[๑๙๘๗] สาธุ สมฺพหุลา ญาตี อปิ รุกฺขา อรญฺญชา
สูกเรหิ สมคฺเคหิ พฺยคฺโฆ เอกายเน หโต ฯ
[๑๙๘๗] สาธุ สมฺพหุลา ญาตี อปิ รุกฺขา อรญฺญชา
สูกเรหิ สมคฺเคหิ พฺยคฺโฆ เอกายเน หโต ฯ
[๑๙๘๘] พฺราหฺมณญฺเจว พฺยคฺฆญฺจ อุโภ หนฺตฺวาน สูกรา
อานนฺทิโน ปโมทิตา ๑ มหานาทมนาทิสุํ ๒ ฯ
[๑๙๘๙] เต สุทุมฺพรมูลสฺมึ ๓ สูกรา สุสมาคตา
ตจฺฉกํ อภิสิญฺจึสุ ตฺวํ โน ราชาสิ อิสฺสโรติ ฯ
ตจฺฉสูกรชาตกํ นวมํ ฯ
________________
๑๐ มหาวาณิชชาตกํ
[๑๙๙๐] วาณิชา สมิตึ กตฺวา นานารฏฺฐโต อาคตา
ธนหารา ปกฺกมึสุ เอกํ กตฺวาน คามณึ ฯ
เต ตํ กนฺตารมาคมฺม อปฺปภกฺขํ อนูทกํ ๔
มหานิโคฺรธมทฺทกฺขุํ สีตจฺฉายํ มโนรมํ ฯ
เต จ ตตฺถ นิสีทิตฺวา ตสฺส รุกฺขสฺส ฉาทิยา
วาณิชา สมจินฺเตสุํ พาลา โมเหน ปารุตา ฯ
อลฺลายเต ๕ อยํ รุกฺโข อปิ วารีว ๖ สนฺทติ
อิงฺฆสฺส ปุริมํ สาขํ มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ
สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ อจฺฉํ วาริ ๗ อนาวิลํ
#๑ ม. ปมุทิตา ฯ ๒ ม. มหานาทํ ปนาทิสุํ ฯ ๓ ม. เต สุ อุทุมฺพรมูลสฺมึ ฯ
#๔ ม. อโนทกํ ฯ ๕ สี. ยุ. อทฺทายเต ฯ ๖ สี. ยุ. วารี จ ฯ ๗ ม. วารี ฯ
เต ตตฺถ นฺหาตฺวา ปิวิตฺวา ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ
ทุติยํ สมจินฺเตสุํ พาลา โมเหน ปารุตา
อิงฺฆสฺส ทกฺขิณํ สาขํ มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ
สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ สาลิมํโสทนํ พหุํ
อปฺโปทวณฺเณ กุมฺมาเส สิงฺคิวิทลสูปิโย
เต ตตฺถ ภุตฺวา ขาทิตฺวา ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ
ตติยํ สมจินฺเตสุํ พาลา โมเหน ปารุตา
อิงฺฆสฺส ปจฺฉิมํ สาขํ มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ
สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ นาริโย สมลงฺกตา
วิจิตฺตวตฺถาภรณา อามุตฺตมณิกุณฺฑลา ฯ
อปิสุ วาณิชา เอกา นาริโย ปญฺจวีสติ
สมนฺตา ปริกรึสุ ๑ ตสฺส รุกฺขสฺส ฉาทิยา
เต ตาหิ ปริวาเรตฺวา ๒ ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ
จตุตฺถํ สมจินฺเตสุํ พาลา โมเหน ปารุตา
อิงฺฆสฺส อุตฺตรํ สาขํ มยํ ฉินฺทาม วาณิชา ฯ
สา จ ฉินฺนาว ปคฺฆริ มุตฺตา เวฬุริยา พหู
รชตํ ชาตรูปญฺจ กุตฺติโย ปฏิยานิ จ
กาสิกานิ จ วตฺถานิ อุทฺธิยานิ ๓ จ กมฺพลา
เต ตตฺถ ภาเร พนฺธิตฺวา ยาวติจฺฉึสุ วาณิชา ฯ
ปญฺจมํ สมจินฺเตสุํ พาลา โมเหน ปารุตา
#๑ ม. ปริวารึสุ ฯ ๒ ม. ปริจาเรตฺวา ฯ ๓ อุทฺทิยานิ ฯ สี. ยุ. อุทฺทิยาเน จ
#กมฺมพเล ฯ
