[๓๙๒] ๘ คจฺฉํ วเทสิ สมณ ฐิโตมฺหิ
มมญฺจ พฺรูสิ ฐิตมฏฺฐิโตติ
ปุจฺฉามิ ตํ สมณ เอตมตฺถํ
กสฺมา ฐิโต ตฺวํ อหมฏฺฐิโตมฺหิ ฯ
ฐิโต อหํ องฺคุลิมาล สพฺพทา
สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑํ
ตุวญฺจ ปาเณสุ อสญฺญโตสิ
ตสฺมา ฐิโตหํ ตุวมฏฺฐิโตสิ ฯ
จิรสฺสํ วต เม มหิโต มเหสิ
มหาวนํ สมโณ ปจฺจุปาทิ
โสหํ จชิสฺสามิ สหสฺสปาปํ
สุตฺวาน คาถํ ตว ธมฺมยุตฺตํ ฯ
อิจฺเจว โจโร อสิมาวุธญฺจ
โสพฺเภ ปปาเต นรเก อนฺวกาสิ
อวนฺทิ โจโร สุคตสฺส ปาเท
ตตฺเถว ปพฺพชฺชมยาจิ พุทฺธํ ฯ
พุทฺโธ จ โข การุณิโก มเหสิ
โย สตฺถา โลกสฺส สเทวกสฺส
ตเมหิ ภิกฺขูติ ตทา อโวจ
เอเสว ตสฺส อหุ ภิกฺขุภาโว ฯ
โย จ ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวา ๑ ปจฺฉา โส นปฺปมชฺชติ
โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา ฯ
ยสฺส ปาปํ กตํ กมฺมํ กุสเลน ปิถียติ
โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา ฯ
โย หเว ทหโร ภิกฺขุ ยุญฺชตี พุทฺธสาสเน
โสมํ โลกํ ปภาเสติ อพฺภา มุตฺโตว จนฺทิมา ฯ
ทิสา หิ เม ธมฺมกถํ สุณนฺตุ
ทิสา หิ เม ยุญฺชนฺตุ พุทฺธสาสเน จ ๒
ทิสา หิ เม เต มนุสฺเส ภชนฺตุ
เย ธมฺมเมวาทปยนฺติ สนฺโต ฯ
ทิสา หิ เม ขนฺติวาทานํ อวิโรธปฺปสํสินํ
สุณนฺตุ ธมฺมํ กาเลน ตญฺจ อนุวิธียนฺตุ ฯ
น หิ ชาตุ โส มมํ หึเส อญฺญํ วา ปน กญฺจินํ ๓
ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ รกฺเขยฺย ตสถาวเร ฯ
อุทกํ หิ นยนฺติ เนตฺติกา
อุสุการา นมยนฺติ เตชนํ
ทารุํ นมยนฺติ ตจฺฉกา
อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา ฯ
ทณฺเฑเนเก ทมยนฺติ องฺกุเสหิ กสาหิ จ
อทณฺเฑน อสตฺเถน อหํ ทนฺโตมฺหิ ตาทินา ฯ
#๑ ยุ. โย ปุพฺเพ ปมชฺชิตฺวาน ฯ ๒ ม. ยุ. จสทฺโท นตฺถิ ฯ ๓ โป ม. กิญฺจนํ ฯ
อหึสโกติ เม นามํ หึสกสฺส ปุเร สโต
อชฺชาหํ สจฺจนาโมมฺหิ น นํ หึสามิ กญฺจินํ ฯ
โจโร อหํ ปุเร อาสึ องฺคุลิมาโลติ วิสฺสุโต
วุยฺหมาโน มโหเฆน พุทฺธํ สรณมาคมํ ฯ
โลหิตปาณี ปุเร อาสึ องฺคุลิมาโลติ วิสฺสุโต
สรณาคมนํ ปสฺส ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ
ตาทิสํ กมฺมํ กตฺวาน พหุํ ทุคฺคติคามินํ
ผุฏฺโฐ กมฺมวิปาเกน อนโณ ภุญฺชามิ โภชนํ ฯ
ปมาทมนุยุญฺชนฺติ พาลา ทุมฺเมธิโน ชนา
อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ ฯ
มา ปมาทมนุยุญฺเชถ มา กามรติสนฺถวํ
อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต ปปฺโปติ ปรมํ สุขํ ฯ
สฺวาคตํ นาปคตํ เนตํ ทุมฺมนฺติตํ มม
สํวิภตฺเตสุ ธมฺเมสุ ยํ เสฏฺฐํ ตทุปาคมํ ฯ
สฺวาคตํ นาปคตํ เนตํ ทุมฺมนฺติตํ มม
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
อรญฺเญ รุกฺขมูเล วา ปพฺพเตสุ คุหาสุ วา
ตตฺถ ตตฺเถว อฏฺฐาสึ อุพฺพิคฺคมนโส ตทา ฯ
สุขํ สยามิ ฐายามิ สุขํ กปฺเปมิ ชีวิตํ
อหตฺถปาโส มารสฺส อโห สตฺถานุกมฺปิโต ฯ
พฺรหฺมชจฺโจ ปุเร อาสึ อุทิจฺโจ อุภโต อหุํ ๑
โสชฺช ปุตฺโต สุคตสฺส ธมฺมราชสฺส สตฺถุโน ฯ
วีตตโณฺห อนาทาโน คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต
อฆมูลํ วธิตฺวาน ๒ ปตฺโต เม อาสวกฺขโย ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ
โอหิโต ครุโก ภาโร ภวเนตฺติ สมูหตาติ ฯ
องฺคุลิมาโล เถโร ฯ

[๓๙๓] ๙ ปหาย มาตาปิตโร ภคินีญาติภาตโร
ปญฺจ กามคุเณ หิตฺวา อนุรุทฺโธว ฌายติ ฯ
สเมโต นจฺจคีเตหิ สมฺมตาฬปฺปโพธโน
น เตน สุทฺธิมชฺฌคมา มารสฺส วิสเย รโต ฯ
เอตญฺจ สมติกฺกมฺม รโต พุทฺธสฺส สาสเน
สพฺโพฆํ สมติกฺกมฺม อนุรุทฺโธว ฌายติ ฯ
รูปา สทฺทา รสา คนฺธา โผฏฺฐพฺพา จ มโนรมา
เอเต จ สมติกฺกมฺม อนุรุทฺโธว ฌายติ ฯ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เอโก อทุติโย มุนิ
เอสติ ปํสุกูลานิ อนุรุทฺโธ อนาสโว ฯ
วิจินิ ๓ อคฺคหี โธวิ รชยี ธารยี มุนิ
ปํสุกูลานิ มติมา อนุรุทฺโธ อนาสโว ฯ
#๑ ม. อหุ ฯ ๒ ยุ. วมิตฺวาน ฯ ๓ ม. วิจินี ฯ
มหิจฺโฉ จ อสนฺตุฏฺโฐ สํสฏฺโฐ โย จ อุทฺธโต
ตสฺส ธมฺมา อิเม โหนฺติ ปาปกา สงฺกิเลสิกา ฯ
สโต จ โหติ อปฺปิจฺโฉ สนฺตุฏฺโฐ อวิฆาตวา
ปวิเวกรโต วิตฺโต นิจฺจมารทฺธวีริโย ฯ
ตสฺส ธมฺมา อิเม โหนฺติ กุสลา โพธิปกฺขิกา
อนาสโว จ โส โหติ อิติ วุตฺตํ มเหสินา ฯ
มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร
มโนมเยน กาเยน อิทฺธิยา อุปสงฺกมิ ฯ
ยทา เม อหุ สงฺกปฺโป ตโต อุตฺตรึ ๑ เทสยิ
นิปฺปปญฺจรโต พุทฺโธ นิปฺปปญฺจมเทสยิ ฯ
ตสฺสาหํ ธมฺมมญฺญาย วิหาสึ สาสเน รโต
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปญฺจปญฺญาส วสฺสานิ ยโต เนสชฺชิโก อหํ
ปญฺจวีสติ วสฺสานิ ยโต มิทฺธํ สมูหตํ ฯ
นาหุ อสฺสาสปสฺสาโส ฐิตจิตฺตสฺส ตาทิโน
อเนโช สนฺติมารพฺภ จกฺขุมา ปรินิพฺพุโต ฯ
อสลฺลีเนน จิตฺเตน เวทนํ อชฺฌวาสยิ
ปชฺโชตสฺเสว นิพฺพานํ วิโมกฺโข เจตโส อหุ ฯ
เอเต ปจฺฉิมกา ทานิ มุนิโน ผสฺสปญฺจมา
#๑ ม. ยุ. อุตฺตริ ฯ
นาญฺเญ ธมฺมา ภวิสฺสนฺติ สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเต ฯ
นตฺถิ ทานิ ปุนาวาโส เทวกายสฺมึ ๑ ชาลินิ
วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ
ยสฺส มุหุตฺเตน สหสฺสธา
โลโก สํวิทิโต สพฺรหฺมกปฺโป
วสี อิทฺธิคุเณ จุตูปปาเต
กาเล ปสฺสติ เทวตา ส ภิกฺขุ ฯ
อนฺนภาโร ปุเร อาสึ ทลิทฺโท ฆาสหารโก
สมณํ ปฏิปาเทสึ อุปริฏฺฐํ ยสสฺสินํ ฯ
โสมฺหิ สกฺยกุเล ชาโต อนุรุทฺโธติ มํ วิทู
อุเปโต นจฺจคีเตหิ สมฺมตาฬปฺปโพธโน ฯ
อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ สตฺถารํ อกุโตภยํ
ตสฺมึ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ๊
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ยตฺถ เม วุสิตํ ปุเร
ตาวตึเสสุ เทเวสุ อฏฺฐาสึ สกฺกชาติยา ฯ
สตฺตกฺขตฺตุํ มนุสฺสินฺโท อหํ รชฺชมการยึ
จาตุรนฺโต วิชิตาวี ชมฺพุสณฺฑสฺส อิสฺสโร
อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน อนุสาสยึ ฯ
อิโต สตฺต อิโต สตฺต สํสารานิ จตุทฺทส
นิวาสมภิชานิสฺสํ เทวโลเก ฐิโต ตทา ฯ
#๑ ม. ยุ. เทวกายสฺมิ ฯ
ปญฺจงฺคิเก สมาธิมฺหิ สนฺเต เอโกทิภาวิเต
