[๙๒] ๗ นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ ทุคฺคนฺธา ปูติ วายติ
#๑ ยุ. คตาติ ฯ ๒ ยุ. อภาสิสฺสํ ฯ ๓ ยุ. สปถญฺจ กตํ ฯ ๔ ยุ. …กาติ ฯ
#๕ ม. ปญฺจปุตฺตขาทเปติวตฺถุ ฯ
มกฺขิกาหิ ปริกิณฺณา กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ ฯ
อหํ ภทนฺเต เปตีมฺหิ ทุคฺคตา ยมโลกิกา
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกมิโต คตา
กาเลน สตฺต ปุตฺตานิ สายํ สตฺต ปุนาปเร
วิชายิตฺวาน ขาทามิ เตปิ น โหนฺติ เม อลํ ฯ
ปริฑยฺหติ ธูมายติ ขุทาย หทยํ มม
นิพฺพุตึ นาธิคจฺฉามิ อคฺคิทฑฺเฒว ๑ อาตเปติ ฯ
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน ปุตฺตมํสานิ ขาทสีติ ฯ
อหุ มยฺหํ ทุเว ปุตฺตา อุโภ สมฺปตฺตโยพฺพนา
สาหํ ปุตฺตพลูเปตา สามิกํ อติมญฺญิสฺสํ ๒ ฯ
ตโต เม สามิโก กุทฺโธ สปติมญฺญมานยิ ๓
สา จ คพฺภํ อลภิตฺถ ตสฺสา ปาปํ อเจตยึ
สาหํ ปทุฏฺฐมนสา อกรึ คพฺภปาตนํ ฯ
ตสฺสา เตมาสิโก คพฺโภ ปุพฺพโลหิตโก ๔ ปติ
ตทสฺสา มาตา กุปิตา มยฺหํ ญาตี สมานยิ
สปถญฺจ มํ อกาเรสิ ปริภาสาปยิ จ มํ ฯ
สาหํ โฆรญฺจ สปถํ มุสาวาทญฺจ ๕ ภาสิสฺสํ
ปุตฺตมํสานิ ขาทามิ สเจตํ ปกตํ มยา ฯ
#๑ ม. อคฺคิทฑฺฒาว ฯ ๒ ยุ. อติมญฺญสึ ฯ ๓ ม. สปตฺตึ มยฺหมานยิ ฯ
#๔ สี. ยุ. ปูติโลหิตโก ฯ ๕ ม. มุสาวาทํ อภาสิสํ ฯ
ตสฺส กมฺมวิปาเกน มุสาวาทสฺส จูภยํ
ปุตฺตมํสานิ ขาทามิ ปุพฺพโลหิตมกฺขิตาติ ฯ
สตฺตปุตฺตขาทิกเปตวตฺถุ สตฺตมํ ฯ

[๙๓] ๘ กินฺนุ อุมฺมตฺตรูโปว ลายิตฺวา หริตํ ติณํ
ขาท ขาทาติ ลปสิ คตสตฺตํ ชรคฺควํ ฯ
น หิ อนฺเนน ปาเนน มโต โคโณ สมุฏฺฐเห
ตฺวํปิ ๑ พาโล จ ทุมฺเมโธ ยถา อญฺโญ ๒ จ ทุมฺมตีติ ฯ
อิเม ปาทา อิทํ สีสํ อยํ กาโย สวาลธิ
เนตฺตา ตเถว ติฏฺฐนฺติ อยํ โคโณ สมุฏฺฐเห
นยฺยกสฺส หตฺถปาทา กาโย สีสญฺจ ทิสฺสติ
รุทํ มตฺติกถูปสฺมึ นนุ ตฺวญฺเญว ทุมฺมตีติ ฯ
อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ ฆตสิตฺตํว ปาวกํ
วารินา วิย โอสิญฺจํ สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ ฯ
อพฺพูฬฺหํ วต เม สลฺลํ โสกํ หทยนิสฺสิตํ
โย เม โสกปเรตสฺส ปิตุโสกํ อปานุทิ
สฺวาหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมึ ๔ สีติภูโตสฺมิ นิพฺพุโต
น โสจามิ น โรทามิ ตว สุตฺวาน มาณว ฯ
เอวํ กโรนฺติ สปฺปญฺญา เย โหนฺติ อนุกมฺปกา
นิวตฺตยนฺติ ๕ โสกมฺหา สุชาโต ปิตรํ ยถาติ ฯ
โคณเปตวตฺถุ อฏฺฐมํ ฯ
#๑ ยุ. ตฺวํสิ ฯ ๒ ม. ตญฺโญว ฯ ยุ. ตญฺเญว ฯ ๓ ม. อพฺพหี ฯ
#๔ ม. อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ ฯ ๕ ยุ. วินิวตฺตยนฺติ ฯ

