[๑๘๐] เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร อุปาสโก คิลาโน
โหติ ฯ ตสฺส ปชาปตี อภิรูปา โหติ ทสฺสนียา ปาสาทิกา ฯ
ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู ตสฺสา อิตฺถิยา ปฏิพทฺธจิตฺตา โหนฺติ ฯ อถโข
ฉพฺพคฺคิยานํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ สเจ โข โส อาวุโส อุปาสโก
ชีวิสฺสติ น มยํ ตํ อิตฺถึ ลภิสฺสาม หนฺท มยํ อาวุโส ตสฺส
อุปาสกสฺส มรณวณฺณํ สํวณฺเณมาติ ฯ อถโข ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู
เยน โส อุปาสโก เตนุปสงฺกมึสุ อุปสงฺกมิตฺวา ตํ อุปาสกํ
เอตทโวจุํ ตฺวํ โขสิ อุปาสก กตกลฺยาโณ กตกุสโล กตภีรุตฺตาโณ
อกตปาโป อกตลุทฺโธ อกตกิพฺพิโส กตํ ตยา กลฺยาณํ อกตํ
ตยา ปาปํ กึ ตุยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน มตนฺเต ชีวิตา
เสยฺโย อิโต ตฺวํ กาลกโต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ
โลกํ อุปปชฺชิสฺสสิ ตตฺถ ทิพฺเพหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต
สมงฺคิภูโต ปริจาเรสฺสสีติ ฯ อถโข โส อุปาสโก สจฺจํ โข อยฺยา
อาหํสุ อหญฺหิ กตกลฺยาโณ กตกุสโล กตภีรุตฺตาโณ อกตปาโป
อกตลุทฺโธ อกตกิพฺพิโส กตํ มยา กลฺยาณํ อกตํ มยา ปาปํ
กึ มยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน มตํ เม ชีวิตา เสยฺโย อิโต
อหํ กาลกโต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ
อุปปชฺชิสฺสามิ ตตฺถ ทิพฺเพหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิโต
สมงฺคิภูโต ปริจาเรสฺสามีติ ฯ โส อสปฺปายานิ เจว โภชนานิ
ภุญฺชิ อสปฺปายานิ จ ขาทนียานิ ขาทิ อสปฺปายานิ จ สายนียานิ
สายิ อสปฺปายานิ จ ปานานิ ปิวิ ฯ ตสฺส อสปฺปายานิ เจว
โภชนานิ ภุญฺชโต อสปฺปายานิ จ ขาทนียานิ ขาทโต อสปฺปายานิ
จ สายนียานิ สายโต อสปฺปายานิ จ ปานานิ ปิวโต ขโร
อาพาโธ อุปฺปชฺชิ ฯ โส เตเนว อาพาเธน กาลมกาสิ ฯ ตสฺส
ปชาปตี อุชฺฌายติ ขียติ วิปาเจติ อลชฺชิโน อิเม สมณา
สกฺยปุตฺติยา ทุสฺสีลา มุสาวาทิโน อิเม หิ นาม ธมฺมจาริโน
สมจาริโน พฺรหฺมจาริโน สจฺจวาทิโน สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา
ปฏิชานิสฺสนฺติ นตฺถิ อิเมสํ สามญฺญํ นตฺถิ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ
นฏฺฐํ อิเมสํ สามญฺญํ นฏฺฐํ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ กุโต อิเมสํ
สามญฺญํ กุโต อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ อปคตา อิเม สามญฺญา
อปคตา อิเม พฺรหฺมญฺญา อิเม เม สามิกสฺส มรณวณฺณํ
สํวณฺเณสุํ อิเมหิ เม สามิโก มาริโตติ ฯ อญฺเญปิ มนุสฺสา
อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ อลชฺชิโน อิเม สมณา สกฺยปุตฺติยา
ทุสฺสีลา มุสาวาทิโน อิเม หิ นาม ธมฺมจาริโน สมจาริโน
พฺรหฺมจาริโน สจฺจวาทิโน สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา ปฏิชานิสฺสนฺติ
นตฺถิ อิเมสํ สามญฺญํ นตฺถิ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ นฏฺฐํ อิเมสํ
สามญฺญํ นฏฺฐํ อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ กุโต อิเมสํ สามญฺญํ กุโต
อิเมสํ พฺรหฺมญฺญํ อปคตา อิเม สามญฺญา อปคตา อิเม
พฺรหฺมญฺญา อิเม อุปาสกสฺส มรณวณฺณํ สํวณฺเณสุํ อิเมหิ
อุปาสโก มาริโตติ ฯ อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู เตสํ มนุสฺสานํ อุชฺฌา-
ยนฺตานํ ขียนฺตานํ วิปาเจนฺตานํ ฯ เย เต ภิกฺขู อปฺปิจฺฉา ฯเปฯ
เต อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม ฉพฺพคฺคิยา
ภิกฺขู อุปาสกสฺส มรณวณฺณํ สํวณฺเณสฺสนฺตีติ ฯ อถโข เต
ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯเปฯ สจฺจํ กิร ตุเมฺห
ภิกฺขเว อุปาสกสฺส มรณวณฺณํ สํวณฺเณถาติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ
วิครหิ พุทฺโธ ภควา อนนุจฺฉวิกํ โมฆปุริสา อนนุโลมิกํ อปฺปฏิรูปํ
อสฺสามณกํ อกปฺปิยํ อกรณียํ กถํ หิ นาม ตุเมฺห โมฆปุริสา
อุปาสกสฺส มรณวณฺณํ สํวณฺเณสฺสถ เนตํ โมฆปุริสา อปฺป-
สนฺนานํ วา ปสาทาย ฯเปฯ เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว อิมํ สิกฺขาปทํ
อุทฺทิเสยฺยาถ โย ปน ภิกฺขุ สญฺจิจฺจ มนุสฺสวิคฺคหํ ชีวิตา
โวโรเปยฺย สตฺถหารกํ วาสฺส ปริเยเสยฺย มรณวณฺณํ วา
สํวณฺเณยฺย มรณาย วา สมาทเปยฺย อมฺโภ ปุริส กึ
ตุยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน มตนฺเต ชีวิตา เสยฺโยติ อิติจิตฺตมโน
จิตฺตสงฺกปฺโป อเนกปริยาเยน มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณยฺย
มรณาย วา สมาทเปยฺย อยมฺปิ ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ ฯ

