สปทานจาริโก
อญฺญตรํ วชฺชีคามํ อุปนิสฺสาย วิหรติ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๕] เตน โข ปน สมเยน วชฺชี ทุพฺภิกฺขา โหติ ทฺวีหิติกา
เสตฏฺฐิกา สลากาวุตฺตา น สุกรา อุญฺเฉน ปคฺคเหน ยาเปตุํ ฯ
อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส เอตทโหสิ เอตรหิ โข วชฺชี
#๑ เยภุยฺเยน คเหตฺวาติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ ๒ ยุ. ม. อนุญฺญาโต ฯ
ทุพฺภิกฺขา ทฺวีหิติกา เสตฏฺฐิกา สลากาวุตฺตา น สุกรา อุญฺเฉน
ปคฺคเหน ยาเปตุํ พหู โข ปน เม เวสาลิยํ ญาตกา ๑ อฑฺฒา
มหทฺธนา มหาโภคา ปหูตชาตรูปรชตา ปหูตวิตฺตูปกรณา ปหูต-
ธนธญฺญา ยนฺนูนาหํ ญาตกานํ ๒ อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยํ ญาตกาปิ ๓
มํ นิสฺสาย ทานานิ ทสฺสนฺติ ปุญฺญานิ กริสฺสนฺติ ภิกฺขู จ
ลาภํ ลจฺฉนฺติ อหญฺจ ปิณฺฑเกน น กิลมิสฺสามีติ ฯ อถโข
อายสฺมา สุทินฺโน เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน
เวสาลี เตน ปกฺกามิ อนุปุพฺเพน จาริกํ ๔ จรมาโน ๕ เยน
เวสาลี ตทวสริ ฯ ตตฺร สุทํ อายสฺมา สุทินฺโน เวสาลิยํ วิหรติ
มหาวเน กูฏาคารสาลายํ ฯ อสฺโสสุํ โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
ญาตกา สุทินฺโน กิร กลนฺทปุตฺโต เวสาลึ อนุปฺปตฺโตติ ฯ เต
อายสฺมโต สุทินฺนสฺส สฏฺฐิมตฺเต ถาลิปาเก ภตฺตาภิหารํ อภิหรึสุ ฯ
อถโข อายสฺมา สุทินฺโน เต สฏฺฐิมตฺเต ถาลิปาเก ภิกฺขูนํ วิสฺสชฺ-
เชตฺวา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย กลนฺทคามํ
ปิณฺฑาย ปาวิสิ กลนฺทคาเม สปทานํ ปิณฺฑาย จรมาโน เยน
สกปิตุ นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ ฯ เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ญาติทาสี อาภิโทสิกํ กุมฺมาสํ ฉฑฺเฑตุกามา โหติ ฯ
อถโข อายสฺมา สุทินฺโน ตํ ญาติทาสึ เอตทโวจ สเจ ตํ ภคินิ
#๑ ยุ. ม. ญาตี ฯ ๒-๓ ยุ. ม. ญาตี ฯ ๔-๕ ตีสุปิ โปตฺถเกสุ อิทํ
#ปาฐทฺวยํ น ทิสฺสติ ฯ
ฉฑฺฑนียธมฺมํ อิธ เม ปตฺเต อากิราติ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ญาติทาสี ตํ อาภิโทสิกํ กุมฺมาสํ อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
ปตฺเต อากิรนฺตี หตฺถานญฺจ ปาทานญฺจ สรสฺส จ นิมิตฺตํ
อคฺคเหสิ ฯ อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ญาติทาสี เยนายสฺมโต
สุทินฺนสฺส มาตา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
มาตรํ เอตทโวจ ยคฺฆยฺเย ชาเนยฺยาสิ อยฺยปุตฺโต สุทินฺโน
อนุปฺปตฺโตติ ฯ สเจ เช สจฺจํ ภณสิ อทาสึ ตํ กโรมีติ ฯ
เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา สุทินฺโน ตํ อาภิโทสิกํ กุมฺมาสํ
อญฺญตรํ กุฑฺฑมูลํ นิสฺสาย ปริภุญฺชติ ฯ ปิตาปิ โข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส กมฺมนฺตา อาคจฺฉนฺโต อทฺทส อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ ตํ
อาภิโทสิกํ กุมฺมาสํ อญฺญตรํ กุฑฺฑมูลํ นิสฺสาย ปริภุญฺชนฺตํ ทิสฺวาน
เยนายสฺมา สุทินฺโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ
สุทินฺนํ เอตทโวจ อตฺถิ นาม ตาต สุทินฺน อาภิโทสิกํ กุมฺมาสํ
ปริภุญฺชิสฺสสิ นนุ ๑ ตาต สุทินฺน สกเคหํ ๒คนฺตพฺพนฺติ ฯ อคมมฺหา
โข เต คหปติ เคหํ ตตายํ ๓อาภิโทสิโก กุมฺมาโส มยา ลทฺโธติ ๔ฯ
อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปิตา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส พาหายํ
คเหตฺวา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ เอหิ ตาต สุทินฺน ฆรํ
คมิสฺสามาติ ฯ อถโข อายสฺมา สุทินฺโน เยน สกปิตุ นิเวสนํ
#๑ ยุ. ม. นนุ นาม ฯ ๒ ยุ. ม. สกํ เคหํ ฯ ๓ ยุ. ตตฺรายํ ฯ
#๔ มยา ลทฺโธติ ปาฐทฺวยํ ยุโรปิยมรมฺมโปตฺถเกสุ น ทิสฺสติ ฯ
เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ อถโข
อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปิตา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ ภุญฺช
ตาต สุทินฺนาติ ฯ อลํ คหปติ กตํ เม อชฺช ภตฺตกิจฺจนฺติ ฯ
อธิวาเสหิ ตาต สุทินฺน สฺวาตนาย ภตฺตนฺติ ฯ อธิวาเสสิ โข
อายสฺมา สุทินฺโน ตุณฺหีภาเวน ฯ อถโข อายสฺมา สุทินฺโน
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๖] อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา ตสฺสา รตฺติยา
อจฺจเยน หริเตน โคมเยน ปฐวึ โอปุญฺฉาเปตฺวา เทฺว ปุญฺเช
การาเปสิ เอกํ หิรญฺญสฺส เอกํ สุวณฺณสฺส ตาว มหนฺตา
ปุญฺชา อเหสุํ โอรโต ฐิโต ปุริโส ปารโต ฐิตํ ปุริสํ น
ปสฺสติ ปารโต ฐิโต ปุริโส โอรโต ฐิตํ ปุริสํ น ปสฺสติ
เต ปุญฺเช กิลญฺเชหิ ปฏิจฺฉาทาเปตฺวา มชฺเฌ อาสนํ ปญฺญาเปตฺวา
ติโรกรณียํ ปริกฺขิปาเปตฺวา ๑ อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกํ
อามนฺเตสิ เตนหิ วธุ เยน อลงฺกาเรน อลงฺกตา ปุตฺตสฺส สุทินฺนสฺส
ปิยา อโหสิ มนาปา เตน อลงฺกาเรน อลงฺกราติ ฯ เอวํ อยฺเยติ
โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
มาตุยา ปจฺจสฺโสสิ ฯ อถโข อายสฺมา สุทินฺโน ปุพฺพณฺหสมยํ
นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน สกปิตุ นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ ฯ อถโข อายสฺมโต
#๑ เยภุยฺเยน ปริกฺขิปิตฺวาติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
สุทินฺนสฺส ปิตา เยนายสฺมา สุทินฺโน เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา
เต ปุญฺเช วิวราเปตฺวา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ อิทนฺเต
ตาต สุทินฺน มาตุมตฺติกํ อิตฺถิกาย อิตฺถีธนํ อญฺญํ เปตฺติกํ
อญฺญํ ปิตามหํ ลพฺภา ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภคา จ
ภุญฺชิตุํ ปุญฺญานิ จ กาตุํ เอหิ ตฺวํ ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา
โภเค จ ภุญฺชสฺสุ ปุญฺญานิ จ กโรหีติ ฯ ตาต น อุสฺสหามิ
น วิสหามิ อภิรโต อหํ พฺรหฺมจริยํ จรามีติ ฯ ทุติยมฺปิ โข
ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปิตา อายสฺมนฺตํ
สุทินฺนํ เอตทโวจ อิทนฺเต ตาต สุทินฺน มาตุมตฺติกํ อิตฺถิกาย
อิตฺถีธนํ อญฺญํ เปตฺติกํ อญฺญํ ปิตามหํ ลพฺภา ตาต
สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภคา จ ภุญฺชิตุํ ปุญฺญานิ จ กาตุํ
เอหิ ตฺวํ ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภเค จ ภุญฺชสฺสุ
ปุญฺญานิ จ กโรหีติ ฯ วเทยฺยาม โข ตํ คหปติ สเจ ตฺวํ
นาติกฑฺเฒยฺยาสีติ ฯ วเทหิ ตาต สุทินฺนาติ ฯ เตนหิ ตฺวํ
คหปติ มหนฺเต มหนฺเต สาณิปสิพฺพเก การาเปตฺวา หิรญฺญสุวณฺณสฺส
ปูราเปตฺวา สกเฏหิ นิพฺพาหาเปตฺวา มชฺเฌ คงฺคาย
โสเต โอสาเทหิ ๑ ตํ กิสฺส เหตุ ยํ หิ เต คหปติ ภวิสฺสติ
ตโตนิทานํ ภยํ วา ฉมฺภิตตฺตํ วา โลมหํโส วา อารกฺโข วา
โส เต น ภวิสฺสตีติ ฯ เอวํ วุตฺเต อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปิตา
#๑ ยุ. โอตาเรหิ ฯ ม. รา. โอสาเรหิ ฯ
อนตฺตมโน อโหสิ กถํ หิ นาม ปุตฺโต สุทินฺโน เอวํ วกฺขตีติ ฯ
อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปิตา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณ-
ทุติยิกํ อามนฺเตสิ เตนหิ วธุ ตฺวํ ปิยา จ มนาปา จ อปฺเปวนาม
ปุตฺโต สุทินฺโน ตุยฺหํปิ วจนํ กเรยฺยาติ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปาเทสุ คเหตฺวา
อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ กีทิสา นาม ตา อยฺยปุตฺต
อจฺฉราโย ยาสํ ตฺวํ เหตุ พฺรหฺมจริยํ จรสีติ ฯ น โข อหํ
ภคินิ อจฺฉรานํ เหตุ พฺรหฺมจริยํ จรามีติ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา อชฺชตคฺเค มํ อยฺยปุตฺโต สุทินฺโน
ภคินิวาเทน สมุทาจรตีติ ตตฺเถว มุจฺฉิตา ปปตา ฯ อถโข
อายสฺมา สุทินฺโน ปิตรํ เอตทโวจ สเจ คหปติ โภชนํ ทาตพฺพํ
เทถ มา โน วิเหฐยิตฺถาติ ฯ ภุญฺช ตาต สุทินฺนาติ ฯ อถโข
อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา จ ปิตา จ อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ
ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสุํ สมฺปวาเรสุํ ฯ
อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ ภุตฺตาวึ
โอนีตปตฺตปาณึ เอตทโวจ อิทํ ตาต สุทินฺน กุลํ อฑฺฒํ มหทฺธนํ
มหาโภคํ ปหูตชาตรูปรชตํ ปหูตวิตฺตูปกรณํ ปหูตธนธญฺญํ ลพฺภา
ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภคา จ ภุญฺชิตุํ ปุญฺญานิ จ กาตุํ
เอหิ ตฺวํ ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภเค จ ภุญฺชสฺสุ
ปุญฺญานิ จ กโรหีติ ฯ อมฺม น อุสฺสหามิ น วิสหามิ
อภิรโต อหํ พฺรหฺมจริยํ จรามีติ ฯ ทุติยมฺปิ โข ฯเปฯ ตติยมฺปิ
โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ
อิทํ ตาต สุทินฺน กุลํ อฑฺฒํ มหทฺธนํ มหาโภคํ ปหูตชาตรูปรชตํ
ปหูตวิตฺตูปกรณํ ปหูตธนธญฺญํ เตนหิ ตาต สุทินฺน พีชกํปิ
เทหิ มา โน อปุตฺตกํ สาปเตยฺยํ ลิจฺฉวิโน ๑ อติหราเปสุนฺติ ฯ
เอตํ โข เม อมฺม สกฺกา กาตุนฺติ ฯ กหํ ปน ตาต สุทินฺน
เอตรหิ วิหรสีติ ฯ มหาวเน อมฺมาติ ฯ อถโข อายสฺมา สุทินฺโน
อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๗] อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
ปุราณทุติยิกํ อามนฺเตสิ เตนหิ วธุ ยทา อุตุนี อโหสิ ปุปฺผํ