[๙๔] ๙ คูถญฺจ มุตฺตํ รุธิรญฺจ ๑ ปุพฺพํ
ปริภุญฺชติ กิสฺส อยํ วิปาโก
อยํ นุ กึ กมฺมมกาสิ นารี
ยา สพฺพทา โลหิตปุพฺพภกฺขา
นวานิ วตฺถานิ สุภานิ เจวื
มุทูนิ สุทฺธานิ จ โลมสานิ
ทินฺนานิ มิสฺสา กิฏกา ภวนฺติ
อยํ นุ กึ กมฺมมกาสิ นารีติ ฯ
ภริยา มเมสา อหุ ภทนฺเต
อทายิกา มจฺฉรินี กทริยา
สา มํ ททนฺตํ สมณพฺราหฺมณานํ
อกฺโกสติ ปริภาสติ จ
คูถญฺจ มุตฺตํ รุธิรญฺจ ๑ ปุพฺพํ
ปริภุญฺช ตฺวํ อสุจึ สพฺพกาลํ ฯ
เอตํ เต ปรโลกสฺมึ โหตุ
วตฺถา จ เต กิฏกา ๒ ภวนฺตุ
เอตาทิสํ ทุจฺจริตํ จริตฺวา
อิธาคตา จิรรตฺตาย ขาทตีติ ฯ
มหาเปสการเปตวตฺถุ นวมํ ฯ
#๑ ม. รุหิรญฺจ ฯ ๒ ม. กิฏกสมา ฯ

[๙๕] ๑๐ กา นุ อนฺโตวิมานสฺมึ ติฏฺฐนฺตี นูปนิกฺขมิ
อุปนิกฺขมสฺสุ ภทฺเท ปสฺสามิ ๑ ตํ มหิทฺธิกนฺติ ๒ ฯ
อฏฺฏิยามิ หรายามิ นคฺคา นิกฺขมิตุํ พหิ
เกเสหมฺหิ ปฏิจฺฉนฺนา ปุญฺญํ เม อปฺปกํ กตนฺติ ฯ
หนฺทุตฺตรียํ ทามิ ๓ เต อิมํ ทุสฺสํ นิวาสย
อิมํ ทุสฺสํ นิวาเสตฺวา พหิ ๔ นิกฺขม โสภเณ
อุปนิกฺขมสฺสุ ภทฺเท ปสฺสามิ ตํ มหิทฺธิกนฺติ ๒ ฯ
หตฺเถน หตฺเถ เต ทินฺนํ น มยฺหํ อุปกปฺปติ
เอเสตฺถุปาสโก สทฺโธ สมฺมา สมฺพุทฺธสาวโก
เอตํ อจฺฉาทยิตฺวาน มม ทกฺขิณมาทิส
ตถาหํ ๕ สุขิตา เหสฺสํ สพฺพกามสมิทฺธินีติ ฯ
ตญฺจ เต นหาปยิตฺวาน วิลิมฺปิตฺวาน วาณิชา
วตฺเถหจฺฉาทยิตฺวาน ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสุํ
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ ๖
โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
หสนฺตี วิมานา นิกฺขมิ ทกฺขิณาย อิทํ ผลนฺติ ฯ
สุจิตฺตรูปํ รุจิรํ วิมานํ เต จ ภาสติ ๗
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ ฯ
#๑ ม. ปสฺสาม ฯ ๒ ม. มหิฏฺฐิตนฺติ ฯ ๓ ม. ททามิ ฯ ๔ ม. เอหิ ฯ ๕ ยุ. ตทาหํ ฯ
#๖ ม. อุทปชฺชถ ฯ ๗ ม. ปภาสติ ฯ
ภิกฺขุโน จรมานสฺส โทณินิมฺมุชฺชนี ๑ อหํ
อทาสึ อุชุภูตสฺส วิปฺปสนฺเนน เจตสา
ตสฺส กมฺมสฺส กุสลสฺส วิปากํ ทีฆมนฺตรํ
อนุโภมิ วิมานสฺมึ ตญฺจ ทานิ ปริตฺตกํ ฯ
อุทฺธํ จตูหิ มาเสหิ กาลกิริยา ภวิสฺสติ
เอกนฺตํ กฏุกํ โฆรํ นิรยูปปติสฺสหํ ๒
จตุกฺกณฺณํ จตุทฺวารํ วิภตฺตํ ภาคโส มิตํ
อโยปาการปริยนฺตํ อยสา ปฏิกุชฺชิตํ ฯ
ตสฺส อโยมยา ภูมิ ชลิตา เตชสา ยุตฺตา
สมนฺตา โยชนสตํ ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา
ตตฺถาหํ ทีฆมทฺธานํ ทุกฺขํ เวทิสฺสํ ๓ เวทนํ_
ผลญฺจ ปาปกมฺมสฺส ตสฺมา โสจามิทํ ๔ ภูตนฺติ ฯ
ขลาติยเปตวตฺถุ ๕ ทสมํ ฯ

[๙๖] ๑๑ ปุรโต จ ๖ เสเตน ปเลติ หตฺถินา
มชฺเฌ ปน อสฺสตรีรเถน
ปจฺฉา จ กญฺญา สิวิกายํ นิยฺยาติ
