[๗๖๗] มหิทฺธิโก เทววโร ยสสฺสี
#๑ สี. ยุ. รถํ ฯ ๒ ม. ทุทีโปปิ ชคาม ฯ ๓ ม. โสณฺณมยํ ฯ ๔ ม. ปวตฺตถ ฯ
เสนาปติ ติทิเว วาสวสฺส
โส โสมยาเคน มลํ วิหนฺตฺวา
สุโภค เทวญฺญตโร อโหสิ ฯ

[๗๖๘] อการยิ โลกมิมํ ปรญฺจ
ภาคีรถึ หิมวนฺตญฺจ วิชฺฌํ ๑
โย อิทฺธิมา เทววโร ยสสฺสี
โสปิ ตทา อาทหิ ชาตเวทํ ฯ
มาลาคิริ หิมวา โย จ วิชฺฌา ๒
สุทสฺสโน นิสโภ กากเวรุ ๓
เอเต จ อญฺเญ จ นคา มหนฺตา
จิตฺยา กตา ยญฺญกเรภิ มาหุ ฯ

[๗๖๙] อชฺฌายกํ มนฺตคุณูปปนฺนํ
ตปสฺสินํ ยาจโยคีติธาหุ ๔
ตีเร สมุทฺทสฺสุทกํ สชนฺตํ
ตํ สาครชฺโฌหริ เตนเปยฺโย ฯ

[๗๗๐] อายาควตฺถูนิ ปุถู ปฐพฺยา
สํวิชฺชนฺติ พฺราหฺมณา วาสวสฺส
ปุริมํ ทิสํ ปจฺฉิมํ ทกฺขิณุตฺตรํ
สํวิชฺชมานา ชนยนฺติ เวทํ ฯ

[๗๗๑] กลีหิ ธีราน กตํ มคานํ
#๑ ม. คิชฺฌํ ฯ ๒ ม. คิชฺโฌ ฯ ๓ ม. กุเวรุ ฯ สี. ยุ. กากเนรุ ฯ ๔ ม. …
#โยโคติธาหุ ฯ สี. ยุ. …ติจาห ฯ
ภวนฺติ เวทชฺฌคตา อริฏฺฐ
มรีจิธมฺมํ อสเมกฺขิตตฺตา
มายาคุณา นาติวหนฺติ ปญฺญํ ฯ
เวทา น ตาณาย ภวนฺติรสฺส ๑
มิตฺตทฺทุโน ภูนหุโน นรสฺส
น ตายเต ปริจิณฺโณว ๒ อคฺคิ
โทสนฺตรํ มจฺจมนริยกมฺมํ ฯ
สพฺพญฺจ มจฺจา สธนา สโภคา ๓
อาทีปิตํ ทารุ ติเณน มิสฺสํ
ทหํ น ตปฺเป อสมตฺถเตโช
โก ตํ สุภิกฺขํ ทิรสญฺญุ กยิรา ฯ
ยถาปิ ขีรํ วิปริณามธมฺมํ
ทธิ ภวิตฺวา นวนีตํปิ โหติ
เอวํปิ อคฺคิ วิปริณามธมฺโม
เตโช สมารูหติ โยคยุตฺโต ฯ
น ทิสฺสติ อคฺคิมนุปฺปวิฏฺโฐ
สุกฺเขสุ กฏฺเฐสุ นเวสุ จาปิ
นามตฺถมาโน ๔ อรณีนเรน
นากมฺมุนา ชายติ ชาตเวโท ฯ
สเจ หิ อคฺคิ อนฺตรโต วเสยฺย
#๑ ม. ภวนฺติ ทสฺส ฯ ๒ ม. …จ ฯ ๓ ม. สธนํ สโภคํ ฯ ๔ สี.ยุ. นามนฺถมาโน ฯ
สุกฺเขสุ กฏฺเฐสุ นเวสุ จาปิ
สพฺพานิ สุสฺเสยฺยุํ วนานิ โลเก
สุกฺขานิ กฏฺฐานิ จ ปชฺชเลยฺยุํ ฯ
กโรติ เจ ทารุติเณน ปุญฺญํ
