พุทธธรรมสงฆ์


สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๗๗] อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มญฺชุเก ปิยภาณิเน
อาสีเน วนคุมฺพสฺมึ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มญฺชุเก ปิยภาณิเน
กีฬนฺเต วนคุมฺพสฺมึ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มญฺชุเก ปิยภาณิเน
อสฺสเม รมณียมฺหิ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มญฺชุเก ปิยภาณิเน
กีฬนฺเต อสฺสเม รมฺเม น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มาลธารี อลงฺกเต
อสฺสเม รมณียมฺหิ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อิเม กุมาเร ปสฺสนฺโต มาลธารี อลงฺกเต
กีฬนฺเต อสฺสเม รมฺเม น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ นจฺจนฺเต กุมาเร มาลธาริเน
อสฺสเม รมณียมฺหิ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ นจฺจนฺเต กุมาเร มาลธาริเน
กีฬนฺเต อสฺสเม รมฺเม น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ มาตงฺคํ กุญฺชรํ สฏฺฐิหายนํ
เอกํ อรญฺเญ วิจรนฺตํ ๑ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
#๑ ม. จรนฺตํ ฯ
ยทา ทกฺขสิ มาตงฺคํ กุญฺชรํ สฏฺฐิหายนํ
สายํ ปาโต วิจรนฺตํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา กเรณุสงฺฆสฺส ยูถสฺส ปุรโต วชํ
โกญฺจํ กาหติ มาตงฺโค กุญฺชโร สฏฺฐิหายโน
ตสฺส ตํ นทโต สุตฺวา น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
อุภโต วนวิกาเส ยทา ทกฺขสิ กามทํ
วเน วาฬมิคากิณฺเณ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
มิคํ ทิสฺวาน สายณฺหํ ปญฺจมาลินิมาคตํ ๑
กึปุริเส จ นจฺจนฺเต น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา สุสฺสสิ ๒ นิคฺโฆสํ สนฺทมานาย สินฺธุยา
คีตํ กึปุริสานญฺจ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา สุสฺสสิ ๒ นิคฺโฆสํ คิริคพฺภรจาริโน
วสฺสมานสฺสุลูกสฺส น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา สีหสฺส พฺยคฺฆสฺส ขคฺคสฺส ควยสฺส จ
วเน สุสฺสสิ ๒ วาฬานํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา โมรีหิ ปริกิณฺณํ วรหินํ ๓ มตฺถกาสินํ
โมรํ ทกฺขสิ ๔ นจฺจนฺตํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา โมรีหิ ปริกิณฺณํ อณฺฑชํ จิตฺรเปกฺขนํ ๕
โมรํ ทกฺขสิ นจฺจนฺตํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
#๑ ม. ปญฺจมาลินมาคตํ ฯ ๒ ม. โสสฺสสิ ฯ ๓ ม. พริหีนํ ฯ ๔ ม. ทกฺขิสิ ฯ
#อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๕ ม. จิตฺรปกฺขินํ ฯ
ยทา โมรีหิ ปริกิณฺณํ นีลคีวํ สิขณฺฑินํ
โมรํ ทกฺขสิ นจฺจนฺตํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ เหมนฺเต ปุปฺผิเต ธรณีรุเห
สุรภิสมฺปวายนฺเต ๑ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา เหมนฺติเก มาเส หริตํ ทกฺขสิ เมทนึ
อินฺทโคปกสญฺฉนฺนํ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ เหมนฺเต ปุปฺผิเต ธรณีรุเห
กุฏชํ พิมฺพชาลญฺจ ปุปฺผิตํ โลทฺทปทฺมกํ
สุรภิสมฺปวายนฺเต ๒ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
ยทา เหมนฺติเก มาเส วนํ ทกฺขสิ ปุปฺผิตํ
โอปุปฺผานิ จ ปทฺมานิ น รชฺชสฺส สริสฺสสิ ฯ