ปฏิปฺปสฺสทฺธิลทฺธมฺหิ ทิพฺพจกฺขุํ วิสุชฺฌิ เม ฯ
จุตูปปาตํ ชานามิ สตฺตานํ อาคตึ คตึ
อิตฺถภาวญฺญถาภาวํ ฌาเน ปญฺจงฺคิเก ฐิโต ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา ฯเปฯ ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ
วชฺชีนํ เวฬุวคาเม อหํ ชีวิตสงฺขยา
เหฏฺฐโต เวฬุคุมฺพสฺมึ นิพฺพายิสฺสํ อนาสโวติ ฯ
อนุรุทฺโธ เถโร ฯ

[๓๙๔] ๑๐ สมณสฺส อหู จินฺตา ปุปฺผิตมฺหิ มหาวเน
เอกคฺคสฺส นิสินฺนสฺส ปวิวิตฺตสฺส ฌายิโน ฯ
อญฺญถา โลกนาถมฺหิ ติฏฺฐนฺเต ปุริสุตฺตเม
อิริยํ อาสิ ภิกฺขูนํ อญฺญถา ทานิ ทิสฺสเต ฯ
สีตวาตปริตฺตานํ หิริโกปีนฉาทนํ
มตฺตฏฺฐิยํ อภุญฺชึสุ สนฺตุฏฺฐา อิตรีตเร ฯ
ปณีตํ ยทิ วา ลูขํ อปฺปํ วา ยทิ วา พหุํ
ยาปนตฺถํ อภุญฺชึสุ อคิทฺธา นาธิมุจฺฉิตา ฯ
ชีวิตานํ ปริกฺขาเร เภสชฺเช อถ ปจฺจเย
น พาฬฺหํ อุสฺสุกา อาสุํ ยถา เต อาสวกฺขเย ฯ
อรญฺเญ รุกฺขมูเลสุ กนฺทราสุ คุหาสุ จ
วิเวกมนุพฺรูหนฺตา วิหึสุ ๑ ตปฺปรายนา ฯ
#๑ โป. ม. วิหํสุ ฯ
นีจนิวิฏฺฐา ๑ สุภรา มุทู อตฺถทฺธมานสา
อพฺยาเสกา อมุขรา อตฺถจินฺตาวสานุคา ฯ
ตโต ปาสาทิกํ อาสิ คตํ ภุตฺตํ นิเสวิตํ
สินิทฺธา เตลธาราว อโหสิ อิริยาปโถ ฯ
สพฺพาสวปริกฺขีณา มหาฌายี มหาหิตา
นิพฺพุตา ทานิ เต เถรา ปริตฺตา ทานิ ตาทิสา ฯ
กุสลานญฺจ ธมฺมานํ ปญฺญาย จ ปริกฺขยา
สพฺพาการวรูเปตํ ลุชฺชเต ชินสาสนํ ฯ
ปาปกานญฺจ ธมฺมานํ กิเลสานญฺจ โย อุตุ
อุปฏฺฐิตา วิเวกาย เย จ สทฺธมฺมเสสกา ฯ
เต กิเลสา ปวฑฺฒนฺตา อาวิสนฺติ พหุํ ชนํ
กีฬนฺติ มญฺเญ พาเลหิ อุมฺมตฺเตหิว รกฺขสา ฯ
กิเลเสหาภิภูตา เต เตน เตน วิธาวิตา
นรา กิเลสวตฺถูสุ สยํคาเหว ๒ โฆสิเต ฯ
ปริจฺจชิตฺวา สทฺธมฺมํ อญฺญมญฺเญหิ ภณฺฑเร
ทิฏฺฐิคตานิ อเนฺวนฺตา อิทํ เสยฺโยติ มญฺญเร ฯ
ธนญฺจ ปุตฺตภริยญฺจ ฉฑฺฑยิตฺวาน นิคฺคตา๗
กฏจฺฉุภิกฺขเหตูปิ อกิจฺจานิ นิเสวเร ฯ
อุทราวเทหกํ ภุตฺวา สยนฺตุตฺตานเสยฺยกา
กถํ วตฺเตนฺติ ๓ ปฏิพุทฺธา ยา กถา สตฺถุครหิตา ฯ
#๑ ม. นีจา นิวิฏฺฐา ฯ ๒ ม. สสงฺคาเมว ฯ
#๓ โป. กถํ วฑฺเฒนฺติ ฯ ยุ. กถา วเทนฺติ ฯ
สพฺพการุกสิปฺปานิ จิตฺตํ กตฺวาน ๑ สิกฺขเร
อวูปสนฺตา อชฺฌตฺตํ สามญฺญตฺโถติ อจฺฉติ ฯ
มตฺติกํ เตลจุณฺณญฺจ อุทกาสนโภชนํ
คิหีนํ อุปนาเมนฺติ อากงฺขนฺตา พหุตฺตรํ ฯ
ทนฺตโปณํ กปิฏฺฐญฺจ ปุปฺผขาทนิยานิ จ
ปิณฺฑปาเต จ สมฺปนฺเน อมฺเพ อามลกานิ จ
เภสชฺเชสุ ยถา เวชฺชา กิจฺจากิจฺเจ ยถา คิหี
คณิกาว วิภูสายํ อิสฺสเร ขตฺติยา ยถา
เนกติกา วญฺจนิกา กูฏสกฺขี อวาฏุกา ๒
พหูหิ ปริกปฺเปหิ อามิสํ ปริภุญฺชเร ฯ
เลสกปฺเป ปริยาเย ปริกปฺเปนุธาวิตา
ชีวิกตฺถา อุปาเยน สงฺกฑฺฒนฺติ พหุํ ธนํ ฯ
อุปฏฺฐเปนฺติ ปุริสํ กมฺมโต โน จ ธมฺมโต
ธมฺมํ ปเรสํ เทเสนฺติ ลาภโต โน จ อตฺถโต ฯ
สงฺฆลาภสฺส ภณฺฑนฺติ สงฺฆโต ปริพาหิรา
ปรลาโภปชีวนฺตา อหิริกาว น ลชฺชเร ฯ
นานุยุตฺตา ตถา เอเก มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา
สมฺภาวนํเยวิจฺฉนฺติ ลาภสกฺการมุจฺฉิตา ฯ
เอวํ นานปฺปยาตมฺหิ น ทานิ สุกรํ ตถา
#๑ ม. จิตฺตึ กตฺวาน ฯ ยุ. จิตฺติกตฺวาน ฯ ๒ ม. อปาฏุกา ฯ
อผุสิตํ วา ผุสิตุํ ผุสิตํ วานุรกฺขิตุํ ฯ
ยถา กณฺฏกฏฺฐานมฺหิ จเรยฺย อนุปาหโน
สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาน เอวํ คาเม มุนี จเร ฯ
สริตฺวา ปุพฺพเก โยคี เตสํ วตฺตมนุสฺสรํ
กิญฺจาปิ ปจฺฉิโม กาโล ผุเสยฺย อมตํปทํ ฯ
อิทํ วตฺวา สาลวเน สมโณ ภาวิตินฺทฺริโย
พฺราหฺมโณ ปรินิพฺพายิ อิสิ ขีณปุนพฺภโวติ ฯ
ปาราสริโย ๑ เถโร ฯ
อุทฺทานํ
อธิมุตฺโต ปาราสริโย ๑ เตลุกานิ ๒ รฏฺฐปาโล
มาลุงฺกฺยเสโล จ ภทฺทิโย องฺคุลิ ทิพฺพจกฺขุโก ฯ
ปาราสริโย ๑ จ ทเสเต วีสมฺหิ สุปริกิตฺติตา ๓
คาถาโย เทฺว สตา โหนฺติ ปญฺจตาฬีสอุตฺตรินฺติ ฯ
วีสตินิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
_________________
เถรคาถาย ตึสนิปาโต

[๓๙๕] ๑ ปาสาทิเก พหู ทิสฺวา ภาวิตตฺเต สุสํวุเต
อิสิ ปณฺฑรสโคตฺโต อปุจฺฉิ ปุสฺสสวฺหยํ ๔ ฯ
#๑ โป. ม. ยุ. ปาราปริโย ฯ ๒ ม. ยุ. เตลกานิ ฯ ๓ ม. ปริกิตฺติตา ฯ
#๔ ผุสฺสสวฺหยํ ฯ
กึฉนฺทา กิมธิปฺปายา กิมากปฺปา ภวิสฺสเร
อนาคตมฺหิ กาลมฺหิ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ
สุโณหิ วจนํ มยฺหํ อิสิ ปณฺฑรสวฺหย
สกฺกจฺจํ อุปธาเรหิ อาจิกฺขิสฺสามฺยนาคตํ ฯ
โกธนา อุปนาหี จ มกฺขี ถมฺภี สฐา พหู
อิสฺสุกี นานาวาทา จ ภวิสฺสนฺติ อนาคเต ฯ
อญฺญาตมานิโน ธมฺเม คมฺภีเร ตีรโคจรา
ลหุกา อครู ธมฺเม อญฺญมญฺญมคารวา ฯ
พหู อาทีนวา โลเก อุปฺปชฺชิสฺสนฺตฺยนาคเต
สุเทสิตํ อิมํ ธมฺมํ กิลิสิสฺสนฺติ ทุมฺมตี ฯ
คุณหีนาปิ สงฺฆมฺหิ โวหรนฺตา วิสารทา
พลวนฺโต ภวิสฺสนฺติ มุขรา อสฺสุตาวิโน ฯ
คุณวนฺโตปิ สงฺฆมฺหิ โวหรนฺตา ยถตฺถโต
ทุพฺพลา เต ภวิสฺสนฺติ หิริมนา อนตฺถิกา ฯ
รชตํ ชาตรูปญฺจ เขตฺตํ วตฺถุํ อเชฬกํ
ทาสีทาสญฺจ ทุมฺเมธา สาทิยิสฺสนฺตฺยนาคเต ฯ
อุชฺฌานสญฺญิโน พาลา สีเลสุ อสมาหิตา
อุนฺนฬา วิจริสฺสนฺติ กลหาภิรตา มคา
อุทฺธตา จ ภวิสฺสนฺติ นีลจีวรปารุตา
กุหา ถทฺธา ลปา สิงฺคี จริสฺสนฺตฺยริยา วิย ฯ
เตลสเณฺหหิ เกเสหิ จปลา อญฺชนกฺขิกา
รถิยาย คมิสฺสนฺติ ทนฺตวณฺณกปารุตา ๑ ฯ
อเชคุจฺฉํ วิมุตฺเตหิ สุรตฺตํ อรหทฺธชํ
ชิคุจฺฉิสฺสนฺติ กาสาวํ โอทาเตสุ สมุจฺฉิตา ฯ
ลาภกามา ภวิสฺสนฺติ กุสีตา หีนวีริยา ฯ
กิจฺฉนฺตา วนปตฺถานิ คามนฺเตสุ วสิสฺสเร ฯ
เย เย ลาภํ ลภิสฺสนฺติ มิจฺฉาชีวรตา สทา
เต เต ว อนุสิกฺขนฺตา คมิสฺสนฺติ ๒ อสญฺญตา ฯ
เย เย อลาภิโน ลาภํ น เต ปุชฺชา ภวิสฺสเร
สุเปสเลปิ เต ธีเร เสวิสฺสนฺติ น เต ตทา ฯ
มิลกฺขุรชนํ รตฺตํ ครหนฺตา สกํ ธชํ
ติตฺถิยานํ ธชํ เกจิ ธาเรสฺสนฺตฺยวทาตกํ ๓ ฯ๘
อคารโว จ กาสาเว ตทา เตสํ ภวิสฺสติ
ปฏิสงฺขา จ กาสาเว ภิกฺขูนํ น ภวิสฺสติ ฯ
อภิภูตสฺส ทุกฺเขน สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต
ปฏิสงฺขา มหาโฆรา นาคสฺสาสิ อจินฺติยา ฯ
ฉทฺทนฺโต หิ ตทา ทิสฺวา สุรตฺตํ อรหทฺธชํ
ตาวเทว ภณี คาถา คโช อตฺโถปสญฺหิตา ฯ
#๑ โป. ม. ทนฺตวณฺณิกปารุตา ฯ ๒ ยุ. ภชิสฺสนฺติ อสํยตา ฯ ๓ โป. ม.