โภชํ นโร ธูมสิขึ ปตาปวํ
องฺคาริกา โลณกรา จ สูทา
สรีรทาหาปิ กเรยฺยุ ปุญฺญํ ฯ
อถ เจ หิ เอเตปิ กโรนฺติ ปุญฺญํ
อชฺเฌนมคฺคึ อิธ ตปฺปยิตฺวา
น โกจิ โลกสฺมึ กโรติ ปุญฺญํ
โภชํ นโร ธูมสิขึ ปตาปวํ ฯ
กถํ หิ โลกาปจิโต สมาโน
อมนุญฺญคนฺธํ พหูนํ อกนฺตํ
ยเทว มจฺจา ปริวชฺชยนฺติ
ตทปฺปสฏฺฐํ ทิรสญฺญุ ภุญฺเช ฯ
สิขิญฺหิ ๑ เทเวสุ วทนฺติ เอเก
อาปํ มิลกฺขู ๒ ปน เทวมาหุ
สพฺเพว เอเต วิตถํ ภณนฺติ
อคฺคิ น เทวญฺญตโร น อาโป ฯ
อนินฺทฺริยํ สนฺตมสญฺญกายํ
#๑ ม. สิขิมฺหิ ฯ ๒ สี. ยุ. มิลกฺขา ฯ
เวสฺสานรํ กมฺมกรํ ปชานํ
ปริจริยมคฺคึ สุคตึ กถํ วชฺเช
ปาปานิ กมฺมานิ ปกฺรุพฺพมาโน ๑ ฯ
สพฺพาภิภูตาหุธ ชีวิกตฺถา
อคฺคิสฺส พฺรหฺมา ปริจาริโกติ
สพฺพานุภาวี จ วสี กิมตฺถํ
อนิมฺมิโต นิมฺมิตํ วนฺทิตสฺส ฯ
หาสํ ๒ อนิชฺฌานกฺขมํ อตจฺฉํ
สกฺการเหตุ ปริกรึสุ ปุพฺเพ
เต ลาภสกฺกาเร อปาตุภูเต ๓
สนฺธาภิตา ๔ ชนฺตุภิ สนฺติธมฺมํ ฯ
อชฺเฌนมริยา ปฐวึ ชนินฺทา
เวสฺสา กสึ ปาริจริยญฺจ สุทฺทา
อุปาคู ปจฺเจกํ ยถาปเทสํ
กตาหุ เอเต วสินาติ อาหุ ฯ
เอตญฺจ สจฺจํ วจนํ ภเวยฺย
ยถา อิทํ ภาสิตํ พฺราหฺมเณหิ
นาขตฺติโย ชาตุ ลเภถ รชฺชํ
นาพฺราหฺมโณ มนฺตปทานิ สิกฺเข
นาญฺญตฺร เวสฺสา หิ กสึ กเรยฺย
#๑ ม. ปกุพฺพมาโน ฯ ๒ ม. หสฺสํ ฯ ๓ ม. อปาตุโภนฺเต ฯ ๔ ม. สนฺธาปิตา ฯ
#สี. ยุ. สนฺถมฺภิตา ฯ
สุทฺโท น มุญฺเจ ปรเปสนาย ๑ ฯ
ยสฺมา จ เอตํ วจนํ อภูตํ
มุสาวิเม โอทริยา ภณนฺติ
ตทปฺปปญฺญา อภิสทฺทหนฺติ
ปสฺสนฺติ ตํ ปณฺฑิตา อตฺตนาว ฯ
ขตฺยา หิ เวสฺสานํ ๒ พลึ หรนฺติ
อาทาย สตฺถานิ จรนฺติ พฺราหฺมณา
ตํ ตาทิสํ สงฺขุภิตํ ปภินฺนํ
กสฺมา พฺรหฺมา น อุชุํ กโรติ โลกํ ฯ
สเจ หิ โส อิสฺสโร สพฺพโลเก
พฺรหฺมาปหู ภูตปตี ๓ ปชานํ
กึ สพฺพโลกํ วิทหิ อลกฺขึ
