[๘๕๗] เวเทหสฺส วโจ สุตฺวา รุจา ปิตรมพฺรวิ
สพฺพเมตํ มหาราช ลพฺภติสฺสรสนฺติเก ฯ
สุเว ปณฺณรโส ทิโพฺย สหสฺสํ อาหรนฺตุ เม
ยถา ทินฺนญฺจ ทสฺสามิ ทานํ สพฺพวณีสฺวหํ ฯ

[๘๕๘] รุจาย วจนํ สุตฺวา ราชา องฺคติมพฺรวิ
พหุํ วินาสิตํ วิตฺตํ นิรตฺถํ อผลํ ตยา ฯ
อุโปสเถ วสํ นิจฺจํ อนฺนปานํ น ภุญฺชสิ
นิยเตตํ อภุตฺตพฺพํ นตฺถิ ปุญฺญํ อภุญฺชโต
วิชโกปิ หิ สุตฺวาน ตทา กสฺสปภาสิตํ
#๑ ม. สเตรตา ฯ ๒ สี. ยุ. สุวณฺณวิกเต ฯ ๓ ม. มุหุํ ฯ ๔ ม. กุฑฺฑมุขี ฯ
#๕ ม. จนฺทสมมฺหิปิ ฯ
ปสฺสสนฺโต มุหุํ อุณฺหํ รุทํ อสฺสูนิ วตฺตยิ ฯ
ยาว รุเจ ชีวมานา ๑ มา ภตฺตมปนามยิ
นตฺถิ ภทฺเท ปโร โลโก กึ นิรตฺถํ วิหญฺญสิ ฯ

[๘๕๙] เวเทหสฺส วโจ สุตฺวา รุจา รุจิรวณฺณินี
ชานํ ปุพฺพาปรํ ธมฺมํ ปิตรํ เอตทพฺรวิ ฯ
สุตเมว ปุเร อาสิ ปจฺจกฺขํ ๒ ทิฏฺฐมิทํ มยา
พาลูปเสวี โย โหติ พาโลว สมปชฺชถ ฯ
มุโฬฺห หิ มุฬฺหมาคมฺม ภิยฺโย โมหํ นิคจฺฉติ
ปฏิรูปํ อลาเตน วีชเกน จ มุยฺหิตุํ ฯ

[๘๖๐] ตฺวญฺจ เทวาสิ สปฺปญฺโญ ธีโร อตฺถสฺส โกวิโท
กถํ พาเลหิ สทิโส หีนทิฏฺฐิมุปาคมิ ฯ
สเจ หิ สํสารปเถน สุชฺฌติ
นิรตฺถิยา ปพฺพชฺชา คุณสฺส
กีโฏว อคฺคึ ชลิตํ อปาปตํ
อาปชฺชติ โมหมุโฬฺห ๓ นคฺคภาวํ ฯ
สํสารสุทฺธีติ ปุเร นิวิฏฺฐา
กมฺมํ วิทูเสนฺติ พหู อชานํ
ปุพฺเพ กลิ ทุคฺคหิโตว อตฺโถ ๔
ทุมฺโมจโย พลิสา อมฺพุโชว ฯ

[๘๖๑] อุปมนฺเต กริสฺสามิ มหาราช ตวตฺถิยา
#๑ สี. ยุ. ชีวสิโน ฯ ๒ ม. สกฺขิ ฯ ๓ สี. ยุ. โมมุโห ฯ ๔ กลี ทุคฺคหิตา
#วนตฺถาติปิ ฯ
อุปมายปิเธกจฺเจ อตฺถํ ชานนฺติ ปณฺฑิตา ฯ
วาณิชานํ ยถา นาวา อปฺปมาณภารา ครุ
อติภารํ สมาทาย อณฺณเว อวสีทติ ฯ
เอวเมว นโร ปาปํ โถกํ โถกมฺปิ อาจินํ
อติภารํ สมาทาย นิรเย อวสีทติ ฯ
น ตาว ภาโร ปริปูโร อลาตสฺส มหีปติ
อาจินาติ จ ตํ ปาปํ เยน คจฺฉติ ทุคฺคตึ ฯ
ปุพฺเพวสฺส กตํ ปุญฺญํ อลาตสฺส มหีปติ
ตสฺเสว เทว นิสฺสนฺโท ยญฺเจโส ลภเต สุขํ ฯ
ขียเตวสฺส ตํ ปุญฺญํ ตถาหิ อคุเณ รโต
อุชุมคฺคํ อวหาย กุมฺมคฺคํ อนุธาวติ ฯ
ตุลา ยถา ปคฺคหิตา โอหิเต ตุลมณฺฑเล
อุนฺนเมติ ตุลาสีสํ ภาเร โอโรปิเต สติ ฯ
เอวเมว นโร ปุญฺญํ โถกํ โถกมฺปิ อาจินํ
สคฺคาติมาโน ทาโสว วีชโก สาตเว รโต ฯ
ยมชฺช วีชโก ทาโส ทุกฺขํ ปสฺสติ อตฺตนิ
ปุพฺเพวสฺส กตํ ปาปํ ตเมโส ปฏิเสวติ ฯ
ขียเตวสฺส ตํ ปาปํ ตถาหิ วินเย รโต
กสฺสปญฺจ สมาปชฺช มาเหวุปฺปถมาคมา ฯ