#ธาริสฺสนฺตฺยวทาตกํ ฯ
อนิกฺกสาโว กาสาวํ โย วตฺถํ ปริทเหสฺสติ ๑
อเปโต ทมสจฺเจน น โส กาสาวมรหติ ฯ
โย จ วนฺตกสาวสฺส สีเลสุ สุสมาหิโต
อุเปโต ทมสจฺเจน ส เว กาสาวมรหติ ฯ
วิปนฺนสีโล ทุมฺเมโธ ปากโฏ กามการิโย
วิพฺภนฺตจิตฺโต นิสฺสุกฺโก น โส กาสาวมรหติ ฯ
โย จ สีเลน สมฺปนฺโน วีตราโค สมาหิโต
โอทาตมนสงฺกปฺโป ส เว กาสาวมรหติ ฯ
อุทฺธโต อุนฺนโฬ พาโล สีลํ ยสฺส น วิชฺชติ
โอทาตกํ อรหติ กาสาวํ กึ กริสฺสติ ฯ
ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ ทุฏฺฐจิตฺตา อนาทรา
ตาทีนํ เมตฺตจิตฺตานํ นิคฺคณฺหิสฺสนฺตฺยนาคเต ฯ
สิกฺขาเปนฺตาปิ เถเรหิ พาลา จีวรธารณํ
น สุณิสฺสนฺติ ทุมฺเมธา ปากฏา กามการิยา ฯ
เต ตถา สิกฺขิตา พาลา อญฺญมญฺญํ อคารวา
นาทิยิสฺสนฺตุปชฺฌาเย ขลุงฺโก วิย สารถึ ฯ
เอวํ อนาคตทฺธานํ ปฏิปตฺติ ภวิสฺสติ
ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ ปตฺเต กาลมฺหิ ปจฺฉิเม ฯ
ปุรา อาคจฺฉเต เอตํ อนาคตํ มหพฺภยํ
สุพฺพจา โหถ สขิลา อญฺญมญฺญํ สคารวา ฯ
#๑ โป. ยุ. ปริทหิสฺสติ ฯ ม. ปริธสฺสติ ฯ
เมตฺตจิตฺตา การุณิกา โหถ สีเลสุ สํวุตา
อารทฺธวิริยา ปหิตตฺตา นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมา ฯ
ปมาทํ ภยโต ทิสฺวา อปฺปมาทญฺจ เขมโต
ภาเวถฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ผุสนฺติ อมตํปทนฺติ ฯ
ปุสฺสเถโร ๑ ฯ

[๓๙๖] ๒ ยถาจารี ยถาสโต สติมา
ยถา สงฺกปฺปจริยาย อปฺปมตฺโต
อชฺฌตฺตรโต สุสมาหิตตฺโต
เอโก สนฺตุสิโต ตมาหุ ภิกฺขุํ ฯ
อลฺลํ สุกฺขํ ว ๒ ภุญฺชนฺโต น พาฬฺหํ สุหิโต สิยา
อูนูทโร มิตาหาโร สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช ฯ
จตฺตาโร ปญฺจ อาโลเป อภุตฺวา อุทกํ ปิเว
อลํ ผาสุวิหาราย ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน ฯ
กปฺปิยตญฺจ อาเทติ ๓ จีวรํ อิทมตฺถิกํ
อลํ ผาสุวิหาราย ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน ฯ
ปลฺลงฺเกน นิสินฺนสฺส ชณฺณุเก นาภิวสฺสติ
อลํ ผาสุวิหาราย ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน ฯ
โย สุขํ ทุกฺขโต อทฺทกฺขิ ๔ ทุกฺขํ อทฺทกฺขิ สลฺลโต
#๑ ยุ. ผุสฺสเถโร ฯ ๒ ยุ. จ ฯ ๓ โป. -ฉาเทติ ฯ ม. กปฺปิยํ ตญฺเจ ฉาเทติ ฯ
#๔ ยุ. อทฺท ฯ
อุภยนฺตเรน นาโหสิ เกน โลกสฺมิ กึ สิยา ฯ
มา เม กทาจิ ปาปิจฺโฉ กุสีโต หีนวีริโย
อปฺปสฺสุโต อนาทโร เกน โลกสฺมิ กึ สิยา ฯ
พหุสฺสุโต จ เมธาวี สีเลสุ สุสมาหิโต
เจโตสมถมนุยุตฺโต อปิ มุทฺธนิ ติฏฺฐตุ ฯ
โย ปปญฺจมนุยุตฺโต ปปญฺจาภิรโต มโน ๑
วิราธยี โส นิพฺพานํ โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ ฯ
โย จ ปปญฺจํ หิตฺวาน นิปฺปปญฺจปเถ รโต
อาราธยี โส นิพฺพานํ โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ ฯ
คาเม วา ยทิ วารญฺเญ นินฺเน วา ยทิ วา ถเล
ยตฺถ อรหนฺโต วิหรนฺติ ตํ ภูมิรามเณยฺยกํ ฯ
รมณียานิ อรญฺญานิ ยตฺถ น รมตี ชโน
วีตราคา รมิสฺสนฺติ น เต กามคเวสิโน ฯ
นิธีนํว ปวตฺตารํ ยํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ
นิคฺคยฺหวาทึ เมธาวึ ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเช ฯ
ตาทิสํ ภชมานสฺส เสยฺโย โหติ น ปาปิโย ฯ
โอวเทยฺยานุสาเสยฺย อสพฺภา จ นิวารเย
สตํ หิ โส ปิโย โหติ อสตํ โหติ อปฺปิโย ฯ
อญฺญสฺส ภควา พุทฺโธ ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา
#๑ ยุ. มโค ฯ
ธมฺเม เทสิยมานมฺหิ โสตโมเธสิมตฺถิโก ฯ
ตํ เม อโมฆํ สวนํ วิมุตฺโตมฺหิ อนาสโว
เนว ปุพฺเพนิวาสาย นปิ ทิพฺพสฺส จกฺขุโน ฯ
เจโตปริยายอิทฺธิยา จุติยา อุปปตฺติยา
โสตธาตุวิสุทฺธิยา ปณิธี เม น วิชฺชติ ฯ
รุกฺขมูลํ ว นิสฺสาย มุณฺโฑ สงฺฆาฏิปารุโต
ปญฺญาย อุตฺตโม เถโร อุปติสฺโสว ฌายติ ฯ
อวิตกฺกํ สมาปนฺโน สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก
อริเยน ตุณฺหีภาเวน อุเปโต โหติ ตาวเท ฯ
ยถาปิ ปพฺพโต เสโล อจโล สุปติฏฺฐิโต
เอวํ โมหกฺขยา ภิกฺขุ ปพฺพโตว น เวธติ ฯ
อนงฺคณสฺส โปสสฺส นิจฺจํ สุจิคเวสิโน
วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส อพฺภมุตฺตํว ขายติ ฯ
นาภินนฺทามิ มรณํ นาภินนฺทามิ ชีวิตํ
นิกฺขิปิสฺสํ อิมํ กายํ สมฺปชาโน ปติสฺสโต ฯ
นาภินนฺทามิ มรณํ ฯเปฯ นิพฺพิสํ ภตโก ยถา ฯ
อุภเยนมิทํ มรณเมว นามรณํ ปจฺฉา วา ปุเร วา
ปฏิปชฺชถ มา วินสฺสถ ขโณ โว มา อุปจฺจคา ฯ
นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ
เอวํ โคเปถ อตฺตานํ ขโณ โว มา อุปจฺจคา
ขณาตีตา หิ โสจนฺติ นิรยมฺหิ สมปฺปิตา ฯ
อุปสนฺโต อุปรโต มนฺตภาณี อนุทฺธโต
ธุนาติ ปาปเก ธมฺเม ทุมปตฺตํว มาลุโต ฯ
อุปสนฺโต อุปรโต มนฺตภาณี อนุทฺธโต
อพฺพหิ ๑ ปาปเก ธมฺเม ทุมปตฺตํว มาลุโต ฯ
อุปสนฺโต อนายาโส วิปฺปสนฺนมนาวิโล ๒
กลฺยาณสีโล เมธาวี ทุกฺขสฺสนฺตกโร สิยา ฯ
น วิสฺสเส เอกติเยสุ เอวํ
อคาริสุ ปพฺพชิเตสุ จาปิ
สาธูปิ หุตฺวาน อสาธุ โหนฺติ
อสาธุ หุตฺวา ปุน สาธุ โหนฺติ ฯ
กามจฺฉนฺโท จ พฺยาปาโท ถีนมิทฺธญฺจ ภิกฺขุโน
อุทฺธจฺจํ วิจิกิจฺฉา จ ปญฺจ เต จิตฺตเกลิสา ฯ
ยสฺส สกฺกริยมานสฺส อสกฺกาเรน จูภยํ
สมาธิ น วิกมฺปติ อปฺปมาทวิหาริโน ฯ
ตํ ฌายินํ สาตติกํ สุขุมทิฏฺฐิวิปสฺสกํ
อุปาทานกฺขยารามํ อาหุ สปฺปุริโส อิติ ฯ
มหาสมุทฺโท ปฐวี ปพฺพโต อนิโลปิ จ
อุปมาย น ยุญฺชนฺติ ๓ สตฺถุ วรวิมุตฺติยา ฯ
#๑ ม. อปฺปาสิ ฯ ๒ ม. วิปฺปสนฺโน อนาวิโล ฯ ๓ ม. ยุ. ยุชฺชนฺติ ฯ
จกฺกานุวตฺตโก เถโร มหาญาณี สมาหิโต
ปถวาปคฺคิ สมาโน น รชฺชติ น ทุสฺสติ ฯ
ปญฺญาปารมิตํ ปตฺโต มหาพุทฺธิ มหามุนิ ๑
อชโฬ ชฬสมาโน สทา จรติ นิพฺพุโต ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา ฯเปฯ ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ
สมฺปาเทถปฺปมาเทน เอสา เม อนุสาสนี
หนฺทาหํ ปรินิพฺพิสฺสํ วิปฺปมุตฺโตมฺหิ สพฺพธีติ ฯ
สารีปุตฺโต เถโร ฯ

[๓๙๗] ๓ ปิสุเณน จ โกธเนน มจฺฉรินา จ วิภูตินนฺทินา
สขิตํ น กเรยฺย ปณฺฑิโต ปาโป กาปุริเสน สงฺคโม ฯ
สทฺเธน จ เปสเลน จ ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ
สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม ฯ
ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ อรุกายํ สมุสฺสิตํ
อาตุรํ พหุสงฺกปฺปํ ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ ฯ
พหุสฺสุโต จิตฺตกถี พุทฺธสฺส ปริจารโก
ปนฺนภาโร วิสญฺญุตฺโต เสยฺยํ กปฺเปติ โคตโม ฯ
ขีณาสโว วิสญฺญุตฺโต สงฺคาตีโต สุนิพฺพุโต
ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ ชาติมรณปารคู ฯ
ยสฺมึ ปติฏฺฐิตา ธมฺมา พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน
นิพฺพานคมเน มคฺเค โสยํ ติฏฺฐติ โคตโม ฯ
#๑ โป. ม. มหามติ ฯ
ทฺวาสีติ พุทฺธโต คณฺหิ ๑ เทฺวสหสฺสานิ ภิกฺขุโต
จตุราสีติสหสฺสานิ เย เม ธมฺมา ปวตฺติโน ฯ
อปฺปสฺสุโตยํ ๒ ปุริโส พลิวทฺโทว ชีรติ
มํสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒติ ฯ
พหุสฺสุโต อปฺปสุตํ โย สุเตนาติมญฺญติ