กึ สพฺพโลกํ น สุขึ อกาสิ ฯ
สเจ หิ โส อิสฺสโร สพฺพโลเก
พฺรหฺมาปหู ภูตปตี ปชานํ
มายา มุสาวชฺชมเทน จาปิ
โลกํ อธมฺเมน กิมตฺถการิ ๔ ฯ
สเจ หิ โส อิสฺสโร สพฺพโลเก
พฺรหฺมาปหู ภูตปตี ปชานํh
#๑ สี. ยุ. ปรเปสฺสิตาย ฯ ๒ สี. ยุ. ขตฺตา น เวสฺสาน ฯ ๓ ม. พฺราหฺมา็
#พหฺภูตปตี ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๔ ม. กิมตฺถมการิ ฯ สี. ยุ. กิมตฺถกาสิ ฯ
อธมฺมิโก ภูตปตี อริฏฺฐ
ธมฺเม สตี โส วิทหี อธมฺมํ ฯ
กีฏา ปฏงฺคา อุรคา จ เภงฺคา ๑
หนฺตฺวา กิมึ สุชฺฌติ มกฺขิกา จ
เอเต หิ ธมฺมา อนรียรูปา
กมฺโพชกานํ วิตถา พหูนํ ฯ

[๗๗๒] สเจ หิ โส สุชฺฌติ โย หนาติ
หโตปิ โส สคฺคมุเปติ ฐานํ
โภวาทิ โภวาทินมารเยยฺยุํ
เย วาปิ เตสํ อภิสทฺทเหยฺยุํ ฯ
เนว มิคา น ปสุโนปิ คาโว
อายาจนฺติ อตฺตวธาย เกจิ
วิปฺผนฺทมานา อิธ ชีวิกตฺถา
ยญฺเญสุ ปาเณ ปสุมารภนฺติ ๒ ฯ
ยูปสฺส เน ๓ ปสุพนฺเธ จ พาลา
จิตฺเรหิ วณฺเณหิ มุขํ นยนฺติ
อยนฺเต ยูโป กามทุโห ปรตฺถ
ภวิสฺสติ สสฺสโต สมฺปราเย ฯ
สเจ จ ยูเป มณิสงฺขมุตฺตํ
#๑ ม. เภกา ฯ ๒ ปสุมาหรนฺตีติปิ ปาโฐ ฯ ๓ สี. ยูปสฺส เต ฯ
ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ
สุกฺเขสุ กฏฺเฐสุ นเวสุ จาปิ
สเจ ทุเห ติทิเว สพฺพกาเม
เตวิชฺชสงฺฆาว ปุถู ยเชยฺยุํ
น พฺราหฺมณา ๑ กิญฺจิ น ยาชเยยฺยุํ ฯ
กุโต จ ยูเป มณิสงฺขมุตฺตํ
ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ
สุกฺเขสุ กฏฺเฐสุ นเวสุ จาปิ
กุโต ทุเห ติทิเว สพฺพกาเม ฯ
สฐา จ ลุทฺทา จ ปลุทฺธพาลา ๒
จิเตฺรหิ ๓ วณฺเณหิ มุขํ นยนฺติ
อาทาย อคฺคึ มม เทหิ วิตฺตํ
ตโต สุขี โหหิสิ สพฺพกาเม ฯ
ตมคฺคิหุตฺตํ สรณํ ปวิสฺส
จิเตฺรหิ ๓ วณฺเณหิ มุขํ นยนฺติ
โอโรปยิตฺวา เกสมสฺสุํ นขญฺจ
เวเทหิ วิตฺตํ อติคาฬฺหยนฺติ ฯ