[๑๘๑] โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ สญฺจิจฺจาติ ชานนฺโต สญฺชานนฺโต
เจจฺจ อภิวิตริตฺวา วีติกฺกโม ฯ มนุสฺสวิคฺคโห นาม ยํ มาตุกุจฺฉิสฺมึ
ปฐมํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ ปฐมํ วิญฺญาณํ ปาตุภูตํ ยาว
มรณกาลา เอตฺถนฺตเร เอโส มนุสฺสวิคฺคโห นาม ฯ ชีวิตา
โวโรเปยฺยาติ ชีวิตินฺทฺริยํ อุปจฺฉินฺทติ อุปโรเธติ สนฺตตึ วิโกเปติ ฯ
สตฺถหารกํ วาสฺส ปริเยเสยฺยาติ อสึ วา สตฺตึ วา เภณฺฑึ
วา สูลํ วา ลคุฬํ วา ปาสาณํ วา สตฺถํ วา วิสํ วา รชฺชุํ วา ฯ

[๑๘๒] มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณยฺยาติ ชีวิเต อาทีนวํ ทสฺเสติ
มรเณ วณฺณํ ภณติ ฯ

[๑๘๓] มรณาย วา สมาทเปยฺยาติ สตฺถํ วา อาหร วิสํ
วา ขาท รชฺชุยา วา อุพฺพนฺธิตฺวา กาลํ กโรหีติ ฯ

[๑๘๔] อมฺโภ ปุริสาติ อาลปนาธิวจนเมตํ อมฺโภ ปุริสาติ ๑ฯ
#๑ เตสุ วุตฺตโปตฺถเกสุ อิทํ วจนํ น ปญฺญายติ ฯ
กึ ตุยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน มตนฺเต ชีวิตา เสยฺโยติ ปาปกํ
นาม ชีวิตํ อฑฺฒานํ ชีวิตํ อุปาทาย ทลิทฺทานํ ชีวีตํ ปาปกํ
สธนานํ ชีวิตํ อุปาทาย อธนานํ ชีวิตํ ปาปกํ เทวานํ ชีวิตํ
อุปาทาย มนุสฺสานํ ชีวิตํ ปาปกํ ฯ ทุชฺชีวิตํ นาม หตฺถจฺฉินฺนสฺส
ปาทจฺฉินฺนสฺส หตฺถปาทจฺฉินฺนสฺส กณฺณจฺฉินฺนสฺส นาสจฺฉินฺนสฺส
กณฺณนาสจฺฉินฺนสฺส ฯ กึ อิมินา จ ปาปเกน อิมินา จ ทุชฺชีวิเตน
มตนฺเต ชีวิตา เสยฺโยติ ฯ อิติจิตฺตมโนติ ยํ จิตฺตํ ตํ มโน
ยํ มโน ตํ จิตฺตํ ฯ จิตฺตสงฺกปฺโปติ มรณสญฺญี มรณเจตโน
มรณาธิปฺปาโย ฯ อเนกปริยาเยนาติ อุจฺจาวเจหิ อากาเรหิ ฯ
มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณยฺยาติ ชีวิเต อาทีนวํ ทสฺเสติ มรเณ
วณฺณํ ภณติ อิโต ตฺวํ กาลกโต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา
สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชิสฺสสิ ตตฺถ ทิพฺเพหิ ปญฺจหิ กามคุเณหิ
สมปฺปิโต สมงฺคิภูโต ปริจาเรสฺสสีติ ฯ