อนฺโธ ปทีปธาโรว ตเถว ปฏิภาติ มํ ฯ
พหุสฺสุตํ อุปาเสยฺย สุตญฺจ น วินาสเย
ตํ มูลํ พฺรหฺมจริยสฺส ตสฺมา ธมฺมธโร สิยา ฯ
ปุพฺพาปรญฺญู อตฺถญฺญู นิรุตฺติปทโกวิโท
สุคฺคหีตญฺจ คณฺหาติ อตฺถญฺโจปปริกฺขติ ฯ
ขนฺตฺยา ฉนฺทิกโต โหติ อุสฺสหิตฺวา ตุเลติ ตํ
สมเย โส ปทหติ อชฺฌตฺตํ สุสมาหิโต ฯ
พหุสฺสุตํ ธมฺมธรํ สปฺปญฺญํ พุทฺธสาวกํ
ธมฺมวิญฺญาณมากงฺขํ ตํ ภเชถ ตถาวิธํ ฯ
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร โกสารกฺโข มเหสิโน
จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส ปูชเนยฺโย พหุสฺสุโต ฯ
ธมฺมาราโม ธมฺมรโต ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ
ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ สทฺธมฺมา น ปริหายติ ฯ
กายมจฺเฉรครุโน หิยฺยมาเน อนุฏฺฐเห
สรีรสุขคิทฺธสฺส กุโต สมณผาสุตา ฯ
#๑ คณฺหินฺติปิ ทิสฺสติ ฯ ๒ โป. ม. อปฺปสฺสุตายํ ปุริโส ฯ
น ปกฺขนฺติ ทิสา สพฺพา ธมฺมา น ปฏิภนฺติ มํ ฯ
คเต กลฺยาณมิตฺตมฺหิ อนฺธการํว ขายติ ฯ
อพฺภตีตสหายสฺส อตีตคตสตฺถุโน
นตฺถิ เอตาทิสํ มิตฺตํ ยถา กายคตา สติ ฯ
เย ปุราณา อตีตา เต นเวหิ น สเมติ เม
สฺวชฺช เอโกว ฌายามิ วสฺสุเปโตว ปกฺขิมา ฯ
ทสฺสนาย อติกฺกนฺเต นานาเวรชฺชเก พหู
มา วารยิตฺถ โสตาโร ปสฺสนฺตุ สมโย มมํ ฯ
ทสฺสนาย อติกฺกนฺเต นานาเวรชฺชเก ปุถู ๒
กโรติ สตฺถา โอกาสํ น นิวาเรติ จกฺขุมา ฯ
ปณฺณวีสติ วสฺสานิ เสขภูตสฺส เม สโต
น กามสญฺญา อุปฺปชฺชิ ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ ฯ
ปณฺณวีสติ วสฺสานิ เสขภูตสฺส เม สโต
น โทสสญฺญา อุปฺปชฺชิ ปสฺส ธมฺมสุธมฺมตํ ฯ
ปณฺณวีสติ วสฺสานิ ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ
เมตฺเตน กายกมฺเมน ฉายาว อนุปายินี ฯ
ปณฺณวีสติ วสฺสานิ ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ
เมตฺเตน วจีกมฺเมน ฉายาว อนุปายินี ฯ
ปณฺณวีสติ วสฺสานิ ภควนฺตํ อุปฏฺฐหึ
เมตฺเตน มโนกมฺเมน ฉายาว อนุปายินี ฯ
#๑ โป. ม. ปุถุ ฯ
พุทฺธสฺส จงฺกมนฺตสฺส ปิฏฺฐิโต อนุจงฺกมึ
ธมฺเม เทสิยมานมฺหิ ญาณํ เม อุทปชฺชถ ฯ
อหํ สกรณีโยมฺหิ เสโข อปฺปตฺตมานโส
สตฺถุ จ ปรินิพฺพานํ โย อมฺหํ อนุกมฺปโก ฯ
ตทาสิ ยํ ภึสนกํ ตทาสิ โลมหํสนํ
สพฺพาการวรูเปเต สมฺพุทฺเธ ปรินิพฺพุเต ฯ
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร โกสารกฺโข มเหสิโน
จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส อานนฺโท ปรินิพฺพุโต ฯ
พหุสฺสุโต ธมฺมธโร โกสารกฺโข มเหสิโน
จกฺขุ สพฺพสฺส โลกสฺส อนฺธกาเร ตโมนุโท ฯ
คติมนฺโต สตีมนฺโต ธิติมนฺโต จ โย อิสิ
สทฺธมฺมาธารโก เถโร อานนฺโท รตนากโร ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา ฯเปฯ ภวเนตฺติ สมูหตาติ ฯ
อานนฺโท เถโร ฯ
อุทฺทานํ
ปุสฺโส อุปติสฺโส อานนฺโท ตโยติเม ปกิตฺติตา
คาถาโย ตตฺถ สงฺขาตา สตํ ปญฺจ จ อุตฺตรีติ ฯ
ตึสนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
__________________
เถรคาถาย จตฺตาฬีสนิปาโต

[๓๙๘] ๑ น คเณน ปุรกฺขโต จเร วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ
นานาชนสงฺคโห ทุกฺโข อิติ ทิสฺวาน คณํ น โรจเย ฯ
น กุลานิ อุปพฺพเช มุนิ วิมโน โหติ สมาธิ ทุลฺลโภ
โส อุสฺสุโก รสานุคิทฺโธ อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาธิวาโห ๑ ฯ
ปงฺโกติ หิ นํ อเวทยุํ ยายํ วนฺทนปูชนา กุเลสุ
สุขุมํ สลฺลํ ทุรจฺจยํ ๒ สกฺกาโร กาปุริเสน ทุชฺชโห ฯ
เสนาสนมฺหา โอรุยฺห นครํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ ฯ
ภุญฺชนฺตํ ปุริสํ กุฏฺฐึ สกฺกจฺจนฺตํ อุปฏฺฐหึ ฯ
โส เม ๓ ปกฺเกน หตฺเถน อาโลปํ อุปนามยิ
อาโลปํ ปกฺขิปนฺตสฺส องฺคุลี เจตฺถ ๔ ฉิชฺชติ ๕ ฯ
กุฑฺฑมูลญฺจ นิสฺสาย อาโลปนฺตํ อภุญฺชิสํ
ภุญฺชมาเน จ ภุตฺเต วา เชคุจฺฉํ เม น วิชฺชติ ฯ
อุตฺติฏฺฐปิณฺโฑ อาหาโร ปูติมุตฺตญฺจ โอสถํ ๖
เสนาสนํ รุกฺขมูลํ ปํสุกูลญฺจ จีวรํ
ยสฺเสเต อภิสมฺภุตฺวา ส เว จาตุทฺทิโส นโร ฯ
ยตฺถ เอเก วิหญฺญนฺติ อารุหนฺตา ๗ สิลุจฺจยํ
ตตฺถ ๘ พุทฺธสฺส ทายาโท สมฺปชาโน ปติสฺสโต
#๑ ม. ยุ. สุขาวโห ฯ ๒ ยุ. ทุรุพฺพหํ ฯ ๓ ยุ. ตํ ฯ ๔ ยุ. เปตฺถ ฯ
#๕ ยุ. ฉิชฺชถ ฯ ๖ ยุ. โอสธํ ฯ ๗ ยุ. อารุหนฺโต ฯ ๘ ยุ. ตสฺส ฯ
อิทฺธิพเลนุปตฺถทฺโธ กสฺสโป อภิรูหติ ฯ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เสลมารุยฺห กสฺสโป
ฌายติ อนุปาทาโน ปหีนภยเภรโว ฯ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เสลมารุยฺห กสฺสโป
ฌายติ อนุปาทาโน ฑยฺหมาเนสุ นิพฺพุโต ฯ
ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เสลมารุยฺห กสฺสโป
ฌายติ อนุปาทาโน กตกิจฺโจ อนาสโว ฯ
กเรริมาลาวิตตา ภูมิภาคา มโนรมา
กุญฺชราภิรุทา รมฺมา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
นีลพฺภวณฺณา รุจิรา วาริสีตา สุจินฺธรา
อินฺทโคปกสญฺฉนฺนา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ8
นีลพฺภกูฏสทิสา กูฏาคารวรูปมา
วารณาภิรุทา รมฺมา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
อภิวุฏฺฐา รมฺมตลา นคา อิสิภิ ๑ เสวิตา
อพฺภุนฺนทิตา สิขีภิ ๒ เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
อลํ ฌายิตุกามสฺส ปหิตตฺตสฺส เม สโต
อลํ เม อตฺถกามสฺส ปหิตตฺตสฺส ภิกฺขุโน
อลํ เม ผาสุกามสฺส ปหิตตฺตสฺส สิกฺขโต ๓
อลํ เม โยคกามสฺส ปหิตตฺตสฺส ตาทิโน ฯ
อุมฺมาปุปฺเผน สมานา คคนาวพฺภฉาทิตา
#๑ ม. ยุ. อิสีภิ ฯ ๒ ม. ยุ. สิขีหิ ฯ ๓ ม. ยุ. ภิกฺขโต ฯ
นานาทิชคณากิณฺณา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
อนากิณฺณา คหฏฺเฐหิ มิคสงฺฆนิเสวิตา
นานาทิชคณากิณฺณา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา โคนงฺคุลมิคายุตา
อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา เต เสลา รมยนฺติ มํ ฯ
น ปญฺจงฺคิเกน ตุริเยน รติ เม โหติ ตาทิสี
ยถา เอกคฺคจิตฺตสฺส สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต ฯ
กมฺมํ พหุกํ น การเย ปริวชฺเชยฺย ชนํ น อุยฺยเม
โส อุสฺสุโก รสานุคิทฺโธ อตฺถํ ริญฺจติ โย สุขาธิวาโห ๑ ฯ
กมฺมํ พหุกํ น การเย ปริวชฺเชยฺย อนตฺถเมตํ ๒
กิจฺฉติ กาโย กิลมติ ทุกฺขิโต โส สมถํ น วินฺทติ ฯ
โอฏฺฐปหตมตฺเตน อตฺตานํปิ น ปสฺสติ
ปตฺถทฺธติ ๓ จรติ อหํ เสยฺโยติ มญฺญติ ฯ
อเสยฺโย เสยฺยสมานํ พาโล มญฺญติ อตฺตานํ
น ตํ วิญฺญู ปสํสนฺติ ปตฺถทฺธมนสํ นรํ ฯ
โย จ เสยฺโยหมสฺมีติ นาหํ เสยฺโยติ วา ปุน ๔
หีโนหํ สทิโส วาติ วิธาสุ น วิกมฺปติ ฯ
ปญฺญวนฺตํ ตถาวาทึ สีเลสุ สุสมาหิตํ
เจโตสมถมนุยุตฺตํ ตํ เว ๕ วิญฺญู ปสํสเร ฯ
#๑ ม. สุขาวโห ฯ ๒ ม. ยุ. อนตฺถเนยฺยเมตํ ฯ ๓ ม. ยุ. ปตฺถทฺธคีโว ฯ
#๔ ม. ปน ฯ ๕ ม. ยุ. ตญฺเจ ฯ
ยสฺส สพฺรหฺมจารีสุ คารโว นูปลพฺภติ
อารกา โหติ สทฺธมฺมา นภโส ปุถุวี ๑ ยถา ฯ
เยสญฺจ หิริโอตฺตปฺปํ สทา สมฺมา อุปฏฺฐิตํ
วิรูฬฺหพฺรหฺมจริยา [๒] เตสํ ขีณา ปุนพฺภวา ฯ
อุทฺธโต จปโล ภิกฺขุ ปํสุกูเลน ปารุโต
กปิว สีหจมฺเมน น โส เตนุปโสภติ ฯ
