[๔๕๒] ๒ ปุตฺตโสเกนหํ อฏฺฏา ขิตฺตจิตฺตา วิสญฺญินี
นคฺคา ปกิณฺณเกสี จ โรทํ ๓ เตน วิจาริหํ ฯ
วีถิสงฺการกูเฏสุ สุสาเน รถิยาสุ จ
อจรึ ตีณิ วสฺสานิ ขุปฺปิปาสาสมปฺปิตา ฯ
อถทฺทสามิ สุคตํ นครํ มิถิลํ คตํ
อทนฺตานํ ทเมตารํ สมฺพุทฺธํ อกุโตภยํ ฯ
#๑ โป. ม. นานุญฺญาโต ฯ ๒ ยุ. อพฺพุหิ ฯ ๓ โป. ม. เตน ฯ
สํ จิตฺตํ ปฏิลทฺธาน วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ
โส เม ธมฺมมเทเสสิ อนุกมฺปาย โคตโม ฯ
ตสฺส ธมฺมํ สุณิตฺวาน ปพฺพชึ อนคาริยํ
ยุญฺชนฺตี สตฺถุ วจเน สจฺฉากาสึ ปทํ สิวํ ฯ
สพฺเพ โสกา สมุจฺฉินฺนา ปหีนา เอตทนฺติกา
ปริญฺญาตา หิ เม วตฺถู ยโต โสกาน สมฺภโว ฯ
วาสิฏฺฐี ฯ

[๔๕๓] ๓ ทหรา ตุวํ รูปวตี อหํปิ ทหโร ยุวา
ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน เอหิ เขเม รมามเส ฯ
อิมินา ปูติกาเยน อาตุเรน ปภงฺคุนา
อฏฺฏิยามิ หรายามิ กามตณฺหา สมูหตา ฯ
สตฺติสูลูปมา กามา ขนฺธาสํ อธิกุฏฺฏนา
ยํ ตฺวํ กามรตึ พฺรูสิ อรติ ทานิ สา มมํ ฯ
สพฺพตฺถ วิหตา นนฺทิ ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต
เอวํ ชานาหิ ปาปิม นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก ฯ
นกฺขตฺตานิ นมสฺสนฺตา อคฺคึ ปริจรํ วเน
ยถาภุจฺจมชานนฺตา พาลา สุทฺธึ อมญฺญถ ฯ
อหญฺจ โข นมสฺสนฺตี สมฺพุทฺธํ ปุริสุตฺตมํ
ปริมุตฺตา ๑ สพฺพทุกฺเขหิ สตฺถุสาสนการิกา ฯ
เขมา ฯ
#๑ โป. ม. ปมุตฺตา ฯ

[๔๕๔] ๔ อลงฺกตา สุวสนา มาลินี จนฺทโนกฺขิตา
สพฺพาภรณสญฺฉนฺนา ทาสีคณปุรกฺขตา ฯ
อนฺนํ ปานํ จ อาทาย ขชฺชํ โภชฺชํ อนปฺปกํ
เคหโต นิกฺขมิตฺวาน อุยฺยานมภิหารยึ ฯ
ตตฺถ รมิตฺวา กีฬิตฺวา อาคจฺฉนฺตี สกํ ฆรํ
วิหารํ ทกฺขึ ปาวิสึ สาเกเต อญฺชนํ วนํ ฯ
ทิสฺวาน โลกปชฺโชตํ วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ
โส เม ธมฺมมเทเสสิ อนุกมฺปาย จกฺขุมา ฯ
สุตฺวา จ โข มเหสิสฺส สจฺจํ สมฺปฏิวิชฺฌหํ
ตตฺเถว วิรชํ ธมฺมํ ผุสยึ อมตํ ปทํ ฯ
ตโต วิญฺญาตสทฺธมฺมา ปพฺพชึ อนคาริยํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา อโมฆํ พุทฺธสาสนํ ฯ
สุชาตา ฯ