หิมวนฺตํ นิฏฺฐิตํ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๗๘] เตสํ ลาลปิตํ ๓ สุตฺวา ปุตฺตสฺส สุณิสาย จ
กลูนํ ปริเทเวสิ ราชปุตฺตี ยสสฺสินี ฯ
เสยฺโย วิสํ เม ขายิตํ ปปาตา ปปเตยฺยหํ
รชฺชุยา พชฺฌมิยาหํ
กสฺมา เวสฺสนฺตรํ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
อชฺฌายกํ ทานปตึ ยาจโยคํ อมจฺฉรึ
กสฺมา ๔ เวสฺสนฺตรํ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ๕ ฯ
#๑-๒ ม. สุรภึ ฯ ๓ ลาลปฺปิตํ ฯ ๔-๕ ม. อิทํ คาถาปาททฺวยํ นตฺถิ ฯ
ปูชิตํ ปฏิราชูหิ กิตฺติมนฺตํ ยสสฺสินํ
กสฺมา เวสฺสนฺตรํ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
มาตาเปติภรํ ชนฺตุํ กุเล เชฏฺฐาปจายินํ
กสฺมา เวสฺสนฺตรํ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
รญฺโญ หิตํ เทวหิตํ ๑ ญาตีนํ สขินํ หิตํ
หิตํ สพฺพสฺส รฏฺฐสฺส
กสฺมา เวสฺสนฺตรํ ปุตฺตํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๗๙] มธูนีว ปลิตานิ ๒ อมฺพาว ปติตา ฉมา
เอวํ เหสฺสติ เต รฏฺฐํ ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
หํโส นิกฺขีณปตฺโตว ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
อปวิฏฺโฐ อมจฺเจหิ เอโก ราชา วิหิยฺยสิ ฯ
ตนฺตํ พฺรูมิ มหาราช อตฺโถ เต มา อุปจฺจคา
มา นํ สิวีนํ วจนา ปพฺพาเชสิ อทูสกํ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๐] ธมฺมสฺสาปจิตึ กุมฺมึ ๓ สิวีนํ วินยํ ธชํ
ปพฺพาเชมิ สกํ ปุตฺตํ ปาณา ปิยตโร หิ เม ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๑] ยสฺส ปุพฺเพ ธชคฺคานิ กณิการาว ปุปฺผิตา
ยายนฺตมนุยายนฺติ สฺวชฺเชโกว คมิสฺสติ ฯ
ยสฺส ปุพฺเพ ธชคฺคานิ กณิการวนานิว
ยายนฺตมนุยายนฺติ สฺวชฺเชโกว คมิสฺสติ ฯ
ยสฺส ปุพฺเพ อนีกานิ กณิการาว ปุปฺผิตา
#๑ ม. เทวิหิตํ ฯ ๒ ม. ปลาตานิ ฯ ๓ ม. กุมฺมิ ฯ
ยายนฺตมนุยายนฺติ สฺวชฺเชโกว คมิสฺสติ ฯ
ยสฺส ปุพฺเพ อนีกานิ กณิการวนานิ ว
ยายนฺตมนุยายนฺติ สฺวชฺเชโกว คมิสฺสติ ฯ
อินฺทโคปกวณฺณาภา คนฺธารา ปณฺฑุกมฺพลา
ยายนฺตมนุยายนฺติ สฺวชฺเชโกว คมิสฺสติ ฯ
โย ปุพฺเพ หตฺถินา ยาติ สิวิกาย รเถน จ
สฺวชฺช เวสฺสนฺตโร ราชา กถํ คจฺฉติ ปตฺติโก ฯ
กถํ จนฺทนลิตฺตงฺโค นจฺจคีตปฺปโพธโน
ขุราชินํ ผรสุญฺจ ขาริกาชญฺจ หาริติ ๑ ฯ
กสฺมา นาภิหรียนฺติ กาสาวา อชินานิ จ
ปวิสนฺตํ พฺรหารญฺญํ กสฺมา จีรํ น พชฺฌเร ฯ
กถํ นุ จีรํ ธาเรนฺติ ราชปพฺพชิตา ชนา
กถํ กุสมยํ จีรํ มทฺที ปริทเหสฺสติ ๒ ฯ
กาสิยานิ จ ธาเรตฺวา โขมโกทุมฺพรานิ จ
กุสจีรานิ ธาเรนฺตี กถํ มทฺที กริสฺสติ ฯ
วยฺหาหิ ปริยายิตฺวา สิวิกาย รเถน จ
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี ปถํ คจฺฉติ ปตฺติกา ฯ
ยสฺสา มุทุตลา หตฺถา จลนา ๓ จ สุเข ฐิตา
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี ปถํ คจฺฉติ ปตฺติกา ฯ
#๑ ม. หาหิติ ฯ ๒ ม. ปริทหิสฺสติ ฯ ๓ สี. ม. จรณา ฯ
ยสฺสา มุทุตลา ปาทา จลนา ๑ จ สุเข ฐิตา
ปาทุกาหิ สุวณฺณาหิ ปีฬมานาว คจฺฉติ
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี ปถํ คจฺฉติ ปตฺติกา ฯ
ยสฺสุ อิตฺถีสหสฺสสฺส ๒ ปุรโต คจฺฉติ มาลินี
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี วนํ คจฺฉติ เอกิกา ฯ
ยา สา ๓ สิวาย สุตฺวาน มุหุํ อุตฺตสเต ปุเร
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี วนํ คจฺฉติ ภีรุกา ฯ
ยา สา ๓ อินฺทสโคตฺตสฺส อุลูกสฺส ปวสฺสโต
