[๔๑๒] เราผู้ชื่อว่ามุตตาเป็นผู้หลุดพ้นแล้วด้วยดี ด้วยการหลุดพ้นจากความค่อม
๓ อย่าง คือ ค่อมเพราะครก ๑ ค่อมเพราะสาก ๑ ค่อมเพราะสามี ๑
และเป็นผู้หลุดพ้นแล้วจากความเกิดและความตาย ถอนตัณหาเครื่อง
นำไปสู่ภพขึ้นได้แล้ว.
๑๒. ธรรมทินนาเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงการบรรลุนิพพาน

[๔๑๓] เราเป็นผู้มีฉันทะอันเกิดแล้ว มีที่สุดอันมิใช่วิสัย เป็นผู้ถูกต้องแล้วซึ่ง
นิพพานด้วยใจ และไม่มีจิตปฏิพัทธ์ในกามทั้งหลาย บัณฑิตย่อมเรียกว่า
มีกระแสในเบื้องต้น.
๑๓. วิสาขาเถรีคาถา
สุภาษิตชวนประพฤติธรรม

[๔๑๔] ท่านทั้งหลาย จงทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ที่บุคคลทำแล้วไม่
เดือดร้อนในภายหลัง ขอท่านทั้งหลายรีบล้างเท้าทั้งสองแล้วนั่ง ณ ที่
ควรเถิด.
๑๔. สุมนาเถรีคาถา
สุภาษิตสอนการพิจารณาธาตุ

[๔๑๕] ท่านจงพิจารณาเห็นธาตุ ทั้งหลายโดยความเป็นทุกข์แล้ว อย่าเข้าถึง
ความเกิดอีกเลย ท่านคลายความพอใจในภพแล้ว จักเป็นผู้สงบระงับ
เที่ยวไป.
๑๕. อุตตราเถรีคาถา
สุภาษิตสอนการสังวร

[๔๑๖] เราเป็นผู้สำรวมแล้วด้วยกาย วาจา และใจ ถอนตัณหาขึ้นพร้อมทั้งราก
แล้ว เป็นผู้มีความเย็นใจดับสนิทแล้ว.
๑๖. สุมนวุฐฒปัพพชิตาเถรีคาถา
สุภาษิตสอนการนุ่งห่ม

[๔๑๗] ดูกรนางสุมนาผู้เจริญ ท่านจงทำไตรจีวรด้วยท่อนผ้า นุ่งห่มแล้วนอนให้
สบายเถิด เพราะราคะของท่านสงบระงับแล้ว ท่านเป็นผู้มีความเย็นใจ
ดับสนิทแล้ว.
๑๗. ธรรมาเถรีคาถา
สุภาษิตสอนการพิจารณากาย

[๔๑๘] เราเป็นคนทุพพลภาพ มีกายอันสั่นเทา ถือไม้เท้าเที่ยวไปเพื่อบิณฑบาต
ได้ล้มลงที่แผ่นดินตรงนั้นเอง ที่นั้นจิตของเราหลุดพ้นแล้ว เพราะ
พิจารณาเห็นโทษในกาย.
๑๘. สังฆาเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงผลการออกบวช

[๔๑๙] เราละเรือนและละบุตร ทั้งสัตว์ของเลี้ยงอันเป็นที่รักออกบวชแล้ว ละ
ราคะ โทสะ และคลายอวิชชาแล้ว ถอนตัณหาพร้อมทั้งราก เป็นผู้
สงบระงับดับแล้ว.
จบ เอกกนิบาต
_________________
เถรีคาถา ทุกนิบาต
ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในทุกนิบาต
๑. นันทาเถรีคาถา
พระพุทธโอวาทสอนนางนันทาเถรี

[๔๒๐] ได้ทราบว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสสอนนางนันทาสิกขมานาเนืองๆ ด้วยพระ
คาถาเหล่านี้ อย่างนี้ว่า
ดูกรนางนันทา เธอจงพิจารณาอัตภาพอันกระดูก ๓๐๐ ท่อนยกขึ้นแล้ว
อันกระสับกระส่าย ไม่สะอาด เป็นของเปื่อยเน่า จงอบรมจิตให้ตั้งมั่น
มีอารมณ์เดียว ด้วยอสุภภาวนา อนึ่ง เธอจงอบรมจิตให้หานิมิตมิได้
และบรรเทาซึ่งอนุสัย คือมานะ เพราะการละมานะเสียได้ แต่นั้นจัก
เป็นผู้สงบเที่ยวไป.
๒. ชันตาเถรีคาถา
สุภาษิตแสดงผลการเจริญโพชฌงค์

[๔๒๑] โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ อันเป็นหนทางแห่งการบรรลุนิพพาน เราเจริญ
แล้วทั้งหมด ตามที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงไว้แล้ว พระผู้มีพระภาค
พระองค์นั้นเราเห็นแล้ว เพราะฉะนั้น อัตภาพร่างกายของเรานี้มีในที่สุด
ชาติสงสารสิ้นแล้ว บัดนี้ การเกิดอีกไม่มี.
๓. อัญญตราเถรีภิกขุนีคาถา
สุภาษิตแสดงการมีความสุข