[๑๗] น เต กฏฺฐานิ ภินฺนานิ น เต อุทกมาภตํ
อคฺคิปิ เต น หาปิโต กินฺนุ มนฺโทว ฌายสิ ฯ
ภินฺนานิ กฏฺฐานิ หุโต จ อคฺคิ
ตปนีปิ เต สมิตา พฺรหฺมจารี
ปีฐญฺจ มยฺหํ อุทกญฺจ โหติ
รมสิ ตุวํ พฺรหฺมภูโต ปุรตฺถา ฯ
อภินฺนกฏฺโฐสิ อนาภโตทโก
อหาสิตคฺคีสิ อสิทฺธโภชโน
น เม ตุวํ อาลปสิ มมชฺช
นฏฺฐํ นุ กึ เจตสิกญฺจ ทุกฺขํ ฯ

[๑๘] อิธาคมา ชฏิโล พฺรหฺมจารี
สุทสฺสเนยฺโย สุตนู วิเนติ
เนวาติทีโฆ น ปนาติรสฺโส
สุกณฺหกณฺหจฺฉทเนหิ โภโต ฯ
อมสฺสุชาโต อปุราณวณฺณี
อาธารรูปญฺจ ปนสฺส กณฺเฐ
เทฺว ยมา ๑ คณฺฑา อุเร สุชาตา ๒
สุวณฺณติณฺฑุสนฺนิภา ๓ ปภสฺสรา ฯ
มุขญฺจ ตสฺส ภุสทสฺสเนยฺยํ
กณฺเณสุ ลมฺพนฺติ จ กุญฺจิตคฺคา
เต โชตเร จรโต มาณวสฺส
สุตฺตญฺจ ยํ สํยมานํ ชฏานํ
อญฺญา จ ตสฺส สํยมานิ จตสฺโส
นีลา ปีตา โลหิตกา จ เสตา
ตา สํสเร จรโต มาณวสฺส
ติริฏิสงฺฆาริว ปาวุสมฺหิ ฯ
น เมขลํ มุญฺชมยํ ธาเรติ
น สนฺถเร โน ปน ปพฺพชสฺส
ตา โชตเร ชงฺฆนนฺตเร ๔ วิลคฺคา
สเตริตา ๕ วิชฺชุริวนฺตลิกฺเข ฯ
อขิลกานิ จ อวณฺฏกานิ
เหฏฺฐา นภฺยา กฏิสโมหิตานิ
อฆฏฺฏิตา นิจฺจกีฬํ กโรนฺติ
หนฺตาต กึ รุกฺขผลานิ ตานิ ฯ
#๑ สี. เทฺวปสฺส ฯ ยุ. ทฺวาสฺส ฯ ๒ ม. อุเรสุ ชาตา ฯ ๓ ม. สุวณฺณตินฺทุกนิภา ฯ
#ย. โสวณฺณปิณฺฑูปนิภา ฯ ๔ ม. ชฆนนฺตเร ฯ ๕ ม. สเตรตา ฯ
ชฏา จ ตสฺส ภุสทสฺสเนยฺยา
ปโรสตํ เวลฺลิตคฺคา สุคนฺธา
เทฺวธาสิโร สาธุวิภตฺตรูโป
อโห นุโข มยฺห ตถา ชฏาสฺสุ ฯ
ยทา จ โส ปกิรติ ตา ชฏาโย
วณฺเณน คนฺเธน อุเปตรูปา
นีลุปฺปลํ วาตสเมริตํว
ตเถว สํวายติ ๑ ปนสฺสโม อยํ ฯ
ปงฺโก จ ตสฺส ภุสทสฺสเนยฺโย
เนตาทิโส ยาทิโส มยฺห กาโย ๒
โส วายติ เอริโต มาลุเตน
วนํ ยถา อคฺคคิมฺเห สุผุลฺลํ ฯ
นิหนฺติ โส รุกฺขผลํ ปฐพฺยา
สุจิตฺตรูปํ รุจิรํ ทสฺสเนยฺยํ
ขิตฺตญฺจ ตสฺส ปุนเรติ หตฺถํ
หนฺตาต กึ รุกฺขผลํ นุโข ตํ ฯ
ทนฺตา จ ตสฺส ภุสทสฺสเนยฺยา
สุทฺธา สมา สงฺขวรูปปนฺนา