อิงฺฆสฺส มูเล ๑ ฉินฺทาม อปิ ภิยฺโย ลภามเส ฯ
อถุฏฺฐหิ สตฺถวาโห ยาจมาโน กตญฺชลิ
นิโคฺรโธ กึ อปรชฺฌติ ๒ วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต ฯ
วาริทา ปุริมา สาขา อนฺนปานญฺจ ทกฺขิณา
นาริทา ปจฺฉิมา สาขา สพฺพกาเม จ อุตฺตรา
นิโคฺรโธ กึ อปรชฺฌติ ๒ วาณิชา ภทฺทมตฺถุ เต ฯ
ยสฺส รุกฺขสฺส ฉายาย นิสีเทยฺย สเยยฺย วา
น ตสฺส สาขํ ภญฺเชยฺย มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก ฯ
เต จ ตสฺส อนาทิตฺวา ๓ เอกสฺส วจนํ พหู
นิสิตาหิ กุฐารีหิ มูลโต นํ อุปกฺกมม ฯ
[๑๙๙๑] ตโต นาคา นิกฺขมึสุ สนฺนทฺธา ปญฺจวีสติ
ธนุคฺคหานํ ติสตา ฉสหสฺสา จ จมฺมิโน ๔ ฯ
[๑๙๙๒] เอเต หนถ พนฺธถ มา โว มุญฺจิตฺถ ชีวิตํ
ฐเปตฺวา สตฺถวาหํว สพฺเพ ภสฺมํ กโรถ เน ฯ
[๑๙๙๓] ตสฺมาหิ ปณฺฑิโต โปโส สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน
โลภสฺส น วสํ คจฺเฉ หเนยฺย ทิสกํ มนํ ๕
เอวมาทีนวํ ๖ ญตฺวา ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ
วีตตโณฺห อนาทาโน สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ ฯ
มหาวาณิชชาตกํ ทสมํ ฯ
#๑ สี. ยุ. มูลํ ฯ ๒ สี. อปรชฺฌถ ฯ ม. ปรชฺฌติ ฯ ๓ ม. ตสสานาทิยิตฺวา ฯ
#๔ ม. วมฺมิโน ฯ ๕ ม. หเนยฺยาริสกํ มนํ ฯ ๖ สี. ยุ. เอต… ฯ
๑๑ สาธินราชชาตกํ
[๑๙๙๔] อพฺภูโต วต โลกสฺมึ อุปฺปชฺชิ โลมหํสโน
ทิพฺโพ รโถ ปาตุรหุ เวเทหสฺส ยสสฺสิโน ฯ
[๑๙๙๕] เทวปุตฺโต มหิทฺธิโก มาตลิ เทวสารถิ
นิมนฺตยิตฺถ ราชานํ เวเทหํ มิถิลคฺคหํ
เอหิมํ รถมารุยฺห ราช เสฏฺฐ ทิสมฺปติ
เทวา ทสฺสนกามา เต ตาวตึสา สอินฺทกา
สรมานา หิ เต เทวา สุธมฺมายํ สมจฺฉเร ฯ
ตโต จ ราชา สาธิโน เวเทโห มิถิลคฺคโห ๑
สหสฺสยุตฺตํ อภิรุยฺห ๒ อคา เทวาน สนฺติเก
(สหสฺสยุตฺตํ หยวาหึ ทิพฺพยานมธิฏฺฐิโต
ยายมาโน มหาราชา อทฺทส เทวสภํ อิทํ ๓-)
ตํ เทวา ปฏินนฺทึสุ ทิสฺวา ราชานมาคตํ
สฺวาคตนฺเต มหาราช อโถ เต อทุราคตํ
นิสีททานิ ราชิสิ เทวราชสฺส สนฺติเก ฯ
สกฺโกปิ ปฏินนฺทิตฺถ เวเทหํ มิถิลคฺคหํ
นิมนฺตยิตฺถ ๔ กาเมหิ อาสเนน จ วาสโว
สาธุ โขสิ อนุปฺปตฺโต อาวาสํ วสวตฺตินํ
#๑ สี. ยุ. ปมุโข รถมารุหิ ฯ ๒ ม. สหสฺสยุตฺตมารุยฺห ฯ ๓ อยํ คาถา
#สพฺพโปตฺถเกสุ น ทิสฺสติ อฏฺฐกถายํ ปน ทิสฺสติ ฯ ๔ สี. ยุ. นิมนฺตยี จ ฯ
วส เทเวสุ ราชิสิ สพฺพกามสมิทฺธิสุ
ตาวตึเสสุ เทเวสุ ภุญฺช กาเม อมานุเส ฯ
[๑๙๙๖] อหํ ปุเร สคฺคคโต รมามิ
นจฺเจหิ คีเตหิ จ วาทิเตหิ
โสทานิ อชฺช น รมามิ สคฺเค
อายุนฺนุ ขีณํ ๑ มรณนฺนุ ๒ สนฺติเก
อุทาหุ มุโฬฺหสฺมิ ชนินฺทเสฏฺฐ ฯ