อนุทฺธโต อจปโล นิปโก สํวุตินฺทฺริโย
โสภติ ปํสุกูเลน สีโหว คิริคพฺภเร ฯ
เอเต สมฺพหุลา เทวา อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน
ทส เทวสหสฺสานิ สพฺเพ เต พฺรหฺมกายิกา
ธมฺมเสนาปตึ ธีรํ ๓ มหาฌายึ สมาหิตํ
สารีปุตฺตํ นมสฺสนฺตา ติฏฺฐนฺติ ๔ ปญฺชลีกตา
นโม เต ปริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม
ยสฺส เต นาภิชานาม ยํปิ นิสฺสาย ฌายติ ฯ
อจฺเฉรํ วต พุทฺธานํ คมฺภีโร โคจโร สโก
เย มยํ นาภิชานาม พาลเวธี ๕ สมาคตา ฯ
ตํ ตถา เทวกาเยหิ ปูชิตํ ปูชนารหํ
สารีปุตฺตํ ตทา ทิสฺวา กปฺปินสฺส สิตํ อหู ๖ ฯ
ยาวตา พุทฺธเขตฺตมฺหิ ฐปยิตฺวา มหามุนึ
ธุตคุเณ วิสิฏฺโฐหํ สทิโส เม น วิชฺชติ ฯ
#๑ ม. ยุ. ปุถวี ฯ ๒ ม. เต ฯ ๓ ม. วีรํ ฯ ๔ ยุ. ติฏฺฐนฺตี ฯ ๕ ม. วาลเวธิ ฯ
#๖ ม. อหุ ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ
โอหิโต ครุโก ภาโร ภวเนตฺติ สมูหตา ๑ ฯ
น จีวเร น สยเน โภชเน นุปลิปฺปติ
โคตโม อนปฺปเมยฺโย มุฬาลิปุปฺผํ ๒ วิมลํว
อมฺพุนา นิกฺขมฺมนินฺโน ติภวาภินิสฺสโฏ ฯ
สติปฏฺฐานคีโว โส สทฺธาหตฺโถ มหามุนิ
ปญฺญาสีโส มหาญาณี สทา จรติ นิพฺพุโตติ ฯ
มหากสฺสโป เถโร ฯ
อุทฺทานํ
จตฺตาฬีสนิปาตมฺหิ มหากสฺสปสวฺหโย
เอโกว เถโร คาถาโย จตฺตาฬีส ทุเวปิ จาติ ฯ
จตฺตาฬีสนิปาโต สมตฺโต ฯ
__________________
เถรคาถาย ปญฺญาสนิปาโต

[๓๙๙] ๑ กทา นุหํ ปพฺพตกนฺทราสุ
เอกากิโย อทฺทุติโย วิหสฺสํ
อนิจฺจโต สพฺพภวํ วิปสฺสํ
ตํ เม อิทนฺตํ นุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุหํ ภินฺนปฏนฺธโร มุนิ
#๑ ม. นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว ฯ ๒ ม. มุลาลปุปฺผํ ฯ
กาสาววตฺโถ อมโม นิราสโย ๑
ราคญฺจ โทสญฺจ ตเถว โมหํ
หิตฺวา ๒ สุขี ปวนคโต วิหสฺสํ ฯ
กทา อนิจฺจํ วธโรคนิทฺธํ ๓
กายํ อิมํ มจฺจุราชสฺส ๔ ปทูตํ
วิปสฺสมาโน วีตภโย วิหสฺสํ
เอโก วเน ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุหํ ภยชนนึ ทุกฺขาวหํ
ตณฺหาลตํ พหุวิธานุวตฺตนึ
ปญฺญามยํ ติขิณมสึ คเหตฺวา
เฉตฺวา วเส ตมฺปิ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ ปญฺญามยมุคฺคเตชํ
สตฺถํ อิสีนํ อหมาทยิตฺวา ๕
มารํ สเสนํ สหสา ภญฺชิสฺสํ
สีหาสเน ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุหํ สพฺภิ สมาคเมสุ
ทิฏฺโฐ ภเว ธมฺมครูหิ ตาทิหิ
ยถาวทสฺสีหิ ชิตินฺทฺริเยหิ
#๑ ม. นิราโส ฯ ๒ ม. ยุ. หนฺตฺวา ฯ ๓ ยุ. วธโรคนีฬํ ฯ
#๔ ยุ. มจฺจุชรายุปทฺทุตํ ฯ ๕ ยุ. สหสาทิยิตฺวา ฯ
ปธานิโย ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ มํ ตนฺทิขุทาปิปาสา
วาตาตปา กีฏสิรึสปา วา
นิพาธยิสฺสนฺติ ๑ น ตํ คิริพฺพเช
อตฺตตฺถิยํ ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ โข ยํ วิทิตํ มเหสินา
จตฺตาริ สจฺจานิ สุทุทฺทสานิ
สมาหิตตฺโต สติมา อคจฺฉํ
ปญฺญาย ตํ ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ รูเป อมิเต จ สทฺเท
คนฺเธ รเส ผุสิตพฺเพ จ ธมฺเม
อาทิตฺตโตหํ สมเถหิ ยุตฺโต
ปญฺญาย ทกฺขํ ตทิทํ กทา เม ฯ
กทา นุหํ ทุพฺพจเนน วุตฺโต
ตโตนิมิตฺตํ วิมโน น เหสฺสํ
อโถ ปสฏฺโฐปิ ตโตนิมิตฺตํ
ตุฏฺโฐ น เหสฺสํ ตทิทํ กทา เม ฯ
กทา นุ กฏฺเฐ จ ติเณ ลตา จ
ขนฺเธ อิเมหํ อมิเต จ ธมฺเม
อชฺฌติกาเนว จ พาหิรานิ จ
#๑ ม. น พาธยิสฺสนฺติ ฯ
สมํ ตุเลยฺยํ ตทิทํ กทา เม ฯ
กทา นุ มํ ปาวุสกาลเมโฆ
นเวน โตเยน สจีวรํ วเน
อิสิปฺปยาตมฺหิ ปเถ วชนฺตํ
โอวสฺสเต ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา มยูรสฺส สิขณฺฑิโน วเน
ทิชสฺส สุตฺวา คิริคพฺภเร รุตํ
ปจฺจุฏฺฐหิตฺวา อมตสฺส ปตฺติยา
สญฺจินฺตเย ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ คงฺคํ ยมุนํ สรสฺสตึ
ปาตาลขิตฺตํ วฬวามุขญฺจ
อสชฺชมาโน ปตเรยฺยมิทฺธิยา
วิภึสนํ ตํ นุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา นุ นาโคว สงฺคามจารี
ปทาลเย กามคุเณสุ ฉนฺทํ
นิพฺพชฺชยํ สพฺพสุภํ นิมิตฺตํ
ฌาเน ยุตฺโต ๑ ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
กทา อิณฏฺโฏว ทลิทฺทโก นิธึ
อาราธยิตฺวา ธนิเกหิ ปีฬิโต
#๑ ม. ยุ. ยุโต ฯ
ตุฏฺโฐ ภวิสฺสํ อธิคมฺม สาสนํ
มเหสิโน ตนฺนุ กทา ภวิสฺสติ ฯ
พหูนิ วสฺสานิ ตยามฺหิ ยาจิโต
อคารวาเสน อลํ นุ เต อิทํ
ตํ ทานิ มํ ปพฺพชิตํ สมานํ
กึการณํ ๑ จิตฺต ตุวํ น ยุญฺชสิ ฯ
นนุ อหํ จิตฺต ตยามฺหิ ยาจิโต
คิริพฺพเช จิตฺรฉทา วิหงฺคมา
มหินฺทโฆสตฺถนิตาภิคชฺชิโน
เต ตํ รมิสฺสนฺติ วนมฺหิ ฌายินํ ฯ
กุลมฺหิ มิตฺเต จ ปิเย จ ญาตเก
ขิฑฺฑารตึ กามคุณญฺจ โลเก
สพฺพํ ปหาย อิทมชฺฌุปาคโต
อโถปิ ตฺวํ จิตฺต น มยฺห ตุสฺสสิ ฯ
มเมว เอตํ น หิตํ ปเรสํ
สนฺนาหกาเล ปริเทวิเตน กึ
สพฺพํ อิทํ จลํ อิติ เปกฺขมาโน
อภินิกฺขมึ อมตํ ปทํ ชิคีสํ ฯ
สุวุตฺตวาที ๓ ทฺวิปทานมุตฺตโม
มหาภิสกฺโก นรทมฺมสารถิย
#๑ ม. กึการณา ฯ ๒ ม. น หิ ตฺวํ ฯ ๓ ม. สุยุตฺตวาที ฯ
จิตฺตํ จลํ มกฺกฏสนฺนิภํ อิติ
อวีตราเคน สุทุนฺนิวาริยํ ฯ
กามาหิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา
อวิทฺทสู ยตฺถ สิตา ปุถุชฺชนา
เต ทุกฺขมิจฺฉนฺติ ปุนพฺภเวสิโน
จิตฺเตน นีตา นิรเย นิรงฺกตา ๑ ฯ
มยูรโกญฺจาภิรุทมฺหิ กานเน
ทีปีหิ พฺยคฺเฆหิ ปุรกฺขโต วสํ
กาเย อเปกฺขํ ชห มา ปธารย ๒
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
ภาเวหิ ฌานานิ จ อินฺทฺริยานิ จ
พลานิ โพชฺฌงฺคสมาธิภาวนา
ติสฺโส จ วิชฺชา ผุส พุทฺธสาสเน
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
ภาเวหิ มคฺคํ อมตสฺส ปตฺติยา
นิยฺยานิกํ สพฺพทุกฺขกฺขโยคธํ
อฏฺฐงฺคิกํ สพฺพกิเลสโสธนํ
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
ทุกฺขนฺติ ขนฺเธ ปฏิปสฺส โยนิโส
#๑ ม. นิรากตา ฯ ๒ ม. วิราธย ฯ
ยโต จ ทุกฺขํ สมุเทติ ตํ ชห
อิเธว ทุกฺขสฺส กโรหิ อนฺตํ
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
อนิจฺจํ ทุกฺขนฺติ วิปสฺส โยนิโส
สุญฺญํ อนตฺตาติ อฆํ วธนฺติ จ
มโนวิจาเร อุปรุนฺธ เจตโส
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
มุณฺโฑ วิรูโป อภิสาปมาคโต
กปาลหตฺโถว กุเลสุ ภิกฺขสฺสุ ๑
ยุญฺชสฺสุ สตฺถุ วจเน มเหสิโน
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
สุสํวุตตฺโต วิสิขนฺตรํ ๒ จรํ
กุเลสุ กาเมสุ อสงฺคมานโส
จนฺโท ยถา โทสินปุณฺณมาสิยา
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
อารญฺญิโก โหติ จ ปิณฺฑปาติโก
โสสานิโก โหติ จ ปํสุกูลิโก
เนสชฺชิโก โหติ สทา ธุเต รโต
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ปุเร นิยุญฺชสิ ฯ
#๑ ม. ยุ. ภิกฺขสุ ฯ ๒ ม. วิสิขนฺตเร ฯ
โรเปตฺวา รุกฺขานิ ยถา ผเลสี
มูเล ตรุํ เฉตฺตุ ตเมว อิจฺฉสิ
ตถูปมํ จิตฺต ๑ อิทํ กโรสิ
ยมฺมํ อนิจฺจมฺหิ จเล นิยุญฺชสิ ฯ
อรูป ทูรงฺคม เอกจาริ
น เต กริสฺสํ วจนํ อิทานิหํ
ทุกฺขา หิ กามา กฏุกา มหพฺภยาา
นิพฺพานเมวาภิมโน จริสฺสํ ฯ
นาหํ อลกฺขฺยา อหิรีกตาย วา
น จิตฺตเหตู น จ ทูรกนฺตนา
อาชีวเหตู จ อหํ น นิกฺขมึ
กโต จ เต จิตฺต ปฏิสฺสโว มยา ฯ