มโน ปสาเทนฺติ วิวริยมานา
น หิ ๓ นูน โส สากมขาทิ เตหิ ฯ
#๑ ม. สํวาติ ฯ ๒ ม. มยฺหํ กาเย ฯ ๓ สี. ยุ. สพฺพตฺถ น ห… ฯ
อกกฺกสํ อคฺคฬิตํ มุหุํ มุทุํ
อุชุํ อนุทฺธตํ อจปลมสฺส ภาสิตํ
รุทํ มนุญฺญํ กรวีกสุสฺสรํ
หทยงฺคมํ รญฺชยเตว เม มโน ฯ
พินฺทุสฺสโร นาติวิสฺสฏฺฐวาโกฺย ๑
น นูน สชฺฌายมติปฺปยุตฺโต
อิจฺฉามิ โข ๒ ตํ ปุนเทว ทฏฺฐุํ
มิตฺตญฺหิ ๓ เม มาณวาหุ ๔ ปุรตฺถา ฯ
สุสนฺธิ สพฺพตฺถ วิมฏฺฐิมํ วณํ
ปุถุ สุชาตํ ขรปตฺตสนฺนิภํ
เตเนว มํ อุตฺตริยาน มาณโว
วิวริย อูรํ ชฆเนน ปีฬยิ ฯ
ตปนฺติ อาภนฺติ วิโรจเร จ
สเตริตา ๕ วิชฺชุริวนฺตลิกฺเข
พาหา มุทู อญฺชนโลมสทิสา
วิจิตฺรวฏฺฏงฺคุลิกสฺส โสภเร ฯ
อกกฺกสงฺโค น จ ทีฆโลโม
นขสฺส ทีฆา อปิ โลหิตคฺคา
มุทูหิ พาหาหิ ปลิสฺสชนฺโต
กลฺยาณรูโป รมยํ อุปฏฺฐหิ ฯ
#๑ ม. นาติวิสฬวาโกฺย ฯ ๒ ม. โภ ฯ ๓ ม. มิตฺโต หิ ฯ ๔ ม. มาณโวหุ ฯ
#๕ ม. สเตรตา ฯ
ทุมสฺส ตูลูปนิภา ปภสฺสรา
สุวณฺณกมฺพูตลวฏฺฏสุจฺฉวี
หตฺถา มุทู เตหิ มํ สํผุสิตฺวา
อิโต คโต เตน มํ ทหนฺติ ตาต ฯ
น นูน โส ขาริวิธํ อหาสิ
น นูน โส กฏฺฐานิ สยํ อภญฺชิ
น นูน โส หนฺติ ทุเม กุฐาริยา
นปิสฺส หตฺเถสุ ขิลานิ อตฺถิ ฯ
อจฺโฉว โข ตสฺส วณํ อกาสิ
โส มํ พฺรวี สุขิตํ มํ กโรหิ
ตาหํ กรึ เตน มมาปิ ๑ โสขฺยํ
โส จ พฺรวี สุขิโตสฺมีติ พฺรหฺเม ฯ
อยญฺจ เต มาลุวปณฺณสนฺถตา
วิกิณฺณรูปาว มยา จ เตน จ
กิลนฺตรูปา อุทเก รมิตฺวา
ปุนปฺปุนํ ปณฺณกุฏึ วชาม ฯ
น มชฺช มนฺตา ปฏิภนฺติ ตาต
น อคฺคิหุตฺตํ นปิ ยญฺญ ตตฺร ๒
น จาปิ เต มูลผลานิ ภุญฺเช
#๑ ม. มมาสิ ฯ ๒ สี. ยญฺญตนฺตฺรํ ฯ ม. ยญฺญตนฺตํ ฯ
ยาว น ปสฺสามิ ตํ พฺรหฺมจารึ ฯ
อทฺธา ปชานาสิ ตุวํปิ ตาต
ยสฺสํ ทิสายํ ๑ วสเต พฺรหฺมจารี
ตํ มํ ทิสํ ปาปย ตาต ขิปฺปํ
มา เต อหํ อมริมสฺสมมฺหิ ฯ
วิจิตฺรผุลฺลญฺหิ ๒ วนํ สุตํ มยา
ทิชาภิฆุฏฺฐํ ทิชสงฺฆเสวิตํ
ตํ มํ วนํ ปาปย ตาต ขิปฺปํ
ปุรา เต ปาณํ วิชหามิ อสฺสเม ฯ