[๑๘๕] มรณาย วา สมาทเปยฺยาติ สตฺถํ วา อาหร วิสํ
วา ขาท รชฺชุยา วา อุพฺพนฺธิตฺวา กาลํ กโรหิ โสพฺเภ วา
นรเก วา ปปาเต วา ปปตาติ ฯ

[๑๘๖] อยมฺปีติ ปุริเม อุปาทาย วุจฺจติ ฯ ปาราชิโก โหตีติ
เสยฺยถาปิ นาม ปุถุสิลา เทฺวธา ภินฺนา อปฺปฏิสนฺธิกา โหติ
เอวเมว ภิกฺขุ สญฺจิจฺจ มนุสฺสวิคฺคหํ ชีวิตา โวโรเปตฺวา อสฺสมโณ
โหติ อสกฺยปุตฺติโย เตน วุจฺจติ ปาราชิโก โหตีติ ฯ อสํวาโสติ
สํวาโส นาม เอกกมฺมํ เอกุทฺเทโส สมสิกฺขาตา เอโส สํวาโส
นาม ฯ โส เตน สทฺธึ นตฺถิ เตน วุจฺจติ อสํวาโสติ ฯ

[๑๘๗] สามํ อธิฏฺฐาย ทูเตน ทูตปรมฺปราย วิสกฺกิเยน ทูเตน
คตปจฺจาคเตน ทูเตน อรโห รโหสญฺญี รโห อรโหสญฺญี
อรโห อรโหสญฺญี รโห รโหสญฺญี กาเยน สํวณฺเณติ วาจาย
สํวณฺเณติ กาเยน วาจาย สํวณฺเณติ ทูเตน สํวณฺเณติ เลขาย
สํวณฺเณติ โอปาตํ อปสฺเสนํ อุปนิกฺขิปนํ เภสชฺชํ รูปูปหาโร
สทฺทูปหาโร คนฺธูปหาโร รสูปหาโร โผฏฺฐพฺพูปหาโร ธมฺมูปหาโร
อาจิกฺขนา อนุสาสนี สงฺเกตกมฺมํ นิมิตฺตกมฺมนฺติ ฯ

[๑๘๘] สามนฺติ สยํ หนติ กาเยน วา กายปฏิพทฺเธน วา
นิสฺสคฺคิเยน วา ฯ อธิฏฺฐายาติ อธิฏฺฐหิตฺวา อาณาเปติ เอวํ
วิชฺฌ เอวํ ปหร เอวํ ฆาเตหีติ ฯ

[๑๘๙] ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปติ อิตฺถนฺนามํ ชีวิตา โวโรเปหีติ
อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ โส ตํ มญฺญมาโน ตํ ชีวิตา โวโรเปติ
อาปตฺติ อุภินฺนํ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปติ อิตฺถนฺนามํ
ชีวิตา โวโรเปหีติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ โส ตํ มญฺญมาโน
อญฺญํ ชีวิตา โวโรเปติ มูลฏฺฐสฺส อนาปตฺติ วธกสฺส อาปตฺติ
ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปติ อิตฺถนฺนามํ ชีวิตา
โวโรเปหีติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ โส อญฺญํ มญฺญมาโน ตํ
ชีวิตา โวโรเปติ อาปตฺติ อุภินฺนํ ปาราชิกสฺส ฯ ภิกฺขุ ภิกฺขุํ
อาณาเปติ อิตฺถนฺนามํ ชีวิตา โวโรเปหีติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส ฯ
โส อญฺญํ มญฺญมาโน อญฺญํ ชีวิตา โวโรเปติ มูลฏฺฐสฺส
อนาปตฺติ วธกสฺส อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ฯ