สุตฺวาน นทโต ภีตา วารุณีว ปเวธติ
สา กถชฺช อนุจฺจงฺคี วนํ คจฺฉติ ภีรุกา ฯ
สกุณี หตปุตฺตาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
จิรํ ทุกฺเขน ฌายิสฺสํ สุญฺญํ อาคมฺมิมํ ปุรํ ฯ
สกุณี หตปุตฺตาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
กีสา ปณฺฑุ ภวิสฺสามิ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
สกุณี หตปุตฺตาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
เตน เตน ปธาวิสฺสํ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
กุรุรี ๔ หตจฺฉาปาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
จิรํ ทุกฺเขน ฌายิสฺสํ สุญฺญํ อาคมฺมิมํ ปุรํ ฯ
กุรุรี หตจฺฉาปาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
กีสา ปณฺฑุ ภวิสฺสามิ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
#๑ สี. ม. จรณา ฯ ๒ ม. ยาสฺสุ อิตฺถิสหสฺสานํ ฯ ๓ ม. ยาสฺสุ ฯ
#๔ ม. กุรรี ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ
กุรุรี หตจฺฉาปาว สุญฺญํ ทิสฺวา กุลาวกํ
เตน เตน ปธาวิสฺสํ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
สา นูน จกฺกวกฺกีว ๑ ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
จิรํ ทุกฺเขน ฌายิสฺสํ สุญฺญํ อาคมฺมิมํ ปุรํ ฯ
สา นูน จกฺกวกฺกีว ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
กีสา ปณฺฑุ ภวิสฺสามิ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
สา นูน จกฺกวกฺกีว ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
เตน เตน ปธาวิสฺสํ ปิเย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
เอวํ เม วิลปนฺติยา ราชปุตฺตํ อทูสกํ
ปพฺพาเชสิ จ ๒ นํ รฏฺฐา มญฺเญ เหสฺสามิ ชีวิตํ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๒] ตสฺสา ลาลปิตํ สุตฺวา สพฺพา อนฺเตปุเร อหุ ๓
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ สิวิกญฺญา สมาคตา ฯ
สาลาว สมฺปมทฺทิตา ๔ มาลุเตน ปมทฺทิตา
เสนฺติ ปุตฺตา จ ทารา จ เวสฺสนฺตรนิเวสเน ฯ
โอโรธา จ กุมารา จ เวสิยานา จ พฺราหฺมณา
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ เวสฺสนฺตรนิเวสเน ฯ
หตฺถาโรหา อนีกฏฺฐา รถิกา ปตฺติการกา
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ เวสฺสนฺตรนิเวสเน ฯ
ตโต รตฺยา วิวสเน สุริยสฺสุคฺคมนํ ปติ
อถ เวสฺสนฺตโร ราชา ทานํ ทาตุํ อุปาคมิ ฯ
#๑ ม. จกฺกวาถีว ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ม. ว. ฯ ๓ ม พหู ฯ ๔ ม. สมฺปมถิตา ฯ
วตฺถานิ วตฺถกามานํ โสณฺฑานํ เทถ วารุณึ
โภชนํ โภชนตฺถีนํ สมฺมเทว ปเวจฺฉถ ฯ
มา จ กิญฺจิ วนิพฺพเก เหฐยิตฺถ อิธาคเต
ตปฺเปถ อนฺนปาเนน คจฺฉนฺตุ ปฏิปูชิตา ฯ
(อเถตฺถ วตฺตติ สทฺโท ตุมุโล เภรโว มหา
ทาเนน ตํ นีหรนฺติ ปุน ทานํ อทา ตุวํ ๑ ฯ)

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๓] เต สุ มตฺตา กิลนฺตาว สมฺปตนฺติ วนิพฺพกา
นิกฺขมนฺเต มหาราเช สิวีนํ รฏฺฐวฑฺฒเน ฯ
อจฺเฉจฺฉฉ วต โภ รุกฺขํ นานาผลททํ ทุมํ
ยถา เวสฺสนฺตรํ รฏฺฐา ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
อจฺเฉจฺฉฉ วต โภ รุกฺขํ นานาผลธรํ ทุมํ
ยถา เวสฺสนฺตรํ รฏฺฐา ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
อจฺเฉจฺฉฉ วต โภ รุกฺขํ สพฺพกามททํ ทุมํ