[๔๕๕] ๕ อุจฺเจ กุเล อหํ ชาตา พหุวิตฺเต มหทฺธเน
วณฺณรูเปน สมฺปนฺนา ธีตา เมฆิสฺส ๑ อตฺรชา ฯ
ปตฺถิตา ราชปุตฺเตหิ เสฏฺฐิปุตฺเตหิ คิชฺฌิตา
ปิตุ เม เปสยิ ทูตํ เทถ มยฺหํ อโนปมํ ฯ
ยตฺตกํ ตุลิตา เอสา ตุยฺหํ ธิตา อโนปมา
ตโต อฏฺฐคุณํ ทสฺสํ หิรญฺญํ รตนานิ จ ฯ
#๑ ม. ยุ. มชฺฌสฺส ฯ
สาหํ ทิสฺวาน สมฺพุทฺธํ โลกเชฏฺฐํ อนุตฺตรํ
ตสฺส ปาทานิ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ อุปาวิสึ ฯ
โส เม ธมฺมมเทเสสิ อนุกมฺปาย โคตโม
นิสินฺนา อาสเน ตสฺมึ ผุสยึ ตติยํ ผลํ ฯ
ตโต เกสานิ เฉตฺวาน ปพฺพชึ อนคาริยํ
สาชฺช ๑ เม สตฺตมี รตฺติ ยโต ตณฺหา วิโสสิตา ฯ
อโนปมา ฯ

[๔๕๖] ๖ พุทฺธ วีร นโม ตยตฺถุ สพฺพสตฺตานมุตฺตม
โย มํ ทุกฺขา ปโมเจสิ อญฺญญฺจ พหุกํ ชนํ ฯ
สพฺพทุกฺขํ ปริญฺญาตํ เหตุตณฺหา วิโสสิตา
ภาวิตฏฺฐงฺคิโก ๒ มคฺโค นิโรโธ ผุสิโต มยา ฯ
มาตา ปุตฺโต ปิตา ภาตา อยฺยิกา จ ปุเร อหุํ
ยถาภุจฺจํ อชานนฺตี สํสริหํ อนิพฺพิสํ ฯ
ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา อนฺติโมยํ สมุสฺสโย
วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิทานิ ปุนพฺภโว ฯ
อารทฺธวิริเย ปหิตตฺเต นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกเม
สมคฺเค สาวเก ปสฺส เอสา พุทฺธาน วนฺทนา ฯ
พหูนํ วต อตฺถาย มายา ชนยิ โคตมํ
พฺยาธิมรณตุนฺนานํ ทุกฺขกฺขนฺธํ พฺยปานุทิ ฯ
มหาปชาปตี โคตมี ฯ
#๑ ม. อชฺช เม ฯ ๒ ม. ภาวิโต อฏฺฐงฺคิโก ฯ ยุ. อริยฏฺฐงฺคิโก ฯ

[๔๕๗] ๗ คุตฺเต ยทตฺถํ ปพฺพชฺชา หิตฺวา ปุตฺตํ สมุสฺสยํ ๑
ตเมว อนุพฺรูเหหิ มา จิตฺตสฺส วสํ คมิ ฯ
จิตฺเตน วญฺจิตา สตฺตา มารสฺส วิสเย รตา
อเนกชาติสํสารํ สนฺธาวนฺติ อวิทฺทสู ฯ
กามจฺฉนฺทญฺจ พฺยาปาทํ สกฺกายทิฏฺฐิเมว จ
สีลพฺพตปรามาสํ วิจิกิจฺฉญฺจ ปญฺจมํ ฯ
สํโยชนานิ เอตานิ ปชหิตฺวาน ภิกฺขุนี
โอรมฺภาคมนียานิ นยิทํ ปุนเรหิสิ ฯ
ราคํ มานํ อวิชฺชญฺจ อุทฺธจฺจญฺจ วิวชฺชิย
สํโยชนานิ เฉตฺวาน ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสสิ ฯ
เขเปตฺวา ชาติสํสารํ ปริญฺญาย ปุนพฺภวํ
ทิฏฺเฐ ๒ ธมฺเมว นิจฺฉาตา อุปสนฺตา จริสฺสสิ ฯ
คุตฺตา ฯ

[๔๕๘] ๘ จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ วิหารา อุปนิกฺขมึ
อลทฺธา เจตโส สนฺตึ จิตฺเต อวสวตฺตินี ฯ
ภิกฺขุนึ อุปสงฺกมฺม สกฺกจฺจํ ปริปุจฺฉหํ
สา เม ธมฺมมเทเสสิ ธาตุอายตนานิ จ
จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อินฺทฺริยานิ พลานิ จ
โพชฺฌงฺคฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา ฯ
#๑ ม. หิตฺวา ปุตฺตํ วิสุํ ปิยํ ฯ ๒ ม. ทิฏฺเฐว ธมฺเม ฯ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา กโรนฺตี อนุสาสนึ
รตฺติยา ปุริเม ยาเม ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ
รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ
รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม ตโมกฺขนฺธํ ปทาลยึ
ปีติสุเขน จ กายํ ผริตฺวา วิหรึ ตทา
สตฺตมิยา ปาเท ปสาเรสึ ๑ ตโมกฺขนฺธํ ปทาลิย ฯ
วิชยา ฯ
ฉกฺกนิปาโต สมตฺโต ฯ
______________________
เถรีคาถาย สตฺตกนิปาโต