[๘๖๒] ยํ ยํ หิ ราช ภชติ สนฺตํ วา ยทิวา อสํ
สีลวนฺตํ วิสีลํ วา วสํ ตสฺเสว คจฺฉติ ฯ
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ
โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส ฯ
เสวมาโน เสวมานํ สํผุฏฺโฐ สํผุสํ ปรํ
สโร ทุฏฺโฐ กลาปํว อลิตฺตมุปลิมฺปติ
อุปเลปภยา ธีโร เนว ปาปสขา สิยา ฯ
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ
กุสาปิ ปูตี วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา ฯ
ตครญฺจ ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ
ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา ฯ
ตสฺมา ปตฺตปุฏสฺเสว ญตฺวา สมฺปากมตฺตโน
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต
อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ ฯ

[๘๖๓] อหมฺปิ ชาติโย สตฺต สเร สํสริตตฺตโน
อนาคเตปิ สตฺเตว ยา คมิสฺสํ อิโต จุตา ฯ
ยา เม สา สตฺตมี ชาติ อหุ ปุพฺเพ ชนาธิป
กมฺมารปุตฺโต มคเธสุ อหุ ราชคเห ปุเร ฯา
ปาปํ สหายมาคมฺม พหุ ปาปํ กตํ มยา
ปรทารสฺส เหเฐนฺตา จริมฺหา อมรา วิย ฯh
ตํ กมฺมํ นิหิตํ อฏฺฐา ภสฺมาจฺฉนฺโนว ปาวโก
อถ อญฺเญหิ กมฺเมหิ อชายึ วํสภูมิยํ ฯ
โกสมฺพิยํ เสฏฺฐิกุเล อิทฺเธ ผีเต มหทฺธเน
เอกปุตฺโต มหาราช นิจฺจํ สกฺกตปูชิโต ฯ
ตตฺถ มิตฺตํ อเสวิสฺสํ สหายํ สาตเว รตํ
ปณฺฑิตํ สุตสมฺปนฺนํ โส มํ อตฺเถ นิเวสยิ ฯ
จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ พหุํ รตฺติมุปาวิสึ
ตํ กมฺมํ นิหิตํ อฏฺฐา นิธีว อุทกนฺติเก ฯ
อถ ปาปานํ กมฺมานํ ยเมตํ มคเธ กตํ
ผลํ ปริยาคตํ ๑ ปจฺฉา ภุตฺวา ทุฏฺฐวิสํ ยถา ฯ
ตโต จุตาหํ เวเทห โรรุเว นิรเย จิรํ
สกมฺมุนา อปจิสฺสํ ตํ สรํ น สุขํ ลเภ ฯ
พหุวสฺสคเณ ตตฺถ เขปยิตฺวา พหุํ ทุกฺขํ
ภินฺนาคเต ๒ อหุ ราช ฉกโล ๓ อุทฺธตปฺผโล ฯ