กากา อุลูกํว รโห ลภิตฺวา
เอกํ สมานํ พหุกา สเมจฺจ
อนฺนานิ ภุตฺวา กุหกา กุหิตฺวา
#๑ ม. อพฺราหฺมณํ ฯ ๒ สี. ยุ. อุปลทธพาลา ฯ ๓ ม. จิตเตหิ ฯ
มุณฺฑํ กริตฺวา ยญฺญปโถสชนฺติ ๑ ฯ
เอวํ หิ โส วญฺจิโต พฺราหฺมเณหิ
เอโก สมาโน พหุกา สเมจฺจ
เต โยคโยเคน วิลุมฺปมานา
ทิฏฺฐํ อทิฏฺเฐน ธนํ หรนฺติ ฯ
อกาสิยา ราชูหิ วานุสิฏฺฐา
ตทสฺส อาทาย ธนํ หรนฺติ
เต ตาทิสา โจรสมา อสนฺตา
วชฺฌา น หญฺญนฺติ อริฏฺฐ โลเก ฯ
อินฺทสฺส พาหารสิ ทกฺขิณาติ
ยญฺเญสุ ฉินฺทนฺติ ปลาสยฏฺฐึ
ตญฺเจปิ สจฺจํ มฆวา ฉินฺนพาหุ
เกนสฺส อินฺโท อสุเร ชินาติ ฯ
ตญฺเจว ตุจฺฉํ มฆวา สมงฺคี
หนฺตฺวา อวชฺโฌ ปรโม สุเทโว ๒
มนฺตา อิเม พฺราหฺมณา ตุจฺฉรูปา
สนฺทิฏฺฐิกา วญฺจนา เอส โลเก ฯ
มาลาคิริ หิมวา โย จ วิชฺฌา
สุทสฺสโน นิสโภ กากเวรุ ๓
เอเต จ อญฺเญ จ นคา มหนฺตา
#๑ ม. …ปโถสฺสชนฺติ ฯ ๒ ม. ส เทโว ฯ ๓ ม. กุเวรุ ฯ
จิตฺยา กตา ยญฺญกเรภิมาหุ ฯ
ยถาปการานิ หิ อิฏฺฐกานิ
จิตฺยา กตา ยญฺญกเรภิมาหุ
น ปพฺพตา โหนฺติ ตถาปการา
อญฺญาทิสา อจลา ทิฏฺฐเสลา ฯ
น อิฏฺฐกา โหนฺติ สิลา จิเรน
น ตตฺถ สญฺชายติ อโย น โลหํ
ยญฺญญฺจ เอตํ ปริวณฺณยนฺตา
จิตฺยา กตา ยญฺญกเรภิมาหุ ฯ
อชฺฌายกํ มนฺตคุณูปปนฺนํ
ตปสฺสินํ ยาจโยคีติธาหุ ๑
ตีเร สมุทฺทสฺสุทกํ สชนฺตํ
ตํ สาครชฺโฌหริ ๒ เตนเปยฺโย ฯ
ปโรสหสฺสํปิ สมนฺตเวเท
มนฺตูปปนฺเน นทิโย วหนฺติ
น เตน พฺยาปนฺนรสูทกานิ
กสฺมา สมุทฺโท อตุโล อเปยฺโย ฯฮ
เยเกจิ กูปา อิธ ชีวโลเก
โลณูทกา กูปขเณหิ ขาตา
น พฺราหฺมณชฺโฌหรเณน เตสุ
#๑ ม. …โยโคติ… ฯ ๒ ม. สาคโรชฺโฌหริ ฯ
อาโป อเปยฺโย ทิรสญฺญุราหุ ๑ ฯ
ปุเร ปุรตฺถา กา กสฺส ภริยา
มโน มนุสฺสํ อชเนสิ ปุพฺเพ
เตนาปิ ธมฺเมน น โกจิ หีโน
เอวมฺปิ โวสฺสคฺควิภงฺคมาหุ ฯ
จณฺฑาลปุตฺโตปิ อธิจฺจ เวเท