[๔๕๙] ๑ มุสลานิ คเหตฺวาน ธญฺญํ โกฏฺเฏนฺติ มาณวา
ปุตฺตทารานิ โปเสนฺตา ธนํ วินฺทนฺติ มาณวา ฯ
ฆเฏถ พุทฺธสาสเน ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ
ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทถ ฯ
จิตฺตํ อุปฏฺฐเปตฺวาน เอกคฺคํ สุสมาหิตํ
ปจฺจเวกฺขถ สงฺขาเร ปรโต โน จ อตฺตโต ฯ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา ปฏาจารานุสาสนึ
ปาเท ปกฺขาลยิตฺวาน เอกมนฺเต อุปาวิสึ ฯ
#๑ ยุ. ปสาเรมิ ฯ
รตฺติยา ปุริเม ยาเม ปุพฺพชาติมนุสฺสรึ
รตฺติยา มชฺฌิเม ยาเม ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธยึ ฯ
รตฺติยา ปจฺฉิเม ยาเม ตโมกฺขนฺธํ ปทาลยึ
เตวิชฺชา อถ วุฏฺฐามิ ๑ กตา เต อนุสาสนี ฯ
สกฺกํว เทวา ติทสา สงฺคาเม อปราชิตํ
ปุรกฺขิตฺวา วิหรามิ ๒ เตวิชฺชมฺหิ อนาสวา ฯ
อุตฺตรา ฯ

[๔๖๐] ๒ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาน ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา
ปฏิวิชฺฌึ ปทํ สนฺตํ สงฺขารูปสมํ สุขํ ฯ
กึ ๓ นุ อุทฺทิสฺส มุณฺฑาสิ สมณี วิย ทิสฺสสิ
น จ โรเจสิ ปาสณฺเฑ กิมิทํ จรสิ โมมุหา ฯ
อิโต พหิทฺธา ปาสณฺฑา ทิฏฺฐิโย อุปนิสฺสิตา
น เต ธมฺมํ วิชานนฺติ น เต ธมฺมสฺส โกวิทา ฯ
อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต พุทฺโธ อปฺปฏิปุคฺคโล
โส เม ธมฺมมเทเสสิ ทิฏฺฐีนํ สมติกฺกมํ
ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ
อริยฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ทุกฺขูปสมคามินํ ฯ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วิหรึ สาสเน รตา
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
#๑ ม. วุฏฺฐาสิ ฯ ๒ ม. วิหสฺสามิ ฯ ยุ. วิหิสฺสามิ ฯ ๓ ม. กํ ฯ
สพฺพตฺถ วิหตา นนฺทิ ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต
เอวํ ชานาหิ ปาปิม นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก ฯ
จาลา ฯ

[๔๖๑] ๓ สตีมตี จกฺขุมตี ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา
ปฏิวิชฺฌึ ปทํ สนฺตํ อกาปุริสเสวิตํ ฯ
กึ นุ ชาตึ น โรเจสิ ชาโต กามานิ ภุญฺชติ
ภุญฺชาหิ กามรติโย มาหุ ปจฺฉานุตาปินี ฯู
ชาตสฺส มรณํ โหติ หตฺถปาทาน เฉทนํ
วธพนฺธปริกฺเขปํ ๑ ชาโต ทุกฺขํ นิคจฺฉติ ฯ
อตฺถิ สกฺยกุเล ชาโต สมฺพุทฺโธ อปราชิโต
โส เม ธมฺมมเทเสสิ ชาติยา สมติกฺกมํ
ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ
อริยฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ทุกฺขูปสมคามินํ ฯ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วิหรึ สาสเน รตา
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
สพฺพตฺถ วิหตา นนฺทิ ตโมกฺขนฺโธ ปทาลิโต
เอวํ ชานาหิ ปาปิม นิหโต ตฺวมสิ อนฺตก ฯ
อุปจาลา ฯ
สตฺตกนิปาโต สมตฺโต ฯ
______________________
#๑ ยุ. วธพนฺธปริเกฺลสํ ฯ
เถรีคาถาย อฏฺฐกนิปาโต