โอภาสยนฺตี ทส สพฺพโต ทิสา ฯ
ตุเมฺห ปน มุคฺครหตฺถปาณิโน
รุทมฺมุขา ภินฺนปภินฺนคตฺตา
#๑ ม. โทณินิมฺมชฺชนึ ฯ ยุ. โทณินิมฺมิญฺชนํ ฯ ๒ ม. นิรยํ ปปติสฺสหํ ฯ
#๓ ม. เวทิสฺส ฯ ๔ ม. โสจามหํ ภุสนฺติ ฯ ๕ ม. ขลฺลาฏิยเปติวตฺกุ ฯ
#๖ ม. ยุ. ว ฯ
มนุสฺสภูตา กิมกตฺถ ปาปํ
เยนญฺญมญฺญสฺส ปิวาถ โลหิตํ (อิติ) ฯ
ปุรโต ว โย คจฺฉติ กุญฺชเรน
เสเตน นาเคน จตุกฺกเมน
อมฺหากํ ปุตฺโต อหุ โส ปเชฏฺฐโก ๑
ทานานิ ทตฺวาน สุขึ ๒ ปโมทติ ฯ
โย โส มชฺเฌ อสฺสตรีรเถน
จตุพฺภิ ยุตฺเตน สุวคฺคิเตน
อมฺหากํ ปุตฺโต อหุ มชฺฌิโม โส
อมจฺฉรี ทานปติ ๓ วิโรจติ ฯ
ยา สา [๔] ปจฺฉา สิวิกาย นิยฺยาติ
นารี ๕ สปญฺญา มิคมนฺทโลจนา
อมฺหากํ ธีตา อหุ สา กนิฏฺฐา ๖
ภาคฑฺฒภาเคน สุขี ปโมทติ ฯ
เอเต จ ทานานิ อทํสุ ปุพฺเพ
ปสนฺนจิตฺตา สมณพฺราหฺมณานํ
มยํ ปน มจฺฉริโน อหุมฺหา ๗
ปริภาสกา สมณพฺราหฺมณานํ
เอเต จ ทตฺวา ปริจารยนฺติ
#๑ ม. เชฏฺฐโปโส ฯ ยุ. เชฏฺฐโก ฯ ๒ ม. สุขี ฯ ๓ ม. ทานวตี ฯ
#๔ ม. จ ฯ ๕ ยุ. ทารี ฯ ๖ ม. กนิฏฺฐิกา ฯ ๗ ม. อหุมฺห ฯ
มยญฺจ สุสฺสาม นโฬว ทิตฺโตติ ๑ ฯ
กึ ตุมฺหากํ โภชนํ กึ สยนํ
กถญฺจ ยาเปถ สุปาปธมฺมิโน
ปหูตโภเคสุ อนปฺปเกสุ
สุขํ วิราคาย ๒ ทุกฺขชฺช ปตฺตา ๓ ฯ
อญฺญมญฺญํ วธิตฺวาน ปิวาม ปุพฺพโลหิตํ
พหุํ ปิตฺวา น ทาตา โหม นจฺฉาทิมฺหมฺหเส ๔ มยํ ฯ
อิจฺเจว มจฺจา ปริเทวยนฺติ
อทายิกา ๕ เปจฺจ ยมสฺส ฐายิโน
เย เต วิริจฺจา ๖ อธิคมฺม โภเค
น ภุญฺชเร นาปิ กโรนฺติ ปุญฺญํ ฯ
เต ขุปฺปิปาสุปคตา ปรตฺถ
ปจฺฉา จิรํ ฌายิเร ๗ ฑยฺหมานา
กมฺมานิ กตฺวาน ทุกฺขุทฺรยานิ ๘
อนุโภนฺติ ทุกฺขํ กฏุกปฺผลานิ ฯ
อิตฺตรํ หิ ธนธญฺญํ อิตฺตรํ อิธ ชีวิตํ
อิตฺตรํ อิตฺตรโต ญตฺวา ทีปํ กยิราถ ปณฺฑิโต ฯ
เย เต เอวํ ปชานนฺติ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา
เต ทาเน นปฺปมชฺชนฺติ สุตฺวา อรหตํ วโจติ ฯ
นาคเปตวตฺถุ เอกาทสมํ ฯ
#๑ ม. ฉินฺโนติ ฯ ๒. ม. วิราธาย ฯ ๓ ม. ปตฺตาติ ฯ ๔ ม. นจฺฉาทิมฺหเส ฯ
#๕ ม. อทายกา ฯ ๖ สี. วิทิตฺวา ฯ ม. วิทิจฺจ ฯ ยุ. วิวิจฺจา ฯ ๗ ม. ฌายเร ฯ
#๘ ม. ทุขุทฺรานิ ฯ ยุ. ทุกฺขนฺทฺริยานิ ฯ

[๙๗] ๑๒ อุรโคว ตจํ ชิณฺณํ หิตฺวา คจฺฉติ สนฺตนน
เอวํ สรีเร นิพฺโภเค เปเต กาลกเต สติ
ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ
ตสฺมา เอตํ น โสจามิ ๑ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒
อนพฺภิโต ตโต อาคา นานุญฺญาโต อิโต คโต
ยถาคโต ตถา คโต ตตฺถ กา ปริเทวนา
ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ
ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ
สเจ โรเท กิสา อสฺสํ ตตฺถ เม กึ ผลํ สิยา
ญาติมิตฺตสุหชฺชานํ ๓ ภิยฺโย โน อรตี สิยา
ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ
ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ
ยถาปิ ทารโก จนฺทํ คจฺฉนฺตํ อนุโรทติ
เอวํ สมฺปทเมเวตํ โย เปตํ อนุโสจติ
ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ
ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คติ ๒ ฯ
ยถาปิ พฺรเหฺม อุทกุมฺโภ ภินฺโน อปฺปฏิสนฺธิโย
เอวํ สมฺปทเมเวตํ โย เปตํ อนุโสจติ
ฑยฺหมาโน น ชานาติ ญาตีนํ ปริเทวิตํ
#๑ ม. น โรทามิ ฯ ๒ ยุ. คตีติ ฯ ๓ ยุ. ญาติมิตฺตา … ฯ
ตสฺมา เอตํ น โรทามิ คโต โส ตสฺส ยา คตีติ ฯ
อุรคเปตวตฺถุ ทฺวาทสมํ ฯ
อุทฺทานํ ๑
เขตฺตูปมา ๒ วณฺณา ทุเว ธีตลีกํ ติโรกุฑฺฑํ
ปุตฺตขาทิกา โคณคูถํ ปาสาทํ นาโครค ทฺวาทสา
เต วตฺถูนิ วคฺเค ปฐเม อุทฺทานํ ๓ ฯ
อุรควคฺโค ปฐโม ฯ

[๙๘] ๑ นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสณฺฐิตา ๔
อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ ฯ
อหํ ภทนฺเต เปตีมฺหิ ทุคฺคตา ยมโลกิกา
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกมิโต คตาติ ฯ
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
อนุกฺกมฺปกา มยฺหํ นาเหสุํ ภนฺเต
ปิตา มาตา จ อถ วาปิ ญาตกา
เย มํ นิโยเชยฺยุํ ททาหิ ทานํ
ปสนฺนจิตฺตา สมณพฺราหฺมณานํ ฯ
อิโต อหํ วสฺสสตานิ ปญฺจ
ยํ เอวรูปา วิจรามิ นคฺคา
#๑ ตสฺสุทฺทานํ ฯ
#๒ ม. เขตฺตํ จ สูกรํ ปูติ ปิฏฺฐํ จาปิ ติโรกุฏฺฏํ
# ปญฺจาปิ สตฺตปุตฺตญฺจ โคณํ เปสการกญฺจ
# ตถา ขลฺลาฏิยํ นาคํ ทฺวาทสํ อุทคญฺเจวาติ ฯ
#๓ ยุ. อิทํ อุทฺทานํ น ทิสฺสติ ฯ ๔ ม. ธมนิสนฺถตา ฯ เอวมุปริปิ ฯ
ขุทาย ตณฺหาย จ ขชฺชมานา
ปาปสฺส กมฺมสฺส ผลํ มเมทํ ฯ
วนฺทามิ ตํ อยฺย ปสนฺนจิตฺตา
อนุกมฺป มํ วีร มหานุภาว
ทตฺวา จ เม อาทิส ยาหิ ๑ กิญฺจิ
โมเจหิ มํ ทุคฺคติยา ภทนฺเตติ ฯ
สาธูติ โส ตสฺสา ๒ ปฏิสุณิตฺวา สารีปุตฺโต อนุกมฺปโก
ภิกฺขูนํ อาโลปํ ทตฺวา ปาณิมตฺตญฺจ โจลกํ
ถาลกสฺส จ ปานียํ ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสิ
สมนนฺตรา อนุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ ฯ
โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
วิจิตฺตวตฺถาภรณา สารีปุตฺตํ อุปสงฺกมิ ฯ
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา ฯ
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาปิ ๓ เอวํ ชลิตานุภาวา