ภาเสยฺย มนฺเต กุสโล มตีมา ๒
น ตสฺส มุทฺธา วิผเลยฺย สตฺตธา
มนฺตา อิเม อตฺตวธาย กตา ๓ ฯ
วาจา กตา คิทฺธิ กตา คหิตา
ทุมฺโมจยา กาพฺยาปถานุปนฺนา
พาลาน จิตฺตํ วิสเม นิวิฏฺฐํ
ตทปฺปปญฺญา อภิสทฺทหนฺติ ฯ
สีหสฺส พฺยคฺฆสฺส จ ทีปิโน จ
น วิชฺชตี โปริสิยํพเลน
มนุสฺสภาโว จ ควํว เปกฺโข
ชาตี หิ เตสํ อสมา สมานํ ๔ ฯ
สเจ จ ราชา ปฐวึ วิชิตฺวา
สชีววา อสฺสวา ปาริสชฺโช
สยเมว โส สตฺตุสงฺฆํ วิเชยฺย
#๑ ม. ทฺวรสญฺญุมาหุ ฯ ๒ สี.ยุ. มุตีมา ฯ ๓ สี.ยุ. กตฺตา ฯ ๔ ม. สมานา ฯ
ตสฺสปฺปชา นิจฺจ สุขี ภเวยฺย ฯ
ขตฺติยมนฺตา จ ตโย จ เวทา
อตฺเถน เอเต สมกา ภวนฺติ
เตสญฺจ อตฺถํ อวินิจฺฉินิตฺวา
น พุชฺฌติ โอฆปถํว ฉนฺนํ ฯ
ขตฺติยมนฺตา จ ตโย จ เวทา
อตฺเถน เอเต สมกา ภวนฺติ
ลาโภ อลาโภ ยโส อยโส จ
สพฺเพว เตสํ จตุนฺนญฺจ ๑ ธมฺมา ฯ
ยถาปิ อิพฺภา ธนธญฺญเหตุ
กมฺมานิ กาเรนฺติ ๒ ปุถู ปฐพฺยา
เตวิชฺชสงฺฆาปิ ตเถว อชฺช
กมฺมานิ กาเรนฺติ ๒ ปุถู ปฐพฺยา ฯ
อิพฺเภหิ เอเต สมกา ภวนฺติ
นิจฺจุสฺสุกา กามคุเณสุ ยุตฺตา
กมฺมานิ กาเรนฺติ ๒ ปุถู ปฐพฺยา
ตทปฺปปญฺญา ทิรสญฺญุรา เต ฯ

[๗๗๓] กสฺส เภรี มุทิงฺคา จ สงฺขา ปณวทินฺทิมา
ปุรโต ปฏิปนฺนานิ หาสยนฺตา รเถสภํ ฯ๕
กสฺส กญฺจนปฏฺเฏน ปุถุนา วิชฺชุวณฺณินา
#๑ สี. ยุ. สพฺเพ เต สพฺเพสํ จตุนฺน ฯ ๒ ม. กโรนฺติ ฯ
ยุวา กลาปสนฺนทฺโธ โก เอติ สิริยา ชลํ ฯ
อุกฺกามุเข ปหฏฺฐํว ขทิรงฺคารสนฺนิภํ
มุขํ จารุริวาภาติ โก เอติ สิริยา ชลํ ฯ
กสฺส ชมฺโพนทํ ฉตฺตํ สสลากํ มโนรมํ
อาทิจฺจรํสาวรณํ โก เอติ สิริยา ชลํ ฯ
กสฺส องฺคปริคฺคยฺห ๑ วาลวีชนิมุตฺตมํ
อุภโต วรปญฺญสฺส ๒ มุทฺธนิ อุปรูปริ ฯ
กสฺส เปกฺขุณหตฺถานิ จิตฺรานิ จ มุทูนิ จ
สุวณฺณมณิทณฺฑานิ ๓ จรนฺติ อุภโตมุขํ ฯ
ขทิรงฺคารวณฺณาภา อุกฺกามุขปหํสิตา