[๘๖๔] สาตปุตฺตา มยา วุฬฺหา ปิฏฺฐิยา จ รเถน จ
ตสฺส กมฺมสฺส นิสฺสนฺโท ปรทารคมนสฺส เม ฯ
ตโต จุตาหํ เวเทห กปิ อาสึ พฺรหาวเน
นิลุญฺจิตผโลเยว ยูถเปน ปคพฺภินา
ตสฺส กมฺมสฺส นิสฺสนฺโท ปรทารคมนสฺส เม ฯ
ตโต จุตาหํ เวเทห ทสนฺเนสุ ปสุ อหุํ
#๑ ม. ปริยาค มํ ฯ ๒ สี. ยุ. เภณฺณากเต ฯ ๓ ม. ฉคโล ฯ๑
นิลุญฺจิโต ชโว ภโทฺร โยคฺคํ วุฬฺหํ จิรํ มยา
ตสฺส กมฺมสฺส นิสฺสนฺโท ปรทารคมนสฺส เม ฯ
ตโต จุตาหํ เวเทห วชฺชีสุ กุลมาคมา
เนวิตฺถี น ปุมา อาสึ มนุสฺสตฺเต สุทุลฺลเภ
ตสฺส กมฺมสฺส นิสฺสนฺโท ปรทารคมนสฺส เม ฯ
ตโต จุตาหํ เวเทห อชายึ นนฺทเน วเน
ภวเน ตาวตึสาหํ อจฺฉรา กามวณฺณินี ฯ
วิจิตฺรวตฺถาภรณา อามุตฺตมณิกุณฺฑลา
กุสลา นจฺจคีตสฺส สกฺกสฺส ปริจาริกา ฯ
ตตฺถ ฐิตาหํ เวเทห สรามิ ชาติโย อิมา
อนาคเตปิ สตฺเตว ยา คมิสฺสํ อิโต จุตา ฯ
ปริยาคตนฺตํ กุสลํ ยํ เม โกสมฺพิยํ กตํ
เทเว เจว มนุสฺเส จ สนฺธาวิสฺสํ อิโต จุตา ฯ
สตฺต ชจฺจา ๑ มหาราช นิจฺจํ สกฺกตปูชิตา
อิตฺถีภาวา ๒ น มุจฺจิสฺสํ ฉฏฺฐาว คติโย ๓ อิมา ฯ
สตฺตมี จ คติ เทว เทวปุตฺโต มหิทฺธิโก
ปุมา เทโว ภวิสฺสามิ เทวกายสฺมิมุตฺตโม ฯ
อชฺชาปิ สนฺตานมยํ มาลํ คนฺเถนฺติ นนฺทเน
เทวปุตฺโต ชโว นาม โย เม มาลํ ปฏิจฺฉติ ฯ
มุหุตฺโต วิย โส ทิโพฺย อิธ วสฺสานิ โสฬส
#๑ ม. ชจฺโจ ฯ ๒ ม. ถีภาวา ฯ ๓ ม. ฉฏฺฐา นิคติโย ฯ
รตฺตินฺทิโว จ โส ทิโพฺย มานุสึ สรโทสตํ ฯ
อิติ กมฺมานิ อเนฺวนฺติ อสงฺเขยฺยาปิ ชาติโย
กลฺยาณํ ยทิ วา ปาปํ น หิ กมฺมํ วินสฺสติ ๑ ฯ

[๘๖๕] โย อิจฺเฉ ปุริโส โหตุํ ชาตึ ชาตึ ปุนปฺปุนํ
ปรทารํ วิวชฺเชยฺย โธตปาโทว กทฺทมํ ฯ
ยา อิจฺเฉ ปุริโส โหตุํ ชาตึ ชาตึ ปุนปฺปุนํ
สามิกํ อปจาเยยฺย อินฺทํว ปริจาริกา ฯ
โย อิจฺเฉ ทิพฺพโภคญฺจ ทิพฺพมายุํ ยสํ สุขํ
ปาปานิ ปริวชฺเชตฺวา ติวิธํ ธมฺมมาจเร ฯ
กาเยน วาจา มนสา อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ
อตฺตโน โหติ อตฺถาย อิตฺถี วา ยทิวา ปุมา ฯ
เยเกจิเม มนุชา ชีวโลเก
ยสสฺสิโน สพฺพสมนฺตโภคา
อสํสยํ เตหิ ปุเร สุจิณฺณํ
กมฺมสฺสกาเส ปุถุ สพฺพสตฺตา ฯ
อิงฺฆานุจินฺเตสิ สยมฺปิ เทว
กุโตนิทานา เต อิมา ชนินฺท
ยา เต อิมา อจฺฉรสนฺนิกาสา
อลงฺกตา กาญฺจนชาลฉนฺนา ฯ
อิจฺเจวํ ปิตรํ กญฺญา รุจา โตเสสิ องฺคตึ
#๑ สี. ยุ. ปนสสติ ฯ
มุฬฺหสฺส มคฺคมาจิกฺขิ ธมฺมมกฺขาสิ สุพฺพตา ฯ

[๘๖๖] อถาคมา พฺรหฺมโลกา นารโท มานุสึ ปถํ
ชมฺพูทีปํ อเวกฺขนฺโต อทฺทส ๑ ราชานมงฺคตึ ฯ
ตโต ปติฏฺฐ ปาสาเท เวเทหสฺส ปุรกฺขโต ๒
ตญฺจ ทิสฺวา อนุปฺปตฺตํ รุจา อิสิมวนฺทถ ฯ