เต อุปฺปนฺนํ โหติ อถ เม อาโรเจยฺยาสีติ ฯ เอวํ อยฺเยติ
โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
มาตุยา ปจฺจสฺโสสิ ฯ อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา
น จิรสฺเสว อุตุนี อโหสิ ปุปฺผํสา อุปฺปชฺชิ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตรํ เอตทโวจ
อุตุนิมฺหิ อยฺเย ปุปฺผํ เม อุปฺปนฺนนฺติ ฯ เตนหิ วธุ เยน
อลงฺกาเรน อลงฺกตา ปุตฺตสฺส สุทินฺนสฺส ปิยา อโหสิ มนาปา เตน
อลงฺกาเรน อลงฺกราติ ฯ เอวํ อยฺเยติ โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส
ปุราณทุติยิกา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตุยา ปจฺจสฺโสสิ ฯ อถโข
#๑ สพฺพตฺถ โปตฺถเกสุ ลิจฺฉวิโยติ ปาโฐ ทิสฺสติ ฯ
อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกํ
อาทาย เยน มหาวนํ เยนายสฺมา สุทินฺโน เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจ อิทํ ตาต สุทินฺน
กุลํ อฑฺฒํ มหทฺธนํ มหาโภคํ ปหูตชาตรูปรชตํ ปหูตวิตฺตูปกรณํ
ปหูตธนธญฺญํ ลพฺภา ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา โภคา จ
ภุญฺชิตุํ ปุญฺญานิ จ กาตุํ เอหิ ตฺวํ ตาต สุทินฺน หีนายาวตฺติตฺวา
โภเค จ ภุญฺชสฺสุ ปุญฺญานิ จ กโรหีติ ฯ อมฺม น อุสฺสหามิ
น วิสหามิ อภิรโต อหํ พฺรหฺมจริยํ จรามีติ ฯ ทุติยมฺปิ โข
ฯเปฯ ตติยมฺปิ โข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส มาตา อายสฺมนฺตํ
สุทินฺนํ เอตทโวจ อิทํ ตาต สุทินฺน กุลํ อฑฺฒํ มหทฺธนํ มหาโภคํ
ปหูตชาตรูปรชตํ ปหูตวิตฺตูปกรณํ ปหูตธนธญฺญํ เตนหิ ตาต
สุทินฺน พีชกํปิ เทหิ มา โน อปุตฺตกํ สาปเตยฺยํ ลิจฺฉวิโน
อติหราเปสุนฺติ ฯ เอตํ โข เม อมฺม สกฺกา กาตุนฺติ ปุราณ-
ทุติยิกาย พาหายํ คเหตฺวา มหาวนํ อชฺโฌคาเหตฺวา อปฺปญฺญตฺเต
สิกฺขาปเท อนาทีนวทสฺโส ปุราณทุติยิกาย ติกฺขตฺตุํ เมถุนํ ธมฺมํ
อภิวิญฺญาเปสิ ฯ สา เตน คพฺภํ คณฺหิ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๘] ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ นิรพฺพุโท วต โภ
ภิกฺขุสงฺโฆ นิราทีนโว สุทินฺเนน กลนฺทปุตฺเตน อพฺพุทํ อุปฺปาทิตํ
อาทีนโว อุปฺปาทิโตติ ฯ ภุมฺมานํ เทวานํ สทฺทํ สุตฺวา จาตุมฺ-
มหาราชิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ ตาวตึสา เทวา ยามา
เทวา ตุสิตา เทวา นิมฺมานรตี เทวา ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา
พฺรหฺมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ นิรพฺพุโท วต โภ ภิกฺขุสงฺโฆ
นิราทีนโว สุทินฺเนน กลนฺทปุตฺเตน อพฺพุทํ อุปฺปาทิตํ อาทีนโว
อุปฺปาทิโตติ ฯ อิติห เตน ขเณน เตน มุหุตฺเตน ยาว พฺรหฺมโลกา
สทฺโท อพฺภุคฺคญฺฉิ ฯ อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกา
ตสฺส คพฺภสฺส ปริปากมนฺวาย ปุตฺตํ วิชายิ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส สหายกา ตสฺส ทารกสฺส พีชโกติ นามํ อกํสุ อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส ปุราณทุติยิกาย พีชกมาตาติ นามํ อกํสุ อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส พีชกปิตาติ นามํ อกํสุ ฯ เต อปเรน สมเยน อุโภ
อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ สจฺฉากํสุ ฯ

วินย. มหาวิภงฺโค (๑) (เล่ม 1)

[๑๙] อถโข อายสฺมโต สุทินฺนสฺส อหุเทว กุกฺกุจฺจํ อหุ
วิปฺปฏิสาโร อลาภา วต เม น วต เม ลาภา ทุลฺลทฺธํ
วต เม น วต เม สุลทฺธํ โยหํ เอวํ สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย
ปพฺพชิตฺวา นาสกฺขึ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุนฺติ ฯ
โส เตเนว กุกฺกุจฺเจน เตน วิปฺปฏิสาเรน กิโส อโหสิ ลูโข
ทุพฺพณฺโณ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต ธมนิสนฺถตคตฺโต อนฺโตมโน
ลีนมโน ทุกฺขี ทุมฺมโน วิปฺปฏิสารี ปชฺฌายิ ฯ อถโข อายสฺมโต
สุทินฺนสฺส สหายกา ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ เอตทโวจุํ ปุพฺเพ
โข ตฺวํ อาวุโส สุทินฺน วณฺณวา อโหสิ ปีนินฺทฺริโย ปสนฺนมุข-
วณฺโณ วิปฺปสนฺนจฺฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต โสทานิ ตฺวํ เอตรหิ
กิโส ลูโข ทุพฺพณฺโณ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโต ธมนิสนฺถตคตฺโต
อนฺโตมโน ลีนมโน ทุกฺขี ทุมฺมโน วิปฺปฏิสารี ปชฺฌายสิ กจฺจิ
โน ตฺวํ อาวุโส สุทินฺน อนภิรโต พฺรหฺมจริยํ จรสีติ ฯ น
โข อหํ อาวุโส อนภิรโต พฺรหฺมจริยํ จรามิ อตฺถิ เม ปาป-
กมฺมํ ๑ กตํ ปุราณทุติยิกาย เมถุโน ธมฺโม ปฏิเสวิโต ตสฺส
มยฺหํ อาวุโส อหุเทว กุกฺกุจฺจํ อหุ วิปฺปฏิสาโร อลาภา วต
เม น วต เม ลาภา ทุลฺลทฺธํ วต เม น วต เม
สุลทฺธํ โยหํ เอวํ สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา นาสกฺขึ
ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุนฺติ ฯ อลํ หิ เต
อาวุโส สุทินฺน กุกฺกุจฺจาย อลํ วิปฺปฏิสาราย ยํ ตฺวํ เอวํ
สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย ปพฺพชิตฺวา น สกฺขิสฺสสิ ยาวชีวํ ปริปุณฺณํ
ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ นนุ อาวุโส ภควตา อเนกปริยาเยน
วิราคาย ธมฺโม เทสิโต โน สราคาย วิสํโยคาย ธมฺโม
เทสิโต โน สํโยคาย อนุปาทานาย ธมฺโม เทสิโต โน
สอุปาทานาย ตตฺถ นาม ตฺวํ อาวุโส ภควตา วิราคาย ธมฺเม
เทสิเต สราคาย เจเตสฺสสิ วิสํโยคาย ธมฺเม เทสิเต สํโยคาย
เจเตสฺสสิ อนุปาทานาย ธมฺเม เทสิเต สอุปาทานาย เจเตสฺสสิ
นนุ อาวุโส ภควตา อเนกปริยาเยน ราควิราคาย ธมฺโม เทสิโต
มทนิมฺมทนาย ปิปาสวินยาย อาลยสมุคฺฆาตาย วฏฺฏูปจฺเฉทาย
#๑ ยุ. ปาปํ กมฺมํ ฯ ม. ปาปกํ ฯ
ตณฺหกฺขยาย วิราคาย นิโรธาย นิพฺพานาย ธมฺโม เทสิโต นนุ
อาวุโส ภควตา อเนกปริยาเยน กามานํ ปหานํ อกฺขาตํ กามสญฺญานํ
ปริญฺญา อกฺขาตา กามปิปาสานํ ปฏิวินโย อกฺขาโต
กามวิตกฺกานํ สมุคฺฆาโต อกฺขาโต กามปริฬาหานํ วูปสโม
อกฺขาโต เนตํ อาวุโส อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย ปสนฺนานํ
วา ภิยฺโยภาวาย อถเขฺวตํ อาวุโส อปฺปสนฺนานญฺเจว อปฺปสาทาย
ปสนฺนานญฺจ เอกจฺจานํ อญฺญถตฺตายาติ ฯ อถโข เต ภิกฺขู
อายสฺมนฺตํ สุทินฺนํ อเนกปริยาเยน วิครหิตฺวา ภควโต เอตมตฺถํ
อาโรเจสุํ ฯ