อปฺปิจฺฉตา สปฺปุริเสหิ วณฺณิตา
มกฺขปฺปหานํ วูปสโม ทุกฺขสฺส
อิติสฺสุ มํ จิตฺต ตทา นิยุญฺชสิ
อิทานิ ตฺวํ คจฺฉสิ ปุพฺพจิณฺณํ ฯ
ตณฺหํ ๒ วิรชฺชญฺจ ปิยาปิยญฺจ
สุภานิ รูปานิ สุขา จ เวทนา
มโนปิยา ๓ กามคุณา จ วนฺตา
วนฺเต อหํ อาวสิตุํ ๔ น อุสฺสเห ฯ
#๑ ม. จิตฺตมิทํ ฯ ๒ ม. ตณฺหา อวิชฺชา ฯ ๓ ม. ยุ. มนาปิยา ฯ ๔ ยุ. อาคมิตุํ ฯ
สพฺพตฺถ เต จิตฺต วโจ กตํ มยา
พหูสุ ชาติสุ น เมสิ โกปิโต
อชฺฌตฺตสมฺภโว กตญฺญุตาย เตฎ
ทุกฺเข จิรํ สํสริตํ ตยา กเต ฯ
ตฺวญฺเญว โน จิตฺต กโรสิ พฺราหฺมโณ
ตฺวํ ขตฺติโย ราชาทิสี กโรสิ
เวสฺสา จ สุทฺทา จ ภวาม เอกทา
เทวตฺตนํ วาปิ ตเวว วาหสา ฯ
ตเวว เหตู อสุรา ภวามเส
ตฺวํมูลกํ เนรยิกา ภวามเส
อโถ ติรจฺฉานคตาปิ เอกทา
เปตตฺตนํ วาปิ ตเวว วาหสา ฯ
น ๑ นูน ทุพฺภิสฺสสิ มํ ปุนปฺปุนํ
มุหุํ มุหุํ วารณิกํว ทุสฺสหํ ๒
อุมฺมตฺตเกเนว มยา ปโลภสิ(
กิญฺจาปิ เต จิตฺต วิราธิตํ มยา ฯ
อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ
เยนิจฺฉกํ ยตฺถกามํ ยถาสุขํ
ตทชฺชหํ นิคฺคหิสฺสามิ โยนิโส
#๑ ม. นนุ ฯ นสทฺโท นตฺถิ ฯ ๒ ม. ทสฺสยํ ฯ ยุ. ทสฺสหํ ฯ
หตฺถึ ปภินฺนํ วิย องฺกุสคฺคโห ฯ
สตฺถา จ เม โลกมิมํ อธิฏฺฐหิ
อนิจฺจโต อทฺธุวโต อสารโต
ปกฺขนฺท มํ จิตฺต ชินสฺส สาสเน
ตาเรหิ โอฆา มหตา สุทุตฺตรา ฯ
น เต อิทํ จิตฺต ยถาปุราณกํ
นาหํ อลํ ตุยฺห วเส นิวตฺติตุํ
มเหสิโน ปพฺพชิโตมฺหิ สาสเน
น มาทิสา โหนฺติ วินาสธาริโน ฯ
นคา สมุทฺทา สริตา วสุนฺธรา
ทิสา จตสฺโส วิทิสา อโธทิสา
สพฺเพ อนิจฺจา ติภวา อุปทฺทุตา
กุหึ คโต จิตฺต สุขํ รมิสฺสสิ ฯ
ธี ธี ปรํ ๑ กึ มม จิตฺต กาหสิ
น เต อลํ จิตฺต วสานุวตฺตโก
น ชาตุ ภสฺตํ อุภโตมุขํ ฉุเป
ธิรตฺถุ ปูรํ นวโสตสนฺทนึ ฯ
วราหเอเณยฺยวิคาฬฺหเสวิเต
ปพฺภารกูเฏ ปกเฏว ๒ สุนฺทเร
นวมฺพุนา ปาวุสสิตฺตกานเน
#๑ ม. ธิติปฺปรํ ฯ ๒ ม. ปพฺภารกุฏฺเฏ ปกเตว ฯ
ตหึ คุหาเคหคโต รมิสฺสสิ ฯ
สุนีลคีวา สุสิขา สุเปขุณา
สุจิตฺตปตฺตจฺฉทนา วิหงฺคมา
สุมญฺชุโฆสตฺถนิตาภิคชฺชิโน
เต ตํ รมิสฺสนฺติ วนมฺหิ ฌายินํ ฯ
วุฏฺฐมฺหิ เทเว จตุรงฺคุเล ติเณ
สมฺปุปฺผิเต เมฆนิภมฺหิ กานเน
นคนฺตเร วิฏปิสโม สยิสฺสํ
ตํ เม มุทุ โหหิติ ตูลสนฺนิภํ ฯ
ตถา ตุ กริสฺสามิ ๑ ยถาปิ อิสฺสโร
ยํ ลพฺภติ เตนปิ โหตุ เม อลํ
ตํ ตํ ๒ กริสฺสามิ ๑ ยถา อตนฺทิโต
พิฬารภสฺตํว ยถา สุมทฺทิตํ ฯ
ตถา ตุ กริสฺสามิ ๑ ยถาปิ อิสฺสโร
ยํ ลพฺภติ เตนปิ โหติ เม อลํ
วิริเยน ตํ มยฺห วสานยิสฺสํ
คชํว มตฺตํ กุสลงฺกุสคฺคโห ฯ
ตยา สุทนฺเตน อวตฺถิเตน ๓ หิ
#๑ ม. ยุ. กสฺสามิ ฯ ๒ ม. น ตาหํ ฯ ๓ ยุ. อวฏฺฐิเตน ฯ
หเยน โยคฺคาจริโยว อุชฺชุนา
ปโหมิ มคฺคํ ปฏิปชฺชิตุํ สิวํ
จิตฺตานุรกฺขีหิ สทา นิเสวิตํ ฯ
อารมฺมเณ ตํ พลสา นิพนฺธิสํ
นาคํว ถมฺภมฺหิ ทฬฺหาย รชฺชุยา
ตมฺเม สุคุตฺตํ สติยา สุภาวิตํ
อนิสฺสิตํ สพฺพภเวสุ เหหิสิ ฯ
ปญฺญาย เฉตฺวา วิปถานุสารินํ
โยเคน นิคฺคยฺห ปเถ นิเวสิย
ทิสฺวา สมุทยํ วิภวญฺจ สมฺภวํ
ทายาทโก เหหิสิ อคฺควาทิโน ฯ
จตุพฺพิปลฺลาสวสํ อธิฏฺฐิตํ
คามณฺฑลํว ปริเนสิ จิตฺต มํ
นนุ ๑ สญฺโญชนพนฺธนจฺฉิทํ
สํเสวเส การุณิกํ มหามุนึ ฯ
มิโค ยถา เสริ สุจิตฺตกานเน
รมฺมํ คิรึ ปาวิสิ อพฺภมาลินํ ๒
อนากุเล ตตฺถ นเค รมิสฺสสิ ๓
อสํสยํ จิตฺต ปราภวิสฺสสิ ฯ
#๑ นูนาติปิ ฯ ๒ ม. ปาวุสอพฺภมาลินึ ฯ ๓ ม. รมิสฺสํ ฯ
เย ตุยฺห ฉนฺเทน วเสน วตฺติโน
นรา จ นารี จ อนุโภนฺติ ยํ สุขํ
อวิทฺทสู มารวสานุวตฺติโน
ภวาภินนฺที ตว จิตฺต เสวกาติ ฯ
ตาลปุโฏ เถโร ฯ
อุทฺทานํ
ปญฺญาสมฺหิ นิปาตมฺหิ เอโก ตาลปุโฏ สุจิ
คาถาโย ตตฺถ ปญฺญาส ปุน ปญฺจ จ อุตฺตรีติ ฯ
ปญฺญาสนิปาโต สมตฺโต ฯ
______________________
เถรคาถาย สฏฺฐิกนิปาโต

[๔๐๐] ๑ อารญฺญิกา ๒ ปิณฺฑปาติกา อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา
ทาเลมุ มจฺจุโน เสนํ อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตา ฯ
อารญฺญิกา ๒ ปิณฺฑปาติกา อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา
ธุนามุ ๓ มจฺจุโน เสนํ นฬาคารํว กุญฺชโร ฯ
รุกฺขมูลิกา สาตติกา อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา
ทาเลมุ มจฺจุโน เสนํ อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตา ฯ
รุกฺขมูลิกา สาตติกา อุญฺฉาปตฺตาคเต รตา
#๑ ม. สาวกา ฯ ๒ ยุ. อารญฺญกา ฯ ๓ ม. ยุ. ธุนาม ฯ
ธุนามุ ๑ มจฺจุโน เสนํ นฬาคารํว กุญฺชโร ฯ
อฏฺฐิกงฺกลกุฏิเก มํสนฺหารุปฺปสิพฺพิเต
ธิรตฺถุ ปูเร ทุคฺคนฺเธ ปรคตฺเต มมายเส ฯ
คูถภสฺเต ตโจนทฺเธ อุรคณฺฑปิสาจินิ
นว โสตานิ เต กาเย ยานิ สนฺทนฺติ สพฺพทา ฯ
ตว สรีรํ นวโสตํ ทุคฺคนฺธกํ ๒ ปริวชฺเชยฺย๔
ภิกฺขุ ปริวชฺชยเต ตํ มีฬฺหํว ยถา สุจิกาโม ฯ
เอวญฺเจ ตํ ชโน ชญฺญา ยถา ชานามิ ตํ อหํ
อารกา ปริวชฺเชยฺย คูถฏฺฐานํว ปาวุเส ฯ
เอวเมตํ มหาวีร ยถา สมณ ภาสสิ
เอตฺถ เจเก วิสีทนฺติ ปงฺกมฺหิว ชรคฺคโว ฯ
อากาสมฺหิ หลิทฺทาย ๓ โย มญฺเญถ รเชตเว
อญฺเญน วาปิ รงฺเคน วิฆาตุทยเมว ตํ ฯ
ตทากาสสมํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตํ
มา ปาปจิตฺเต อาสาทิ อคฺคิกฺขนฺธํว ปกฺขิมา ฯ
ปสฺส จิตฺตกตํ พิมฺพํ อรุกายํ สมุสฺสิตํ
อาตุรํ พหุสงฺกปฺปํ ยสฺส นตฺถิ ธุวํ ฐิติ ฯ
ตทาสิ ยํ ภึสนกํ ตทาสิ โลมหํสนํ
อเนกาการสมฺปนฺเน สารีปุตฺตมฺหิ นิพฺพุเต ฯ
#๑ ม. ยุ. ธุนาม ฯ ๒ ม. ทุคฺคนฺธกรํ ปริพนฺธํ ฯ ๓ ม. หลิทฺทิยา ฯ
อนิจฺจา วต สงฺขารา อุปฺปาทวยธมฺมิโน
อุปฺปชฺชิตฺวา นิรุชฺฌนฺติ เตสํ วูปสโม สุโข ฯ
สุขุมํ เต ปฏิวิชฺฌนฺติ วาลคฺคํ อุสุนา ยถา
เย ปญฺจกฺขนฺเธ ปสฺสนฺติ ปรโต โน จ อตฺตโต ฯ
เย จ ปสฺสนฺติ สงฺขาเร ปรโต โน จ อตฺตโต
ปจฺจพฺยาธึสุ นิปุณํ วาลคฺคํ อุสุนา ยถา ฯ
สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาเนว มตฺถเก
กามราคปฺปหานาย สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช ฯ
สตฺติยา วิย โอมฏฺโฐ ฑยฺหมาเนว มตฺถเก
ภวราคปฺปหานาย สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช ฯ
โจทิโต ภาวิตตฺเตน สรีรนฺติมธารินา
มิคารมาตุ ปาสาทํ ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยึ ฯ
น ยิทํ สิถิลมารพฺภ น ยิทํ อปฺเปน ถามสา
นิพฺพานมธิคนฺตพฺพํ สพฺพคนฺถปโมจนํ ฯ
อยญฺจ ทหโร ภิกฺขุ อยมุตฺตมโปริโส
ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ เชตฺวา มารํ สวาหนํ ฯ
วิวรมนุปตนฺติ วิชฺชุตา เวภารสฺส จ ปณฺฑวสฺส จ
นควิวรคโต จ ฌายติ ปุตฺโต อปฺปฏิมสฺส ตาทิโน ฯ
อุปสนฺโต อุปรโต ปนฺตเสนาสโน มุนิ
ทายาโท พุทฺธเสฏฺฐสฺส พฺรหฺมุนา อภิวนฺทิโต ฯ
อุปสนฺตํ อุปรตํ ปนฺตเสนาสนํ มุนึ
ทายาทํ พุทฺธเสฏฺฐสฺส วนฺท พฺราหฺมณ กสฺสปํ ฯ
โย จ ชาติสตํ คจฺเฉ สพฺพา พฺราหฺมณชาติโย
โสตฺถิโย เวทสมฺปนฺโน มนุสฺเสสุ ปุนปฺปุนํ ฯ
อชฺฌายโกปิ เจ อสฺส ติณฺณํ เวทาน ปารคู
เอตสฺส วนฺทนาเยกํ ๑ กลํ นาคฺฆติ โสฬสึ ฯ
โย โส อฏฺฐ วิโมกฺขานิ ปุเรภตฺตํ อผุสฺสยิ ๒
อนุโลมํ ปฏิโลมํ ตโต ปิณฺฑาย คจฺฉติ
ตาทิสํ ภิกฺขุํ มาสาทิ มาตฺตานํ ขณิ พฺราหฺมณ