ยถา เวสฺสนฺตรํ รฏฺฐา ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
อจฺเฉจฺฉฉ วต โภ รุกฺขํ สพฺพกามรสาหรํ
ยถา เวสฺสนฺตรํ รฏฺฐา ปพฺพาเชนฺติ อทูสกํ ฯ
เย วุฑฺฒา เย จ ทหรา เย จ มชฺฌิมโปริสา
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ
นิกฺขมนฺเต มหาราเช สิวีนํ รฏฺฐวฑฺฒเน ฯ
#๑ อยํ คาถา ม. โปตฺถเกเยว ทิสฺสติ ฯ
อติยกฺขา เวสฺสวรา ๑ อิตฺถาคารา จ ราชิโน
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ
นิกฺขมนฺเต มหาราเช สิวีนํ รฏฺฐวฑฺฒเน ฯ
ถิโยปิ ตตฺถ ปกฺกนฺทุํ ยา ตมฺหิ นคเร อหุ
นิกฺขมนฺเต มหาราเช สิวีนํ รฏฺฐวฑฺฒเน ฯ
เย พฺราหฺมณา เย จ สมณา อญฺเญ วาปิ วนิพฺพกา
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุํ อธมฺโม กิร โภ อิติ ฯ
ยถา เวสฺสนฺตโร ราชา ยชมาโน สเก ปุเร
สิวีนํ วจนตฺเถน สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต หตฺถิสเต ทตฺวา สพฺพาลงฺการภูสิเต
สุวณฺณกจฺเฉ มาตงฺเค เหมกปฺปนิวาสเส ๒
อารุเฬฺห คามณีเยภิ โตมรงฺกุสปาณิภิ
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต อสฺสสเต ทตฺวา สพฺพาลงฺการภูสิเต
อาชานิเยว ชาติยา สินฺธเว สีฆวาหเน
อารุเฬฺห คามณีเยภิ อินฺทิยาจาปธาริภิ ๓
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต รถสเต ทตฺวา สนฺนทฺเธ อุสฺสิตทฺธเช
ทีเป อโถปิ เวยฺยคฺเฆ สพฺพาลงฺการภูสิเต
อารุเฬฺห คามณีเยภิ จาปหตฺเถหิ จมฺมิภิ ๔
#๑ ม. วสฺสวรา ฯ ๒ ม. เหมกปฺปนวาสเส ฯ ๓ ม. อิลฺลิยา … ฯ ๔ ม. วมฺมิภิ ฯ
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต อิตฺถีสเต ทตฺวา เอกเมกา รเถ ฐิตา
สนฺนทฺธา นิกฺขรชฺชูหิ สุวณฺเณหิ อลงฺกตา
ปีตาลงฺการา ปีตวสนา ปีตาภรณภูสิตา ๑
อาฬารปฺปมุขา ๒ หสุลา สุสญฺญา ตนุมชฺฌิมา
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต เธนุสเต ทตฺวา สพฺพา กํสุปธาริโน ๓
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
สตฺต ทาสีสเต ทตฺวา สตฺต ทาสสตานิ จ
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
หตฺถี อสฺเส รเถ ทตฺวา นาริโย จ อลงฺกตา
เอส เวสฺสนฺตโร ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ
ตทาสิ ยํ ภึสนกํ ตทาสิ โลมหํสนํ
มหาทาเน ปทินฺนมฺหิ เมทนี สมกมฺปถ ฯ
ตทาสิ ยํ ภึสนกํ ตทาสิ โลมหํสนํ
ยํ ปญฺชลีกโต ราชา สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชติ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๔] อเถตฺถ วตฺตติ สทฺโท ตุมุโล เภรโว มหา
ทาเนน ตํ นีหรนฺติ ปุน ทานํ ททาติ โส ๔ ฯ
#๑ ม. -วิภูสิตา ฯ ๒ ม. อาฬารปมฺหา ฯ ปมฺหนฺติ อกฺขิคณฺโฑ ฯ ๓ ม. กํสฺปธารณา ฯ
#๔ สี. ม. ปุน ทานํ อทา ตุวํ ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๕] เต สุ มตฺตา กิลนฺตาว สมฺปตนฺติ วนิพฺพกา
นิกฺขมนฺเต มหาราเช สิวีนํ รฏฺฐวฑฺฒเน ฯ

สุตฺต ขุ. ชาตกํ (๒) :ปญฺญาส-มหานิปาตชาตกํ (เล่ม 28)

[๑๐๘๖] อามนฺตยิตฺถ ราชานํ สญฺชยํ ธมฺมิกํ ๑ วรํ
อวรุทฺธสิ มํ เทว วงฺกํ คจฺฉามิ ปพฺพตํ ฯ
เย หิ เกจิ มหาราช ภูตา เย จ ภวิสฺสเร
อติตฺตาเยว กาเมหิ คจฺฉนฺติ ยมสาธนํ ฯ
โสหํ สเก อภิสสึ ยชมาโน สเก ปุเร
สิวีนํ วจนตฺเถน สมฺหา รฏฺฐา นิรชฺชหํ
อฆนฺตํ ปฏิเสวิสฺสํ
วเน วาฬมิคากิณฺเณ ขคฺคทีปินิเสวิเต
อหํ ปุญฺญานิ กโรมิ ตุเมฺห ปงฺกมฺหิ สีทถ ฯ