[๑๙] อิมสฺมาหํ โชติรเส วนมฺหิ
คนฺธพฺพเทวจฺฉรสงฺฆเสวิเต
อิสีนมาวาเส สนนฺตนมฺหิ
เนตาทิสํ อรตึ ปาปุเณถ ฯ
ภวนฺติ มิตฺตานิ อโถ น โหนฺติ
ญาตีสุ มิตฺเตสุ กโรนฺติ เปมํ
อยญฺจ ชมฺโม กิสฺส ทิวา ๓ นิวิฏฺโฐ
โย เนว ชานาติ กุโตมฺหิ อาคโต ฯ
สํวาเสน หิ มิตฺตานิ สนฺธิยนฺติ ปุนปฺปุนํ
เสฺวว มิตฺโต ๔ อสงฺคนฺตุ อสํวาเสน ชีรติ ฯ
#๑ ม. ทิสํ ฯ ๒ สี.ยุ. วิจิตรปุปฺผํ ฯ ๓ สี. ริวา ฯ ม. วา ฯ ๔ ยุ. สา จ เมตฺติ ฯ
สเจ ตุวํ ทกฺขสิ พฺรหฺมจารึ
สเจ ตุวํ สลฺลเป ๑ พฺรหฺมจารินา
สมฺปนฺนสสฺสํว มโหทเกน
ตโปคุณํ ขิปฺปมิมํ ปหสฺสสิ ฯ
ปุนปิ เจ ทกฺขสิ พฺรหฺมจารึ
ปุนปิ เจ สลฺลเป ๒ พฺรหฺมจารินา
สมฺปนฺนสสฺสํว มโหทเกน
อุสฺมาคตํ ขิปฺปมิมํ ปหสฺสสิ ฯ่
ภูตานิ เหตานิ จรนฺติ ตาต
วิรูปรูเปน มนุสฺสโลเก
น ตานิ เสเวถ นโร สปญฺโญ
อาสชฺชนํ ๓ นสฺสติ พฺรหฺมจารีติ ฯ
นฬินิกาชาตกํ ปฐมํ ฯ
__________________
อุมฺมาทนฺตีชาตกํ

[๒๐] นิเวสนํ กสฺส นุทํ สุนนฺท
ปากาเรน ปณฺฑุมเยน คุตฺตํ
กา ทิสฺสติ อคฺคิสิขาว ทูเร
เวหายสํ ๔ ปพฺพตคฺเคว อจฺจิ ฯ
#๑-๒ ยุ. สลฺลปิ ฯ ๓ ม. อาสชฺช นํ ฯ ๔ สี. ยุ. เวหาสยํ ฯ
ธีตา นฺวายํ กสฺส สุนนฺท โหติ
สุณิสา นฺวายํ กสฺส อโถปิ ภริยา
อกฺขาหิ เม ขิปฺปมิเธว ปุฏฺโฐ
อวาวตา ยทิ วา อตฺถิ ภตฺตา ฯ

[๒๑] อหํ หิ ชานามิ ชนินฺท เอตํ
มตฺยา จ เปตฺยา จ อโถปิ อสฺสา
ตเวว โส ปุริโส ภูมิปาล
รตฺตินฺทิวํ อปฺปมตฺโต ตวตฺเถ ฯ
อิทฺโธ จ ผีโต จ สุวฑฺฒิโต จ
อมจฺโจ จ เต อญฺญตโร ชนินฺท
ตทฺเสว สา ภริยา อภิปารกสฺส
อุมฺมาทนฺตีติ นามเธยฺเยน ราช ฯ