#๑ ม. ยํ หิ ฯ ๒ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๓ ม. เกนาสิ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อุปฺปณฺฑุกึ ๑ กิสํ ฉาตํ นคฺคสมุฏิตจฺฉวึ ๒
มุนิ การุณิโก โลเก ตํ มํ อทกฺขิ ทุกฺขิตํ ๓
ภิกฺขูนํ อาโลปํ ทตฺวา ปาณิมตฺตญฺจ โจลกํ
ถาลกสฺส จ ปานียํ มม ทกฺขิณมาทิสิ ฯ
อาโลปสฺส ผลํ ปสฺส ภตฺตํ วสฺสสตํ ทส
ภุญฺชามิ กามกามินี อเนกรสพฺยญฺชนํ ฯ
ปาณิมตฺตสฺส โจลสฺส วิปากํ ปสฺส ยาทิสํ
ยาวตา นนฺทราชสฺส วิชิตสฺมึ ปฏิจฺฉทา
ตโต พหุตรา ภนฺเต วตฺถานิจฺฉาทนานิ เม
โกเสยฺยกมฺพลียานิ โขมกปฺปาสิกานิ จ
วิปุลา จ มหคฺฆา จ เตปากาเสว ลมฺพเร
สาหํ ตํ ปริทหามิ ยํ ยํ หิ มนโส ปิยํ
ถาลกสฺส จ ปานียํ วิปากํ ปสฺส ยาทิสํ ฯ
คมฺภีรา จตุรสฺสา จ โปกฺขรญฺญา ๔ สุนิมฺมิตา
เสโตทกา สุปติตฺถา สีตา อปฺปฏิคนฺธิยา
ปทุมุปฺปลสญฺฉนฺนา วาริกิญฺชกฺขปูริตา
สาหํ รมามิ กีฬามิ โมทามิ อกุโตภยา
มุนึ การุณิกํ โลเก ภนฺเต วนฺทิตุมาคตาติ ฯ
สํสารโมจกเปตวตฺถุ ปฐมํ ฯ
#๑ ยุ. อุปกณฺฑกึ ฯ ๒ สี. อาปติตจฺฉวึ ฯ ม. นคฺคํ สมฺปติตจฺฉวึ ฯ ยุ. นคฺคํ
#อปฺปฏิจฺฉวึ ฯ ๓ ม. ทุคฺคตํ ฯ ๔ ม. โปกฺขรญฺโญ ฯ

[๙๙] ๒ นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสณฺฐิตา
อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ ฯ
อหนฺเต สกิยา มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ
อุปฺปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสา สมปฺปิตา
ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ สิเลสุมํ
วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ
วณิตานญฺจ ๑ ยํ ฆานํ สีสจฺฉินฺนญฺจ ๒ โลหิตํ
ขุทาปเรตา ภุญฺชามิ อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ
ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขามิ ๓ ปสูนํ มนุสฺสานญฺจ
อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา
เทหิ ปุตฺตก เม ทานํ ทตฺวา อุทฺทิสาหิ ๔ เม
อปฺเปว นาม มุญฺเจยฺยํ ปุพฺพโลหิตโภชนาติ ฯ
มาตุยา วจนํ สุตฺวา อุปติสฺโสนุกมฺปโก
อามนฺตยิ โมคฺคลฺลานํ อนุรุทฺธญฺจ กปฺปินํ
จตสฺโส กุฏิโย กตฺวา สงฺเฆ จตุทฺทิเส อทา
กุฏิโย อนฺนปานญฺจ มาตุ ทกฺขิณมาทิสิ ฯ
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ
โภชนํ ปานียํ วตฺถํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
วิจิตฺตวตฺถาภรณา โกลิตํ อุปสงฺกมิ ฯ
#๑ ม. วณิกานญฺจ ฯ ๒ ม. ฆาน-สีสจฺฉินฺนาน โลหิตํ ฯ ๓ สี. –โลหิตภกฺขาสฺมิ ฯ
#๔ ม. อนฺวาทิสาหิ เม ฯ
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาปิ ๑ เอวํ ชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