กสฺเสเต กุณฺฑลา วคฺคู โสภนฺติ อุภโตมุขํ ฯ
กสฺส วาเตน ฉุปิตา สินิทฺธคฺคา ทุมุ กาฬิกา ๔
โสภยนฺติ นลาตนฺตํ นภา วิชฺชุริวุคฺคตา ฯ
กสฺส เอตานิ อกฺขีนิ อายตานิ ปุถูนิ จ
โก โสภติ วิสาลกฺโข กสฺเสตํ อุณฺณชํ มุขํ ฯ
กสฺเสเต ลปนชาตา สุทฺธา สงฺขวรูปมา
ภาสมานสฺส โสภนฺติ ทนฺตา กุปฺปิลสาทิสา ฯ
กสฺส ลาขารสสมา หตฺถปาทา สุเข ฐิตา
โก โส พิมฺโพฏฺฐสมฺปนฺโน ทิวา สุริโยว โสภติ ฯ
หิมจฺจเย หิมวโต ๕ พฺรหาสาโลว ๖ ปุปฺผิโต
#๑ ม. องฺคํ ปริคฺคยฺห ฯ สี. ยุ. องฺกํ … ฯ ๒ สี. ยุ. จรเต วรปญฺญสฺส ฯ ๓ ม.
#กาญฺจนมณิทณฺฑานิ ฯ สี. ยุ. ตปญฺญมณิทณฺฑานิ ฯ ๔ ม. นิทฺธนฺตา มุทุกาฬกา ฯ
#๕ ม. หิมวติ ฯ ๖ ม. มหาสาโล ว ฯ
โก โส โอทาตปาวาโร ชยํ อินฺโทว โสภติ ฯ
สุวณฺณปีฬกากิณฺณํ มณิทณฺฑวิจิตฺตกํ
โก โส ปริสโมคฺคยฺห อํเส ๑ ขคฺคํ ปมุญฺจติ ฯ
สุวณฺณวิกตา จิตฺรา สุกตา จิตฺรสิพฺพินี ๒
โก โส โอมุญฺจเต ปาทา นโม กตฺวา มเหสิโน ฯ

[๗๗๔] ธตรฏฺฐสฺส เต นาคา ๓ อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน
สมุทฺทชาย อุปฺปนฺนา เอเต นาคา มหิทฺธิกาติ ฯ
ภูริทตฺตชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ
_____________
๗ จนฺทกุมารชาตกํ ๔

[๗๗๕] ราชาสิ ลุทฺทกกมฺโม
เอกราชา ปุปฺผวติตายํ ๕
โส ปุจฺฉิ พฺรหฺมพนฺธุํ
ขณฺฑหาลํ ปุโรหิตํ มุฬฺหํ
สคฺคานมคฺคมาจิกฺข ๖
ตฺวมสิ พฺราหฺมณ ธมฺมวินยกุสโล
ยถา อิโต วชนฺติ สุคตึ
นรา ปุญฺญานิ กตฺวาน ฯ

[๗๗๖] อติทานํ ททตฺวาน ๗
#๑ ม. อีสํ ฯ สี. ยุ. อีโส ขคฺคํว ฯ ๒ ม. จิตฺตสิพฺพนา ฯ ๓ ม. ธตรฏฺฐา หิ
#เต นาคา ฯ ๔ สี. ยุ. ขณฺฑหาลชาตกํ ฯ ๕ ม. ปุปผวตียา ฯ ๖ สี. ยุ.
#สคฺคมคฺคมาจิกฺข ฯ ๗ ม. ททิตฺวาน ฯ
อวชฺเฌ เทว ฆาเตตฺวา
เอวํ วชนฺติ สุคตึ
นรา ปุญฺญานิ กตฺวาน ฯ