[๒๒] อมฺโภ อมฺโภ นามมิทํ อิมิสฺสา
มตฺยา จ เปตฺยา จ กตํ สุสาธุ
ตถาหิ มยฺหํ อวโลกยนฺตี
อุมฺมตฺตกํ อุมฺมาทนฺตี อกาสิ ฯ

[๒๓] ยา ปุณฺณมาเส มิคมนฺทโลจนา
อุปาวิสี ปุณฺฑรีกตฺตจงฺคี
เทฺว ปุณฺณมาโย ตทหู อมญฺญึ
ทิสฺวาน ปาราวฏรตฺตวาสินึ ฯ
อฬารปมฺเหหิ สุเภหิ วคฺคุภิ
ปโลภยนฺตี มํ ยทา อุทิกฺขติ
วิชมฺหมานา ๑ หรเตว เม มโน
ชาตา วเน กึปุริสีว ปพฺพเต ฯ
ตทา หิ พฺรหตี สามา อามุตฺตมณิกุณฺฑลา
เอกจฺจวสนา นารี มิคี ภนฺตาวุทิกฺขติ ฯ
กทาสฺสุ มํ ตมฺพนขา สุโลมา
พาหามุทู จนฺทนสารลิตฺตา
วฏฺฏงฺคุลี สนฺนตธีรกุตฺติยา
นารี อุปญฺญิสฺสติ สีสโต สุภา ฯ
กทาสฺสุ มํ กาญฺจนชาลุรจฺฉทา
ธีตา ติรีฏิสฺส วิลากมชฺฌา ๒
มุทูหิ พาหาหิ ปลิสฺสชิสฺสติ
พฺรหาวเน ชาตทุมํว มาลุวา ฯ
กทาสฺสุ มํ ๓ ลาขารสรตฺตสุจฺฉวี
พินฺทุตฺถนี ปุณฺฑรีกตฺตจงฺคี
มุขํ มุเขน อุปนามยิสฺสติ
โสณฺโฑว โสณฺฑสฺส สุราย ถาลํ ฯ
ยทาทฺทสํ ตํ ติฏฺฐนฺตึ สพฺพคตฺตํ ๔ มโนรมํ
#๑ ม. วิชฺมฺภมานา ฯ ๒ ม. วิลคฺคมชฺฌา ฯ ๓ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๔ ม. สพฺพภทฺทํ ฯ
ตโต สกสฺส จิตฺตสฺส นาวโพธามิ กญฺจิ นํ ฯ
อุมฺมาทนฺตี มยา ทิฏฺฐา ๑ อามุตฺตมณิกุณฺฑลา
น สุปฺปามิ ทิวารตฺตึ สหสฺสํว ปราชิโต ฯ
สกฺโก เจ ๒ เม วรํ ทชฺชา โส จ ลพฺเภถ เม วโร
เอกรตฺตํ ทฺวิรตฺตํ วา ภเวยฺย ๓ อภิปารโก
อุมฺมาทนฺตฺยา รมิตฺวาน สีวิราชา ตโต สิยา ๔ ฯ

[๒๔] ภูตานิ เม ภูตปตี นมสฺสโต
อาคมฺม ยกฺโข อิทเมตทพฺรวิ
รญฺโญ มโน อุมฺมาทนฺตฺยา นิวิฏฺโฐ
ททามิ เต ตํ ปริจารยสฺสุ ฯ

[๒๕] ปุญฺญา จ ธํเส ๕ อมโร น จมฺหิ
ชโน จ เม ปาปมิทญฺจ ชญฺญา
ภุโส จ ตฺยสฺส มนโส วิฆาโต
ทตฺวา ปิยํ อุมฺมาทนฺตึ อทิฏฺฐา ๖ ฯ

[๒๖] ชนินฺท นาญฺญตฺร ตยา มยา วา
สพฺพาปิ กมฺมสฺส กตสฺส ชญฺญา
ยนฺเต มยา อุมฺมาทนฺตี ปทินฺนา
ภุเสหิ ราชา วนถํ สชาหิ ฯ