สารีปุตฺตสฺสาหํ มาตา ปุพฺเพ อญฺญาสุ ชาตีสุ
อุปฺปนฺนา ปิตฺติวิสยํ ขุปฺปิปาสา สมปฺปิตา
ฉฑฺฑิตํ ขิปิตํ เขฬํ สิงฺฆาณิกํ กิเลสุมํ
วสญฺจ ฑยฺหมานานํ วิชาตานญฺจ โลหิตํ
วณิตานญฺจ ยํ ฆานํ สีสจฺฉินฺนญฺจ โลหิตํ
ขุทาปเรตา ภุญฺชิสฺสํ ๒ อิตฺถีปุริสนิสฺสิตํ
ปุพฺพโลหิตํ ภกฺขิสฺสํ ปสูนํ มนุสฺสานญฺจ
อเลณา จ อนคารา จ นีลมญฺจปรายนา ฯ
สารีปุตฺตสฺส ทาเนน โมทามิ อกุโตภยา
มุนึ การุณิกํ โลเก ตํ ๓ ภนฺเต วนฺทิตุมาคตาติ ฯ
สารีปุตฺตตฺเถรสฺส มาตุเปติวตฺถุ ทุติยํ ฯ

[๑๐๐] ๓ นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาสิ กีสา ธมนิสณฺฐิตา
#๑ ม. เกนาสิ ฯ ๒ ม. ภุญฺชามิ ฯ ๓ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ
อุปฺผาสุฬิเก กีสิเก กา นุ ตฺวํ อิธ ติฏฺฐสีติ ฯ
สาหํ มตฺตา ตุวํ ติสฺสา สปตฺตี ๑ เต ปุเร อหุํ
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
จณฺฑี จ ผรุสา จาสึ อิสฺสุกี มจฺฉรี สฐา ๒-
ตาหํ ทุรุตฺตํ วตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
สจฺจํ ๓ อหํปิ ชานามิ ยถา ตฺวํ จณฺฑิกา อหุ
อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ ปํสุกุฏฺฐิตา ๔ ฯ
สีสํ นหาตา ตุวํ อาสิ สุจิวตฺถา อลงฺกตา
อหญฺจ โข [๕] อธิมตฺตํ สมลงฺกตรา ๖ ตยา
ตสฺสา เม เปกฺขมานาย สามิเกน สมนฺตยิ
ตโต เม อิสฺสา วิปุลา โกโธ เม สมชายถ
ตโต ปํสุํ คเหตฺวาน ปํสุนา ตํ วิกีริหํ ๗
ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ ปํสุกุฏฺฐิตาติ ๔ ฯ
สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ปํสุนา มํ ตฺวํ โอกิริ
อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกน ขชฺชาสิ กจฺฉุยาติ ฯ
เภสชฺชหารี อุภโย วนนฺตํ อคมิมฺหเส
ตฺวํ จ เภสชฺชมาหาริ อหญฺจ กปิกจฺฉุโน
ตสฺสา ตฺยาชานมานาย เสยฺยํ ตฺยาหํ สโมกิริ ๘
#๑ ยุ. สปตี ฯ ๒ สี. สฐี ฯ ๓ สี. ยุ. สพฺพํ ฯเปฯ ๔ ม. ปํสุกุนฺถิตาติ ฯ
#[๕] สี. ยุ. ตํ ฯ ๖ ม. สมลงฺกตตรา ฯ ๗ ม. หิ โอกิรึ ฯ ๘ ม. สโมกิรึ ฯ
ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตน ขชฺชามิ กจฺฉุยาติ ฯ
สจฺจํ อหํปิ ชานามิ เสยฺยํ เม ตฺวํ สโมกิริ
อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ นคฺคิยา ตุวนฺติ ฯ
สหายานํ สมโย อาสิ ญาตีนํ สมิตึ อหุ
ตวญฺจ อามนฺติตา อาสิ สสามี ๑ โน จ โข อหํ
ตสฺสา ตฺยาชานมานาย ทุสฺสํ ตฺยาหํ อปานุทึ
ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ นคฺคิยา อหนฺติ ฯ
สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ทุสฺสํ เม ตฺวํ อปานุทิ
อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ คูถคนฺธินีติ ฯ
ตว คนฺธญฺจ มาลญฺจ ปจฺจคฺฆญฺจ วิเลปนํ
คูถกูเป อธาเรสึ ๒ ตํ ปาปํ ปกตํ มยา
ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ คูถคนฺธินีติ ฯ
สจฺจํ อหํปิ ชานามิ ตํ ปาปํ ปกตํ ตยา
อญฺญญฺจ โข ตํ ปุจฺฉามิ เกนาสิ ทุคฺคตา ตุวนฺติ ฯ
อุภินฺนํ สมกํ อาสิ ยํ เคเห วิชฺชเต ธนํ
สนฺเตสุ เทยฺยธมฺเมสุ ทีปํ นากาสิมตฺตโน
ตสฺส กมฺมวิปาเกน เตนมฺหิ ทุคฺคตา อหนฺติ ฯ
ตเทว มํ ตฺวํ อวจ ปาปกมฺมํ นิเสวสิ
น หิ ปาเปหิ กมฺเมหิ สุลภา โหสิ สุคฺคตึ ๓
วามโต มํ ตฺวํ ปจฺเจสิ อโถปิ มํ อุสฺสุยฺยติ ๔
#๑ ม. สสามินี ฯ ๒ สี. ยุ. อตาเรสึ ฯ ๓ ม. โหติ สุคฺคตีติ ฯ ๔ ม. อุสูยสิ ฯ
ปสฺส ปาปานํ กมฺมานํ วิปาโก โหติ ยาทิโส ฯ
เต ฆรทาสิโย ๑ อาสุํ ตาเนวาภรณานิเม
เต อญฺเญ ปริวาเรนฺติ น โภคา โหนฺติ สสฺสตา
อิทานิ ภูตสฺส ปิตา อาปณา เคหเมหิติ
อปฺเปว เต ทเท กิญฺจิ มา สุ ตาว อิโต คตา ๒ ฯ
นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปามฺหิ กีสา ธมนิสณฺฐิตา
โกปีนํ เอตํ อิตฺถีนํ มา มํ ภูตปิตาทฺทส ฯ
หนฺท กึ [๓] ตฺยาหํ ๔ ทมฺมิ กึ วา จ เต ๕ กโรมหํ
เยน ตฺวํ สุขิตา อสฺส สพฺพกามสมิทฺธินี ฯ
จตฺตาโร ภิกฺขู สงฺฆโต จตฺตาโร ปน ปุคฺคลา
อฏฺฐ ภิกฺขู โภชยิตฺวา มม ทกฺขิณมาทิสิ
ตทาหํ สุขิตา เหสฺสํ สพฺพกามสมิทฺธินี ฯ
สาธูติ สา ปฏิสุตฺวา โภชยิตฺวา อฏฺฐ ภิกฺขโว
วตฺเถหิจฺฉาทยิตฺวาน ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสิ ฯ
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ
โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
วิจิตฺตวตฺถาภรณา สปตฺตึ ๖ อุปสงฺกมิ ฯ
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐติ เทวเต
#๑ ม. เต ฆรา ตา จ ทาสิโย ฯ ๒ ม. ยุ. อคา ฯ ๓ ม. วา ฯ ๔ ยุ. กินฺตาหํ ฯ
#๕ ม. กึ วา เตธ … ฯ ๖ ยุ. สปตึ ฯ
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวํ ชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อหํ มตฺตา ตุวํ ติสฺสา สปตฺตี เต ปุเร อหุํ
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตา
ตว ทาเนน ทินฺเนน ๑ โมทามิ อกุโตภยา ฯ
จิรํ ชีวาหิ ภคินิ สห สพฺเพหิ ญาติภิ
อโสกํ วิรชํ ฐานํ อาวาสํ วสวตฺตีนํ
อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ทานํ ทตฺวาน โสภเณ ฯ
วิเนยฺย มจฺเฉรมลํ สมูลํ
อนินฺทิตา สคฺคมุเปสิ ๒ ฐานนฺติ ฯ
มตฺตาเปติวตฺถุ ตติยํ ฯ

[๑๐๑] ๔ กาลี ทุพฺพณฺณรูปาสิ ผรุสา ภีรุทสฺสนา