อภิปฺปสาเทหิ มนํ อรหนฺตมฺหิ ตาทิเน
ขิปฺปํ ปญฺชลิโก วนฺท มา เต วิชฏิ มตฺถกํ ฯ
น โส ปสฺสติ สทฺธมฺมํ สํสาเรน ปุรกฺขโต
อจงฺกมํ ๓ ชิมฺหปถํ กุมคฺคมนุธาวติ ฯ
กิมีว มีฬฺหปลิตฺโต ๔ สงฺขาเร อธิมุจฺฉิโต
ปคาโฬฺห ลาภสกฺกาเร ตุจฺโฉ คจฺฉติ โปฏฺฐิโล ฯ
อิมญฺจ ปสฺส อายนฺตํ สารีปุตฺตํ สุทสฺสนํ ฯ
วิมุตฺตํ อุภโตภาเค อชฺฌตฺตํ สุสมาหิตํ ฯ
วิสลฺลํ ขีณสํโยคํ เตวิชฺชํ มจฺจุหายินํ
#๑ ม. วนฺทนาเยตํ ฯ ๒ ม. อผสฺสยิ ฯ ยุ. อปสฺสยิ ฯ ๓ ม. อโธคมํ ฯ
#๔ ม. ยุ. สลฺลิตฺโต ฯ
ทกฺขิเณยฺยํ มนุสฺสานํ ปุญฺญกฺเขตฺตมนุตฺตรํ ฯ
เอเต สมฺพหุลา เทวา อิทฺธิมนฺโต ยสสฺสิโน
ทส เทวสหสฺสานิ สพฺเพ พฺรหฺมปุโรหิตา
โมคฺคลฺลานํ นมสฺสนฺตา ติฏฺฐนฺติ ปญฺชลีกตา
นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม
ยสฺส เต อาสวา ขีณา ทกฺขิเณยฺโยสิ ๑ มาริส ฯ
ปูชิโต นรเทเวน อุปฺปนฺโน มรณาภิภู
ปุณฺฑรีกํว โตเยน สงฺขาเรโนปลิมฺปติ ๒ ฯ
ยสฺส มุหุตฺเตน สหสฺสธา
โลโก สํวิทิโต สพฺรหฺมกปฺโป
วสี อิทฺธิคุเณ จุตูปปาเต
กาเล ปสฺสติ เทวตา ส ภิกฺขุ ฯ
สารีปุตฺโตว ปญฺญาย สีเลน อุปสเมน จ
โยปิ ปารงฺคโต ภิกฺขุ เอตาวปรโม สิยา ฯ
โกฏิสตสหสฺสสฺส อตฺตภาวํ ขเณน นิมฺมิเน
อหํ วิกุพฺพนาสุ กุสโล วสีภูโตมฺหิ อิทฺธิยา ฯ
สมาธิวิชฺชาวสี ปารมีคโต
โมคฺคลฺลานโคตฺโต อสิตสฺส สาสเน
ธีโร สมุจฺฉินฺทิ สมาหิตินฺทฺริโย
#๑ ม. ทกฺขิเณยฺยาสิ ฯ ๒ ม. ยุ. -ปลิปฺปติ ฯ
นาโค ยถา ปูติลตํว พนฺธนํ ฯ
ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา ฯเปฯ ภวเนตฺติ สมูหตา ฯ
ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต อคารสฺมา อนคาริยํฆ
โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต สพฺพสํโยชนกฺขโย ฯ
กีทิโส นิรโย อาสิ ยตฺถ ทุสฺสี อปจฺจถ
วิธุรํ สาวกมาสชฺช กกุสนฺธญฺจ พฺราหฺมณํ ฯ
สตํ อาสิ อโยสงฺกู สพฺเพ ปจฺจตฺตเวทนา
อีทิโส นิรโย อาสิ ยตฺถ ทุสฺสี อปจฺจถ
วิธุรํ สาวกมาสชฺช กกุสนฺธญฺจ พฺราหฺมณํ ฯ
โย เอตมภิชานาติ ภิกฺขุ พุทฺธสฺส สาวโก
ตาทิสํ ภิกฺขุมาสชฺช กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
มชฺเฌ สาครสฺมึ ติฏฺฐนฺติ วิมานา กปฺปฏฺฐายิโน
เวฬุริยวณฺณา รุจิรา อจฺจิมนฺโต ปภสฺสรา
อจฺฉรา ตตฺถ นจฺจนฺติ ปุถู นานตฺตวณฺณิโย
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
โย จ ๑ พุทฺเธน โจทิโต ภิกฺขุสงฺฆสฺส เปกฺขโต
มิคารมาตุ ปาสาทํ ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยิ ฯ
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
โย เวชยนฺตปาสาทํ ปาทงฺคุฏฺเฐน กมฺปยิ
อิทฺธิพเลนุปตฺถทฺโธ สํเวเชสิ จ เทวตา ฯ
#๑ ม. ยุ. เว ฯ
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
โย เวชยนฺตปาสาเท สกฺกํ โส ปริปุจฺฉติ
อปิ อาวุโส ชานาสิ ตณฺหกฺขยวิมุตฺติโย
ตสฺส สกฺโก วิยากาสิ ปญฺหํ ปุฏฺโฐ ยถาตถํ
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
โย พฺรหฺมานํ ปริปุจฺฉติ สุธมฺมายํ อภิโตสภํ
อชฺชาปิ เต อาวุโส สา ทิฏฺฐิ ยา เต ทิฏฺฐิ ปุเร อหู
ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺตํ พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ
ตสฺส พฺรหฺมา วิยากาสิ ปญฺหํ ปุฏฺโฐ ยถาตถํ
น เม มาริส สา ทิฏฺฐิ ยา เม ทิฏฺฐิ ปุเร อหู ฯ
ปสฺสามิ วีติวตฺตนฺตํ พฺรหฺมโลเก ปภสฺสรํ
โสหมชฺช กถํ วชฺชํ อหํ นิจฺโจมฺหิ ปสฺสโต ๑ ฯ
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
โย มหาเนรุโน กูฏํ วิโมกฺเขน อปสฺสยิ ๒
วนํ ปุพฺพวิเทหานํ เย จ ภูมิสยา นรา
โย เอตมภิชานาติ ฯเปฯ กณฺห ทุกฺขํ นิคจฺฉสิ ฯ
น เว อคฺคิ เจตยติ อหํ พาลํ ฑหามีติ
พาโล จ ชลิตมคฺคึ อาสชฺช นํ ปฑยฺหติ
เอวเมว ตุวํ มาร อาสชฺช นํ ตถาคตํ
สยํ ฑหิสฺสติ อตฺตานํ พาโล อคฺคึว สมฺผุสํ ฯ
#๑ ม. ยุ. สสฺสโต ฯ ๒ ม. อผสฺสยิ ฯ
อปุญฺญํ ปสวี มาโร อาสชฺช นํ ตถาคตํ
กินฺนุ มญฺญสิ ปาปิม น เม ปาปํ วิปจฺจติ ฯ
กรโต เต มิยฺยเต ๑ ปาปํ จิรรตฺตาย อนฺตก
มาร นิพฺพินฺท พุทฺธมฺหา อาสํ มากาสิ ภิกฺขุสุ ฯ
อิติ มารํ อตชฺเชสิ ภิกฺขุ เภสกฬาวเน
ตโต โส ทุมฺมโน ยกฺโข ตตฺเถวนฺตรธายตีติ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เถโร คาถาโย
อภาสิตฺถาติ ฯ
อุทฺทานํ ภวติ
สฏฺฐิกมฺหิ นิปาตมฺหิ โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก
เอโกว เถโร คาถาโย อฏฺฐสฏฺฐี ภวนฺติ ตาติ ฯ
สฏฺฐิโก นิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
__________________
เถรคาถาย มหานิปาโต

[๔๐๑] ๑ นิกฺขนฺตํ วต มํ สนฺตํ อคารสฺมา อนคาริยํ
วิตกฺกา อุปภวนฺติ ๒ ปคพฺภา กณฺหโต อิเม
อุคฺคปุตฺตา มหิสฺสาสา สิกฺขิตา ทฬฺหธมฺมิโน
สมนฺตา ปริกิเรยฺยุํ สหสฺสํ อปลายินํ ฯ
สเจปิ เอตฺตกา ภิยฺโย อาคมิสฺสนฺติ อิตฺถิโย
เนว มํ พฺยาธยิสฺสนฺติ ธมฺเม สมฺหิ ปติฏฺฐิโต ฯ
#๑ ม. จียเต ฯ ๒ ม. ยุ. อุปธาวนฺติ ฯ
สกฺขี หิ เม สุตํ เอตํ พุทฺธสฺสาทิจฺจพนฺธุโน
นิพฺพานคมนํ มคฺคํ ตตฺถ เม นิรโต มโน ฯ
เอวญฺเจ มํ วิหรนฺตํ ปาปิม อุปคจฺฉสิ
ตถา มจฺจุ กริสฺสามิ น เม มคฺคํ อุทิกฺขสิ ฯ
อรตึ รติญฺจ ปหาย สพฺพโส เคหสิตญฺจ วิตกฺกํ
วนถํ น กเรยฺย กุหิญฺจิ นิพฺพนโถ อนโต ส หิ ภิกฺขุ ฯ
ยมิธ ปถวิญฺจ เวหาสํ รูปคตํ ชคโตคธํ กิญฺจิ
ปริชิยฺยติ สพฺพมนิจฺจํ เอวํ สเมจฺจ จรนฺติ มุตตฺตา ฯ
อุปธีสุ ชนา คธิตาเส ทิฏฺฐสุเต ปฏิเฆ จ มุเต จ
เอตฺถ วิโนทย ฉนฺทมเนโช โย เหตฺถ น ลิปฺปติ มุนิ ตมาหุ ฯ
อถ สฏฺฐิสิตา สวิตกฺกา ปุถุชฺชนตาย ๑ อธมฺมนิวิฏฺฐา
น จ วฏฺฏคตสฺส กุหิญฺจิ โน ปน ทุฏฺฐุลฺลภาณี ส ภิกฺขุ ฯ
ทพฺโพ จิรรตฺตํ สมาหิโต อกุหโก นิปโก อปิหาลุ
สนฺตํ ปทมชฺฌคมา มุนี ปฏิจฺจ ปรินิพฺพุโต กงฺขติ กาลํ ฯ
มานํ ปชหสฺสุ โคตม มานปถญฺจ ปชหสฺสุ อเสสํ
มานปถสฺมึ ส มุจฺฉิโต วิปฺปฏิสารีหุวา จีรรตฺตํ ฯ
มกฺเขน มกฺขิตา ปชา มานหตา นิรยํ ปตนฺติ
โสจนฺติ ชนา จิรรตฺตํ มานหตา นิรยํ อุปปนฺนา ฯ
น หิ โสจติ ภิกฺขุ กทาจิ มคฺคชิโน สมฺมา ปฏิปนฺโน
#๑ ปุถู ชนตายาติปิ ฯ
กิตฺติญฺจ สุขญฺจานุโภติ ธมฺมทโสติ ตมาหุ ตถตฺตํ ฯ
ตสฺมา อขิโล อิธ ปธานวา นีวรณานิ ปหาย วิสุทฺโธ
มานญฺจ ปหาย อเสสํ วิชฺชายนฺตกโร สมิตาวี ฯ
กามราเคน ฑยฺหามิ จิตฺตํ เม ปริฑยฺหติ
สาธุ นิพฺพาปนํ พฺรูหิ อนุกมฺปาย โคตม ฯ
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ
นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสญฺหิตํ ฯ
อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ เอกคฺคํ สุสมาหิตํ
สติ กายคตา ตฺยตฺถุ นิพฺพิทาพหุโล ภว ฯฯ
อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ มานานุสยมุชฺชห
ตโต มานาภิสมยา อุปสนฺโต จริสฺสสิ ฯ
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย
ปเร จ น วิหึเสยฺย สา เว วาจา สุภาสิตา ฯ
ปิยวาจเมว ภาเสยฺย ยา วาจา ปฏินนฺทิตา
ยํ อนาทาย ปาปานิ ปเรสํ ภาสเต ปิยํ ฯ
สจฺจํ เว อมตา วาจา เอส ธมฺโม สนนฺตโน
สจฺเจ อตฺเถ จ ธมฺเม จ อหุ สนฺโต ปติฏฺฐิตา ฯ
ยํ พุทฺโธ ภาสตี วาจํ เขมํ นิพฺพานปตฺติยา
ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย สา เว วาจานมุตฺตมา ฯ
คมฺภีรปญฺโญ เมธาวี มคฺคามคฺคสฺส โกวิโท
สารีปุตฺโต มหาปญฺโญ ธมฺมํ เทเสติ ภิกฺขุนํ ฯ
สงฺขิตฺเตนปิ เทเสติ วิตฺถาเรนปิ ภาสติ
สาลิกาเยว นิคฺโฆโส ปฏิภาณํ อุทิยฺยติ ฯ
ตสฺส ตํ เทสยนฺตสฺส สุณนฺตา ๑ มธุรํ คิรํ
สเรน รชนีเยน สวนีเยน วคฺคุนา
อุทคฺคจิตฺตา มุทิตา โสตํ โอเธนฺติ ภิกฺขโว ฯ
อชฺช ปณฺณรเส วิสุทฺธิยา ภิกฺขู ปญฺจสตา สมาคตา
สํโยชนพนฺธนจฺฉิทา อนีฆา ขีณปุนพฺภวา อิสี ฯ
จกฺกวตฺตี ยถา ราชา อมจฺจปริวาริโต
สมนฺตา อนุปริเยติ สาครนฺตํ มหึ อิมํ ฯ
เอวํ วิชิตสงฺคามํ สตฺถวาหํ อนุตฺตรํ
สาวกา ปยิรุปาสนฺติ เตวิชฺชา มจฺจุหายิโน ฯ
สพฺเพ ภควโต ปุตฺตา ปลาโป เอตฺถ น วิชฺชติ
ตณฺหาสลฺลสฺส หนฺตารํ วนฺเท อาทิจฺจพนฺธุนํ ฯ
ปโรสหสฺสํ ภิกฺขูนํ สุคตํ ปยิรุปาสติ
เทเสนฺตํ วิรชํ ธมฺมํ นิพฺพานํ อกุโตภยํ ฯ
สุณนฺติ ธมฺมํ วิปุลํ ๒ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ
โสภติ วต สมฺพุทฺโธ ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต ฯ
นาคนาโมสิ ภควา อิสีนํ อิสิสตฺตโม
มหาเมโฆว หุตฺวาน สาวเก อภิวสฺสสิ ฯ
#๑ ม. สุณนฺติ ฯ ๒ ม. วิมลํ ฯ
ทิวาวิหารา นิกฺขมฺม สตฺถุทสฺสนกมฺยตา
สาวโก เต มหาวีร ปาเท วนฺทติ วงฺคิโส ฯ
อุมฺมคฺคปถํ ๑ มารสฺส อภิภุยฺย จรติ ปภิชฺช ขิลานิ
ตํ ปสฺสถ พนฺธปมุญฺจกรํ อสิตํว ภาคโส ปวิภชฺช ฯ
โอฆสฺส หิ นิตฺถรณตฺถํ อเนกวิหิตํ มคฺคํ อกฺขาสิ
ตสฺมิญฺจ อมเต อกฺขาเต ธมฺมทสา ฐิตา อสํหิรา ฯ
ปชฺโชตกโร อติวิชฺฌ สพฺพฐิตีนํ อติกฺกมมทฺทส
ญตฺวา จ สจฺฉิกตฺวา จ อคฺคํ โส เทสยิ ทสทฺธานํ ฯ
เอวํ สุเทสิเต ธมฺเม โก ปมาโท วิชานตํ ธมฺมํ
ตสฺมา หิ ตสฺส ภควโต สาสเน อปฺปมตฺโต สทา นมสฺสมนุสิกฺเข ฯ
พุทฺธานุพุทฺโธ โย เถโร โกณฺฑญฺโญ ติพฺพนิกฺกโม
ลาภี สุขวิหารานํ วิเวกานํ อภิณฺหโส ฯ
ยํ สาวเกน ปตฺตพฺพํ สตฺถุสาสนการินา
สพฺพสฺส ตํ อนุปฺปตฺตํ อปฺปมตฺตสฺส สิกฺขโต ฯ
มหานุภาโว เตวิชฺโช เจโตปริยโกวิโท
โกณฺฑญฺโญ พุทฺธทายาโท ปาเท วนฺทติ สตฺถุโน ฯ
นคสฺส ปสฺเส อาสีนํ มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุํ
สาวกา ปยิรุปาสนฺติ เตวิชฺชา มจฺจุหายิโน ฯ
เจตสา อนุปริเยติ โมคฺคลฺลาโน มหิทฺธิโก
#๑ อุมฺมคฺคสตนฺติปิ ฯ
จิตฺตํ เนสํ สมเนฺวสํ วิปฺปมุตฺตํ นิรูปธึ ฯ
เอวํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ มุนึ ทุกฺขสฺส ปารคุํ
อเนกาการสมฺปนฺนํ ปยิรุปาสนฺติ โคตมํ ฯ
จนฺโท ยถา วิคตวลาหเก นเภ
วิโรจติ วีตมโลว ภาณุมา
เอวํปิ องฺคีรส ตฺวํ มหามุนิ
อติโรจสี ยสสา สพฺพโลกํ ฯ
กาเวยฺยมตฺตา วิจริมฺห ปุพฺเพ คามา คามํ ปุรา ปุรํ
อถทฺทสามิ สมฺพุทฺธํ สพฺพธมฺมาน ปารคุํ ฯ
โส เม ธมฺมมเทเสสิ มุนิ ทุกฺขสฺส ปารคู
ธมฺมํ สุตฺวา ปสีทิมฺห สทฺธา โน อุปปชฺชถ ๑ ฯ
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา ขนฺเธ อายตนานิ จ
ธาตุโย จ วิทิตฺวาน ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ
พหูนํ วต อตฺถาย อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา
อิตฺถีนํ ปุริสานญฺจ เย เต สาสนการกา ฯ
เตสํ โข วต อตฺถาย โพธิมชฺฌคมา มุนิ
ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีนญฺจ เย นิยามคตํทสา ๒ ฯ
สุเทสิตา จกฺขุมตา พุทฺเธนาทิจฺจพนฺธุนา
จตฺตาริ อริยสจฺจานิ อนุกมฺปาย ปาณินํ
ทุกฺขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ
#๑ ม. ยุ. อุทปชฺชถ ฯ ๒ นิยามคตทฺทสาติปิ ฯ
อริยญฺจฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ทุกฺขูปสมคามินํ ฯ
เอวเมเต ตถา วุตฺตา ทิฏฺฐา เม เต ยถาตถา
สทตฺโถ เม อนุปฺปตฺโต กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก
สุวิภตฺเตสุ ธมฺเมสุ ยํ เสฏฺฐํ ตทุปาคมึ ฯ
อภิญฺญาปารมิปฺปตฺโต โสตธาตุวิโสธิโต
เตวิชฺโช อิทฺธิปตฺโตมฺหิ เจโตปริยโกวิโท ฯ
ปุจฺฉามิ สตฺถารมโนมปญฺญํ
ทิฏฺเฐว ธมฺเม โย วิจิกิจฺฉานํ เฉตฺตา
อคฺคาฬเว กาลมกาสิ ภิกฺขุ
ญาโต ยสสฺสี อภินิพฺพุตตฺโต ฯ
นิโคฺรธกปฺโป อิติ ตสฺส นามํ
ตยา กตํ ภควา พฺราหฺมณสฺส
โส ตํ นมสฺสํ อจริ มุตฺยเปกฺโข
อารทฺธวิริโย ทฬฺหธมฺมทสฺสี ฯ
ตํ สาวกํ สกฺก มยมฺปิ สพฺเพ
อญฺญาตุมิจฺฉาม สมนฺตจกฺขุ
สมวฏฺฐิตา โน สวนาย โสตา
ตุวํ โน สตฺถา ตฺวมนุตฺตโรสิ ฯ
ฉินฺเทว โน วิจิกิจฺฉํ พฺรูหิ เมตํ
ปรินิพฺพุตํ เวทย ภุริปญฺญ
มชฺเฌว โน ภาส สมนฺตจกฺขุ
สกฺโกว เทวาน สหสฺสเนตฺโต ฯ
เย เกจิ คนฺธา อิธ โมหมคฺคา
อญฺญาณปกฺขา วิจิกิจฺฉฏฺฐานา
ตถาคตํ ปตฺวา น เต ภวนฺติ
จกฺขุํ หิ เอตํ ปรมํ นรานํ ฯ
โน เจ หิ ชาตุ ปุริโส กิเลเส
วาโต ยถา อพฺภฆนํ วิหาเน
ตโมวสฺส นิวุโต สพฺพโลโก
โชติมนฺโตปิ น ปภาเสยฺยุํ ฯ
ธีรา จ ปชฺโชตกรา ภวนฺติ
ตนฺตํ อหํ ธีร ตเถว มญฺเญ
วิปสฺสินํ ชานมุปาคมิมฺห
ปริสาสุ โน อาวิกโรหิ กปฺปํ ฯ
ขิปฺปํ คิรํ เอรย วคฺคุ วคฺคุํ
หํโสว ปคฺคยฺห สณิกํ นิกูชํ ๑
พินฺทุสฺสเรน สุวิกปฺปิเตน
สพฺเพว เต อุชฺชุคตา สุโณม ฯ
#๑ ม. นิกูช ฯ นิกุชฺชาติปิ ทิสฺสติ ฯ
ปหีนชาติมรณํ อเสสํ
นิคฺคยฺห โธนํ วเทสฺสามิ ธมฺมํ
น กามกาโร หิ ปุถุชฺชนานํ
สงฺเขยฺยกาโรว ตถาคตานํ ฯ
สมฺปนฺนเวยฺยากรณํ ตเวทํ
สมุชฺชุปญฺญสฺส สมุคฺคหีตํ
อยมญฺชลิ ปจฺฉิโม สุปฺปณามิโต
มา โมหยิ ชานมโนมปญฺญ ฯ
ปโรวรํ อริยธมฺมํ วิทิตฺวา
มา โมหยิ ชานมโนมวิริย
วารึ ยถา ฆมฺมนิ ฆมฺมตตฺโต
วาจาภิกงฺขามิ สุตํ ปวสฺส ฯ
ยทตฺถิกํ ๑ พฺรหฺมจริยํ อจาริ ๒
กปฺปายโน กจฺจิสฺส ตํ อโมฆํ
นิพฺพายิ โส อาทุ สอุปาทิเสโส
ยถา วิมุตฺโต อหุ ตํ สุโณม ฯ
อจฺเฉจฺฉิ ตณฺหํ อิธ นามรูเป (ติ ภควา)
ตณฺหาย โสตํ ทีฆรตฺตานุสยิตํ
อตาริ ชาติมรณํ อเสสํ
#๑ ยุ. ยทิตฺถิยํ ฯ ๒ ม. อจรี ฯ
อิจฺจาพฺรวี ๑ ภควา ปญฺจเสฏฺโฐ ฯ
เอส สุตฺวา ปสีทามิ วโจ เต อิสิสตฺตม
อโมฆํ กิร เม ปุฏฺฐํ น มํ วญฺเจสิ พฺราหฺมโณ ฯ
ยถาวาที ตถาการี อหุ พุทฺธสฺส สาวโก
ปจฺฉินฺท ๒ มจฺจุโน ชาลํ ตตํ มายาวิโน ทฬฺหํ ฯ
อทฺทส ภควา อาทึ อุปาทานสฺส กปฺปิโย
อจฺจคา วต กปฺปายโน มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ ฯ
ตํ เทวเทวํ วนฺทามิ ปุตฺตนฺเต ทฺวิปทุตฺตม
อนุชาตํ มหาวีรํ นาคํ นาคสฺส โอสรนฺติ ๓ ฯ
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา วงฺคีโส เถโร คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ
มหานิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
สตฺตติมฺหิ นิปาตมฺหิ วงฺคีโส ปฏิภาณวา
เอโกว เถโร นตฺถญฺโญ คาถาโย เอกสตฺตติ ๔ ฯ
สหสฺสํ โหนฺติ ตา คาถา ตีณิ สฏฺฐิสตานิ จ
เถรา จ เทฺว สตา สฏฺฐิ จตฺตาโร จ ปกาสิตา
สีหนาทํ นทิตฺวาน พุทฺธปุตฺตา อนาสวา
เขมนฺตํ ปาปุณิตฺวาน อคฺคิกฺขนฺธาว นิพฺพุตาติ ฯ
เถรคาถา นิฏฺฐิตา ฯ
_________________
#๑ ม อิจฺจพฺรวิ ฯ ยุ. อิจฺจพฺรวี ฯ ๒ ม. ยุ. อจฺเฉจฺฉิ ฯ ๓ ม. ยุ. โอรสนฺติ ฯท
#๔ ม. เอกสตฺตตีติ ฯ
สุตฺตนฺตปิฏเก ขุทฺทกนิกายสฺส เถรีคาถา
________________________
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
เถรีคาถาย เอกนิปาโต