ปิงฺคลาสิ กฬาราสิ น ตํ มญฺญามิ มานุสินฺติ ฯ
อหํ นนฺทา นนฺทเสน ภริยา เต ปุเร อหุํ
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
#๑ ม. ตว ทินฺเนน ทาเนน ฯ ๒ ม. สคฺคมุเปหิ ฯ
กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ
กิสฺส กมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
จณฺฑี จ ผรุสา จาสิ ๑ ตยิ จาสิ ๒ อคารวา
ตาหํ ทุรุตฺตํ วตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตาติ ฯ
หนฺทุตฺตรียํ ททามิ เต อิมํ ทุสฺสํ นิวาสย
อิมํ ทุสฺสํ นิวาเสตฺวา เอหิ เนสฺสามิ ตํ ฆรํ
วตฺถญฺจ อนฺนปานญฺจ ลจฺฉสิ ตฺวํ ฆรํ คตา
ปุตฺเต จ เต ปสฺสิสฺสสิ สุณิสาเย ๓ จ ทกฺขสิ ฯ
หตฺเถน หตฺเถ เต ทินฺนํ น มยฺหํ อุปกปฺปติ
ภิกฺขู จ สีลสมฺปนฺเน วีตราเค พหุสฺสุเต
ตปฺเปหิ อนฺนปาเนน มมํ ทกฺขิณมาทิสิ
ตทาหํ สุขิตา เหสฺสํ สพฺพกามสมิทฺธินีติ ฯ
ตโต ๔ สาธูติ โส ปฏิสุณิตฺวา ทานํ วิปุลมากิริ
อนฺนปานํ ขาทนียํ วตฺถํ เสนาสนานิ จ
ฉตฺตํ คนฺธญฺจ มาลญฺจ วิวิธา จ ๕ อุปาหนา ฯ
ภิกฺขู จ สีลสมฺปนฺเน วีตราเค พหุสฺสุเต
ตปฺเปตฺวา อนฺนปาเนน ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสิ ฯ
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุปปชฺชถ
โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ
#๑ สี. จณฺฑี ผรุสวาจา จ ฯ ๒ ม. จาปิ ฯ ๓ ม. สุณิสาโย ฯ ยุ. สูติสาเย ฯ
#๔ ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ฯ ๕ ยุ. วิวิธานิ ฯ
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
วิจิตฺตวตฺถาภรณา สามิกํ อุปสงฺกมิ ฯ
อภิกฺกนฺเตน วณฺเณน ยา ตฺวํ ติฏฺฐสิ เทวเต
โอภาเสนฺตี ทิสา สพฺพา โอสธี วิย ตารกา
เกน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธมิชฺฌติ
อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา
ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว
มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ
เกนาสิ เอวํ ชลิตานุภาวา
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ ฯ
อหํ นนฺทา นนฺทเสน ภริยา เต ปุเร อหุํ
ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตา
ตว ทินฺเนน ทาเนน โมทามิ อกุโตภยา ฯ
จิรํ ชีว คหปติ สห สพฺเพหิ ญาติภิ
อโสกํ วิรชํ ฐานํ ๑ อาวาสํ วสวตฺตีนํ
อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน ทานํ ทตฺวา คหปติ ฯ
วิเนยฺย มจฺเฉรลมลํ สมูลํ
อนินฺทิโต สคฺคมุเปสิ ๒ ฐานนฺติ ฯ
นนฺทาเปตวตฺถุ จตุตฺถํ ฯ
#๑ ม. เขมํ ฯ ๒ ม. สคฺคมุเปหิ ฯ